Reuters ngày 12/5 dẫn lời hai quan chức phương Tây và hai quan chức Iran cho biết không quân Arab Saudi cuối tháng 3 từng nhiều lần bí mật tập kích Iran, song không nêu cụ thể mục tiêu. “Đây là hành động nhằm trả đũa những cuộc tấn công trước đó”, một người nói.
Riyadh sau đó thông báo cho Tehran về những đợt tấn công. Hai bên tiếp cận tích cực hơn trên kênh ngoại giao, đồng thời Arab Saudi cũng cảnh báo khả năng tiếp tục trả đũa Iran, khiến hai nước đồng ý giảm leo thang căng thẳng, theo nhóm quan chức.
Khi được hỏi về thông tin trên, một quan chức ngoại giao cấp cao Arab Saudi từ chối cho biết liệu nước này đã ký thỏa thuận hạ nhiệt với Iran hay chưa. “Chúng tôi tái khẳng định lập trường nhất quán về ủng hộ kiềm chế, giảm căng thẳng vì ổn định, an ninh và thịnh vượng của người dân lẫn khu vực”, người này nói.
Một quan chức Iran xác nhận nước này và Arab Saudi đã đồng ý giảm leo thang nhằm “chấm dứt các hành động thù địch, bảo vệ lợi ích chung và ngăn chặn leo thang”.
Wall Street Journal trước đó dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hồi đầu tháng 4 cũng “âm thầm mở loạt đợt tấn công nhằm vào Iran”, một trong các mục tiêu là nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan tại vịnh Ba Tư.
Cuộc tấn công diễn ra trong khoảng thời gian Tổng thống Donald Trump thông báo về lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran để tạo điều kiện cho đàm phán.
Công ty Lọc và Phân phối Dầu khí Quốc gia Iran (NIORDC) ngày 8/4 cho biết nhà máy lọc dầu ở đảo Lavan bị tấn công, vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.
Giới chức Iran gọi sự việc là “vụ tấn công hèn nhát của đối phương”, song không nêu chi tiết thiệt hại hoặc cáo buộc bên nào chịu trách nhiệm. Lực lượng vũ trang Iran sau đó phóng loạt tên lửa, máy bay không người lái (UAV) vào UAE và Kuwait để trả đũa.
Giới chức Iran hôm 3/4 thông báo đã bắn rơi một UAV tầm trung và công bố mảnh vỡ, cho thấy nó dường như là mẫu Wing Loong II do Trung Quốc sản xuất. Tại Trung Đông, chỉ có UAE và Arab Saudi dùng loại UAV này.
Một trong các nguồn tin cho biết Mỹ “không khó chịu” với chiến dịch của UAE, vì cho rằng thỏa thuận ngừng bắn chưa có hiệu lực. Giới chức Mỹ thậm chí còn ngầm hoan nghênh UAE và bất kỳ quốc gia vùng Vịnh nào muốn tham chiến.
Bộ Ngoại giao UAE từ chối bình luận về thông tin, song tuyên bố nước này có quyền đáp trả hành động thù địch bằng mọi biện pháp, kể cả quân sự. Nhà Trắng không bình luận về thông tin, trong khi Lầu Năm Góc cũng từ chối lên tiếng.
Nếu được xác nhận, các chiến dịch của Arab Saudi và UAE cho thấy phần lớn hiện trạng của xung đột Trung Đông vẫn bị che giấu. Cách tiếp cận của hai nước cũng không giống nhau, UAE dường như tìm cách buộc Iran trả giá và hiếm khi tham gia đối thoại qua kênh ngoại giao, còn Arab Saudi vẫn tìm cách giảm leo thang và duy trì liên lạc thường xuyên.
Ali Vaez, chuyên gia về Iran tại viện nghiên cứu Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế có trụ sở tại Bỉ, nhận định Arab Saudi tập kích Iran rồi đồng thuận giảm căng thẳng cho thấy nước này hiểu rằng leo thang không kiểm soát sẽ gây ra những tổn thất không thể chấp nhận.
“Các sự việc không thể hiện lòng tin, mà là vì lợi ích chung khi đặt ra giới hạn cho đối đầu, trước khi nó trở thành xung đột quy mô lớn trong khu vực”, Vaez nói.
Sau khi xung đột với Mỹ – Israel bùng phát ngày 28/2, Iran tập trung phần lớn hỏa lực vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Giới chức vùng Vịnh cho biết hành động của Iran đã thúc đẩy UAE thay đổi cơ bản chiến lược, chuyển sang coi Iran là “thế lực bất hảo, tìm cách phá hoại mô hình kinh tế – xã hội của UAE, vốn dựa trên nhân tài nước ngoài và danh tiếng về sự an toàn, ổn định”.
“UAE ban đầu tuyên bố không muốn xung đột xảy ra. Tuy nhiên, sau những vụ tập kích đầu tiên của Iran, UAE thể hiện rõ ràng là họ thấy bức tranh khu vực đã thay đổi đáng kể”, H.A. Hellyer, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), cho biết.
"Tổng thống tham nhũng đúng là thảm họa của an ninh quốc gia", Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren cảnh báo trên X. Bà Warren đề cập đến các giao dịch chứng khoán, trong đó cổ phiếu Nvidia, hãng sản xuất các dòng chip được các công ty AI sử dụng, được mua dưới tên Tổng thống Trump, theo AFP hôm 16.5.
Chủ nhân Nhà Trắng đã cho phép Nvidia bán sản phẩm ở Trung Quốc, khiến giá cổ phiếu của công ty tăng mạnh trong ngắn hạn.
"Ông Trump mang theo Tổng giám đốc Nvidia trong chuyến thăm Trung Quốc để vận động (Chủ tịch nước Trung Quốc) Tập Cận Bình mua những dòng chip hiện đại mới, dù điều này sẽ tạo ra một mối đe dọa cho an ninh quốc gia Mỹ", bà Warren viết. "Hóa ra ông Trump đã mua vào hàng triệu USD cổ phiếu của NVIDIA", bà chỉ ra.
Tuy nhiên, con trai cả của Tổng thống Trump là ông Eric Trump, hiện điều hành hoạt động kinh doanh của gia đình cùng em trai Donald Trump Jr., lên tiếng bác bỏ những cáo buộc trên.
"Toàn bộ tài sản của chúng tôi được đầu tư theo thỏa thuận ủy thác ẩn danh do những tổ chức tài chính lớn nhất thực hiện và phân bổ vào các danh mục đầu tư chỉ số có độ bao phủ rộng", con ông Trump đáp trả trên X. Ông Eric Trump nói nếu cho rằng có thành viên của gia đình Trump tự ý mua bán cổ phiếu riêng lẻ thì đó là điều sai sự thật và hoàn toàn bịa đặt.
Ông Eric Trump không giữ bất kỳ chức vụ chính thức nào trong chính phủ liên bang, nhưng vẫn tháp tùng cha trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này.
Tổng giám đốc Nvidia Jensen Huang cũng có mặt trong đoàn.
Thống đốc bang Illinois JB Pritzker đăng bài trên X gọi ông Trump là "tổng thống tham nhũng nhất lịch sử Mỹ".
Các tài liệu được công bố hôm 14.5 cho thấy ông Trump đứng tên trong các giao dịch với tổng giá trị vượt quá 200 triệu USD, và có liên quan đến Amazon, Apple, Microsoft và Boeing.
Theo ước tính của Forbes, giá trị tài sản cá nhân của ông Trump đạt 6,5 tỉ USD vào tháng 3/2026, tức chỉ mất một năm để tăng thêm 1,4 tỉ USD.
Tờ Bangkok Post ngày 19.4 đưa tin Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Thái Lan Anutin Charnvirakul vừa phê duyệt về nguyên tắc việc triển khai dự án xây hàng rào biên giới ở tỉnh Narathiwat nhằm ngăn chặn nạn buôn lậu, vượt biên trái phép và tình trạng bất ổn, với nguồn kinh phí sẽ được trích từ ngân sách trung ương.
Ông Anutin cho biết dự án bao gồm việc xây hàng rào tại các huyện Tak Bai và Waeng, nhằm mục đích tăng cường an ninh dọc biên giới phía nam, ngăn chặn người vượt biên trái phép, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, giảm bất ổn và xây dựng lòng tin trong cộng đồng địa phương.
Các nhà chức trách cho biết thiết kế chi tiết và hướng tuyến cụ thể sẽ được hoàn tất trước khi công việc bắt đầu. Kinh phí cho giai đoạn đầu tiên dự kiến được trích từ ngân sách trung ương năm 2026, các giai đoạn tiếp theo sẽ được thực hiện cho đến khi hoàn thành.
Ông Anutin, người đồng thời là giám đốc Bộ Chỉ huy tác chiến an ninh nội bộ (ISOC), cho biết các nỗ lực chính trị và quân sự phải phối hợp nhịp nhàng để đạt được hòa bình lâu dài.
Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của các hoạt động dựa trên thông tin tình báo, cũng như việc thực thi pháp luật nghiêm khắc dựa trên bằng chứng để đưa những kẻ phạm tội ra trước công lý.
Trong khi đó, Tư lệnh Quân khu 4, trung tướng Narathip Phoynok, đã đến thăm trạm hải quan Buketa thuộc huyện Waeng để giám sát hoạt động và đưa ra hướng dẫn chính sách.
Ông đã nghe báo cáo về việc di chuyển người và hàng hóa qua biên giới cũng như các biện pháp sàng lọc chống hoạt động bất hợp pháp. Ông chỉ thị các quan chức quân đội, cảnh sát và hành chính phối hợp chặt chẽ với các cán bộ hải quan để tăng cường nỗ lực chống buôn lậu, ma túy và hoạt động nổi dậy.
Người phát ngôn chính phủ Thái Lan Rachada Dhnadirek cho biết việc trấn áp ma túy là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của ông Anutin.
Mặc dù số vụ bắt giữ các đối tượng buôn lậu ma túy ở khu vực biên giới phía nam đã tăng lên, nhưng ma túy, đặc biệt là methamphetamine, vẫn là một mối lo ngại, nhất là trong giới trẻ và phụ nữ trẻ.
Bà cho biết các kế hoạch đang được triển khai để thành lập các trung tâm phục hồi chức năng cấp huyện vào năm tới, phù hợp với điều kiện địa phương và được hỗ trợ bởi gia đình, các tổ chức tôn giáo, trường học, chính quyền địa phương và các cơ quan an ninh.
Tổng thống Trump ngày 11-4 tuyên bố Iran "không có lá bài nào" trong các cuộc đàm phán sắp diễn ra với Mỹ, ngoài việc kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.
"Người Iran dường như không nhận ra rằng họ không có lá bài nào, ngoài việc tống tiền thế giới trong ngắn hạn bằng cách lợi dụng các tuyến đường thủy quốc tế", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social. "Lý do duy nhất khiến họ còn tồn tại đến hôm nay là để đàm phán!".
Dù Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển sau lệnh ngừng bắn hai tuần, hoạt động vận tải vẫn bị hạn chế do các mối đe dọa từ phía Iran.
Ông Trump cũng cảnh báo Mỹ đang tái vũ trang các tàu chiến và sẽ hành động "rất hiệu quả" nếu đàm phán thất bại.
"Chúng tôi đang có một sự 'tái thiết lập'. Chúng tôi đang trang bị cho các tàu chiến những loại đạn dược tốt nhất, những vũ khí tốt nhất từng được chế tạo - thậm chí còn tốt hơn trước đây, khi chúng tôi đã đánh họ tan tác", ông nói trong cuộc phỏng vấn với New York Post ngày 10-4. "Và nếu không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ sử dụng chúng, và sẽ sử dụng rất hiệu quả".
Ngoài Hormuz, các điểm nghẽn chính gồm yêu cầu của Mỹ về việc Iran từ bỏ uranium làm giàu và mong muốn của Tehran chấm dứt các cuộc tấn công từ Mỹ và Israel.
Trước thềm đàm phán với Mỹ tại Pakistan ngày 11-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố Tehran "có thiện chí nhưng không tin tưởng" Washington, đồng thời đặt ra các điều kiện tiên quyết trước khi đối thoại chính thức bắt đầu.
Phát biểu khi đến Islamabad, ông Ghalibaf cho biết Iran sẵn sàng đạt thỏa thuận nếu Mỹ thực sự nghiêm túc, nhưng nhấn mạnh dựa trên kinh nghiệm trước đây cho thấy các cuộc đàm phán thường kết thúc bằng việc "vi phạm cam kết".
"Chúng tôi có thiện chí, nhưng không tin tưởng", ông Ghalibaf nói với truyền thông nhà nước. "Kinh nghiệm đàm phán với người Mỹ của chúng tôi luôn kết thúc bằng thất bại và vi phạm cam kết".
Theo ông, hai điều kiện tiên quyết gồm lệnh ngừng bắn tại Lebanon và việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran.
Đáng chú ý, yêu cầu về tài sản bị phong tỏa lần đầu được Tehran đưa ra như điều kiện tiên quyết cho vòng đàm phán mới. Trong khi Iran và Pakistan cho rằng Lebanon nằm trong thỏa thuận ngừng bắn vừa đạt được, phía Mỹ và Israel đã bác bỏ điều này.
Theo Hãng tin AFP ngày 11-4, Israel tuyên bố sẽ không thảo luận về lệnh ngừng bắn với Hezbollah trong các cuộc đàm phán với Chính phủ Lebanon, dự kiến diễn ra từ ngày 14-4 tại Washington.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter cho biết Tel Aviv đã đồng ý khởi động đàm phán hòa bình chính thức với Beirut, dù hai nước không có quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên Israel khẳng định Hezbollah - lực lượng được Iran hậu thuẫn - vẫn là "trở ngại chính" đối với hòa bình và đang tiếp tục tấn công lãnh thổ Israel.
Nội dung đàm phán dự kiến xoay quanh việc Israel yêu cầu Chính phủ Lebanon tăng cường kiểm soát lực lượng này. Beirut lâu nay gặp khó khăn trong việc kiềm chế Hezbollah, dù đã có dấu hiệu gia tăng nỗ lực gần đây.
Israel cũng nhấn mạnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran không áp dụng cho Lebanon. Theo giới chức Lebanon, các tuần giao tranh đã khiến hơn 1.950 người thiệt mạng, trong đó hơn 350 người chết chỉ riêng trong ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn Mỹ - Iran.
Quân đội Israel ngày 10-4 cho biết các cuộc không kích nhằm vào Lebanon hai ngày trước đã tiêu diệt hơn 180 tay súng Hezbollah, theo kết quả đánh giá tình báo ban đầu. Tel Aviv khẳng định con số này vẫn đang được tiếp tục cập nhật.
Tuy nhiên, phía Lebanon đưa ra bức tranh thương vong rộng hơn. Bộ Y tế nước này cho biết tổng số người thiệt mạng trong các đợt không kích của Israel hôm 9-4 đã tăng lên 357 người, cao hơn so với mức 303 người được công bố trước đó. Ngoài ra, có thêm 1.223 người bị thương trên toàn quốc.
Bộ Quốc phòng Kuwait ngày 10-4 cho biết một số thành viên của Lực lượng Vệ binh quốc gia đã bị thương sau khi hệ thống phòng không nước này đánh chặn một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) trước đó một ngày.
Theo tuyên bố chính thức, "hành động gây hấn từ Iran" đã nhắm vào một số cơ sở trọng yếu của lực lượng này, gây thiệt hại đáng kể. Những người bị thương hiện đang được điều trị và trong tình trạng ổn định.
Trong 24 giờ qua, quân đội Kuwait cho biết đã phát hiện và đánh chặn 7 drone "thù địch" trong không phận.
Tuy nhiên phía Iran bác bỏ cáo buộc. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công nào kể từ khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran có hiệu lực hôm 7-4.
