Ông Trump: Mỹ có thể phá hủy toàn bộ cầu, nhà máy điện Iran trong 4 giờ

Sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ "cận kề thắng lợi", đồng thời đe dọa sẽ ném bom Iran "về thời kỳ đồ đá", truyền thông nhà nước Iran đăng bản đồ đế chế Achaemenid từng bao trùm khắp Trung Đông cách đây hơn 2.500 năm, kèm thông điệp: "Bản đồ này cho thấy Iran đang ở thời kỳ đồ đá. Các vị có chắc là muốn chúng tôi quay lại thời kỳ đó không?".

Trong 5 tuần chiến sự, Iran hứng chịu thiệt hại đáng kể trước sức mạnh quân sự vượt trội của Mỹ và Israel, nhưng những thông điệp như vậy cho thấy giới chức nước này vẫn sẵn sàng đối đầu đến cùng, nhằm kết thúc xung đột theo những điều khoản do Tehran đưa ra, theo giới quan sát.

"Với niềm tin vào Thượng đế toàn năng, cuộc chiến này sẽ tiếp diễn cho đến khi các người bị bẽ bàng, nhục nhã, vĩnh viễn phải hối hận và buông vũ khí đầu hàng", Ebrahim Zolfaqari, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, tuyên bố hôm 2/4.

Theo các chuyên gia, niềm tin của Iran rằng họ đang giành ưu thế trong cuộc chiến không phải là không có cơ sở. Với Tehran, chiến thắng không nhất thiết đồng nghĩa với đánh bại hoàn toàn đối phương trên chiến trường, mà là buộc Mỹ, Israel phải thay đổi hành vi.

"Các căn cứ đã bị nhắm mục tiêu. Nhiều chỉ huy quân sự thiệt mạng. Nhưng từ góc nhìn của họ, họ đang thắng trong cuộc chiến", Saeid Golkar, phó giáo sư khoa học chính trị Đại học Tennessee, chuyên gia về Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói. "Họ có thể khiến ông Trump quay lại bàn đàm phán".

Chiến tranh bất đối xứng

Một trong những yếu tố then chốt giúp Iran duy trì niềm tin chiến thắng là chiến lược chiến tranh bất đối xứng. Thay vì đối đầu trực diện bằng sức mạnh quân sự đơn thuần, Tehran chọn đánh vào những điểm yếu mang tính hệ thống của đối phương.

Sau hơn 16.000 cuộc không kích từ Mỹ và Israel, trọng tâm cuộc chiến không còn nằm ở năng lực quân sự của Iran, mà chuyển sang tác động đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thị trường năng lượng. Iran coi biến động giá dầu là bằng chứng cho thấy chiến lược của họ phát huy hiệu quả, từ đó tạo ra hiệu ứng dây chuyền lan ra toàn cầu, buộc các cường quốc phải cân nhắc lại chiến lược.

Eo biển Hormuz đóng vai trò trung tâm trong chiến lược này. Là tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới từ vùng Vịnh, Iran từ lâu đã công khai coi Hormuz là "át chủ bài". Không cần phải phong tỏa hoàn toàn, chỉ cần tạo ra rủi ro đủ lớn đối với hoạt động vận tải qua eo biển này, Tehran có thể gây sức ép đáng kể.

Tổng thống Trump cũng thừa nhận tình thế khó khăn ở eo biển Hormuz. Khi trả lời báo giới ngày 26/3, ông đưa ra một cách giải thích ngắn gọn về lý do trong hơn 40 năm qua, Iran luôn đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị tấn công.

"Vấn đề với eo biển là thế này", ông Trump nói. "Giả sử chúng ta làm rất tốt, đạt tới 99%. Nhưng thiếu 1% còn lại là không thể chấp nhận được, bởi vì đó có thể là một quả tên lửa bắn trúng thân con tàu trị giá cả tỷ USD".

Chính "1% rủi ro" đó là nền tảng để Iran xây dựng chiến lược răn đe. Từ thập niên 1980, khi cuộc chiến với Iraq lan rộng từ trên bộ sang tàu dầu trên vịnh Ba Tư, Tehran đã đầu tư mạnh vào các phương tiện có thể gây gián đoạn vận tải biển như thủy lôi và xuồng cao tốc. Mục tiêu không phải là kiểm soát eo biển, mà là đảm bảo khả năng gây thiệt hại bất ngờ, đủ để đối phương phải dè chừng.

Song song với phong tỏa Hormuz, Iran còn triển khai hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) nhằm vào căn cứ Mỹ tại Trung Đông và cơ sở dầu khí ở các nước láng giềng. Những cuộc tấn công này góp phần đẩy lạm phát tăng cao, tạo áp lực lên các nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông.

Kết quả, chính quyền Tổng thống Trump đã phải nới lỏng một phần trừng phạt đối với dầu thô Iran, cho phép dòng tiền trị giá 15 tỷ USD quay trở lại Tehran, đình chỉ trừng phạt với dầu thô Nga. Động thái này càng củng cố niềm tin rằng chiến lược gây sức ép kinh tế của Iran đang buộc Mỹ phải điều chỉnh hành vi.

Ý thức hệ mạnh mẽ

Trong khi đó, các nỗ lực của Mỹ và Israel nhắm vào đội ngũ lãnh đạo Iran lại tạo ra hiệu ứng ngược. Thay vì làm suy yếu chính quyền Iran, việc hạ sát Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei và các quan chức cấp cao lại thúc đẩy hệ thống quyền lực tại Iran trở nên đoàn kết và cứng rắn hơn.

"Hệ thống lãnh đạo ở Iran mang tính ý thức hệ. Chính yếu tố này đã giúp bộ máy không tan rã, nhanh chóng tái cấu trúc và siết chặt quyền lực", phó giáo sư Golkar nói.

Bất chấp những cảnh báo từ Tổng thống Trump, Iran đã bầu Mojtaba Khamenei, con trai ông Ali Khamenei và có lập trường thậm chí cứng rắn hơn cả cha, làm tân Lãnh tụ Tối cao. Ông Mojtaba sau đó tiếp tục chọn những người cứng rắn trong IRGC làm cố vấn thân cận cho mình.

"Chế độ này cứng rắn hơn, ít sẵn sàng thỏa hiệp hơn và thể hiện sự gắn kết công khai hơn với IRGC", Mona Yacoubian, giám đốc chương trình Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định. "Các đòn hạ sát loạt lãnh đạo Iran không dẫn đến bất kỳ sự thay đổi sâu sắc nào về việc ai mới là người nắm quyền, cũng như lập trường của họ đối với Mỹ".

Điều này khiến triển vọng đàm phán trở nên phức tạp hơn. Những quan chức có xu hướng thực dụng hoặc có khả năng dung hòa giữa ý thức hệ và lợi ích quốc gia đã bị gạt ra bên lề hoặc thiệt mạng trong các cuộc không kích.

Khi những tiếng nói ôn hòa biến mất, không gian cho thỏa hiệp cũng bị thu hẹp lại. Ngay cả khi đàm phán diễn ra, khả năng đạt thỏa thuận linh hoạt cũng rất hạn chế. Thậm chí, xung đột có thể tiếp tục leo thang thông qua các lực lượng ủy nhiệm.

IRGC đã đe dọa cùng lực lượng Houthi ở Yemen mở rộng chiến sự sang eo biển Bab al-Mandab, đồng thời công bố danh sách các cơ sở năng lượng trong khu vực mà họ có thể nhắm tới nếu Mỹ tiếp tục tấn công.

"Họ sẵn sàng cho kiểu chiến tranh này", ông Golkar nói, thêm rằng hệ thống của Iran được thiết kế để tồn tại trong điều kiện chiến tranh kéo dài.

Tuy nhiên, niềm tin chiến thắng của Iran không đồng nghĩa với việc họ không phải đối mặt với khó khăn. Nền kinh tế chịu áp lực nặng nề, và dấu hiệu căng thẳng nội bộ đã xuất hiện.

Cựu ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif viết trong bài bình luận đăng trên tạp chí Foreign Affairs rằng nước này đang nắm "thế thượng phong" trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, nhưng lập luận Tehran cần chấm dứt chiến tranh để tránh thêm thương vong dân sự và thiệt hại cơ sở hạ tầng.

"Iran nên tận dụng lợi thế của mình không phải để tiếp tục chiến đấu mà để tuyên bố chiến thắng và đạt được một thỏa thuận vừa chấm dứt xung đột này vừa ngăn chặn cuộc xung đột tiếp theo", ông Zarif viết hôm 2/4.

"Iran nên đề xuất áp đặt các giới hạn đối với chương trình hạt nhân của mình và mở lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc chấm dứt toàn bộ các lệnh trừng phạt. Thỏa thuận này Washington trước đây không chấp nhận, nhưng giờ có thể sẽ cân nhắc", cựu ngoại trưởng cho biết.

Như Tâm (Theo TIME, TRT World, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/ly-do-iran-tin-vao-kha-nang-thang-my-5058424.html

Báo SCMP ngày 2-5 dẫn nguồn từ Đài truyền hình CCTV cho biết chuyến tàu chở sầu riêng đầu tiên từ Thái Lan - nguồn cung lớn nhất cho Trung Quốc - đã chính thức khởi hành cuối tuần qua.

Chuyến tàu đi qua lãnh thổ Lào trước khi tới tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc.

Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ hơn 90% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu, với tổng kim ngạch đạt khoảng 7,5 tỉ USD trong năm ngoái.

Tại đất nước tỉ dân, sầu riêng là loại trái cây rất được ưa chuộng, thường được chọn làm quà biếu trong các dịp trang trọng.

Một quả sầu riêng nặng khoảng 6kg có thể được bán với giá lên tới 200 nhân dân tệ (khoảng 29 USD).

Tuyến vận tải mới là một phần trong chiến lược nhiều năm của Trung Quốc nhằm xây dựng mạng lưới đường sắt kết nối với Đông Nam Á. Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đã đi vào hoạt động từ năm 2021 và hiện được tích hợp với hệ thống đường sắt hiện có của Thái Lan.

Điểm nổi bật của tuyến này là các toa tàu được trang bị kho lạnh duy trì nhiệt độ khoảng 13 độ C, giúp bảo quản sầu riêng trong suốt hành trình từ cảng Laem Chabang (Thái Lan), qua Lào, đến Côn Minh - thủ phủ tỉnh Vân Nam.

Theo tờ Nhân Dân Nhật Báo, mỗi sáng sẽ có các chuyến tàu chở sầu riêng Thái Lan cập bến Côn Minh, với tổng sản lượng dự kiến vượt 200.000 tấn trong năm nay. Thời gian vận chuyển chỉ mất khoảng 3 ngày.

Ngoài ra, nhờ tuyến đường sắt này, thời gian đưa sầu riêng từ Thái Lan đến Thành Đô - một đô thị lớn ở tây nam Trung Quốc - đã rút ngắn còn khoảng 5 ngày, thay vì gần một tuần như trước đây.

Nguồn cung dồi dào hơn cũng khiến giá sầu riêng nhập khẩu tại Trung Quốc giảm khoảng 30%.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Ngày 30.4, Bộ Quốc phòng Nga thông báo lực lượng phòng không đã đánh chặn và tiêu diệt tổng cộng 189 máy bay không người lái (UAV) cánh cố định của Ukraine trong đêm 29.4, rạng sáng 30.4, theo TASS.

Các cuộc tấn công diễn ra trên diện rộng, bao phủ nhiều khu vực lãnh thổ Nga bao gồm: Astrakhan, Belgorod, Bryansk, Volgograd, Voronezh, Kursk, Lipetsk, Nizhny Novgorod, Rostov, Ryazan, Samara, Saratov, Tula và Ulyanovsk.

Tại vùng Perm, một UAV đã đánh trúng một cơ sở công nghiệp. Tỉnh trưởng Dmitry Makhonin xác nhận không có thương vong hay thiệt hại đáng kể nào về tài sản.

Tuy nhiên, kênh truyền thông độc lập Exilenova Plus đưa tin ít nhất 2 - 3 bể chứa nhiên liệu tại một trạm bơm dầu đã bốc cháy sau cuộc tập kích. Thiệt hại này xảy ra tại cơ sở do tập đoàn Transneft vận hành.

Sau đó, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) xác nhận đã tấn công cơ sở lọc dầu Lukoilpermnaftoorgsintez lần thứ 2 trong 2 ngày liên tiếp. Cơ sở cách vùng do Ukraine kiểm soát đến 1.500 km.

Mỗi bể chứa tại trạm này có sức chứa lên tới 50.000 mét khối dầu (tương đương khoảng 314.000 thùng). Điều này cho thấy đây là một đòn tấn công có tác động lớn đến hoạt động lưu trữ và vận chuyển nhiên liệu.

Trạm bơm tại Perm là một trung tâm trung chuyển dầu mỏ lớn, đóng vai trò then chốt trong việc tiếp nhận, lưu trữ và bơm dầu thô qua mạng lưới đường ống chính của Nga.

Trước đó, vào ngày 29.4, đơn vị đặc nhiệm Alpha của Ukraine cũng đã thực hiện một chiến dịch sử dụng UAV tầm xa nhắm vào trạm bơm này.

Vào ngày 29.4, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc điện đàm kéo dài hơn 1,5 giờ. Đây là cuộc đối thoại thứ 12 giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi ông Trump quay lại Nhà Trắng vào đầu năm 2025. Cuộc hội đàm được mô tả là "thẳng thắn", "hữu nghị" và mang tính chất xây dựng.

Trọng tâm của cuộc điện đàm là vấn đề xung đột tại Ukraine. Theo TASS, Tổng thống Putin đề xuất một lệnh ngừng bắn tạm thời nhân dịp kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9.5), ngày đánh dấu sự thất bại của Đức Quốc xã trong Thế chiến 2. Điện Kremlin cho biết các điều khoản cụ thể sẽ sớm được công bố.

Tổng thống Trump đã bày tỏ sự ủng hộ tích cực đối với sáng kiến này, nhấn mạnh rằng đây là ngày lễ kỷ niệm chiến thắng chung trước chủ nghĩa phát xít.

Ông Trump tin rằng một giải pháp cho cuộc khủng hoảng Ukraine có thể đạt được "tương đối nhanh chóng" và nhận định rằng thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đang ở rất gần, theo Reuters.

Ông Trump cho biết ông Putin cũng đề xuất hỗ trợ giải quyết vấn đề hạt nhân Iran. Mặc dù ghi nhận đề xuất của Nga, ông Trump cho biết ông muốn ông Putin tập trung giải quyết xung đột tại Ukraine trước khi tập trung sâu vào vấn đề Iran. "Tôi nói rằng 'trước khi ông giúp tôi, tôi muốn chấm dứt cuộc chiến của ông trước'", Tổng thống Mỹ nói. Ông kỳ vọng cả hai cuộc xung đột tại Ukraine và Iran có thể kết thúc vào cùng một thời điểm.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia (Hạ viện Nga) Leonid Slutsky đánh giá cuộc điện đàm này là một bước đi quan trọng hướng tới việc bình thường hóa quan hệ song phương.

Hai nhà lãnh đạo nhất trí sẽ tiếp tục duy trì liên lạc thường xuyên, cả trực tiếp và thông qua các trợ lý cấp cao.

Bình luận về thông tin trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 30.4 cho biết sẽ đề nghị Mỹ làm rõ về đề xuất ngừng bắn của Nga. "Chúng tôi sẽ làm rõ chính xác điều này là gì, một vài giờ an ninh cho cuộc duyệt binh tại Moscow hay là cho điều gì đó khác", ông Zelensky viết trên mạng xã hội X. Nhà lãnh đạo cũng bày tỏ mong muốn của Ukraine là một lệnh ngừng bắn dài hạn, đảm bảo an ninh cho người dân và một nền hòa bình bền vững.

Ngày 30.4, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi ra lệnh áp đặt giới hạn tối đa 2 tháng đối với các binh sĩ phục vụ tại các vị trí tiền tiêu. Quyết định này nhằm giải quyết thách thức cốt lõi về thiếu hụt quân số của Kyiv trong năm thứ 5 của cuộc xung đột với Moscow, theo Reuters.

Lệnh của ông Oleksandr Syrskyi được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện dồn dập các báo cáo về việc binh sĩ Ukraine phải phục vụ liên tục nhiều tháng dưới làn hỏa lực, nhằm ngăn chặn đà tiến quân chậm nhưng ổn định của Nga.

Dọc theo toàn tuyến phòng thủ, bộ binh Ukraine thường phải đi bộ hơn 15 km để di chuyển đến và rời khỏi các vị trí tiền tuyến, theo trang The Kyiv Independent. Hành trình này luôn tiềm ẩn rủi ro bị tấn công bởi thiết bị bay không người lái (UAV), hỏa lực pháo binh hoặc giẫm phải mìn được rải từ xa.

Những điều kiện khắc nghiệt này, kết hợp với tình trạng thiếu hụt trầm trọng lực lượng bộ binh thay thế cho các lữ đoàn chiến đấu, đã dẫn đến số lượng báo cáo ngày càng tăng trong năm qua về việc quân nhân phải bám trụ tại vị trí trong phần lớn thời gian của năm, thậm chí trong một số trường hợp cực đoan là hơn một năm liên tục.

Các trường hợp này thường được các lữ đoàn Ukraine nêu ra như một cách để tôn vinh sự kiên trì và lòng anh dũng của các binh sĩ. Tuy nhiên, việc làm này vô tình lại làm gia tăng sự lo ngại trong xã hội Ukraine về vấn đề động viên quân dịch vào lực lượng bộ binh.

Theo quy định mới, các chỉ huy phải đảm bảo điều kiện để quân nhân tại ngũ duy trì vị trí tối đa 2 tháng, sau đó bắt buộc phải thực hiện luân chuyển trong vòng 1 tháng.

Việc luân chuyển kịp thời không chỉ là vấn đề tổ chức đơn vị, mà còn là yếu tố sống còn để bảo toàn tính mạng binh sĩ và duy trì sự ổn định của hệ thống phòng thủ.

Sắc lệnh cũng bao gồm các quy định bắt buộc về kiểm tra y tế định kỳ, cung cấp kịp thời thực phẩm và đạn dược cho các đơn vị tiền tuyến.

Thông báo này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi những hình ảnh về các binh sĩ gầy gò, kiệt sức thuộc Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 14 được người thân chia sẻ, gây nên làn sóng phẫn nộ trong dư luận.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 29.4 cho biết Lầu Năm Góc đã giải ngân gói viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD cho Ukraine, sau nhiều tháng trì hoãn và áp lực ngày càng tăng từ các nhà lập pháp Mỹ.

Phát biểu trong một cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, ông Hegseth xác nhận rằng nguồn kinh phí đã được khơi thông sau khi các rào cản thủ tục hành chính được giải quyết, theo The Kyiv Independent.

"Các khoản tiền đã được giải ngân kể từ ngày hôm qua", ông Hegseth thông báo, đánh dấu sự xác nhận chính thức đầu tiên về việc gói viện trợ đang được triển khai.

Mặc dù đã được Quốc hội Mỹ phê duyệt từ trước, gói 400 triệu USD này đã bị đình trệ tại Lầu Năm Góc trong nhiều tháng. Điều này vấp phải sự chỉ trích từ cả các nghị sĩ đảng Cộng hòa và Dân chủ, những người cáo buộc Bộ Chiến tranh trì hoãn sự hỗ trợ thiết yếu cho Ukraine.

Gói viện trợ dự kiến sẽ được phân phối thông qua Sáng kiến hỗ trợ an ninh Ukraine (USAI). Đây là cơ chế do Lầu Năm Góc quản lý nhằm mua sắm vũ khí trực tiếp từ các nhà thầu quốc phòng Mỹ để chuyển giao cho Ukraine.

Quốc hội Mỹ đã tái phê duyệt USAI vào tháng 12.2025 như một phần của dự luật chi tiêu quốc phòng trị giá 900 tỉ USD, trong đó phân bổ 400 triệu USD hàng năm cho các năm tài chính 2026 và 2027 để duy trì hỗ trợ quân sự cho Kyiv.

Tin Gốc: Thanh Niên