Đình chỉ lưu hành hai loại mỹ phẩm sai công thức, lệch nhãn mác

Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa, chỉ định thuốc nhắm trúng đích, phác đồ duy nhất còn có thể kéo dài sự sống cho chị. Chi phí điều trị là 100 triệu đồng mỗi tháng, không được bảo hiểm y tế chi trả. Chị lắc đầu.

"Thêm một ngày là thêm hàng chục triệu đồng. Sức cùng lực kiệt, tôi không thể tiếp tục", chị nói với bác sĩ Nam trước khi rời bệnh viện.

Ba năm trước đó, con trai chị mất vì ung thư xương. Hôn nhân tan vỡ ngay sau đó. "Tiên lượng bệnh rất nặng, lại sống một mình. Bài toán kinh tế là tảng đá đè nặng lên ý chí điều trị của chị ấy", bác sĩ Nam chia sẻ.

Tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm, gặp một bệnh nhân 38 tuổi ở Hà Nội vừa nhận kết quả ung thư phổi di căn xương và gan. Liệu pháp miễn dịch có thể kéo dài sự sống thêm nhiều năm, nhưng chi phí dao động 50 đến 70 triệu đồng mỗi tháng. Để duy trì điều trị lâu dài, gia đình cần chuẩn bị vài tỷ đồng, trong khi "gom được chục triệu đi khám đã là chật vật". Họ từ chối.

"Người bệnh nói với tôi rằng căn bệnh này như một lời nguyền. Họ từ bỏ không phải vì không muốn sống, mà vì không đủ tiền", bác sĩ Phương nhớ lại.

Việt Nam hiện có khoảng 180.000 ca ung thư mới mỗi năm, theo số liệu của GLOBOCAN 2022. Chi phí điều trị trung bình tại Bệnh viện K vượt 176 triệu đồng mỗi năm cho một bệnh nhân, trong đó bảo hiểm y tế chỉ chi trả khoảng 52 triệu đồng. Phần còn lại, hơn 124 triệu đồng, tức gần 70% tổng chi phí, người bệnh phải tự bỏ túi. Con số này gần gấp đôi ngưỡng 30 đến 40% mà Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo để tránh rơi vào "thảm họa tài chính". Bộ Y tế đặt mục tiêu đưa tỷ lệ này xuống dưới 30% vào năm 2030, song khoảng cách vẫn còn rất xa.

Gánh nặng đó không chỉ đè lên người bệnh. Một nghiên cứu năm 2017 của nhóm tác giả Đại học Y tế Công cộng, khảo sát gần 2.000 bệnh nhân tại ba trung tâm ung thư lớn nhất cả nước, chỉ ra rằng các gia đình có người thân mắc ung thư đối mặt nguy cơ nghèo hóa cao gấp 2,3 lần so với các hộ khác. Sau một năm phát hiện bệnh, 22% trong số này rơi vào khó khăn kinh tế nghiêm trọng: 34% không đủ tiền mua thuốc, 15% không có tiền mua thức ăn, gần 80% phải đi vay mượn để tiếp tục điều trị.

Nguyên nhân cốt lõi nằm ở khoảng trống giữa tốc độ đổi mới của y học và tốc độ cập nhật danh mục bảo hiểm. Các liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch thế hệ mới có thể kéo dài sự sống thêm nhiều năm, nhưng phần lớn vẫn nằm ngoài danh mục chi trả của bảo hiểm y tế. Quỹ BHYT vốn chịu áp lực cân đối thu chi, trong khi chi phí để đưa một loại thuốc ung thư mới vào danh mục đòi hỏi quy trình đánh giá công nghệ y tế kéo dài và chặt chẽ. Kết quả là bệnh nhân phải tự xoay xở với những hóa đơn vượt xa khả năng chi trả.

Bác sĩ Ngô Văn Tỵ, khoa Ung bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nói nhiều bệnh nhân từ bỏ điều trị không phải vì hết hy vọng, mà vì không muốn tiêu nốt đồng tiền cuối cùng của gia đình. "Đi tiếp hay dừng lại trở thành một trong những quyết định khó khăn nhất mà chúng tôi phải cùng bệnh nhân đối mặt", ông nói.

Trước thực tế đó, PGS.TS. Vũ Anh Hải, Giám đốc Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Quân y 103, nhấn mạnh một nguyên tắc mà ông cho là bị hiểu sai phổ biến: trong điều trị ung thư, "đúng" quan trọng hơn "đắt". Các liệu pháp miễn dịch thường chỉ được xem xét khi phác đồ chuẩn thất bại. Nếu chọn ngay con đường tốn kém nhất từ đầu mà không tính đến lộ trình dài hạn, bệnh nhân có thể kiệt sức tài chính trước khi kịp đi hết liệu trình. "Bác sĩ luôn phải cân nhắc giải pháp tối ưu cho từng người. Không bao giờ là hết đường, bởi y học hiện đại có rất nhiều lựa chọn dự phòng", ông nói.

Một tín hiệu tích cực đang xuất hiện ở phía cung ứng thuốc. Năm 2024, Việt Nam cấp phép nhập khẩu Pembrolia, thuốc miễn dịch có hoạt chất pembrolizumab sản xuất tại Nga, với giá khoảng 18 triệu đồng mỗi lọ, thấp hơn đáng kể so với mức 60 triệu đồng của biệt dược gốc Keytruda cùng hàm lượng. Bệnh viện K đang xúc tiến kế hoạch đấu thầu mua sắm loại thuốc này. Việt Nam hiện lưu hành 99 loại thuốc trị ung thư, Bộ Y tế đang trong quá trình sửa đổi danh mục thuốc được bảo hiểm chi trả, dù chưa có mốc thời gian cụ thể cho các loại thuốc thế hệ mới.

Song, PGS Hải cho rằng giải pháp căn bản nhất không nằm ở chỗ chạy theo chi phí điều trị giai đoạn muộn, mà ở việc phát hiện bệnh sớm. Ung thư phổi tìm thấy ở giai đoạn đầu có thể xử lý bằng một ca phẫu thuật triệt căn, hoặc xạ trị định vị thân (SBRT) với kết quả tương đương cho bệnh nhân không thể phẫu thuật. Ung thư vú giai đoạn sớm chỉ cần phẫu thuật bảo tồn một phần. Nhiều ca ung thư đại trực tràng phát hiện sớm chỉ cần cắt bỏ khối u, không cần hóa chất. "Ở giai đoạn đầu, điều trị có thể coi là khỏi hẳn. Bệnh nhân không phải lo lắng gì trong vòng năm năm hoặc lâu hơn", ông khẳng định.

Bác sĩ Tỵ bổ sung thêm một cảnh báo không ít người vì sợ chi phí y tế mà tìm đến thuốc Nam, thảo dược được quảng cáo là rẻ và ít độc hại hơn hóa trị, dù hiệu quả chưa được chứng minh lâm sàng. Sự chần chừ đó có thể đánh mất khoảng thời gian can thiệp hiệu quả nhất.

Bác sĩ Nam vẫn nhớ ánh mắt người phụ nữ 32 tuổi hôm rời phòng khám. Chị không khóc, chỉ nói bằng giọng bình thản rằng "cần sống đến cuối năm để làm đám giỗ cho con trai". "Đó là tất cả những gì chị còn đủ sức mong", ông Nam nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Việc ăn ổi thường xuyên không chỉ giúp bổ sung dưỡng chất mà còn hỗ trợ nhiều chức năng quan trọng, theo trang sức khỏe Verywell Health.

Nghiên cứu trên tạp chí Food Chemistry: X (chuyên công bố các nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học thực phẩm và dinh dưỡng) vào năm 2025 cho thấy ổi thuộc nhóm trái cây giàu vitamin C. Dưỡng chất này giúp cơ thể duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh.

Vitamin C hỗ trợ hoạt động của các tế bào miễn dịch quan trọng như đại thực bào, tế bào lympho và tế bào tiêu diệt tự nhiên. Các tế bào này góp phần bảo vệ cơ thể trước tác nhân gây bệnh và giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Theo nghiên cứu trên tạp chí Food Bioscience vào năm 2024, ổi cung cấp lượng chất xơ dồi dào, giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định. Chất xơ hỗ trợ điều hòa nhu động ruột và hạn chế táo bón. Thành phần này còn nuôi dưỡng lợi khuẩn trong đường ruột, giúp duy trì hệ vi sinh cân bằng.

Ngoài ra, ổi có đặc tính kháng khuẩn, giúp giảm sự phát triển của vi khuẩn có hại trong ruột.

Ổi chứa nhiều chất chống oxy hóa và vitamin có lợi cho tim. Các chất này giúp giảm tác động của gốc tự do lên hệ tim mạch.

Hàm lượng kali cao hỗ trợ điều hòa huyết áp. Chất xơ hòa tan trong ổi góp phần cải thiện chức năng tim và duy trì mạch máu khỏe mạnh.

Nghiên cứu trên tạp chí Foods vào năm 2022, ổi có chỉ số đường huyết thấp nên không làm tăng đường máu đột ngột. Lượng chất xơ cao giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu.

Nhờ đó, cơ thể duy trì mức đường huyết ổn định hơn. Cơ chế này cũng giúp kéo dài cảm giác no sau khi ăn.

Ổi là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn kiểm soát cân nặng. Chất xơ trong ổi giúp tạo cảm giác no lâu và hạn chế ăn quá mức.

Lượng calo thấp giúp bổ sung năng lượng mà không làm tăng đáng kể tổng calo trong ngày.

Ổi còn chứa hợp chất có tác dụng chống viêm, góp phần cải thiện quá trình chuyển hóa và hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bệnh không lây nhiễm đang trở thành một trong những thách thức lớn của y tế Việt Nam sau đại dịch COVID-19.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bên cạnh việc ứng phó với các bệnh truyền nhiễm mới nổi, các quốc gia cần tăng cường nguồn lực cho phòng ngừa, phát hiện sớm và điều trị các bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và rối loạn sức khỏe tâm thần.

Tại Việt Nam, báo cáo từ các bệnh viện cho thấy khoảng 65-75% người bệnh nội trú liên quan đến nhóm bệnh không lây nhiễm. Một số bệnh lý phổ biến cũng đang có xu hướng gia tăng.

Theo Bệnh viện Nội tiết Trung ương, khoảng 6-7% dân số mắc đái tháo đường. Viện Tim mạch Quốc gia Việt Nam cho biết tăng huyết áp ảnh hưởng đến khoảng 25% người trên 25 tuổi.

Ước tính mỗi năm, bệnh không lây nhiễm chiếm khoảng 80% tổng số ca tử vong tại Việt Nam. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về các phương thức theo dõi sức khỏe thường xuyên, phát hiện sớm nguy cơ và hỗ trợ người dân quản lý bệnh ngay từ cộng đồng.

Khoảng trống trong quản lý bệnh mạn tính

Phát biểu tại sự kiện ra mắt ứng dụng chăm sóc sức khỏe 24/7 ứng dụng trí tuệ nhân tạo, Thiếu tướng, PGS.TS.BS Phạm Nguyên Sơn, Phó Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết bệnh mạn tính thường diễn biến kéo dài, trong khi tình trạng sức khỏe của người bệnh có thể thay đổi theo từng ngày.

“Với mô hình tái khám định kỳ, bác sĩ thường chỉ nắm được tình trạng tại thời điểm người bệnh đến viện. Phần lớn thời gian còn lại, dữ liệu sức khỏe bị bỏ trống”, ông nói.

Theo ông, đây là khoảng trống nguy hiểm trong quản lý các bệnh như tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường, rối loạn lipid máu và bệnh thận. Một bệnh nhân có thể được đánh giá ổn định trong ngày khám, nhưng sau đó xuất hiện biến động huyết áp, đường huyết hoặc triệu chứng bất thường mà không được phát hiện kịp thời.

“Dữ liệu sức khỏe của người bệnh cần được cập nhật thường xuyên theo thời gian thực. Khi người bệnh đo huyết áp hằng ngày, hệ thống AI có thể hỗ trợ đưa ra cảnh báo hoặc khuyến nghị cơ bản. Tuy nhiên, AI không thể thay thế bác sĩ mà chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý người bệnh hiệu quả hơn”, ông nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trực tuyến trong theo dõi sức khỏe.

Thực tế lâm sàng cũng cho thấy bệnh mạn tính đang có xu hướng trẻ hóa. PGS Sơn dẫn trường hợp một bệnh nhân nam sinh năm 1999, nặng 102kg, có huyết áp 180/120mmHg, đồng thời mắc đái tháo đường và rối loạn lipid máu.

Đồng bộ hạ tầng bệnh án điện tử nhằm cá thể hóa phác đồ điều trị

Để kiểm soát hiệu quả các chỉ số lâm sàng, dữ liệu đầu vào cần được chuẩn hóa và cập nhật đầy đủ. Theo TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, với bệnh tăng huyết áp, việc theo dõi và kiểm soát chỉ số liên tục có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ và các biến chứng tim mạch.

Theo ông Đức, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân, gắn với định hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế. Cơ quan quản lý cũng đã xây dựng cấu trúc định danh cho khoảng 130.000 trường thông tin liên quan đến bệnh án điện tử, tạo nền tảng cho việc chuẩn hóa và khai thác dữ liệu khám chữa bệnh.

“Nếu tất cả 1.700 bệnh viện sử dụng bệnh án điện tử, ngành y tế có thể có tới hàng trăm triệu dữ liệu phục vụ chăm sóc sức khỏe. Nếu làm tốt hồ sơ sức khỏe cá nhân, việc cá thể hóa phác đồ điều trị sẽ có nhiều triển vọng trong tương lai”, ông Đức nhận định.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, dữ liệu lớn chỉ có giá trị khi bảo đảm độ chính xác và được cập nhật thường xuyên. Với nhóm người cao tuổi có bệnh lý phức tạp, các nền tảng công nghệ cần có khả năng theo dõi đồng thời nhiều chỉ số, hỗ trợ sàng lọc nhiều bệnh mạn tính trên cùng một hệ thống, từ đó phục vụ tốt hơn cho quản lý sức khỏe dài hạn.

Dưới góc nhìn chiến lược về phát triển khoa học công nghệ, ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV (dự khuyết) và Ủy viên chuyên trách Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nhấn mạnh vai trò cốt lõi của dữ liệu số như một tư liệu sản xuất mới.

Theo ông, lực lượng sản xuất mới chính là sự phối hợp chặt chẽ giữa trình độ chuyên môn của con người và năng lực tính toán của trí tuệ nhân tạo.

“Cha ông ta từ xưa đã đúc kết phương châm ‘Nam dược trị Nam nhân’. Suy rộng ra, những bài toán xã hội hay vấn đề của người Việt chỉ có thể được giải quyết tốt nhất bởi chính chúng ta. Dù đây là một thực tế hiển nhiên, nhưng để biến điều đó thành hành động đòi hỏi một hành trình nỗ lực bền bỉ và quyết tâm rất lớn”, ông nhấn mạnh.

Tin Gốc: Dân Trí