Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ tới Bắc Kinh vào ngày 14/5 giờ địa phương để gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm thảo luận về thương mại giữa hai nước. Ông Trump cho biết 2 nhà lãnh đạo cũng sẽ có một “cuộc nói chuyện dài” về Iran và các chủ đề khác.
Tại căn cứ Andrews, Tổng thống Mỹ đã lên chuyên cơ Không lực Một để bắt đầu chuyến công du.
Chuyến công du tuần này – chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump kể từ năm 2017 – sẽ bao gồm các cuộc hội đàm cấp cao với ông Tập vào ngày 14 và 15/5, cùng nhiều hoạt động khác như quốc yến và tiệc trà.
Mối quan hệ thương mại giữa 2 nước, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc dự kiến sẽ nằm trong chương trình nghị sự của lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Liên quan tới các vấn đề đối ngoại, ông Trump cho biết Mỹ không cần sự hỗ trợ từ Trung Quốc về xung đột ở Iran.
“Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về Iran. Chúng tôi sẽ thắng theo cách này hay cách khác. Chúng tôi sẽ thắng bằng biện pháp hòa bình hoặc cách khác”, ông Trump nói với các phóng viên khi rời Nhà Trắng.
Tại Bắc Kinh, an ninh đã được tăng cường để đảm bảo an toàn cho các hoạt động trong chuyến công du của ông Trump, theo AFP.
Nhà Trắng cho biết ông Trump sẽ tới Trung Quốc cùng một nhóm đông đảo các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ hàng đầu, bao gồm tỷ phú Elon Musk của Tesla và tỷ phú Tim Cook của Apple.
Theo các nguồn tin, chính quyền ông Trump hy vọng sẽ bắt đầu quá trình thành lập một “Hội đồng Thương mại” với Trung Quốc nhằm giải quyết các khác biệt giữa hai nước.
Theo báo The Telegraph ngày 23.4, tàu hộ vệ Nga đang bảo vệ các tàu Sparta, General Skobelev và Akademik Pashin. Tàu Sparta, được cho là chở thiết bị quân sự đến Syria, đã tiến vào khu vực eo biển Manche trong ngày 23.4 và đang trên đường đến thành phố cảng Port Said của Ai Cập.
Con tàu Sparta bị Mỹ cấm vận vào năm 2022, sau khi bị cho là tàu chuyển hàng đi qua eo biển Bosphorus để chuyển thiết bị hỗ trợ chính quyền cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad.
Đi cùng tàu Sparta tuần này còn có tàu chở dầu General Skobelev và tàu tiếp nhiên liệu Akademik Pashin. Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về hoạt động của tàu hộ vệ Đô đốc Grigorovich.
Thông tin về hoạt động của tàu Nga tại vùng biển gần Anh xuất hiện trong bối cảnh Thủ tướng Anh Keir Starmer đã cho phép quân đội truy bắt các tàu bị cáo buộc thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga, với những con tàu mà phương Tây cho là được Moscow dùng để lách lệnh cấm vận và xuất khẩu dầu đến các nước.
Hồi tháng 3, Anh tuyên bố lực lượng đặc nhiệm có thể tiếp cận và kiểm tra các tàu Nga bị cấm vận đi qua vùng biển ở Manche, dù đến nay chưa ghi nhận chiến dịch truy bắt nào.
Vào ngày 8.4, Anh thông báo tàu Đô đốc Grigorovich đã hộ tống 2 tàu bị cấm vận và tàu Tideforce của Hải quân Hoàng gia Anh áp sát phía sau. Moscow đã cảnh báo sẽ đáp trả nếu Anh điều động quân đội để thu giữ các tàu Nga.
Đại sứ Nga tại Anh Andrei Kelin hôm 8.4 cho biết: “Các biện pháp phù hợp đang được xem xét. Hãy để điều đó trở thành bất ngờ cho người Anh”. Ông Kelin cũng cảnh báo Phố Downing “suy nghĩ kỹ lưỡng” về hậu quả nếu tịch thu tàu có liên hệ với Nga.
Theo Hãng tin Reuters, một siêu du thuyền liên quan đến tỉ phú Nga Alexey Mordashov đã vượt eo biển Hormuz thành công hôm 25-4, trong lúc căng thẳng Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Dữ liệu từ nền tảng theo dõi hàng hải MarineTraffic cho thấy siêu du thuyền Nord - dài 142m, trị giá hơn 500 triệu USD - rời Dubai chiều 24-4 (giờ địa phương), vượt eo biển Hormuz vào sáng hôm sau và cập cảng Muscat (Oman) sáng 28-4.
Hiện chưa rõ con tàu được cấp phép theo cơ chế nào để đi qua tuyến đường mà Iran đã siết chặt kiểm soát từ cuối tháng 2. Eo Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu - hiện chỉ còn lác đác vài tàu hàng được phép qua lại mỗi ngày.
Theo các nguồn dữ liệu vận tải, lưu lượng tàu qua đây giảm mạnh, chỉ còn một vài lượt so với mức trung bình 125 - 140 lượt/ngày trước khi xung đột bùng phát ngày 28-2. Trong khi đó, Mỹ đã áp đặt phong tỏa các cảng của Iran như một biện pháp đáp trả.
Do đó, việc một tàu giải trí vượt qua eo biển trong bối cảnh này đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận quốc tế - nhất là khi đây là một trong số rất ít tàu được phép đi qua.
Nga và Iran vốn là đồng minh lâu năm, và mối quan hệ này càng được củng cố sau khi hai nước ký hiệp ước năm 2025 nhằm tăng cường hợp tác tình báo và an ninh.
Ngày 27-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đến Nga, dự kiến gặp Tổng thống Vladimir Putin để tham vấn về đàm phán với Mỹ - sau các cuộc làm việc với bên trung gian tại Pakistan và Oman. Động thái này cho thấy quan hệ giữa Tehran và Matxcơva ngày càng gắn kết.
Về du thuyền Nord, đây là một trong những chiếc lớn nhất thế giới với 20 phòng nghỉ sang trọng, hồ bơi, sân đỗ trực thăng và tàu ngầm mini, theo tạp chí chuyên ngành Superyacht Times.
Dù không chính thức đứng tên sở hữu, tỉ phú Mordashov được cho là có liên hệ với con tàu này. Hồ sơ doanh nghiệp Nga cho thấy tàu được đăng ký năm 2022 dưới tên một công ty thuộc sở hữu của vợ ông tại Cherepovets - nơi tập đoàn thép Severstal của ông đặt trụ sở.
Ông Mordashov là một trong các doanh nhân Nga bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) trừng phạt vì mối quan hệ với Tổng thống Putin sau xung đột Ukraine. Hiện đại diện của ông chưa đưa ra bình luận về vụ việc.
"Sẽ không khôn ngoan chút nào nếu trao quyền cho Nga bổ nhiệm nhà đàm phán đại diện cho chính chúng ta", Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas nói với phóng viên tại cuộc họp ngoại trưởng ở Brussels ngày 11/5.
Tổng thống Nga Vladimir Putin trước đó bày tỏ tin tưởng xung đột Ukraine "đang đi đến hồi kết" và sẵn lòng đàm phán thỏa thuận an ninh mới cho châu Âu. Lãnh đạo Nga nói rằng bản thân muốn ông Gerhard Schroeder, thủ tướng Đức giai đoạn 1998-2005, là người giúp khởi động đối thoại.
Các nhà ngoại giao EU phản đối ý tưởng, chỉ ra rằng ông Schroeder là nhà vận động hành lang cấp cao cho các công ty nhà nước Nga. "Đó là lý do Tổng thống Putin muốn cựu thủ tướng Đức đảm nhận vai trò này, để ông ấy sẽ ngồi ở cả hai phía của bàn đàm phán", bà Kallas nói.
Cựu thủ tướng Đức duy trì quan hệ thân thiết với Tổng thống Putin và chưa từng lên án chiến dịch của Nga tại Ukraine. Ông từng giữ vai trò quan trọng trong những dự án năng lượng của Nga như đường ống dẫn khí đốt Nord Stream, cũng là thành viên hội đồng quản trị của công ty dầu khí Nga Rosneft trước khi rời vị trí vào năm 2022.
Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Đức Gunther Krichbaum tuyên bố ông Schroeder không thể trở thành "nhà trung gian đàm phán trung thực". "Ông ấy đang và chắc chắn đã bị ảnh hưởng lớn từ ông Putin", Bộ trưởng Krichbaum nhận định.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng bác bỏ vai trò của ông Schroeder, nhưng cho rằng châu Âu có thể tham gia các cuộc đối thoại hỗ trợ cho nỗ lực đàm phán chấm dứt xung đột mà Mỹ dẫn dắt.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết ông Sybiha đã đề xuất các đối tác EU làm trung gian cho thỏa thuận giữa Nga và Ukraine nhằm dừng các cuộc tấn công vào sân bay của nhau. Ý tưởng của Ukraine là tập trung vào một mục tiêu khả thi, thay vì giải pháp toàn diện để chấm dứt xung đột.
Ngoại trưởng Áo Beate Meinl-Reisinger cho biết đã đến lúc EU cần tích cực tham gia hơn vào các cuộc đàm phán với Nga và đề cử một nhóm đối thoại. "Chúng ta sẽ quyết định điều đó, chứ không phải Nga", bà nói.
