Vướng mắc được đặt ra từ một vụ án mà bị cáo bị truy tố về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Trong suốt quá trình điều tra và tại phiên tòa, người này khai không uống rượu, bia trước khi lái xe.
Tuy nhiên kết quả giám định lại cho thấy trong máu có nồng độ cồn 0,282mg/100ml. Đáng chú ý, cơ quan giám định không xác định được lượng cồn này phát sinh từ đâu.
Từ tình huống trên, tòa án cấp dưới đề nghị hướng dẫn liệu có thể áp dụng tình tiết định khung quy định tại điểm b khoản 2 điều 260 Bộ luật Hình sự hay không.
Đây là tình tiết áp dụng với trường hợp người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”.
Trong văn bản giải đáp, Tòa án nhân dân tối cao cho rằng điều kiện quan trọng để áp dụng tình tiết này là phải có căn cứ xác định người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia”. Theo đó, chỉ riêng kết quả xét nghiệm có nồng độ cồn là chưa đủ.
Tòa án tối cao nêu rõ, để áp dụng tình tiết định khung, kết luận giám định phải xác định được nồng độ cồn trong máu xuất phát từ việc sử dụng rượu, bia hoặc phải có các chứng cứ khác chứng minh người phạm tội đã uống rượu, bia trước khi tham gia giao thông.
“Trường hợp không có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia thì không áp dụng tình tiết này”, văn bản nêu.
Luật sư Trịnh Văn Tuyến cho rằng hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao đã làm rõ một điểm lâu nay còn nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn xét xử các vụ án giao thông.
Theo đó, điểm b khoản 2 điều 260 Bộ luật Hình sự quy định tình tiết định khung đối với trường hợp người phạm tội “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định”. Vì vậy yếu tố then chốt không chỉ là phát hiện có nồng độ cồn mà còn phải chứng minh được người đó thực sự đã sử dụng rượu, bia.
“Đây là hai khái niệm không hoàn toàn đồng nhất”, ông Tuyến nói và cho rằng việc Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu phải xác định rõ nguồn gốc nồng độ cồn là “cách diễn giải đúng tinh thần điều luật, tránh việc suy đoán bất lợi cho người bị buộc tội”.
Theo luật sư, trong tố tụng hình sự, trách nhiệm chứng minh thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng. Người bị truy cứu trách nhiệm hình sự không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội.
“Vì vậy nếu chỉ có kết quả xét nghiệm nồng độ cồn mà không kèm các chứng cứ khác như lời khai, hình ảnh camera, nhân chứng, hóa đơn thanh toán hoặc tài liệu thể hiện việc sử dụng rượu, bia thì việc áp dụng tình tiết tăng nặng có thể chưa đủ chặt chẽ”.
Ông Tuyến phân tích thêm bản chất của tình tiết định khung này còn gắn với yếu tố lỗi và ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện. Tức cơ quan tố tụng phải làm rõ người đó có chủ động sử dụng rượu, bia trước khi tham gia giao thông hay không, nhận thức được việc uống rượu, bia có thể ảnh hưởng khả năng lái xe nhưng vẫn điều khiển phương tiện.
“Nếu chưa xác định được nguồn gốc nồng độ cồn, chưa chứng minh được hành vi sử dụng rượu, bia thì rất khó khẳng định yếu tố chủ quan của người phạm tội trong trường hợp này”, luật sư nhìn nhận.
Trên thực tế vẫn có những trường hợp trong cơ thể xuất hiện cồn do nguyên nhân khách quan như dùng thuốc, thực phẩm lên men, bệnh lý chuyển hóa hoặc hiện tượng cồn nội sinh. Dù hàm lượng thường không lớn, đây vẫn là yếu tố cần được xem xét, đánh giá thận trọng trong quá trình giải quyết vụ án.
Ông cũng cho rằng hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao cho thấy sự khác biệt giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự. Với vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông, chỉ cần có nồng độ cồn vượt ngưỡng đã có thể bị xử phạt.
Nhưng trong vụ án hình sự, đặc biệt với tình tiết làm tăng nặng trách nhiệm, yêu cầu chứng minh phải nghiêm ngặt hơn để tránh nguy cơ “đồng nhất” giữa việc có nồng độ cồn với hành vi sử dụng rượu, bia.
Theo ông Tuyến, hướng dẫn này nhiều khả năng sẽ tác động trực tiếp đến quá trình điều tra, dựng hồ sơ các vụ án giao thông thời gian tới, buộc cơ quan tố tụng phải chú trọng hơn tới việc thu thập chứng cứ về quá trình sử dụng rượu, bia thay vì chủ yếu dựa vào kết quả đo nồng độ cồn.
Ngày 6-5, thông tin từ Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra của đơn vị vừa vận động thành công hai bị can trong đường dây đánh bạc trở về nước đầu thú sau 3 năm lẩn trốn ở nước ngoài.
Theo tài liệu điều tra của Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh, các bị can V.C.L. (25 tuổi, ngụ xã Kỳ Anh) và N.T.B (43 tuổi, ngụ phường Sông Trí) là những nghi phạm giữ vai trò tích cực trong đường dây đánh bạc đã bị triệt phá, khởi tố vào năm 2023.
Hai bị can này trực tiếp rủ rê, tổ chức cho nhiều người tham gia đánh bạc dưới hình thức "ba cây", "xóc đĩa". Đồng thời thường xuyên thay đổi địa điểm hoạt động trên địa bàn nhằm tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng.
Sau khi đường dây bị phát hiện, hai bị can này đã xuất cảnh sang Angola để trốn tránh trách nhiệm hình sự. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã ra quyết định truy nã và tổ chức các biện pháp truy bắt.
Thời gian qua, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp với các đơn vị liên quan tích cực tuyên truyền, tác động thông qua gia đình, người thân, giúp các bị can nhận thức rõ hành vi vi phạm, hiểu được chính sách khoan hồng của pháp luật. Qua đó các bị can L. và B. đã tự nguyện về nước và ra đầu thú.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã phục hồi điều tra, tiếp tục xử lý vụ án theo quy định của pháp luật.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Phú Thọ, đơn vị này vừa triệt phá đường dây ghi số lô, số đề với số tiền giao dịch hơn 240 triệu đồng/ngày.
Trước đó, vào ngày 30/4, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện, bắt quả tang Nguyễn Văn Hưng (SN 1977, trú tại tổ dân phố 8, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ) đang có hành vi sử dụng điện thoại di động để nhận, chuyển số lô, số đề cho các đối tượng tham gia đánh bạc.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xác định Nguyễn Văn Hưng sử dụng điện thoại để nhận tin nhắn mua số lô, số đề của Lê Hải Long (SN 1976, trú tại tổ dân phố 11, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ), Vương Ngọc Thắng (SN 1974, trú tại phường Khương Đình, Tp.Hà Nội) cùng một số đối tượng khác. Sau khi nhận các tin nhắn, Hưng tiếp tục chuyển cho Nguyễn Tiến Sáng (SN 1974, trú tại tổ dân phố 3, Tiền Châu, phường Phúc Yên, tỉnh Phú Thọ).
Phòng Cảnh sát hình sự đã lập biên bản bắt người phạm tội quả tang đối với Nguyễn Văn Hưng, thu giữ điện thoại dùng để nhận, chuyển số lô, số đề; đồng thời tiến hành khám xét khẩn cấp nơi ở của đối tượng.
Cùng ngày, Cơ quan CSĐT đã ra lệnh khám xét khẩn cấp, lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Tiến Sáng; thu giữ 1 điện thoại di động dùng để nhận số lô, số đề từ Nguyễn Văn Hưng. Cơ quan điều tra cũng triệu tập Vương Ngọc Thắng và Lê Hải Long đến làm việc. Ngày 1/5, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ ra lệnh tạm giữ hình sự đối với Lê Hải Long và Vương Ngọc Thắng để củng cố hồ sơ xử lý theo quy định của pháp luật.
Tối 18-4, Công an tỉnh Hưng Yên thông tin về vụ việc người đàn ông nổ súng sau va chạm giao thông.
Trước đó hôm 7-4, Công an xã Nghĩa Trụ tiếp nhận tin báo về vụ tai nạn giao thông xảy ra tại đường Kinh Đô 1, khu đô thị Vinhomes Ocean Park 2.
Va chạm xảy ra giữa xe ô tô biển kiểm soát 30B-220.xx và xe mô tô biển số 21E1-342.xx do anh Trần Bảo Vũ (sinh năm 1999, trú tại tỉnh Lào Cai) cầm lái.
Sau va chạm, một người đàn ông (quốc tịch nước ngoài) đã sử dụng súng ngắn bắn một phát từ trong ô tô ra ngoài.
Theo lời khai của nhân chứng, nghi can có biểu hiện kích động, cầm súng và thao tác lên đạn trong xe; khi có người tiếp cận đã xảy ra tiếng nổ nhưng không gây thiệt hại về người.
Sau đó, nghi can cùng một người phụ nữ nhanh chóng lên xe rời khỏi hiện trường. Quá trình khám nghiệm hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 1 vỏ đạn tại khu vực xảy ra vụ việc và đã trưng cầu giám định theo quy định.
Qua trích xuất camera, xác minh phương tiện liên quan, lực lượng công an xác định xe ô tô trên thuộc quyền sử dụng của N.T.N. (sinh năm 1994, trú tại tỉnh Hưng Yên), có chồng là Y.H. (sinh năm 1988, quốc tịch Trung Quốc).
Nghi can liên tục di chuyển qua nhiều địa bàn, thay đổi phương tiện và che giấu hành tung. Sau khi xảy ra sự việc khoảng một ngày, lực lượng Công an Hưng Yên đã xác định và phối hợp với Công an tỉnh Nghệ An dừng xe, đưa nghi can về làm việc.
Tại cơ quan công an, bước đầu xác định Y.H. đã sử dụng súng ngắn bắn một phát trong quá trình xảy ra va chạm giao thông, sau đó bỏ trốn khỏi hiện trường.
Trong quá trình trốn chạy, người này đã vứt khẩu súng xuống sông Hồng, khu vực bến phà Bình Minh (xã Mễ Sở, tỉnh Hưng Yên) nhằm phi tang tang vật.
Hiện vụ việc đã được Công an xã Nghĩa Trụ hoàn thiện hồ sơ, chuyển cơ quan chức năng có thẩm quyền tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
