Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Ninh Bình, trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống hằng ngày. Việc chia sẻ hình ảnh, video, thông tin cá nhân lên các nền tảng trực tuyến giúp kết nối cộng đồng nhanh chóng, thuận tiện. Công nghệ càng hiện đại thì càng đem lại nhiều tiện ích cho người dùng, nhưng đi kèm với những tiện ích đó là những rủi ro như nguy cơ mất an toàn thông tin, đặc biệt là nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh học.
Dữ liệu sinh trắc học là những thông tin đặc trưng riêng biệt của mỗi cá nhân như khuôn mặt, giọng nói, dấu vân tay… Đây là loại dữ liệu có tính định danh cao và hiện đang được sử dụng phổ biến trong xác thực tài khoản ngân hàng, ví điện tử, điện thoại thông minh và nhiều nền tảng số khác.
Từ những thói quen của người dùng, sử dụng mạng xã hội như chụp ảnh tạo dáng chữ V, chụp cận bàn tay mà các kẻ gian có thể lợi dụng để trích xuất thông tin, dữ liệu sinh trắc học.
Các camera độ phân giải cao hiện nay, nếu ống kính hướng thẳng vào ngón tay ở khoảng cách dưới 1,5 mét, thông tin vân tay có thể bị trích xuất 100%. Ở khoảng cách 1,5 đến 3 mét, tỷ lệ lấy được dữ liệu là 50%. Thiết bị chỉ không thể nhận diện vân tay khi khoảng cách chụp trên 3 mét. Ống kính smartphone từ 50 megapixel trở lên kết hợp thuật toán AI xử lý ảnh có thể ghi lại cấu trúc vân tay. Khi người dùng tải ảnh gốc lên mạng xã hội, dữ liệu này có thể bị thu thập. Kẻ gian sử dụng máy in 3D tạo ra màng silicone giả mạo vân tay để mở khóa điện thoại, truy cập ứng dụng ngân hàng hoặc cửa thông minh.
Bên cạnh thói quen chụp ảnh tạo dáng chữ V của hầu hết cư dân mạng, kẻ gian còn lợi dụng các thói quen khác của những người dùng, sử dụng mạng xã hội như: đăng tải công khai nhiều ảnh chân dung cận mặt, video cá nhân chất lượng cao trên mạng xã hội; tham gia các trào lưu “biến hình”, “ghép mặt AI”, “tạo sticker từ ảnh cá nhân”, “dự đoán tương lai bằng khuôn mặt” trên các ứng dụng không rõ nguồn gốc; sử dụng các ứng dụng chỉnh sửa ảnh, app AI miễn phí nhưng yêu cầu quyền truy cập camera, micro và dữ liệu cá nhân. Chính những hành động đu “trend” tưởng chừng như vô hại nhưng lại vô tình tạo điều kiện cho các đối tượng xấu, kẻ gian trên mạng thu thập dữ liệu sinh trắc học.
Sau khi thu thập được dữ liệu sinh học, các đối tượng có thể sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake để giả mạo khuôn mặt, giọng nói nhằm thực hiện hành vi: mạo danh chủ tài khoản để vay tiền, lừa đảo người thân; vượt qua các bước xác thực sinh trắc học của ngân hàng, ví điện tử; chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội, email; phục vụ hoạt động quảng cáo, mua bán dữ liệu trái phép; đe dọa, tống tiền hoặc bôi nhọ danh dự cá nhân.
Đáng chú ý, khác với mật khẩu có thể thay đổi, dữ liệu sinh học của mỗi người gần như không thể thay mới khi bị lộ lọt. Vì vậy, nếu bị đánh cắp, hậu quả có thể kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn tài sản và quyền riêng tư cá nhân.
Để chủ động phòng ngừa nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu sinh học trên không gian mạng, Công an phường Hồng Quang, tỉnh Ninh Bình khuyến cáo người dân hạn chế đăng tải công khai ảnh chân dung cận mặt, cận bàn tay, video rõ giọng nói với độ phân giải cao lên mạng xã hội.
Cân nhắc cách tạo dáng, chụp ảnh hoặc che đi vân tay ở các ngón tay sử dụng để cài mật khẩu sinh trắc học.
Không tùy tiện cung cấp dữ liệu sinh trắc học cho các ứng dụng, website không rõ nguồn gốc.
Thận trọng với các trào lưu AI, ứng dụng chỉnh sửa ảnh yêu cầu quyền truy cập dữ liệu cá nhân.
Không thực hiện xác thực sinh trắc học theo yêu cầu từ cuộc gọi, tin nhắn có những dấu hiệu đáng ngờ.
Kích hoạt bảo mật nhiều lớp cho tài khoản ngân hàng, mạng xã hội và thường xuyên cập nhật mật khẩu, kiểm tra quyền truy cập ứng dụng trên điện thoại.
Ngày 15/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Đà Nẵng thông tin đã bắt tạm giam đối với Huỳnh Công Trọng (SN 2001, trú tại xã Phú Lộc, thành phố Huế) để điều tra tội Trộm cắp tài sản.
Kết quả điều tra xác định do cần tiền tiêu xài, từ ngày 27/3 đến ngày 7/5, Trọng nhiều lần đi xe máy từ thành phố Huế vào địa bàn Đà Nẵng tìm kiếm nhà dân sơ hở để trộm cắp tài sản.
Khoảng 7h30 ngày 27/3, Trọng đi xe máy đến khu vực đường Nguyễn Tất Thành (phường Hải Vân). Tại đây, Trọng phát hiện nhà bà N.T.M.A. (SN 1982) không có người trông coi nên đột nhập vào phòng ngủ lấy trộm một két sắt, mang đến khu vực vắng người thuộc địa phận Lăng Cô (thành phố Huế) để phá.
Lấy được 2,7 triệu đồng trong két sắt, Trọng vứt bỏ tang vật cùng giấy tờ tại hiện trường.
Khoảng 8h ngày 31/3, Trọng tiếp tục đi xe máy vào Đà Nẵng gây án. Khi đến nhà của ông Đ.T.N. (SN 1971, trú tại phường Hải Vân), đối tượng trèo rào, phá cửa sổ đột nhập vào bên trong lấy trộm nhiều tài sản, nhẫn vàng và 23 triệu đồng tiền mặt.
Khoảng 9h30 cùng ngày, Trọng phát hiện nhà của ông Đ.N.H. (SN 1973, trú tại phường Cẩm Lệ) khóa cổng ngoài nhưng không có người trông coi nên tiếp tục đột nhập vào trộm cắp tài sản. Tại phòng ngủ tầng 2, Trọng đập vỡ 2 con heo đất lấy gần 40 triệu đồng rồi nhanh chóng tẩu thoát.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo vụ việc xảy ra tại phường Cẩm Lệ, Công an thành phố Đà Nẵng khẩn trương triển khai điều tra và mời Trọng về làm việc. Tại cơ quan công an, đối tượng đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội, đồng thời khai nhận thêm các vụ trộm cắp tài sản khác từng thực hiện trên địa bàn Đà Nẵng.
Ngày 13/4, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đã bắt tạm giam Trần Quang Trọng (26 tuổi), Nguyễn Minh Thuận (29 tuổi, cùng ở Gia Lai), Lê Văn Kỷ (31 tuổi, TP HCM) và Hồ Đức Thế (36 tuổi, Đăk Lăk) để điều tra về hành vi Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản và Rửa tiền.
Chuyên án do Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Quảng Trị và Cục An ninh mạng (Bộ Công an) chủ trì triệt phá.
Theo điều tra, từ tháng 1, Trọng và Kỷ lên kế hoạch chiếm quyền sử dụng số điện thoại của nạn nhân bằng cách đổi sim. Các số này đều liên kết với tài khoản ngân hàng, giúp nhóm nhận mã OTP để chiếm đoạt tiền.
Trọng thu thập thông tin khách hàng có tiền gửi tiết kiệm, sau đó chuyển cho Kỷ đổi sang các sim trắng đã chuẩn bị. Kỷ thuê Hồ Đức Thế (cộng tác viên của Vinaphone) thực hiện việc chuyển đổi trái phép với giá 15 triệu đồng mỗi sim.
Sau khi chiếm quyền thuê bao, Trọng dùng thiết bị và phần mềm truy cập tài khoản ngân hàng, vượt qua nhiều lớp bảo mật để chuyển tiền. Số tiền chiếm đoạt được, Thuận giúp "rửa" bằng cách mua tiền điện tử USDT rồi luân chuyển qua nhiều ví nhằm che giấu nguồn gốc.
Điển hình ngày 20/1, nhóm này thu thập thông tin 15 khách hàng sử dụng sim Vinaphone, đổi thành công 13 sim, chiếm đoạt tiền của 7 đến 8 tài khoản khoảng 3 tỷ đồng. Quá trình chiếm đoạt tiền, nhóm này vượt qua hệ thống bảo mật bằng sinh trắc học khá dễ dàng.
Nhà chức trách xác định, từ tháng 1 đến tháng 3, với thủ đoạn tương tự, nhóm đã chiếm đoạt hơn 23 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền sau đó được quy đổi sang tiền điện tử để hợp thức hóa và chia nhau.
Ngày 14-5, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk cho biết đã công bố quyết định thanh tra việc cấp "sổ đỏ" cho hộ gia đình, cá nhân trên diện tích đất thu hồi từ các công ty cà phê thuộc Tổng công ty Cà phê Việt Nam bàn giao về địa phương quản lý tại 9 xã.
Theo quyết định, thời kỳ thanh tra từ ngày 1-1-2015 đến 31-12-2025, trường hợp cần thiết sẽ xem xét thêm các nội dung liên quan trước và sau thời kỳ này. Thời hạn thanh tra là 45 ngày làm việc kể từ ngày công bố quyết định.
Phạm vi thanh tra tại các xã Ea Ning, Dray Bhăng, Ea Ktur, Dliê Ya, Phú Xuân, Ea Kly, Ea Kar, Ea Ô và Ea Riêng. Đối tượng thanh tra là UBND các xã cùng các phòng, ban chuyên môn liên quan.
Nội dung thanh tra tập trung vào công tác quản lý, sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất có nguồn gốc thu hồi từ các công ty cà phê bàn giao về địa phương quản lý.
Đoàn thanh tra sẽ rà soát việc lập phương án, kế hoạch sử dụng đất; kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất qua từng năm; tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất sai mục đích; các vụ tranh chấp, khiếu kiện liên quan diện tích đất thu hồi.
Ngoài ra, đoàn thanh tra cũng đánh giá những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị liên quan việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất này.
