Giá xác ve sầu tại Gia Lai bất ngờ tăng vọt lên gần 2 triệu đồng/kg, biến những cánh rừng và rẫy cà phê thành nơi săn “lộc trời” của nhiều người dân địa phương.
Từ chiều tối đến đêm khuya, không ít gia đình mang theo bao tải, đèn pin tỏa đi khắp các khu rẫy để tìm nhặt những lớp xác ve bám trên thân cây đem bán cho thương lái.
Đáng chú ý những chiếc xác ve nhỏ bé lại mang về nguồn thu đáng kể cho gia đình anh Sức trú tại xã Ayun, Gia Lai. Cụ thể vào mùa ve lột xác, anh cùng vợ con tranh thủ vào rừng, rẫy cà phê nhặt xác ve để bán.
“Ngày ít thì được vài lạng, hôm nhiều gần 1kg. Loại xác ve to được thương lái mua gần 2 triệu đồng/kg, còn loại nhỏ khoảng 600.000 đồng/kg”, anh Sức cho biết.
Theo người dân địa phương, cơn sốt thu mua xác ve sầu đã rộ lên khoảng 3 năm nay. Mỗi khi bước vào mùa ve lột xác, thương lái từ nhiều nơi lại đổ về thu gom với giá cao, khiến nhiều người tranh thủ vào rừng tìm kiếm để tăng thu nhập.
Tại các điểm thu mua, xác ve sầu được phân loại theo kích cỡ rồi đóng bao chuyển ra các tỉnh phía Bắc tiêu thụ. Một số đầu mối còn ứng tiền trước để giữ nguồn hàng ổn định.
Chị N.T.T.T., một đầu mối thu mua ở xã Ayun, cho biết mỗi ngày gom được vài chục kg xác ve sầu từ người dân quanh vùng mang đến bán.
“Chúng tôi chỉ thu mua rồi gửi cho đầu mối ngoài Bắc. Nghe nói xác ve sầu được dùng làm dược liệu nhưng cụ thể ra sao thì tôi cũng không rõ”, chị nói.
Theo ông Phạm Minh Châu, Chủ tịch UBND xã Ia Khươl, Gia Lai, thời gian gần đây địa phương ghi nhận nhiều người dân đổ vào rừng, rẫy để nhặt xác ve sầu bán cho thương lái. Chính quyền đang rà soát các quy định liên quan nhằm có hướng tuyên truyền, quản lý phù hợp trước cơn “sốt” thu mua tự phát này.
Trong khi đó, ông Nguyễn Thành Vĩnh, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực Mang Yang, cho biết hiện chưa có quy định cấm việc nhặt xác ve sầu do hoạt động này không tác động trực tiếp đến tài nguyên rừng. Tuy nhiên, ngành kiểm lâm lo ngại việc nhiều người vào rừng trong mùa khô có thể làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.
“Chúng tôi đã đề nghị các địa phương tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức phòng cháy, chữa cháy khi đi nhặt xác ve sầu”, ông Vĩnh nói.
Thạc sĩ, bác sĩ Hoàng Vũ Long, Trưởng phòng Đào tạo Nghiên cứu khoa học Chỉ đạo tuyến, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Nội cho biết “thuyền thoái” (hay thiền thoái, thiền y) chính là lớp xác ve sầu sau khi lột xác. Dược liệu này thường được thu hái vào mùa hè, làm sạch rồi phơi hoặc sấy khô để sử dụng trong nhiều bài thuốc Đông y.
Theo y học cổ truyền, thuyền thoái có vị ngọt, mặn, tính hàn, quy vào kinh phế và can với nhiều công dụng như:
Hỗ trợ sơ tán phong nhiệt Giảm đau họng, khàn tiếng Thanh nhiệt, giảm ngứa ngoài da Hỗ trợ điều trị mề đay, nổi ban Giảm ho khan, mắt đỏ Hỗ trợ cắt co giật, kinh phong ở trẻ nhỏ
Bác sĩ Long cho biết, trong thực tế điều trị, thuyền thoái thường được phối hợp với nhiều dược liệu khác như bạc hà, cát cánh, liên kiều, kim ngân hoa hay cúc hoa để tăng hiệu quả.
Một số bài thuốc dân gian hiện vẫn sử dụng xác ve sầu khá phổ biến:
Đau họng, khàn tiếng: phối hợp thuyền thoái với bạc hà, cát cánh, cam thảo để sắc uống
Mề đay, ngứa ngoài da: kết hợp cùng kinh giới, phòng phong, kim ngân hoa nhằm hỗ trợ thanh nhiệt, giảm ngứa
Trong khi đó, Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam, cho biết nhiều nghiên cứu hiện đại phát hiện xác ve sầu chứa chitin, protein, axit amin, khoáng chất và nhiều hoạt chất sinh học.
Một số nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận thuyền thoái có khả năng:
– Chống viêm, chống dị ứng
– Điều hòa miễn dịch
– Hỗ trợ an thần, chống co giật
– Bảo vệ tế bào thần kinh
– Chống oxy hóa nhờ chứa nhiều vi khoáng như canxi, magie, phốt pho
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng bằng chứng lâm sàng hiện đại về hiệu quả và độ an toàn của thuyền thoái vẫn còn hạn chế, cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu trước khi ứng dụng rộng rãi.
Theo khuyến cáo, liều dùng thông thường của thuyền thoái là 3-6g/ngày đối với người lớn, dùng dưới dạng sắc uống hoặc hoàn tán. Trẻ em cần dùng liều thấp hơn và phải có chỉ định của thầy thuốc.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người có tỳ vị hư hàn, tiêu chảy kéo dài, phụ nữ mang thai hoặc người dị ứng với côn trùng không nên tự ý sử dụng. Dược liệu phải được bảo quản sạch, khô, không nấm mốc và không lẫn tạp chất.
Sự việc diễn ra vào ngày Thanh Minh ở Từ Châu (Giang Tô, Trung Quốc).
Khi đoàn xe cưới đang trên đường đến địa điểm tổ chức hôn lễ, cô dâu bất ngờ yêu cầu dừng xe rồi chạy về phía một ngôi mộ đất ven đường để nói lời tiễn biệt với người cha đã khuất.
Khoảnh khắc cô gái trẻ quỳ gối giữa bùn đất nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội.
Theo lời kể của những người có mặt, cô dâu nghẹn ngào gọi: "Bố ơi, con đi lấy chồng đây", trước khi quỳ lạy trước phần mộ không bia đá nằm khuất sau bụi cây ven đường.
Theo truyền thông địa phương, cha cô dâu đã qua đời nhiều năm trước và không thể chứng kiến ngày con gái về nhà chồng.
Chú rể, nhận ra lý do khiến cô dâu đau lòng, lập tức quỳ xuống cạnh vợ, cùng cô hoàn thành nghi thức cúi lạy. Khi cô dâu bật khóc, chú rể đã cúi đầu trước mộ và nói: "Cha yên tâm, con sẽ chăm sóc tốt cho mẹ và cô ấy".
Theo quan niệm truyền thống, việc dừng xe cưới giữa đường hay ghé qua nơi an táng thường bị xem là điều kiêng kỵ, nhưng không ai ngăn cản cô dâu. Nhiều người chứng kiến thậm chí bật khóc trước tình cảm chân thành của đôi trẻ.
Sau khi được đăng tải, đoạn video lập tức thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội Douyin. Đa số cư dân mạng bày tỏ sự đồng cảm, cho rằng tình thân và lòng hiếu thảo quan trọng hơn những quy tắc mang tính hình thức.
Câu chuyện đang tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội với lượng tương tác lớn, nhắc lại rằng đằng sau sự hân hoan của ngày cưới đôi khi vẫn là những nỗi trống vắng khó nói thành lời.
Báo SCMP dẫn báo cáo mức lương của nền tảng tuyển dụng công nghệ NodeFlair dựa trên hơn 230.000 dữ liệu đã được xác minh cho thấy nhu cầu về kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đã chuyển thành lợi thế để người lao động nhận mức lương cao hơn trong ngành công nghệ.
Nền tảng NodeFlair cho biết đây là sự chuyển biến so với năm 2024, thời điểm nhu cầu về kỹ năng AI tăng nhưng chưa phản ánh rõ vào mức thu nhập.
Báo cáo cho thấy mức tăng lương có sự khác biệt dựa theo thâm niên.
Cụ thể, lương của các vị trí cấp cao, trưởng nhóm và quản lý tăng hơn 10%, trong khi kỹ sư mới vào nghề tăng 5,3% và nhóm kỹ sư cấp trung chỉ tăng 1,7%.
Khoảng cách thu nhập trong ngành cũng đang nới rộng. Nhóm 10% kỹ sư có thu nhập cao nhất ghi nhận mức tăng lương lên tới 19%.
"Khả năng sử dụng AI không còn chỉ là kỹ năng có thì tốt nữa, mà giờ đây đã trở thành lợi thế về lương", nhà sáng lập NodeFlair Ethan Ang nhận định.
Theo báo cáo, AI cũng đang làm thay đổi cách doanh nghiệp đánh giá kỹ sư phần mềm, đặc biệt ở các vị trí cấp cao khi các công ty ngày càng chú trọng khả năng giải quyết vấn đề và ra quyết định của nhân sự tuyển dụng.
"AI chỉ mạnh khi kỹ sư có tư duy rõ ràng. Nếu họ không thể xác định, định nghĩa và phân tích rõ vấn đề thì AI cũng không thể cứu họ", ông Joshua Wong - nhà sáng lập Hypotenuse AI - nói.
Xu hướng lương cũng khác nhau giữa các lĩnh vực như kỹ thuật phần mềm, khoa học dữ liệu và DevOps (vận hành và phát triển phần mềm), phản ánh tốc độ việc ứng dụng AI khác nhau ở từng mảng trong lĩnh vực lập trình.
Báo cáo được công bố trong bối cảnh ngành công nghệ Singapore có dấu hiệu phục hồi sau nhiều năm sa thải và tuyển dụng thận trọng.
Các công ty ngày càng trả lương cho năng lực ứng dụng AI thực tế thay vì chỉ sử dụng mang tính thử nghiệm.
Xu hướng cạnh tranh nhân lực AI cũng xuất hiện mạnh tại Trung Quốc.
Theo báo cáo tuyển dụng mùa xuân của nền tảng Zhaopin, nhu cầu tuyển dụng các vị trí liên quan đến "nhân sự có ứng dụng AI" trong tháng 3 tăng 455% so với cùng kỳ năm trước.
Dữ liệu riêng từ nền tảng mạng nghề nghiệp Maimai cho thấy các công việc liên quan AI chiếm 26,23% tổng số vị trí thuộc nền kinh tế mới đầu năm 2026, tăng mạnh so với mức 2,29% của một năm trước đó.
Nền tảng Zhaopin cho biết mức lương trung bình của các vị trí liên quan AI cao hơn khoảng 65% so với các công việc truyền thống, phản ánh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong cuộc đua giành nhân lực biết tận dụng AI.
Các số liệu cũng cho thấy sự cạnh tranh nhân tài tại Trung Quốc đang gia tăng khi các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Bệnh nhân thường ngủ sâu ngay khi đang đi bộ hoặc làm việc, sau đó tỉnh dậy trong tình trạng mất ký ức, ảo giác và suy nhược. Cơn buồn ngủ kéo dài từ một ngày đến gần một tuần, khiến người bệnh lảo đảo, khó nói và mất phương hướng. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi lứa tuổi và cả động vật. Cư dân địa phương cho biết các cơn buồn ngủ thường xuất hiện theo đợt, phổ biến lúc tuyết tan và thay đổi theo hướng gió.
Bà Lyubov Bilkova, một người từng trải qua 8 cơn buồn ngủ, kể với đài truyền hình Vesti (Nga): "Người bệnh lờ đờ như say xỉn, có thể ngủ thiếp ngay lúc đang trò chuyện".
Căn bệnh không trôi qua vô hại sau khi người dân tỉnh dậy. Các báo cáo y khoa ghi nhận nhiều trẻ em tại Kalachi mắc chứng bệnh não nhiễm độc. Ở người trưởng thành, tỷ lệ đột quỵ và thiếu máu não cục bộ tăng cao. Đặc biệt, nghiên cứu tâm lý chỉ ra hơn 90% nạn nhân có sự thay đổi về hành vi, thường xuyên cáu gắt và hung hăng do hệ thần kinh trung ương bị tổn thương bởi hóa chất.
Khi đó, các chuyên gia y tế loại trừ khả năng mắc chứng ngủ châu Phi do virus hay vi khuẩn. Các giả thuyết tập trung vào tàn dư ngành công nghiệp hạt nhân thời Liên Xô, do làng Kalachi nằm cạnh Krasnogorsk - thị trấn từng khai thác quặng uranium. Dù mỏ đóng cửa từ cuối thập niên 1980, cư dân cho rằng khu mỏ bỏ hoang gây hậu quả sức khỏe.
Ông Artem Grigoriev, Trưởng bộ phận nghiên cứu Viện An toàn Bức xạ thuộc Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan, cho biết: "Nồng độ radon - một loại khí phóng xạ không màu, không mùi, được hình thành do sự phân hủy urani trong đất, nước và đá - tại đây cao gấp 4-5 lần bình thường, có thể xuất phát từ các mỏ quặng uranium lân cận".
Năm 2015, đại diện chính phủ Kazakhstan công bố sự tích tụ khí carbon monoxide (CO) và hydrocarbon từ các mỏ cũ làm sụt giảm nồng độ oxy trong không khí, gây ra bệnh buồn ngủ. Sau kết luận này, chính quyền tổ chức sơ tán phần lớn cư dân, khu vực này chính thức đóng cửa từ năm 2015.
Tuy nhiên, đến năm 2020, tiến sĩ Byron Crape cùng các cộng sự tại Đại học Nazarbayev (Kazakhstan) đưa ra kết quả nghiên cứu mới, bác bỏ giả thuyết ngộ độc khí CO. Khảo sát hơn 200 cư dân cho thấy toàn bộ người bệnh dùng chung nguồn nước từ một nhà cung cấp.
Tiến sĩ Crape cho biết hóa chất quân sự chôn dưới hầm mỏ cũ đã rò rỉ vào mạch nước ngầm. Nồng độ hóa chất hấp thụ khác nhau quyết định thời gian và tần suất ngủ của mỗi người. Giả thuyết này lý giải việc đàn gia súc uống nước sông hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi vật nuôi uống nước máy lại ngủ dài. Hiện tượng chỉ xảy ra vào mùa đông do loại hóa chất này phân hủy khi nhiệt độ nước trên 1 độ C.
Về đích danh loại hóa chất, nhóm nghiên cứu cho biết hiện chưa thể gọi tên chính xác. Nguyên nhân là các hầm mỏ thời Liên Xô đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ sụp đổ cao, khiến việc lấy mẫu trực tiếp từ các thùng chứa dưới lòng đất gặp nguy hiểm. Nhóm chuyên gia hiện phải sử dụng các phương pháp mô hình hóa và thiết bị bay không người lái để tiếp cận.
Từ năm 2016 đến nay, khu vực này không ghi nhận thêm ca bệnh mới. Nhóm nghiên cứu giả định các thùng chứa hóa chất đã rò rỉ hết nên không còn gây ô nhiễm nguồn nước.
Hiện tại, 124 gia đình vẫn bám trụ lại quê hương, sống giữa những dãy chung cư bỏ hoang và tàn tích của khu mỏ cũ. Nhịp sống của họ dần ổn định với công việc đồng áng và chăn nuôi gia súc, dù khu vực này nay chỉ còn là một "thị trấn ma" giữa thảo nguyên Kazakhstan.
