Theo báo The Nation ngày 16-5, phát hiện này được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Sita Manitkoon thuộc Đại học Mahasarakham dẫn đầu, phối hợp cùng Đại học College London (UCL) và Cục Tài nguyên khoáng sản Thái Lan.
Nghiên cứu nằm trong khuôn khổ Dự án Thaitan, được tài trợ bởi Hiệp hội Địa lý quốc gia Mỹ (National Geographic Society).
Loài khủng long mới có tên Nagatitan chaiyaphumensis. Trong đó “Nagatitan” được ghép từ “Naga” – một loài rắn thần trong tín ngưỡng Thái Lan và “Titan” – những vị thần khổng lồ trong thần thoại Hy Lạp, nhằm phản ánh vóc dáng đồ sộ của loài này.
Về từ “chaiyaphumensis”, theo Cục Tài nguyên khoáng sản Thái Lan, nhóm nghiên cứu đã phát hiện và nghiên cứu hóa thạch tại làng Ban Phanang Suea, huyện Nong Bua Rawe, thuộc tỉnh Chaiyaphum.
Đây là loài khủng long thứ 14 được chính thức đặt tên tại Thái Lan, và hiện là loài khủng long lớn nhất từng được phát hiện ở Đông Nam Á.
Nagatitan thuộc nhóm khủng long ăn cỏ cổ dài, sống vào đầu kỷ Phấn trắng. Chúng có thể đã lang thang khắp Đông Nam Á khoảng 100-115 triệu năm trước.
Nhóm nghiên cứu đã phân tích hơn 20 mảnh hóa thạch, trong đó có một xương chi trước bên phải gần như hoàn chỉnh dài 178cm, cùng xương sườn và xương đùi dài hơn 2m. Từ đó họ ước tính Nagatitan có chiều dài khoảng 27-30m và nặng hơn 26 tấn.
Tiến sĩ Sita Manitkoon cho biết cá voi có thể đạt kích thước khổng lồ nhờ môi trường biển, nơi nước giúp nâng đỡ trọng lượng cơ thể, trong khi các loài khủng long chân thằn lằn (sauropod) lại sống hoàn toàn trên cạn.
Để thích nghi với kích thước đồ sộ, chúng phát triển các khoang rỗng trong xương nhằm giảm trọng lượng, cùng nhiều đặc điểm giải phẫu đặc biệt khác, qua đó trở thành những động vật sống trên cạn lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất.
Ông Thitiwoot Sethapanichsakul, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại UCL và là tác giả chính của nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports, cho biết nhóm nghiên cứu gọi Nagatitan là “titan cuối cùng” của Thái Lan vì hóa thạch của nó được tìm thấy trong tầng đá chứa khủng long trẻ nhất tại nước này.
Theo các nhà khoa học, phát hiện này không chỉ bổ sung thêm một loài khủng long mới cho thế giới, mà còn góp phần hé lộ môi trường, địa lý cổ đại và hệ sinh thái thời tiền sử. Những hóa thạch như vậy được xem là “hồ sơ” lưu giữ lịch sử Trái đất trước khi con người xuất hiện.
"Tôi đã lệnh cho hải quân Mỹ bắn hạ và hủy diệt mọi tàu thuyền Iran đang rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, dù chúng nhỏ đến thế nào. Không được phép do dự", Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm nay, thêm rằng toàn bộ 159 tàu hải quân của Iran "đã nằm dưới đáy biển".
Tổng thống Trump cũng khẳng định tàu quét mìn của Mỹ đang thực hiện nhiệm vụ rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. "Tôi ra lệnh duy trì hoạt động đó, nhưng cần tăng cường gấp ba lần!", ông cho hay.
Trong một bài đăng khác trên mạng xã hội, ông Trump tuyên bố Mỹ "đã kiểm soát hoàn toàn" eo biển Hormuz. "Không tàu nào có thể ra vào nếu không được hải quân Mỹ chấp thuận. Eo biển sẽ bị 'khóa chặt' cho đến khi Iran có thể thực hiện một thỏa thuận", Tổng thống Mỹ viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Ông Trump tháng trước từng tuyên bố rằng quân đội Mỹ sẽ tấn công tất cả tàu rải thủy lôi ở eo biển Hormuz. Vấn đề này đã trở thành tâm điểm chú ý khi Tổng thống Mỹ tìm cách thiết lập lại lưu thông hàng hải qua khu vực, giữa lúc áp lực đối với kinh tế toàn cầu ngày càng gia tăng vì tình trạng đóng cửa eo biển Hormuz.
Theo các nguồn tin tình báo Mỹ, Iran bắt đầu rải thủy lôi tại eo biển Hormuz từ đầu tháng 3. Tổng thống Trump khi đó cảnh báo nếu Iran không gỡ bỏ thủy lôi, họ sẽ phải đối mặt những hậu quả "ở mức độ chưa từng thấy".
Quân đội Iran cuối tháng 3 tuyên bố "không cần" rải thủy lôi ở vùng Vịnh để khẳng định sức mạnh, nhưng sẽ sử dụng "mọi phương tiện có thể để đảm bảo an ninh khi cần thiết".
Bên cạnh những rủi ro đối với tàu thương mại hoạt động trong khu vực, thủy lôi tại eo biển Hormuz có thể làm trì hoãn nỗ lực mở lại tuyến hàng hải quan trọng này.
Theo CNN, giới chức Bộ Quốc phòng Mỹ tuần qua báo cáo với các nghị sĩ quốc hội rằng phải mất tới 6 tháng để dọn sạch hoàn toàn thủy lôi tại eo biển Hormuz sau khi xung đột với Iran kết thúc. Tuy nhiên, người phát ngôn Lầu Năm Góc ngày 22/4 cho rằng eo biển Hormuz phải đóng cửa trong 6 tháng là điều "không thể chấp nhận được".
Đô đốc Bradley Cooper, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm, đơn vị đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, tuần trước cho biết họ "hoàn toàn đủ khả năng" rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz, thêm rằng Washington đã và đang thực hiện các chiến dịch dọn dẹp.
"Một khi chiến dịch phong tỏa các cảng vẫn diễn ra, eo biển Hormuz sẽ không còn mở cửa nữa", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố hôm nay, thêm rằng hoạt động đi lại qua tuyến đường biển này sẽ phụ thuộc vào sự cho phép từ Tehran.
Ông Ghalibaf thêm rằng eo biển Hormuz mở hay đóng, cũng như các quy định liên quan, sẽ "được quyết định trên thực địa chứ không phải mạng xã hội".
Chủ tịch Quốc hội Iran cũng chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra "7 tuyên bố trong vòng một giờ và tất cả đều sai sự thật", nhưng không nêu cụ thể đó là những phát biểu nào. "Họ đã không thắng được cuộc chiến bằng những lời dối trá này và chắc chắn cũng sẽ không đạt được gì trong các cuộc đàm phán", ông nói.
Tổng thống Trump trước đó nói rằng lệnh phong tỏa các cảng biển Iran do Mỹ thực hiện sẽ chấm dứt một khi "thỏa thuận được ký kết". Ông cũng bày tỏ tin tưởng rằng hai bên sắp đạt được thỏa thuận.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 17/4 thông báo Iran sẽ "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon. Ông khuyến cáo tàu thuyền di chuyển theo lộ trình mà Cục Cảng biển và Hàng hải Iran công bố. Đây là lộ trình thay thế cho tàu thuyền để giúp tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại luồng chính của tuyến hàng hải này.
Tổng thống Mỹ đã hoan nghênh động thái của Iran, nhưng khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn còn hiệu lực cho đến khi thỏa thuận hai nước "hoàn thành 100%". Ông còn nói rằng Iran đã đồng ý sẽ "không bao giờ đóng cửa eo biển Hormuz nữa".
Eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu khí, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hôm 28/2, Tehran đã gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, hôm 11/4 thông báo đã bắt đầu quá trình "tạo điều kiện để rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz", sau khi hai tàu khu trục di chuyển qua khu vực này.
"Chiến hạm USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy đi qua eo biển Hormuz, hoạt động ở vịnh Arab là một phần trong nhiệm vụ nhằm đảm bảo tuyến hàng hải này không còn thủy lôi", CENTCOM cho hay, thêm rằng các lực lượng bổ sung, trong đó có cả tàu lặn không người lái, có thể tham gia hoạt động trong những ngày tới.
Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, cùng ngày tuyên bố quân đội Mỹ đã bắt đầu quá trình thiết lập tuyến đường thủy mới. "Chúng tôi sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành hàng hải để khuyến khích lưu thông thương mại tự do", ông nói.
Thông tin được công bố sau khi Tổng thống Donald Trump cho hay hải quân Mỹ "đang dọn dẹp" ở eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố toàn bộ tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
Trung tá Ebrahim Zolfaghari, phát ngôn viên quân đội Iran, sau đó cho biết Tehran "kiên quyết bác bỏ" thông tin tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz. "Lực lượng vũ trang Iran vẫn nắm quyền quyết định tàu nào được di chuyển qua khu vực", ông Zolfaghari nói.
Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sau đó cũng tuyên bố bất kỳ tàu quân sự nào cố đi qua eo biển Hormuz "sẽ bị xử lý nghiêm khắc", cho rằng hoạt động đi qua eo biển chỉ được "cấp phép đối với tàu dân sự trong những điều kiện cụ thể".
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa các bên, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
