Reuters dẫn lời giới chức phương Tây cho hay Không quân Ả Rập Xê Út đã thực hiện các đòn tấn công “ăn miếng trả miếng” vào cuối tháng 3, cho thấy thái độ quyết liệt của Riyadh trong việc tự vệ trước Tehran.
Các đòn tập kích của Ả Rập Xê Út diễn ra vào thời điểm đầu của xung đột. Sau khi Mỹ và Israel phát động tấn công Iran hôm 28.2, Tehran đã nã tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào cả 6 quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ, sân bay lẫn hạ tầng dầu mỏ.
Thời điểm đó, Ả Rập Xê Út đã không kích đáp trả vào Iran, kèm theo cảnh báo sẽ tiếp tục trả đũa. Sau đó, các bên đã có nhiều hoạt động ngoại giao, góp phần giúp hai nước đạt được một thỏa thuận hạ nhiệt căng thẳng.
Chuyên gia Ali Vaez thuộc Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Bỉ, nhận định chuỗi sự kiện trên cho thấy sự thực dụng của cả hai bên khi nhận ra rằng việc leo thang mất kiểm soát sẽ mang lại những cái giá quá đắt.
Thỏa thuận không chính thức giữa Iran và Ả Rập Xê Út có hiệu lực vài ngày trước khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào ngày 7.4, Reuters cho hay.
Theo tiết lộ, không chỉ Ả Rập Xê Út mà Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng đã tiến hành các cuộc không kích vào Iran. Tuy nhiên, nếu UAE chọn cách tiếp cận cứng rắn, thì Ả Rập Xê Út lại nỗ lực “vừa đánh vừa đàm”, duy trì các kênh ngoại giao với Tehran để ngăn xung đột vượt tầm kiểm soát.
Chiến lược kết hợp răn đe quân sự và ngoại giao của Ả Rập Xê Út đã lập tức phát huy tác dụng. Theo thống kê của Reuters, số lượng các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa vào Ả Rập Xê Út đã giảm mạnh từ hơn 105 vụ trong tuần vào giai đoạn ngày 25 – 31.3 xuống chỉ còn hơn 25 vụ vào ngày 1 – 6.4. Giới chức phương Tây đánh giá các đòn tấn công nhắm vào Ả Rập Xê Út trong những ngày giáp lệnh ngừng bắn chủ yếu xuất phát từ lãnh thổ Iraq, cho thấy Tehran đã yêu cầu ngừng các đòn đánh trực tiếp.
Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út không xác nhận trực tiếp về các đòn không kích bí mật, nhưng nhấn mạnh lập trường nhất quán của Riyadh là “kêu gọi hạ nhiệt, tự kiềm chế và giảm căng thẳng vì sự ổn định, an ninh và thịnh vượng của khu vực”. Giới chức Iran chưa phản hồi thông tin trên.
Theo Hãng tin Reuters ngày 26-4, đám cháy rừng đầu tiên bùng phát hôm 22-4 tại khu vực miền núi. Sau đó một đám cháy khác gần đó đe dọa các khu dân cư ở thị trấn Otsuchi, tỉnh Iwate.
Địa hình đồi núi, thời tiết khô hanh và gió mạnh đang cản trở công tác chữa cháy, theo một quan chức cứu hỏa.
Tính đến thứ Bảy (ngày 25-4), lửa đã thiêu rụi khoảng 730ha, khiến chính quyền ban hành lệnh sơ tán với 1.541 hộ dân, tương đương 3.233 người - khoảng 1/3 dân số thị trấn Otsuchi.
Trực thăng từ nhiều tỉnh và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đang hỗ trợ lực lượng chữa cháy trên mặt đất, tiến hành thả nước từ trên không để ngăn lửa lan rộng.
"Đất quá khô nên lửa liên tục bùng phát. Dập được chỗ này thì lại phải chạy sang chỗ khác, cứ thế lặp đi lặp lại", ông Masashi Kikuchi (37 tuổi), lính cứu hỏa tình nguyện, cho biết.
Đến nay tám công trình, trong đó có một nhà dân, đã bị hư hại hoặc phá hủy. Chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thương vong.
Thị trấn Otsuchi vẫn còn mang ký ức nặng nề về thảm họa động đất và sóng thần tháng 3-2011, khi thị trấn mất gần 1/10 dân số.
"Ngay cả trong thảm họa năm 2011, khu vực này cũng không bị cháy. Khi đó có sóng thần nhưng không có hỏa hoạn", bà Taeko Kajiki (76 tuổi), cựu y tá, cho biết.
Bà nằm trong số những người phải sơ tán từ ngày 24-4, và đã thức trắng đêm theo dõi ánh lửa đỏ rực. Khi rời nhà, bà mang theo sổ tiết kiệm, thẻ y tế cùng con rùa nuôi từ năm 2010.
"Tôi không thể để người dân mất nhà thêm lần nữa sau khi họ đã mất nhà vì sóng thần" - Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano nói, đồng thời cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm hỗ trợ từ các cơ quan khác và cung cấp dịch vụ tắm nước nóng để giúp người dân giảm căng thẳng.
Dù Nhật Bản ghi nhận tương đối ít vụ cháy rừng so với nhiều nơi trên thế giới, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất các vụ cháy - đặc biệt vào đầu mùa xuân, trước mùa mưa ẩm, khi thời tiết nóng, khô và gió mạnh khiến lửa dễ lan nhanh.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản cho biết khu vực này không có mưa trong dự báo tuần tới.
Theo số liệu chính thức, diện tích cháy quanh Otsuchi hiện chỉ đứng sau vụ cháy rừng ở Ofunato năm 2025 (3.370ha), và vụ cháy tại Kushiro năm 1992 (1.030ha).
Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Hàn Quốc không nói rõ vật thể bay mà Triều Tiên phóng bay được bao xa và loại vũ khí nào đã được phóng, theo hãng tin Yonhap.
Trước đó, quân đội Hàn Quốc phát hiện vụ phóng tương tự gần khu vực thủ đô Bình Nhưỡng của Triều Tiên hôm 7.4. Họ cho biết các cơ quan tình báo Hàn Quốc và Mỹ đang phân tích chi tiết vụ phóng.
Đầu tuần này, Triều Tiên thông báo rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã quan sát một cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn được nâng cấp cho vũ khí và gọi đó là một bước phát triển quan trọng giúp tăng cường kho vũ khí chiến lược của nước này.
Tên lửa có thể dễ di chuyển và bí mật vụ phóng hơn so với vũ khí nhiên liệu lỏng, vốn thường phải được nạp nhiên liệu trước khi khai hỏa và không thể duy trì lâu ở trạng thái đã nạp nhiên liệu, theo AP.
Cuộc thử nghiệm động cơ nhiên liệu rắn mới nhất là lần đầu tiên trong 7 tháng. Hành động này phù hợp với mục tiêu đã được ông Kim tuyên bố về việc sở hữu các tên lửa cơ động hơn, khó bị phát hiện hơn nhằm vào Mỹ và các đồng minh của nước này.
Cơ quan tình báo Hàn Quốc hôm 6.4 đã thông báo với các nhà lập pháp rằng vụ thử động cơ có thể liên quan đến nỗ lực chế tạo một tên lửa mạnh hơn, có khả năng mang nhiều đầu đạn hạt nhân, theo các nhà lập pháp tham dự cuộc họp.
Liên quan quan hệ liên Triều , Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung hôm 6.4 bày tỏ sự tiếc nuối về các vụ dân thường điều khiển máy bay không người lái (UAV) vào Triều Tiên. Tại cuộc họp nội các, ông Lee nói rằng các sự việc này đã gây ra căng thẳng quân sự không cần thiết với Bình Nhưỡng.
Vài giờ sau phát biểu của ông Lee, bà Kim Yo-jong, em gái của nhà lãnh đạo Kim Jong-un, đã đưa ra một tuyên bố nói rằng người đứng đầu nhà nước Triều Tiên đánh giá ông Lee có thái độ "thẳng thắn và cởi mở". Tuy nhiên, bà cảnh báo Seoul "nên ngừng mọi hành động khiêu khích liều lĩnh" chống lại Bình Nhưỡng.
"Một chân đã được phẫu thuật 3 lần và ông ấy đang chờ lắp chân giả. Một bàn tay cũng được phẫu thuật và đang dần phục hồi chức năng. Mặt ông ấy bị bỏng nặng, gây khó khăn cho quá trình nói năng và có thể sẽ cần phẫu thuật thẩm mỹ", New York Times dẫn lời các quan chức Iran giấu tên cho biết hôm 23/4, khi đề cập Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Nhóm quan chức nói rằng ông Mojtaba Khamenei bị thương nặng trong cuộc tập kích của Mỹ - Israel ngày 28/2, nhấn mạnh Lãnh tụ Tối cao Iran "vẫn minh mẫn và đang giám sát các công việc", nhưng đã giao quyền quyết định cho các tướng lĩnh thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ít nhất là vào thời điểm này.
Vì lý do an ninh, việc tiếp cận Lãnh tụ Tối cao Iran bị hạn chế nghiêm ngặt và ông chỉ truyền đạt chỉ thị qua các thông điệp viết tay. Các chỉ huy IRGC cũng không được tới thăm, nhưng Tổng thống Masoud Pezeshkian, cũng là bác sĩ phẫu thuật tim, đã tham gia chăm sóc ông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày bày tỏ thất vọng đối với giới lãnh đạo Iran vì chưa thể đưa ra đề xuất thống nhất trong quá trình đàm phán chấm dứt xung đột.
"Iran đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc xác định ai là lãnh đạo! Họ đơn giản là không biết! Cuộc nội chiến giữa phe cứng rắn, những kẻ đang thất bại thảm hại trên chiến trường, và phe ôn hòa, những người vốn chẳng ôn hòa chút nào nhưng đang dần có uy tín, thật là điên rồ!", ông viết trên mạng xã hội Truth Social.
Phản ứng trước tuyên bố từ lãnh đạo Mỹ, Tổng thống Pezeshkian và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đã đưa ra những thông điệp giống hệt nhau trong hai bài đăng riêng biệt trên X.
"Với tinh thần đoàn kết sắt đá giữa nhân dân và chính phủ, cùng tuân thủ tuyệt đối mệnh lệnh từ Lãnh tụ Tối cao, chúng ta sẽ khiến đối phương phải hối hận về hành động của mình", họ tuyên bố, đồng thời khẳng định "tại Iran, không có phe cực đoan hay ôn hòa".
Lãnh tụ Mojtaba Khamenei là người có tầm ảnh hưởng sâu rộng ở Iran, cũng như liên hệ chặt chẽ với IRGC và lực lượng dân quân tình nguyện Basij. Ông không xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm và chỉ đưa ra các tuyên bố bằng văn bản, dẫn đến những đồn đoán về tình trạng sức khỏe cũng như câu hỏi liệu ông còn sống hay không.
