Xổ số miền Nam ngày 13 tháng 5 – Kết quả xổ số hôm nay thứ tư

Theo nguồn tin từ Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt (VietNature), 20 cá thể gà lôi lam mào trắng được tuyển chọn từ các vườn thú châu Âu thông qua Vườn thú Berlin (Đức) đã chính thức hồi hương Việt Nam.

Hiện tại 20 cá thể (10 cặp) gà lôi lam mào trắng đã được đưa về chăm sóc ở Vinpearl Safari Phú Quốc, để làm quen với khí hậu Việt Nam trước khi được đưa về miền Trung để chăm nuôi, nhân đàn, thích nghi để tái thả về thiên nhiên ở Quảng Trị và Huế.

Sau nhiều thủ tục pháp lý, 20 cá thể gà lôi lam mào trắng đã được vận chuyển về Việt Nam bằng đường hàng không, theo chương trình hợp tác quốc tế trong bảo tồn thiên nhiên được Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt cùng nhiều đối tác quốc tế hỗ trợ nhằm bảo tồn một trong những loài động vật quý hiếm của Việt Nam.

Sau khi trở về, 20 gà lôi lam mào trắng sẽ trải qua các thủ tục pháp lý như cấp phép CITES về nhập khẩu động vật hoang dã, kiểm dịch động vật trước khi được đưa tới các cơ sở đủ điều kiện nuôi bảo tồn. Hiện tại chương trình tập trung giúp đàn gà thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới tại Vinpearl Safari Phú Quốc, sau nhiều thế hệ sống trong môi trường nuôi nhốt tại châu Âu.

Tại đây, các cá thể gà lôi lam mào trắng sẽ được các chuyên gia trong và ngoài nước theo dõi sức khỏe, khả năng thích nghi của từng cá thể sau đó được đưa về Trung tâm Nhân nuôi các loài chim trĩ của VietNature (tại xã Kim Ngân, tỉnh Quảng Trị) để tiếp tục chăm nuôi, chuẩn bị cho giai đoạn nhân giống.

Theo kế hoạch, thế hệ sinh ra tại Việt Nam sẽ tiếp tục được huấn luyện trong môi trường bán hoang dã nhằm phục hồi các tập tính tự nhiên, như: tự kiếm ăn, nhận biết thiên địch và tránh kẻ săn mồi... trước khi tái thả về thiên nhiên, dự kiến là Khu dự trữ thiên nhiên Phong Điền (thành phố Huế) và Khu dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong (Quảng Trị).

Lộ trình cuối cùng của dự án là đưa gà lôi lam mào trắng trở lại tự nhiên và gắn chip theo dõi để giám sát sự phát triển của quần thể. Quá trình này dự kiến được triển khai trong khoảng 2 - 3 năm tới.

Đây là hành trình hồi hương đầy thú vị, được giới khoa học bảo tồn đánh giá cao, mang ý nghĩa đặc biệt đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học.

Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi) là loài đặc hữu trong giống Lophura của Việt Nam. Đây là loài trĩ có kích thước trung bình nhỏ, chịu rét và thích mưa, thường sống ở vùng địa hình thấp (dưới 300 - 400 m). Gà có màu lông xanh tím, có ánh thép; mào lông trắng ở con trống và mào màu nâu gụ ở con mái. Chân đỏ tía, da mặt đỏ thắm và mỏ đen sừng.

Theo Trung tâm Bảo tồn thiên nhiên Việt (VietNature), đây không đơn thuần là hoạt động chuyển giao chim đặc hữu, động vật hoang dã. Đây là nỗ lực của các tổ chức quốc tế nhằm đưa loài chim quý hiếm này trở lại môi trường tự nhiên ở miền Trung Việt Nam - nơi từng được xem là "quê hương cuối cùng" của chúng.

Theo các tài liệu khoa học đã được công bố, gà lôi lam mào trắng được nhà động vật học người Pháp Qustalet mô tả lần đầu vào năm 1896. Đến năm 1923, những mẫu gà sống đầu tiên được Pierre Jabouille nuôi nhốt.

Từ số gà bắt ở rừng Quảng Trị, tiến sĩ tự nhiên học người Pháp Jean Delacour đã chuyển chúng về Vườn thú Cleres (Pháp) vào tháng 5.1924. Một năm sau, ngày 23.3.1925, những quả trứng đầu tiên xuất hiện và sau 21 ngày ấp, gà con ra đời. Từ đó, gà lôi lam mào trắng có mặt trong môi trường nuôi nhốt ở trời Âu và gần như biến mất khỏi tự nhiên.

Theo một công bố của Ủy ban Bảo vệ loài gà lôi lam mào trắng ở châu Âu, trong cuộc họp ngày 2.7.1995 tại Vườn thú Poznan (Ba Lan), cho biết Jean Delacour và Jabouille đã nhập ít nhất khoảng 28 con gà từ Việt Nam vào châu Âu làm 6 đợt, từ năm 1924 - 1930.

Năm 1936, Goodfellow, một nhà chuyên sưu tầm chim người Anh cũng nhập một số vào nước Anh. Từ Vườn thú Cleres, sau 80 năm sống và phát triển, loài gà này đã có mặt tại 35 vườn thú và 9 tư gia thuộc 14 nước trên toàn thế giới. Tuy nhiên, con số thống kê này vẫn còn rất thấp so với thực tế vì nhiều nhà nhân giống trên thế giới, nhất là ở Đức, Hà Lan và Mỹ không muốn công bố thành quả này.

Năm 1994, gà lôi lam mào trắng lần đầu đã chính thức được hồi hương về Việt Nam khi Hội Trĩ thế giới (W.P.A) tặng Vườn thú Hà Nội 8 cá thể (4 đôi). Kể từ đây, từ khách tham quan lẫn các nhà chuyên môn Việt Nam mới biết đến mẫu sống của loài này.

Trong khi giới khoa học cho rằng, gà lôi lam mào trắng đã tuyệt chủng ngoài thiên nhiên thì năm 1996, ông Văn Công Vĩnh (ở Phong Điền, thành phố Huế) đã bắt được 2 cá thể (1 trống, 1 mái) tại khu vực Khe Lấu, huyện Phong Điền (cũ).

Rất tiếc, sau đó, mặc dù đã nỗ lực chăm sóc nhưng 2 cá thể gà này đã chết. Sự kiện phát hiện loài gà lôi đặc hữu này khẳng định chúng vẫn tồn tại trong các cánh rừng thuộc dãy Trường Sơn, gây tiếng vang lớn trong giới bảo tồn quốc tế.

Từ sự kiện này, vào năm 2003, UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là thành phố Huế) đã có quyết định thành lập Khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền (nay là Khu dự trữ thiên nhiên Phong Điền) nhằm bảo tồn đa dạng sinh học cũng như tạo môi trường, vùng sinh sống an toàn của loài gà lôi đặc hữu này .

Tuy nhiên, tiếp sau đó đều không ghi nhận sự tồn tại của loài gà này tại các khu vực, như: Khu dự trữ thiên nhiên Phong Điền, Vườn quốc gia Bạch Mã hay Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông (Quảng Trị).

Đến năm 2009, lực lượng kiểm lâm thành phố Huế phát hiện một cá thể bị săn bắt tại khu vực đèo Hải Vân. Dù đã được cứu hộ và chăm sóc, cá thể này không qua khỏi do bị thương quá nặng.

Một cuộc tìm kiếm ráo riết được tiến hành tại các vùng phân bố đã biết tại Việt Nam. Nhưng rốt cuộc, chỉ có sự phát triển của gà tại vườn thú là tăng nhanh theo thời gian, được sự chú ý của Ủy ban bảo vệ loài này ở châu Âu (EEP) và W.P.A. Trong khi đó, nỗ lực của các tổ chức bảo vệ thiên nhiên quốc tế phối hợp với các nhà khoa học Việt Nam, mới nhất là vào tháng 6 và 7.1995 của Jonathan C.Eames và Nguyễn Cử tại những khu rừng miền Trung đều không mang lại kết quả.

Ghi nhận cuối cùng về loài trong tự nhiên được xác nhận vào năm 2000 tại Quảng Trị. Từ đó đến nay, dù nhiều đợt khảo sát được triển khai tại các khu rừng miền Trung nhưng chưa có thêm bằng chứng chắc chắn cho thấy loài vẫn còn tồn tại ngoài tự nhiên.

Hiện quần thể nuôi nhốt trên thế giới còn hơn 1.000 cá thể tại các cơ sở bảo tồn ở châu Âu, Nhật Bản và Mỹ. Hành trình hồi hương của 20 cá thể gà lôi lam mào trắng lần này được xem là sự kiện lý thú của khoa học và bảo tồn khi loài gà đặc hữu đã được di cư sang trời Âu hơn 100 năm (từ năm 1923 - 2026), nay "hậu duệ" của chúng mới được chính thức trở về nguồn cội tại miền Trung - Việt Nam.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tại dãy trọ trên đường Đoàn Thị Điểm (phường Dĩ An, TP.HCM), chị Phạm Thị Thu Thảo (22 tuổi, quê ở Đắk Lắk) bắt đầu một ngày mới sớm hơn thường lệ để tìm cách chống nóng trước khi mặt trời lên cao. Nắng nóng kéo dài làm thay đổi hoàn toàn nhịp sinh hoạt của cô gái trẻ.

Với giá thuê 1,5 triệu đồng/tháng, nơi đây từng là chỗ nghỉ ngơi ổn định của chị Thảo suốt 2 năm qua. Song, đợt nắng nóng kỷ lục từ đầu tháng 4 đã biến căn phòng vốn dĩ quen thuộc thành một "lò hầm" đúng nghĩa. Căn phòng nằm ở tầng cao nhất, trực tiếp hứng chịu ánh nắng từ mặt trời nên nhiệt độ trong phòng lúc nào cũng cao.

Từ 11 giờ trưa đến 15 giờ chiều là khoảng thời gian khắc nghiệt nhất, khi nhiệt độ trong phòng lên cao đến mức có lúc chị chị cảm thấy lừ đừ. Bên trong căn phòng nhỏ, chị Thảo xoay xở đủ cách để chống chọi với cái nắng nóng.

Chiếc quạt hơi nước trong góc phòng luôn chạy hết công suất. Để mát hơn, chị Thảo để những chai đá lạnh được làm đông từ đêm hôm trước vào khay chứa. "Mỗi mẻ đá như vậy chỉ dùng được khoảng 2-3 tiếng là tan ra hết, phải bỏ mẻ đá lạnh khác vào", chị Thảo chia sẻ.

Muốn căn phòng bớt bí bách, chị nghĩ ra cách treo tạm chiếc áo ngay ô cửa sổ. Vừa giúp cản bớt những luồng nắng gắt dội thẳng vào giường, vừa giữ cho không khí được lưu thông. Đêm xuống, chị mở toang cả cửa chính lẫn cửa sổ để "mượn" chút gió trời cho dễ ngủ, lấy sức đi làm.

Không chỉ vậy, chị còn quyết định dán tấm cách nhiệt lên gác lửng. Nhưng hơi nóng vẫn bủa vây khiến gác không thể là chỗ để nằm. Chị đã tận dụng nơi này làm nơi phơi đồ vì nóng nên đồ khô nhanh.

Khi được hỏi lý do tại sao không lắp máy lạnh, chị Thảo chia sẻ: "Tiền điện là một gánh nặng. Hơn nữa phòng trọ tôi ở gộp chung nhà bếp, nhà vệ sinh và không có vách ngăn. Nếu lắp máy lạnh, mùi thức ăn sẽ ám khắp nơi, không thể thoát ra được".

Giữa căn phòng trọ oi bức, cô gái 22 tuổi vẫn cố gắng tìm cách xoay xở, hy vọng về một ngày có thể chuyển đến nơi ở mới tiện nghi hơn.

Khắc nghiệt hơn là những dãy trọ chỉ được lợp bằng tôn. Những tấm tôn giống như những "tấm pin thu nhiệt", dội thẳng luồng nhiệt hầm hập xuống không gian phòng trọ chật hẹp. Trong những căn phòng thiếu cửa sổ, không khí nóng bị "nhốt" lại không lối thoát.

Men theo lối đi hẹp giữa những dãy nhà lợp tôn sẫm màu ở con hẻm Võ Duy Ninh (phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM), chúng tôi dừng lại trước một căn phòng nhỏ chưa đầy 8 m2. Chừng ấy diện tích với bốn bề vách và mái đều là tôn sẫm màu, là nơi ăn ở, sinh hoạt hằng ngày của ông Đặng Hoài Thanh Phong (50 tuổi).

Làm nghề bán vé số, buổi trưa ông Phong định về ngả lưng nhưng đành bất lực vì phòng quá nóng nực khiến mồ hôi chảy ròng ròng. "Phòng nóng lắm, ở không nổi. Nhiều khi tôi thấy đứng ngoài đường, tìm bóng cây mà trú còn mát hơn ở trong nhà mình", ông Phong than thở. Với ông, những hôm đứng gió, chiếc quạt như thổi thêm hơi nóng từ mái tôn dội xuống, khiến căn phòng chẳng khác nào một lò hầm kín.

Với giá thuê hơn 1 triệu đồng/tháng, phòng trọ đối với ông Phong lúc này chỉ là nơi để đồ đạc. Ông chọn cách trốn nắng ở những góc đường để chờ đợi đêm về, khi cái nóng từ bốn bức vách tôn bắt đầu hạ nhiệt.

Cách dãy trọ của ông Phong không xa, chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Lan (60 tuổi) đang ngồi trước hẻm để "lánh nạn" cái nắng. Căn phòng 15 m2 của bà có thiết kế trần thấp, chỉ cách sàn chừng 2 m, khiến khoảng cách giữa đỉnh đầu người ở và mái tôn trở nên quá gần. Dù căn phòng trọ nằm sát bờ kênh nhưng cũng không mát hơn bao nhiêu.

Để chống chọi, cứ 13 giờ trưa, bà Lan lại phải làm một cuộc "di cư" ra đầu hẻm ngồi hóng gió đến 16 giờ chiều mới dám trở vào phòng. "Buổi trưa ở trong đấy nóng như lò nung, thà ra ngoài đường ngồi hít gió trời còn mát hơn", bà Lan nói. Hằng ngày, bà mặc quần tất dày kín chân để da không bị rát khi ngồi ở ngoài đường.

Giữa những ngày thời tiết khắc nghiệt, việc thích nghi và tìm đủ mọi cách để chống nóng đã trở thành thói quen của người dân, nhằm bảo vệ sức khỏe của bản thân mình.

Tin Gốc: Thanh Niên

Những năm gần đây, các cung đường rừng và khu vực núi cao thuộc phạm vi quản lý của Vườn quốc gia Chư Yang Sin (tỉnh Đắk Lắk) được nhiều người quan tâm, tìm đến khám phá, trải nghiệm thiên nhiên và leo núi tự phát...

Trên các hội nhóm mạng xã hội có nhiều người đam mê leo núi tham gia thường có những bài đăng rủ nhau đi leo núi ở Chư Yang Sin. Nhiều người từng leo núi ở đây cũng thoải mái chia sẻ kinh nghiệm, cung đường…

Theo thông tin từ Vườn quốc gia Chư Yang Sin, hiện tại, đơn vị được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến bảo tồn thiên nhiên, phát triển bền vững và nghiên cứu khoa học. Hiện nay, các hoạt động du lịch sinh thái, trải nghiệm trong rừng vẫn đang được quản lý, khảo sát và chưa mở cửa chính thức đối với các hoạt động tự phát.

Gần đây, phong trào trải nghiệm thiên nhiên, leo núi được nhiều người quan tâm. Nhiều cá nhân, đoàn người cũng đến vườn để trải nghiệm leo núi. Tuy nhiên, mọi người đi theo hình thức tự túc, không xin phép.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin có địa hình phức tạp, nhiều dốc cao, nhiều suối, vực sâu, đỉnh núi cao nhất khoảng 2.442 m. Nhiều khu vực trong vườn quốc gia có địa hình hiểm trở, rừng sâu, thời tiết thay đổi nhanh và thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.

Đặc biệt, sắp đến mùa mưa, việc leo núi tự phát trong rừng tiềm ẩn thêm nhiều nguy cơ tai nạn như nước suối dâng cao, chảy xiết, đường trơn trượt, nhiều vắt… Do đó, ngày 11.5, đơn vị phát thông báo khuyến cáo người dân, du khách không leo núi tự phát ở đây để đảm bảo an toàn.

Theo điều 11, Nghị định 146/2026/NĐ-CP ban hành ngày 6.5.2026, các hành vi tự ý tổ chức tham quan, du lịch, nghỉ dưỡng trong rừng khi chưa được chủ rừng cho phép sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật:

Cụ thể, phạt từ 4 triệu đồng đến 6 triệu đồng đối với hành vi tổ chức tham quan, du lịch khi chưa được chủ rừng cho phép. Phạt từ 6 triệu đồng đến 10 triệu đồng đối với hành vi tổ chức nghỉ dưỡng, giải trí trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.

Vườn quốc gia Chư Yang Sin thông tin thêm, hiện vườn đang phối hợp với một đơn vị trong việc cho thuê rừng để làm du lịch sinh thái và đang trong giai đoạn khảo sát. Tương lai, khi có sự quản lý, điều hành hoạt động tham quan, leo núi từ đơn vị du lịch, du khách sẽ được hướng dẫn đi những cung đường an toàn, có sự kiểm soát và đảm bảo được nhiều quyền lợi.

Tin Gốc: Thanh Niên