Chị Thu Uyên, có con học lớp 8 tại Hà Nội, cho biết nếu như trước kia học sinh (HS) học thêm tại trường phải đóng 16.000 đồng/tiết học (45 phút) thì nay khi ra trung tâm, gia đình phải đóng 120.000 – 150.000 đồng cho mỗi buổi học 90 phút.
Điều đáng nói là dù mức đóng góp cao hơn nhiều lần nhưng chất lượng thì không khác biệt, vẫn là giáo viên (GV) trong trường nhưng các thầy cô “đổi chéo” cho nhau để đảm bảo đúng quy định không dạy thêm với HS chính khóa. Cơ sở vật chất thì chật hẹp hơn do phải đi thuê mướn nhà dân ở gần trường.
Chị Thu Uyên cho rằng quy định mới của Bộ GD-ĐT thì các trường chỉ được tổ chức dạy thêm miễn phí với HS cuối cấp để phục vụ thi cử, mà con chị mới học lớp 8 nên muốn học thêm trong trường cũng phải chờ sang năm. Tuy nhiên, chị cũng cho biết thực tế mà phụ huynh lớp 9 chia sẻ thì không có gì là “miễn phí” cả, bằng cách này, cách khác phụ huynh vẫn đóng góp cho việc học của con mình, dù trên lớp hay ở trung tâm.
Bình luận của một phụ huynh về chủ đề này trên nhóm mạng xã hội dành cho phụ huynh HS Hà Nội nhận được nhiều “like”: “Thực ra cứ như trước vẫn được cả nhà trường, HS và thầy cô mà chẳng phải dấm dúi. Giờ HS ra ngoài học, vẫn thầy cô đó dạy mà còn phải trả tiền nhiều hơn”. Cạnh đó là loạt bình luận như: vẫn thu tiền thông qua ban đại diện cha mẹ HS nhưng danh nghĩa thì học miễn phí. Bộ, sở hỏi đến thì là do phụ huynh tự ý, nhà trường không biết…
Dù tự nguyện hay bắt buộc thì không ít phụ huynh đã đăng ký cho con học thêm có đóng phí bằng cách “lách luật” này và thực tế này không riêng ở địa phương nào.
Có phụ huynh ở Thanh Hóa chia sẻ, một phụ huynh khác trong lớp liên lạc với từng người hỏi có muốn cho con học thêm với cô giáo dạy toán trên lớp không, nếu muốn cho con học thì đăng ký với phụ huynh đó trên tinh thần tự nguyện ôn phụ đạo để củng cố kiến thức. Hết tháng, gửi tiền học cho phụ huynh đó để gửi lại GV dạy gọi là “tiền bồi dưỡng” cho GV.
Tại tỉnh Ninh Bình, đầu năm 2026, dư luận cũng xôn xao khi một hiệu phó Trường THCS Ninh Thành (P.Hoa Lư) bị kỷ luật cảnh cáo khi cùng với một GV tự ý đưa HS bên ngoài vào trường dạy thêm ban đêm để thu tiền. Sự việc cho thấy có rất nhiều cách lách luật dạy thêm mà các văn bản quy phạm pháp luật cũng chưa lường hết được.
Năm 2025, sau một thời gian thông tư mới về dạy thêm học thêm (DTHT) được thực thi, trong báo cáo của Ủy ban MTTQ VN, một loạt tỉnh, thành phố cho thấy cử tri và nhân dân đánh giá việc Bộ GD-ĐT ban hành Thông tư số 29 với các quy định cụ thể nhằm quản lý chặt chẽ hoạt động DTHT, tránh tình trạng lạm dụng và tiêu cực trong giáo dục là bước tiến trong việc minh bạch hóa hoạt động DTHT, bảo đảm quyền lợi cho HS và GV, đồng thời giảm áp lực tài chính cho phụ huynh.
Tuy nhiên, nhân dân phản ánh tình trạng phụ huynh tự tổ chức thu tiền dưới danh nghĩa “bồi dưỡng” nhưng không công khai, dẫn đến sự không đồng thuận giữa các phụ huynh trong lớp. Trong khi đó, GV cũng đối mặt với áp lực lớn khi phải bảo đảm chất lượng giảng dạy và ôn tập mà không được thu phí, gây thiếu công bằng và ảnh hưởng đến đời sống của GV.
Một số địa phương gặp khó khăn trong việc giám sát và thực thi quy định, đặc biệt tại các trung tâm dạy thêm ngoài nhà trường. Từ thực tế trên, cử tri đề nghị các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần có biện pháp giám sát, thanh tra thường xuyên để bảo đảm thực hiện đúng quy định, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Đầu năm 2026, trả lời kiến nghị của cử tri tỉnh Ninh Bình về việc “cho phép tổ chức dạy thêm tại trường để giúp giảm chi phí học thêm cho phụ huynh, hạn chế tình trạng dạy thêm tràn lan bên ngoài, nâng cao chất lượng giáo dục”, Bộ GD-ĐT giữ quy định hạn chế đối tượng HS được học thêm trong nhà trường theo Thông tư 29 và không thu tiền của HS, đồng thời khẳng định: “Quan điểm của Bộ GD-ĐT là hướng tới mô hình trường học không có DTHT”.
Xung quanh yêu cầu cần quản lý, giám sát tốt hơn việc DTHT, đại diện Bộ GD-ĐT cho rằng: việc thanh tra, kiểm tra hoạt động DTHT được thực hiện theo nguyên tắc công khai, khách quan, đúng thẩm quyền; kịp thời phát hiện, xử lý theo quy định của pháp luật đối với các hành vi vi phạm.
Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ 15.5 quy định rõ xử lý nghiêm các trường hợp cố tình vi phạm, tái phạm hoặc có hành vi ép buộc, trục lợi trong hoạt động DTHT.
Tiến sĩ Nguyễn Tùng Lâm, Phó chủ tịch Hội Khoa học tâm lý giáo dục VN, khẳng định dù quản lý còn khó khăn nhưng ông đồng tình với tinh thần Thông tư 29, đó là hướng tới chấm dứt tình trạng DTHT tràn lan trong nhà trường. Tuy nhiên theo ông, hiện nay việc dạy thêm vẫn còn khá phổ biến. Nguyên nhân chính không chỉ vì thi cử, mà là do nhiều HS chưa biết cách học, chưa có khả năng tự học. Khi các em chưa tự học được thì nhu cầu học thêm là có thật, không thể phủ nhận.
Ông Lâm cho rằng Thông tư 19/2026 đã điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tế, không phải là nới lỏng, mà là làm rõ để tổ chức cho đúng. Những HS yếu, chưa biết cách học thì cần được hỗ trợ, được phân loại rõ ràng, không làm tràn lan, không biến thành dạy thêm đại trà. “Tôi cho rằng điểm tích cực là quy định rõ hơn. Khi đã rõ ràng thì việc tổ chức sẽ công khai, minh bạch, đi vào nền nếp hơn”, ông Lâm bày tỏ.
Ông Lâm cũng cho rằng hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch cho từng khối lớp, từng nhóm đối tượng, không thể làm chung chung. Với HS khá giỏi thì không cần học thêm nhiều, các em phải tự học là chính. GV chỉ cần tổ chức các buổi chữa bài, nêu vấn đề, định hướng; có thể học trực tuyến, không nhất thiết phải đến trường.
Ông Lâm đề xuất 3 vấn đề để thay đổi khi tổ chức DTHT trong nhà trường. Thứ nhất là nhận thức. Phải hiểu dạy thêm là để hỗ trợ HS phát triển, không phải là áp lực, cũng không phải là nguồn thu.
Thứ hai là công tác quản lý trong nhà trường. Hiệu trưởng phải tổ chức khoa học, kiểm tra đầy đủ, bảo đảm đúng quy định và đúng yêu cầu sư phạm.
Thứ ba là sự tham gia của gia đình và xã hội. Không thể chỉ giao cho nhà trường. Phụ huynh phải đồng hành, chính quyền địa phương cũng cần tham gia giám sát một cách khách quan. Khi làm được những điều này thì DTHT sẽ trở về đúng nghĩa là hoạt động hỗ trợ HS, đúng tinh thần gỡ khó cho thầy và tạo thuận lợi cho trò.
Dù vậy, TS Lâm cũng bày tỏ băn khoăn về tính khả thi trong thực hiện quy định không thu tiền dạy thêm. Thực tế, không ít sở GD-ĐT cũng đã từng kiến nghị với Bộ GD-ĐT có hướng dẫn hoặc giải pháp cho vấn đề này, bởi yêu cầu GV dạy miễn phí không thể kéo dài mà chi từ ngân sách địa phương thì không phải địa phương nào cũng thực hiện và thiếu căn cứ pháp lý về tài chính để thực hiện.
Chính vì vậy, phụ huynh, học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng trước đi thay đổi quyết định điều chỉnh nguyện vọng vì việc này tưởng chừng chỉ mang tính kỹ thuật nhưng có thể thành "con dao 2 lưỡi", thay đổi kết quả trúng tuyển lớp 10 của thí sinh.
Thời gian điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 đang được giáo viên, phụ huynh, học sinh nhìn nhận là 5 "ngày vàng" cho 3 "năm kim cương" ở bậc THPT. Chính vì vậy việc điều chỉnh này bên cạnh được coi là cơ hội vàng để tối ưu khả năng trúng tuyển nhưng cũng được cảnh báo là "con dao hai lưỡi" vì nếu không sáng suốt dễ đưa ra quyết định ảnh hưởng đến kết quả trúng tuyển.
Theo các giáo viên chủ nhiệm lớp 9, tâm lý phổ biến của nhiều phụ huynh, học sinh là khi thấy số liệu học sinh đăng ký nguyện vọng 1sẽ tìm cách "né" những trường có tỷ lệ chọi lớp 10 cao, chuyển sang các trường có tỷ lệ thấp hơn để tăng cơ hội trúng tuyển. Nhưng điều này không phải lúc nào cũng đúng.
Trong tuyển sinh lớp 10, điểm chuẩn không chỉ phụ thuộc vào số lượng thí sinh đăng ký mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ chất lượng thí sinh. Khi nhiều học sinh khá, giỏi đồng loạt rút khỏi một trường top, điểm chuẩn của trường đó có thể giảm mạnh. Ngược lại, nếu quá nhiều thí sinh đổ dồn vào các trường được cho là an toàn, điểm chuẩn ở các trường này có thể tăng bất ngờ.
Nói cách khác, việc thay đổi nguyện vọng lớp 10 theo tâm lý đám đông có thể tạo ra một "hiệu ứng domino", khiến dự đoán ban đầu trở nên sai lệch.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết, trước khi Sở GD-ĐT TPHCM công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh đó, dựa vào kết quả học tập của 3 môn thi, giáo viên chủ nhiệm cũng đã đưa ra những nhận định, tư vấn cụ thể với từng phụ huynh học sinh.
Vì vậy phụ huynh, học sinh không nên dao động trước những con số tỷ lệ chọi vừa được công bố. Thay vào đó các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.
Theo ông Phú, việc thay đổi hay không thay đổi nguyện vọng đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Nếu thay đổi thiếu cân nhắc có thể dẫn trượt nguyện vọng, trong khi giữ nguyên thì có khả năng trúng tuyển sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học sinh. Do vậy điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là học sinh giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.
Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho rằng tỷ lệ chọi vào từng trường cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan, chỉ tiêu tuyển sinh ít hay nhiều, tăng hay giảm so với năm trước. Đồng thời, bà Trang nhấn mạnh nếu thấy trường này ít học sinh đăng ký nguyện vọng mà "ào ào" điều chỉnh lựa chọn thì cũng không phải là tối ưu. Bà Trang cũng lưu ý Sở GD-ĐT chỉ công bố số liệu một lần và sau đó thì không ai biết dữ liệu nguyện vọng điều chỉnh ra sao.
Chính vì vậy, hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn khẳng định tiêu chí quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của học sinh. Thời điểm này, toàn bộ học sinh lớp 9 đã có kết quả bài kiểm tra học kỳ 2 và điểm tổng kết cả năm học lớp 9. Từ đó phụ huynh cùng học sinh có thể có đánh giá toàn diện khả năng học tập 3 môn thi của mình. Đây là kết quả quan trọng để cân nhắc có nên điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký hay không.
Còn bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa), chia sẻ, số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào các trường THPT chỉ là một kênh để thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tham khảo. Phụ huynh và học sinh cần thực sự lưu ý dù tỷ lệ chọi các trường THPT tốp đầu có giảm nhưng để tự tin đăng ký nguyện vọng 1, thí sinh phải có học lực giỏi ổn định, có điểm trung bình môn từ 8,5 trở lên. Nếu không thực sự tự tin mà có ý định điều chỉnh nguyện vọng tăng hạng trường thì cần suy nghĩ thật sự nghiêm túc và cẩn thận.
"Các nguyện vọng học sinh đăng ký trước đó nếu đã được giáo viên chủ nhiệm tư vấn phù hợp với năng lực của học sinh thì cần thực sự cân nhắc xem có cần thiết điều chỉnh hay không. Việc điều chỉnh nguyện vọng chỉ thực hiện nếu học sinh cảm thấy sức học không phù hợp với trường hoặc điều kiện di chuyển từ trường đến nhà có những bất tiện", bà Thiên Trang nói.
Ngày 9-5, tại Trung tâm hội nghị quốc gia đã diễn ra lễ trao Giải Violympic năm học 2025-2026. Mùa giải năm nay thu hút hơn 1 triệu lượt học sinh tham gia trên cả nước, với gần 150.000 thí sinh bước vào vòng chung kết quốc gia.
Sau 5 vòng tranh tài, 32.303 học sinh đã được vinh danh ở các bộ môn toán, toán tiếng Anh, tiếng Việt, khoa học tự nhiên và lịch sử và địa lý.
Trong tổng số học sinh đoạt giải, có 2.595 giải vàng, 3.896 giải bạc, 6.512 giải đồng và 19.300 giải khuyến khích.
Xét theo địa phương, Hà Nội tiếp tục là đơn vị dẫn đầu cả nước với 7.733 học sinh đoạt giải, tiếp theo là Hải Phòng với 4.396 học sinh, Phú Thọ với 3.720 học sinh, Ninh Bình với 3.608 học sinh và Hưng Yên với 2.437 học sinh đoạt giải.
Theo ban tổ chức cuộc thi, những con số trên cho thấy Violympic không chỉ lan tỏa mạnh mẽ tại các đô thị lớn mà còn ngày càng trở thành sân chơi học tập quen thuộc với học sinh ở nhiều địa phương trên cả nước.
Năm nay, các thí sinh đạt Top 1 toàn quốc được trao tặng máy tính xách tay. Ngoài ra các thí sinh trong Top 20 nhận được các phần quà như: máy tính bảng, vòng tay thông minh, tai nghe… Tổng giá trị giải thưởng dành cho học sinh xuất sắc trên toàn quốc gần 2 tỉ đồng.
Sau lễ trao giải tại Hà Nội, Violympic sẽ tiếp tục tổ chức lễ trao giải tại TP.HCM vào ngày 24-5.
Tại lễ trao giải, ông Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông - cho biết: "Trong bối cảnh công nghệ mới như hiện nay, những sân chơi như Violympic đã đem lại sự công bằng trong việc tiếp cận cho học sinh tại tất cả các vùng miền.
Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, chúng tôi sẽ nghiên cứu một cách nghiêm túc, khách quan để có những điều chỉnh, tham mưu tăng cường trong thời gian tới giúp các em học sinh có thêm nhiều sân chơi ứng dụng công nghệ thông tin”.
Sáng nay 15.5, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành phối hợp với ĐH Công nghệ và Khoa học Malaysia tổ chức Hội nghị quốc tế lần thứ 9 về Đổi mới sáng tạo số 2026 (ICDI 2026). Hội nghị diễn ra trong hai ngày 15 và 16.5 với chủ đề “Shaping Tomorrow: Innovation & Sustainability at the Crossroads” (Định hình tương lai: Đổi mới và phát triển bền vững).
Tại hội nghị, tiến sĩ Nguyễn Mai Lan, Chủ tịch Hội đồng trường Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhận định: "Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà sự biến đổi khí hậu và cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tái cấu trúc lại mọi giá trị. Các lĩnh vực công nghệ vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số đã được nhận diện và đi tiên phong. Chúng ta sẽ cùng làm rõ mối quan hệ giữa đổi mới công nghệ và phát triển bền vững trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động về môi trường, kinh tế – xã hội và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số".
Theo đó, các mô hình ĐH thông minh, chuyển đổi số trong quản trị và các giải pháp tăng trưởng xanh, cách giải quyết những bài toán thực tiễn từ an ninh nguồn nước đến việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thích ứng với tương lai được các học giả, nhà quản lý và doanh nghiệp cùng thảo luận.
Các phiên tham luận và tọa đàm chuyên sâu xoay quanh các lĩnh vực trọng điểm như môi trường và phát triển bền vững; tài chính, kế toán và quản trị; quản trị kinh doanh, marketing và kinh tế; chuỗi cung ứng, vận tải và logistics; trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số theo định hướng gắn kết nghiên cứu học thuật với thực tiễn doanh nghiệp.
Là diễn giả của chủ đề "Kiến tạo Tương lai: Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững vì một tương lai tự cường", GS-TS Premkumar Rajagopal, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học và Công nghệ Malaysia, nhận định việc đón đầu các xu hướng công nghiệp, ứng dụng công nghệ và liên tục thích ứng trước những biến động của thị trường là vô cùng quan trọng.
"Trong một kỷ nguyên được định hình bởi sự phát triển công nghệ vượt bậc và những yêu cầu ngày càng cấp bách về phát triển bền vững, các tổ chức đang đứng trước thách thức phải cân bằng giữa đổi mới sáng tạo với khả năng chống chịu dài hạn", GS-TS Premkumar Rajagopal cho hay.
Từ yêu cầu đó, theo vị hiệu trưởng, các doanh nghiệp và tổ chức đang chuẩn bị cho làn sóng chuyển đổi lực lượng lao động thông qua việc trau dồi các kỹ năng sẵn sàng cho tương lai và thúc đẩy các hệ sinh thái thích ứng được hỗ trợ bởi nền tảng số.
"Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững không còn là những ưu tiên xung đột lẫn nhau, mà là những động lực tương hỗ mạnh mẽ, cùng thúc đẩy sự thành công trong dài hạn", ông Premkumar Rajagopal nhìn nhận.
Trong khi đó, nghiên cứu của tiến sĩ Julien Chandet, một giảng viên, nhà khởi nghiệp và phát triển dự án, đến từ Trường Kinh doanh KEDGE (Malaysia), chỉ ra quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không chỉ thay đổi các ngành công nghiệp mà còn tái định hình sự phân bổ quyền lực trong nền kinh tế thế giới.
Tiến sĩ Julien Chandet đề xuất một chương trình nghiên cứu dành cho các trường đại học ASEAN. Chương trình này sẽ liên kết các yếu tố: tính bền vững, tài chính và quản trị, chiến lược doanh nghiệp, tích hợp chuỗi cung ứng và trí tuệ nhân tạo thành một mô hình tăng trưởng xanh - số nhất quán.
