Phối cảnh chuỗi không gian công cộng ven sông Hồng

Cách nơi ở mới chưa đầy một cây số giờ đây đang "nhường sân" cho dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi dài 4,7km đi qua hai phường Phú Định và Chánh Hưng (khu vực quận 8 trước đây), có tổng mức đầu tư hơn 7.300 tỉ đồng.

Nhắc về tổ ấm cũ bên bờ Bắc kênh Đôi (phường Phú Định, TP.HCM), người đàn ông ngoài 70 không nén được xúc động. Ông nhớ rõ khoảng 25 năm trước, ngày quyết định "xuống tay" dùng 6 - 7 cây vàng mua căn nhà ven kênh, giấy tờ viết tay. Đó là căn nhà có bề ngang 2,5m, dài khoảng 11m, một nửa ló ra mặt kênh, được dựng bằng cừ tràm. "Mỗi khi có ghe tàu chạy qua, nửa căn nhà rung lắc dữ dội như đang trải qua một cơn địa chấn" - ông kể với giọng đầy ám ảnh.

Lúc bấy giờ, hai vợ chồng ông có 4 người con. Nhà có 4 chiếc xe máy, mỗi tối nếu để bên ngoài thì sợ mất, dắt vào trong thì chật chội, nóng nực. Ông bảo lúc đó sợ lắm: "Tối ngủ mà lỡ có cháy cũng không biết chạy đâu, chắc là nhảy luôn xuống sông"!?.

Sau này, các con dựng vợ gả chồng, rồi căn nhà có thêm những tiếng cười của cháu nhỏ, thành viên gia đình cứ theo đó mà tăng dần. Ngược lại, căn nhà dần xuống cấp. Phần cừ tràm chìm dưới nước vẫn còn chắc, nhưng phần trên bờ hay bị gãy ngang. Cứ vài năm, phần sau nhà lại bắt đầu nghiêng ngả, ông kiểm tra thì y như rằng có vài cây tràm đã mục gãy.

"Không gì chống chọi được với sức mạnh của nước, cứ mỗi 2 - 3 năm phải gia cố, thay cừ tràm một lần. Mỗi lần như vậy tốn từ 20 - 50 triệu đồng, mua được cả chiếc xe máy. Nhưng cũng phải chịu, phải kiểm tra thường xuyên, gia cố sớm, nếu không rất dễ sập nhà", ông Hoàng nhớ lại.

Chuyện sập nhà cũng không hiếm với bà con quanh đây. Những bất tiện chưa dừng lại ở đó, mỗi khi nước lên cao, "gia đình" chuột cũng theo con nước đen ngòm chui vào nhà sinh sôi nảy nở. Lũ chuột chạy rần trời, quậy khắp nhà bếp, làm đủ mọi cách vẫn không sao diệt hết.

Thế nên sau hàng chục năm sống trên nền đất chênh vênh, việc rời kênh Đôi với ông không chỉ là di dời cơ học, mà là một thay đổi lớn của cả gia đình nhiều thế hệ.

Rời nhà ông Hoàng, chúng tôi tìm đến chung cư Green River trên đường Phạm Thế Hiển. Bà Ngô Huyền Hương (56 tuổi) hồ hởi cầm thẻ cư dân xuống đón chúng tôi. Mở cửa căn hộ 2 phòng ngủ hướng tây Nam, bà Hương khoe điều bà thích nhất ở căn hộ này là thoáng mát, sạch sẽ. Thật vậy, chúng tôi cũng cảm nhận được không khí mát mẻ dù không bật điều hòa, trong khi thời tiết bên ngoài gần 39 độ C.

Sinh ra và lớn lên bên bờ kênh Đôi, ngôi nhà lớn của gia đình bà Hương có từ thời ông bà, sau này bà mua thêm căn nhỏ bên cạnh để tiện chăm sóc mẹ già.

"Ngày trước nước kênh trong xanh, hồi nhỏ còn hay nhảy xuống tắm. Rồi nước đen dần, rác rến và mùi hôi cũng theo đó mà đến" - bà Hương nhớ lại và bảo không quên những năm tháng sống ven kênh trong cảnh chật chội, nóng bức, ô nhiễm, chuột quấy phá. Ngay cả nước sinh hoạt cũng phải mua từng thùng, mãi sau mới có nước máy.

Trước cửa căn hộ mới, bà Hương dán một tấm bảng nhỏ ghi "cà phê 15.000 đồng - nước ngọt 10.000 đồng". Khi chuyển lên căn hộ trên tầng cao, việc mua bán khó lòng đông khách như trước, nhưng bà vẫn muốn duy trì nghề đã gắn bó từ nhỏ cho đỡ nhớ.

"Ở dưới đất dễ làm ăn hơn thiệt, nhưng giờ mình già rồi, lo cho con cho cháu là chính. Tụi nhỏ có chỗ ở ngon lành, đi làm có tương lai hơn là mình vui rồi", bà Hương bộc bạch khi tay vẫn thoăn thoắt pha ly cà phê cho vị khách hàng xóm hiếm hoi trong buổi chiều vắng.

Còn với ông Hoàng, ngày được cán bộ bồi thường giải phóng mặt bằng đưa đi xem nhà, ông "chấm" căn này ngay từ cái nhìn đầu tiên vì sạch sẽ, kiên cố lại gần nhà cũ. Từ lúc chọn xong nhà, ông và gia đình nôn nao rời khỏi dòng kênh Đôi để đến nơi ở mới ổn định hơn, bắt đầu một chương mới của cuộc đời.

"Lúc mới nghe tin sẽ giải tỏa, tôi hoang mang lắm, không biết họ sẽ giải quyết thế nào, cho tái định cư hay đưa tiền, rồi cầm tiền đi đâu, có đủ mua nhà không... Nhưng sau nhiều đợt vận động, được giải thích rõ ràng, tôi dần yên tâm. Với căn hộ hiện tại, gia đình tôi vẫn còn dư một khoản để sửa chữa lại nhà cửa", ông Hoàng phấn khởi.

Chiều dần buông, từ góc cửa sổ thoáng đãng của nhà bà Hương hay nhiều cư dân tái định cư khác có thể ngắm trọn cảnh mặt trời lặn. Đó là một hoàng hôn nhìn từ trên cao, khác hẳn với căn nhà chật chội, nóng bức ven kênh Đôi ngày trước. Cùng với hành trình "an cư lạc nghiệp" của người dân, hành trình cải tạo kênh rạch của thành phố đang tăng tốc, đầy kỳ vọng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Mới đây, Bộ Xây dựng đã có những giải đáp liên quan đến kiến nghị của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải về việc đề xuất tăng mức bảo hành công trình tối thiểu 10 năm, đồng thời không giữ lại tiền bảo hành tự nguyện của nhà thầu.

Theo Bộ Xây dựng, đề xuất quy định bắt buộc thời gian bảo hành công trình tối thiểu 10 năm của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải là chưa đủ cơ sở thực tế và kỹ thuật.

Cần hiểu đúng bản chất bảo hành, bảo trì công trình

Trao đổi với phóng viên Dân trí về vấn đề này, PGS.TS Trần Chủng, Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về chất lượng công trình xây dựng, Bộ Xây dựng, nhấn mạnh cần hiểu rõ bản chất của việc bảo hành, bảo trì đối với các công trình xây dựng, đặc biệt là công trình giao thông.

Theo PGS.TS Trần Chủng, trong xây dựng, chất lượng công trình là yếu tố rất quan trọng. Do đó, bất kỳ cá nhân, tổ chức nào tham gia vào quá trình hình thành nên công trình xây dựng, công trình giao thông đều phải gắn trách nhiệm với vòng đời và chất lượng của công trình.

“Tất cả các chủ thể tham gia vào quá trình hình thành nên công trình xây dựng, từ chủ đầu tư đến người khảo sát, thiết kế, thi công rồi đến quản lý khai thác, vận hành đều gắn với vòng đời của công trình. Nếu công trình có suy giảm về chất lượng hoặc xảy ra sự cố mà có lỗi của con người thì đều phải chịu trách nhiệm”, PGS.TS Trần Chủng nói.

Ông nêu ví dụ, nếu công trình được đưa vào sử dụng sau 10-20 năm mà xảy ra sự cố do lỗi của con người thì nhà thầu hoặc bất kỳ đơn vị nào có liên quan đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Theo PGS.TS Trần Chủng, để đảm bảo chất lượng công trình, pháp luật đã quy định các giai đoạn khác nhau như bảo hành, bảo trì. Trong đó, bảo trì là công tác thường xuyên theo dõi, sửa chữa, thay thế hỏng hóc nhằm duy trì chất lượng của công trình trong quá trình khai thác, sử dụng.

“Một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với công trình xây dựng trong suốt quá trình khai thác, sử dụng là công tác bảo trì. Việc bảo trì có đầy đủ nội dung, kỹ thuật, đề cương và có kinh phí”, PGS.TS Trần Chủng nêu.

Ông cho biết, để ràng buộc trách nhiệm của nhà thầu thi công với công trình, pháp luật đã có quy định về nội dung bảo hành.

Bảo hành được hiểu là trong thời hạn quy định 1-2 năm, nếu công trình hoặc sản phẩm phát sinh lỗi, chất lượng không đạt yêu cầu do nguyên nhân từ chủ đầu tư hoặc đơn vị sản xuất thì các chủ thể liên quan phải có trách nhiệm khắc phục, PGS.TS Trần Chủng lý giải.

"Bảo hành không có tiền bảo lãnh thì không có ý nghĩa"

Vị Chủ tịch Hiệp hội các nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam cho biết thêm, trong xây dựng công trình giao thông, thời gian bảo hành tối thiểu đối với công trình cấp đặc biệt và cấp I sử dụng vốn đầu tư công là 24 tháng.

Đây là khoảng thời gian trong quá trình khai thác, vận hành mà các khiếm khuyết của công trình do lỗi thi công của nhà thầu sẽ bộc lộ, từ đó buộc nhà thầu phải sửa chữa, khắc phục.

“Kèm theo điều kiện về thời gian bảo hành, pháp luật cũng quy định việc giữ lại phần kinh phí nhất định là 2% hoặc 3% gói thầu để nếu có xảy ra hư hỏng thì nhà thầu phải lập tức đến sửa chữa; nếu nhà thầu không đến sẽ có kinh phí để thuê đơn vị khác”, PGS.TS Trần Chủng nói và khẳng định, các quy định của pháp luật đều ghi thời gian bảo hành là tối thiểu, chứ không ghi thời gian tối đa.

Do đó, doanh nghiệp có thể tự gia hạn thời gian bảo hành công trình lên 10-20 năm. Tuy nhiên, việc này bắt buộc phải có điều kiện đi kèm là tiền bảo lãnh được giữ lại tại ngân hàng để nếu xảy ra hư hỏng trong quá trình bảo hành sẽ có kinh phí sửa chữa.

“Nếu bảo hành mà không có tiền bảo lãnh thì không có ý nghĩa trong thực tiễn và pháp luật”, PGS.TS Trần Chủng nhấn mạnh.

Ông cho rằng, việc Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải đề xuất bảo hành công trình tối thiểu 10 năm nhưng chỉ giữ lại tiền bảo lãnh trong 2 năm, còn các năm sau trả lại, sẽ không đảm bảo các nghĩa vụ, điều kiện của việc bảo hành.

Cùng trao đổi về vấn đề này, ông Tống Văn Nga, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, đánh giá các công trình giao thông sử dụng bê tông, xi măng thường có thời gian sử dụng cao, chi phí bảo trì thấp, ít chịu tác động của môi trường.

Tuy nhiên, đối với các công trình bằng nhựa đường, đá, cát và bột khoáng, mức độ chịu tác động của môi trường lớn hơn, đặc biệt là các công trình được xây dựng ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Do đó, ông Tống Văn Nga cho rằng cần có những nghiên cứu, xem xét kỹ lưỡng về công tác bảo hành, bảo trì đối với từng loại công trình.

Theo Bộ Xây dựng bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu đối với các hư hỏng do lỗi thi công trong thời gian nhất định theo hợp đồng. Còn bảo trì là trách nhiệm của đơn vị quản lý khai thác nhằm duy trì khả năng vận hành, an toàn và tuổi thọ công trình trong suốt quá trình sử dụng.

Bộ Xây dựng cho rằng, nếu kéo dài thời gian bảo hành vượt quá chu kỳ sửa chữa định kỳ sẽ khó phân định trách nhiệm giữa lỗi thi công và hao mòn trong khai thác, có thể phát sinh tranh chấp và ảnh hưởng công tác bảo trì.

Bộ Xây dựng đánh giá, nhận định của Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải về việc "nếu tăng thời gian bảo hành thêm 1 năm thì riêng Cục Đường bộ tiết kiệm hơn 12.500 tỷ đồng mỗi năm, nếu tăng thêm 8 năm sẽ tiết kiệm hơn 100.000 tỷ đồng" là "không đúng bản chất công tác bảo hành, bảo trì và không có cơ sở.

Theo Bộ Xây dựng, năm 2025 kinh phí quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống quốc lộ là 12.503 tỷ đồng. Đối với hơn 900km đường cao tốc mới đưa vào khai thác, Cục Đường bộ đã chi hơn 180 tỷ đồng cho công tác bảo dưỡng thường xuyên.

Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay, các tuyến cao tốc do Sơn Hải thi công được doanh nghiệp cam kết bảo hành 10 năm đối với một số hạng mục thuộc gói thầu (không bao gồm hạng mục sơn kẻ đường, lưới chống chói, tấm phản quang, hàng rào bảo vệ, bóng đèn, hầm Tam Điệp), không phải bảo hành toàn bộ công trình.

Tin Gốc: Dân Trí

Tối 14-4, lãnh đạo UBND xã Đăk Tô (Quảng Ngãi) xác nhận trên địa bàn vừa xảy ra một vụ tai nạn giao thông khi xe khách bất ngờ mất lái, lao xuống mương nước ven quốc lộ 14. Rất may, toàn bộ hành khách trên xe đều an toàn.

Theo thông tin ban đầu, khoảng 18h30 cùng ngày, xe khách mang biển số 47H-048... lưu thông theo hướng từ Đắk Lắk đi Đà Nẵng. Khi đến đoạn qua thôn 1, xã Đăk Tô, phương tiện bất ngờ mất lái, tông mạnh vào lan can bên đường.

Cú va chạm khiến chiếc xe lao xuống rãnh thoát nước phía trước khu vực cổng UBND xã Diên Bình (cũ) và lật nghiêng. Thời điểm xảy ra sự việc, trên xe có 9 hành khách. Nhiều người hoảng loạn khi xe bị nghiêng hẳn về một phía, song rất may không ai bị thương.

Một số người dân gần hiện trường cho biết thời điểm xảy ra tai nạn trời mưa lớn, mặt đường trơn trượt, tầm nhìn hạn chế. Sau khi xe gặp nạn, người dân đã nhanh chóng hỗ trợ hành khách rời khỏi phương tiện.

Ngay sau đó, đơn vị vận tải điều động xe khác đến hiện trường đón hành khách tiếp tục hành trình. Các hành khách được kiểm tra sức khỏe ban đầu và ổn định tinh thần.

Nhận được tin báo, lực lượng Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Ngãi phối hợp Công an xã Đăk Tô nhanh chóng có mặt tại hiện trường, tổ chức cứu hộ, điều tiết giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc và đảm bảo an toàn cho các phương tiện lưu thông.

Lãnh đạo UBND xã Đăk Tô cho biết yếu tố thời tiết xấu, mưa lớn kéo dài khiến mặt đường trơn trượt có thể là nguyên nhân dẫn đến việc tài xế không làm chủ được tay lái. Tuy nhiên nguyên nhân cụ thể vẫn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.

Vụ tai nạn không gây thiệt hại về người, song một lần nữa cảnh báo nguy cơ mất an toàn giao thông khi lưu thông trong điều kiện thời tiết xấu, đặc biệt trên các tuyến quốc lộ có mật độ phương tiện cao.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ