“Tôi may mắn hơn nhiều người khi không phải quá áp lực chuyện nhà cửa lúc mới vào đời, vì trước đó ba mẹ đã lo cho tôi một chỗ ở ổn định tại TP HCM. Nhưng ngay từ khi đi làm, tôi vẫn luôn có thói quen tiết kiệm. Tôi còn nhớ cuốn sổ tiết kiệm đầu tiên của mình chỉ có đúng 270.000 đồng. Đó là số tiền còn dư lại sau tháng lương đầu tiên, khi tôi đã chi trả tiền ăn uống và những khoản cơ bản cần thiết. Thấy còn lại chút ít, tôi đem ra ngân hàng gửi tiết kiệm.
Bạn bè tôi lúc đó nghe ai cũng bật cười vì số tiền quá nhỏ. Tôi cũng chỉ cười trừ, không giải thích gì. Nhưng từ đó trở đi, tháng nào tôi cũng đều đặn bỏ thêm tiền vào sổ, bất kể ít hay nhiều. Có bao nhiêu tôi để dành bấy nhiêu, từ tiền lương còn dư, tiền làm thêm, đến tiền được cho… Tôi không bao giờ nghĩ số tiền ít là vô nghĩa.
Nhiều người có quan điểm rằng thu nhập thấp thì tiết kiệm cũng chẳng đáng bao nhiêu, thà tiêu cho thoải mái còn hơn. Nhưng tôi lại nghĩ khác. Với tôi, một đồng cũng quý. Nếu chưa cần dùng đến thì vài nghìn đồng tiền lẻ tôi cũng vuốt phẳng rồi cất lại. Nhà tôi đến giờ vẫn có một chiếc hộp đựng tiền lẻ để dành cho những khoản chi nhỏ như gửi xe.
Có lẽ vì giữ thói quen đó quá lâu nên tôi luôn tin rằng tiền không bao giờ là dư. Tiền tiết kiệm không chỉ để phòng khi khó khăn mà còn là nền tảng cho tương lai của mình và cả con cháu sau này.
>> Tôi không tiết kiệm khi lương dưới 20 triệu
Năm 2020, khi thấy người ta bán một lô đất vùng ven thành phố, tôi nhận ra số tiền trong sổ tiết kiệm của mình đã gần đủ, khoảng 2/3 giá trị lô đất. Tôi quyết định lấy thêm phần còn thiếu từ khoản tiền thừa kế ba để lại và mua đất ngay.
Sau khi mua xong, tôi lại mở một sổ tiết kiệm khác và tiếp tục tích góp từ con số 0 như trước. Khi để dành đủ số tiền đã lấy từ khoản thừa kế, tôi hoàn trả lại đúng phần đó. Dù đều là tiền của mình, tôi vẫn luôn muốn phân định rạch ròi giữa tiền tự làm ra và tiền được cho hoặc thừa hưởng.
Trong khi đó, tôi có hai người bạn thân. Hồi mới ra trường, lương của họ đều cao hơn tôi. Nhưng cả hai đều có chung suy nghĩ: “Lương kiểu này tiết kiệm biết bao giờ mới đủ mua nhà, thôi cứ tận hưởng cuộc sống đi”. Họ chi tiêu thoải mái, đi đây đi đó, trải nghiệm đủ thứ. Còn tôi chỉ giữ mức sống vừa đủ với nhu cầu bản thân, phần còn lại đều để dành, dù chỉ vài trăm nghìn cũng mang đi gửi tiết kiệm.
Đến khi tôi mua lô đất đầu tiên, hai người còn cười, nói: “Đất vùng ven mua làm gì cho xa xôi, cực khổ”. Nhưng rồi tôi tiếp tục mua thêm những lô khác. Sau này, tôi bán vài lô nhỏ để gom thành một lô lớn hơn ở mặt tiền, rồi lại tiếp tục tìm cơ hội mới. Khi đó, một người bạn mới nói với người còn lại: “Ủa, tính ra lương nó đâu có bằng mình, sao nó mua đất được vậy?”.
Rồi họ bắt đầu tìm hiểu chuyện mua đất. Nhưng lúc ấy giá đã khác trước rất nhiều. Trong khi đó, thói quen chi tiêu hưởng thụ vẫn không thay đổi nên họ cũng không để dành được bao nhiêu. Đến bây giờ, một người vẫn ở nhà thuê, người còn lại đang góp mua một căn chung cư nhỏ.
Tôi kể câu chuyện này không phải để khoe mình giỏi giang hay chê trách bạn bè, bởi mỗi người đều có cách sống riêng. Tôi chỉ muốn nói rằng tiết kiệm chưa bao giờ là điều thừa thãi. Nhiều người nghĩ phải có khoản tiền lớn mới đáng để dành, nhưng theo tôi, chính những khoản nhỏ được tích lũy đều đặn mới tạo nên khác biệt theo thời gian. Dù sau này không mua được nhà hay đất, thì ít nhất khoản tiền tiết kiệm đó cũng có thể giúp mình vượt qua lúc khó khăn, thay vì rơi vào cảnh bất lực khi biến cố xảy ra”.
Đó là chia sẻ của độc giả Minh Phương về câu chuyện tiết kiệm và tích lũy tài sản khi thu nhập chưa cao. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, câu chuyện “để dành được bao nhiêu hay bấy nhiêu” đang nhận nhiều tranh luận trái chiều từ người trẻ. Không ít người cho rằng với mức thu nhập hiện nay, tiết kiệm là điều rất khó, thậm chí không đủ tạo khác biệt đáng kể.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 đạt 8,31 triệu đồng mỗi tháng, tăng 756.000 đồng so với năm trước. Trong khi đó, khảo sát mức sống dân cư của Tổng cục Thống kê cho thấy phần lớn thu nhập của các hộ gia đình vẫn tập trung cho những khoản chi thiết yếu như ăn uống, nhà ở, điện nước, giáo dục và đi lại. Điều đó khiến không ít người cho rằng mức lương hiện nay khó giúp tích lũy đáng kể nếu chỉ tiết kiệm từng khoản nhỏ.
Từ đầu tháng 3, khi giá xăng dầu tăng mạnh, tôi đã quyết định bỏ xe máy để đi làm bằng xe buýt. Sau khoảng một tháng rưỡi di chuyển bằng xe buýt mỗi ngày từ quận 8 đến quận Phú Nhuận, tôi có vài trải nghiệm muốn chia sẻ:
Về thời gian, hành trình của tôi gồm hai chặng xe buýt. Tính cả thời gian chờ xe và đi bộ từ nhà ra trạm, rồi từ trạm đến công ty (tổng quãng đường đi bộ khoảng 700 m), mỗi ngày tôi mất 60-90 phút, tùy tình hình giao thông. So với đi xe máy, tôi tốn thêm khoảng 30 phút. Đây là bất tiện rõ ràng, nhất là với những ngày cần đi sớm hoặc về muộn.
Bù lại, về mặt tâm lý, đi xe buýt tôi lại "nhẹ đầu" hơn hẳn. Tôi không còn phải căng thẳng len lỏi trong dòng xe cộ đông đúc, không lo va chạm hay vi phạm giao thông. Khoảng thời gian trên xe trở thành lúc tôi nghỉ ngơi, quan sát thành phố hoặc đơn giản là thư giãn trước khi bắt đầu công việc.
Về chi phí, trước đây khi giá xăng còn khoảng 19.000 đồng một lít, đi xe buýt thực ra không rẻ hơn đi xe máy là bao. Nhưng với mặt bằng giá xăng hiện tại, xe buýt trở thành lựa chọn kinh tế hơn. Tôi còn được miễn phí vé vào thứ sáu khi thanh toán không tiền mặt và mỗi ngày có mã giảm giá gần như toàn bộ chi phí vé, nên chi phí đi lại giảm đáng kể.
>> Tôi sẵn sàng bỏ ngay xe máy khi miễn vé xe buýt
Về dịch vụ, tôi trải nghiệm hai tuyến thuộc hai đơn vị vận tải khác nhau. Xe của công ty vận tải TP HCM chưa được thay mới hoàn toàn, nhưng vẫn sạch sẽ, máy lạnh ổn định. Thái độ phục vụ của tài xế và tiếp viên có lúc khác nhau tùy người. Trong khi đó, xe của Phương Trang dù vẫn là xe chạy dầu nhưng mới, sạch, máy lạnh rất mát; tài xế và tiếp viên nhìn chung thân thiện, chuyên nghiệp hơn.
Sau một thời gian, tôi chủ động chọn xe buýt làm phương tiện đi làm, ngay cả trước khi có chính sách miễn phí. Trên xe, tôi thấy đa số hành khách là sinh viên, người lao động thu nhập trung bình, hoặc các cô chú lớn tuổi đi khám bệnh. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ như miễn, giảm vé có ý nghĩa thiết thực, giúp giảm gánh nặng chi phí đi lại cho nhiều nhóm người.
Tôi tin rằng, nếu chất lượng dịch vụ tiếp tục được cải thiện và mạng lưới tuyến thuận tiện hơn, xe buýt sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc không chỉ vì kinh tế mà còn vì sự an toàn và bền vững.
Tôi luôn tự xem mình là fan bóng đá "chuẩn chỉnh" vì thuộc lòng lịch thi đấu UEFA Champions League như bản năng, sẵn sàng thức đến 2-3h sáng mà không cần báo thức và giữ niềm tin gần như tuyệt đối với Real Madrid. Đam mê ấy giúp tôi tạm quên áp lực thường ngày để sống trọn trong từng pha bóng. Trớ trêu thay, dù cộng đồng Madridista (người hâm mộ Real Madrid) ở Việt Nam rất đông, tôi lại thường rơi vào cảnh phải xem trận đấu một mình.
Hôm giữa tuần, tôi ngồi trước màn hình, tay cầm ly cà phê vừa pha, mắt dán vào màn chạm trán đầy tốc độ giữa Real Madrid và Bayern Munich. Khi Lunin cứu Real một bàn thua trông thấy sau đường chuyền sai của Pitarch, cảm giác thót tim khiến tôi bật dậy định hét lên nhưng vội hít ngược vào trong vì nhớ ra cả gia đình đang ngủ.
Phút 74, khi Mbappe có pha dứt điểm rút ngắn tỷ số từ đường chuyền sắc lẹm của Trent Alexander-Arnold, những tiếng hò reo bắt đầu vọng lại từ dãy nhà bên kia: "Vàoooo". Hóa ra, quanh tôi cũng có rất nhiều fan Real đang tụ tập xem trận đấu ấy. Giá như tôi cũng được nhập hội, không cần phải kìm nén sự phấn khích. Hay phải chăng chúng tôi đang ngồi xem cùng nhau, có lẽ tôi sẽ quay sang ôm chầm lấy một ông nào đó.
Trải nghiệm trên có lẽ khá quen thuộc với nhiều fan bóng đá Việt: vỡ òa trước những màn cứu thua, hay tiếc nuối khi đội nhà nếm trái đắng, nhưng cảm xúc nào cũng khó trọn vẹn khi xung quanh không có ai để chia sẻ cùng.
Nielsen.com từng thống kê Việt Nam có tỷ lệ người quan tâm bóng đá cao nhất ở châu Á, với 75% dân số yêu môn thể thao vua. Mỗi khi đội tuyển quốc gia thi đấu, đường phố lập tức biến thành biển người đi "bão". Người lạ khoác vai nhau hò reo, thậm chí leo cả lên xe người khác ăn mừng. Tuy nhiên khi trở lại với bóng đá quốc tế, người hâm mộ lại quay về trạng thái "ẩn thân".
Nguyên nhân không khó lý giải. Các trận cầu quốc tế thường diễn ra vào những khung giờ "oái oăm". Không phải ai cũng sẵn sàng tụ tập lúc 2-3h sáng để xem bóng, nhất là khi hôm sau vẫn phải có mặt đúng giờ ở nơi làm việc. Xem tại nhà là lựa chọn hợp lý nhưng cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận sự tĩnh lặng.
Bên cạnh đó là khoảng cách địa lý. Chúng ta không sống giữa "cái nôi" của bóng đá châu Âu - nơi chỉ cần bước chân ra đường sẽ gặp fan cùng đội, người cùng đam mê. Nhìn sang những khán đài tại London (Anh) hay Madrid (Tây Ban Nha) mà thèm, chỉ một bàn thắng cũng có thể khiến hai người xa lạ ôm chầm lấy nhau như anh em thất lạc.
Lâu dần, việc xem bóng đá một mình trở thành điều quen thuộc với tôi và nhiều fan Việt, không phải vì không muốn kết nối, mà do chưa có đủ cơ hội hoặc thói quen để kết nối.
Thực tế, xem trận cầu một mình cũng có cái hay là bạn tập trung hơn, không bị "bình luận viên nghiệp dư" nào làm phiền. Nhưng đồng thời nó cũng thiếu đi một phần quan trọng, đó là cảm giác được chia sẻ và "sống" cùng trận đấu.
Fan Việt không hề thiếu nhiệt, ngược lại chúng ta rất nhiệt, chỉ là sự nhiệt thành ấy chưa có nhiều cơ hội để lan tỏa. Tôi cho rằng giải pháp không cần quá lớn lao, chỉ cần chút thay đổi nhỏ như rủ thêm một người bạn, đôi khi dịp cuối tuần có thể bước ra không gian đông hơn hoặc đơn giản là thử bắt chuyện với người ngồi cạnh trong một quán bia xem bóng đá.
Không cần phân biệt bạn là ai, chỉ cần chung đam mê là đủ để kết nối, và điều đáng nói là sự gắn kết ấy diễn ra rất tự nhiên. Một pha suýt thủng lưới làm cả quán ồ lên, bàn thắng ở phút bù giờ khiến tất cả bật dậy cụng ly, choàng vai bá cổ. Chính sự cộng hưởng ấy khiến trận đấu trở nên sống động hơn và mang đến cảm giác "thuộc về" một cộng đồng anh em chung đam mê cháy bỏng.
Bóng đá, suy cho cùng, không chỉ là câu chuyện của 22 cầu thủ trên sân mà còn là nỗi niềm của hàng triệu người ngoài sân - những người có thể đã dành những năm tháng tuổi trẻ để cùng vui, cùng buồn và cùng mất ngủ với đội bóng yêu thích.
Còn tôi, tôi vẫn sẽ xem bóng đá lúc rạng sáng. Nhưng hy vọng ở trận lượt về Champions League, khi Real Madrid lội ngược dòng, tôi sẽ có cơ hội gào thét cùng một ông bạn mới quen ở quán bia nào đó, chứ không phải hét thầm một mình nữa.
"Nhiều người nói đánh thuế nhà cho thuê để hạn chế đầu cơ, nhưng thực tế người đi thuê như tôi lại là đối tượng phải chịu trận. Ví dụ, căn phòng tôi đang thuê giá 4 triệu một tháng, nếu chủ nhà bị đánh thêm thuế thì họ chỉ cần tăng giá cho thuê nhà lên 4,5 triệu là xong. Với người thu nhập trung bình, mỗi tháng thêm vài trăm nghìn đồng là cả một vấn đề. Cuối cùng, chính sách nhắm vào chủ nhà nhưng lại khiến người thuê, vốn đã yếu thế càng khó khăn hơn".
Đó là lo lắng của độc giả Tabata xung quanh đề xuất đánh thuế nhà thứ hai cho thuê. Thực tế, việc đánh thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản hay với nhà thứ hai trở lên từng được giới chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất nhằm hạ nhiệt thị trường, hạn chế đầu cơ. Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm ngoái, khi sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ trưởng Tài chính từng cho biết chưa đủ cơ sở để thu thuế trên lãi mua bán nhà đất cho tới khi có sàn giao dịch bất động sản online, cũng như đủ dữ liệu số hóa đất đai gắn với dữ liệu trên VNeID. Vì vậy, thuế với chuyển nhượng nhà đất đến nay vẫn duy trì 2% trên giá trị giao dịch.
Cùng chung trăn trở việc áp thuế nhà cho thuê có thể đẩy gánh nặng cho người thuê nhà, bạn đọc Ducnim bình luận: "Lý thuyết là đánh thuế để giảm giá bán nhà, nhưng thực tế chủ nhà bao giờ cũng ở 'kèo trên'. Thuế tăng thì họ cộng trực tiếp vào giá thuê và giá bán nhà mà thôi. Cuối cùng, người mua nhà lần đầu hay người đi thuê mới là những đối tượng chịu trận nặng nhất. Thuế này thực chất là đánh vào túi tiền của người lao động đang cần chỗ ở chứ không 'gãi' đúng chỗ ngứa là dân đầu cơ".
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Trong khi đó, với quan điểm trái ngược, độc giả Satehanh phản biện: "Chưa chắc việc áp thuế sẽ làm tăng giá nhà. Vì thuế đánh vào đất sở hữu chứ không phải căn nhà. Theo tôi, đã đánh thuế là phải đánh cả với nhà cho thuê vì không làm vậy thì nhà đầu cơ mua đất xong sẽ xây nhà cấp bốn cho thuê giá rẻ để thao túng giá đất. Xây một nhà trọ giá rẻ cũng không hề khó. Những người đầu tư cho thuê sẽ xây mấy tầng lên và nếu có chia đều thuế cho số lượng người thuê thì cũng không bao nhiêu'.
Cùng chung nhận định, bạn đọc Khuongna ủng hộ đề xuất trên: "Đánh thuế bất động sản thứ hai cho thuê đúng là có thể khiến giá thuê nhà tăng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ góp phần làm giảm giá bán. Giờ nhiều người sở hữu hàng chục mặt tiền, nhà ở cho thuê, nền nhà, đất hoang và họ luôn có xu thế ôm thêm khiến giá nhà vẫn tăng cao. Nếu đánh thuế bất động sản lũy tiến hàng năm ở mức cao, sẽ làm giảm tình trạng này về lâu dài. Tất nhiên, đó cũng chỉ là một giải pháp. Muốn bình ổn giá nhà, hay bớt tình trạng gom đất, để dòng tiền đưa vào đầu tư sản xuất thì cần phối hợp thêm nhiều giải pháp đồng bộ khác".
