Nga đã thử nghiệm thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat mới, Tư lệnh Lực lượng Tên lửa Chiến lược Sergei Karakayev thông báo với Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 12/5. Ông Putin cho biết Nga có kế hoạch đưa Sarmat vào trực chiến trước cuối năm nay.
Theo ông Karakayev, tên lửa Sarmat có thể vượt mặt các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại và tương lai. Ông cho biết thêm rằng các tên lửa phóng của hệ thống Sarmat sẽ tăng cường đáng kể sức mạnh của lực lượng hạt nhân chiến lược Nga.
Theo ông Putin, đầu đạn của Sarmat có thể bay theo quỹ đạo đạn đạo hoặc quỹ đạo lướt để tới mục tiêu. Nhà lãnh đạo Nga cho hay, Moscow đang từng bước hiện đại hóa lực lượng hạt nhân sau vụ phóng thử thành công tên lửa đạn đạo Sarmat.
Theo ông, Nga đang “triển khai một cách có hệ thống” chương trình phát triển lực lượng hạt nhân của mình. Công việc tăng cường năng lực răn đe chiến lược của Nga đã được tiến hành liên tục từ đầu những năm 2000.
Ông nói rằng, Moscow buộc phải xem xét lại chiến lược sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước Chống tên lửa đạn đạo (ABM). Ông khẳng định, Nga vẫn đang phát triển các hệ thống mới nhằm vượt qua các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại và tương lai của các đối thủ.
Ngoài ra, theo ông Putin,phương tiện không người lái dưới nước Poseidon và tên lửa hành trình tầm bắn toàn cầu Burevestnik đang ở giai đoạn phát triển cuối cùng.
RS-28 Sarmat sẽ thay thế RS-20V Voevoda, tên lửa chiến lược mạnh nhất hiện có trong kho vũ khí Nga. Quá trình phát triển RS-28 Sarmat đã bắt đầu từ hơn một thập niên trước, vào năm 2011.
Sarmat là tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang theo 10 đầu đạn nhiệt hạch lớn hoặc 16 đầu đạn nhỏ hơn hoặc kết hợp cả hai để áp đảo hệ thống phòng thủ tên lửa của đối phương. Mỗi đầu đạn của Sarmat có thể tấn công một mục tiêu riêng biệt.
Ngoài ra, tên lửa Sarmat cũng có khả năng mang tối đa 24 thiết bị phóng siêu vượt âm Avangard, khiến nó trở thành vũ khí đầy uy lực. Avangard có khả năng bay nhanh gấp 27 lần tốc độ âm thanh.
Bộ Quốc phòng Nga từng tuyên bố: “Sarmat là tên lửa hàng đầu với tầm bắn lớn nhất trên thế giới. Nó sẽ tăng cường đáng kể sức mạnh chiến đấu của các lực lượng vũ trang hạt nhân chiến lược Nga”.
Vladimir Degtyar, nhà thiết kế trưởng tại Phòng thiết kế tên lửa Makeyev – nơi phát triển RS-28 Sarmat, tiết lộ rằng hệ thống kiểm soát của Sarmat được thiết kế cho phép tên lửa này có thể tiếp tục hành trình ngay cả khi bị hỏa lực phòng không đối thủ đánh trúng.
Ngoài ra, đối phương không thể tính toán chính xác quỹ đạo của đầu đạn tên lửa Sarmat và rất khó phát hiện ra chúng, vì chúng được trang bị thiết bị đặc biệt được thiết kế để ‘tàng hình” khi bay cả trong bầu khí quyển Trái đất và bên ngoài nó, ông Degtyar cho biết.
Theo Reuters ngày 2.5, Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay Ngoại trưởng Marco Rubio đã xác định tình trạng khẩn cấp hiện tại do cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã đặt ra yêu cầu phải lập tức bán vũ khí cho các đồng minh, đồng thời miễn trừ các yêu cầu xét duyệt của quốc hội đối với các thương vụ trên.
Các nước nằm trong thỏa thuận bán vũ khí vừa được chính phủ phê duyệt gồm Israel, Qatar, Kuwait và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).
Thỏa thuận bao gồm việc chấp thuận bổ sung hệ thống phòng không Patriot cho Qatar trị giá hơn 4 tỉ USD và Hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tiên tiến (APKWS) gần 1 tỉ USD.
Mỹ cũng sẽ bán cho Kuwait một hệ thống chỉ huy chiến đấu tích hợp trị giá 2,5 tỉ USD và gói APKWS gần 1 tỉ USD cho Israel. Ngoài ra, UAE sẽ mua gói APKWS với giá 147 triệu USD.
Về bản chất, APKWS là hệ thống nâng cấp cho các loại tên lửa đời cũ, chẳng hạn trang bị thêm mô-đun với khả năng dẫn đường. Việc dùng các mẫu tên lửa cũ và lắp APKWS sẽ tối ưu chi phí hơn chế tạo tên lửa dẫn đường mới hoàn toàn và có thể tận dụng kho dự trữ sẵn có.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nhà thầu chính trong các thương vụ bán APKWS cho Qatar, Israel và UAE là BAE Systems, một tập đoàn đa ngành chuyên lĩnh vực hàng không có trụ sở tại Anh.
Các tập đoàn quốc phòng hàng đầu của Mỹ gồm RTX, Lockheed Martin và Northrop Grumman cũng tham gia vào thương vụ bán vũ khí cho các nước Trung Đông.
Thông tin về thương vụ mua bán vũ khí diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1.5 nói rằng Mỹ đã “chấm dứt hành động thù địch” với Iran kể từ lệnh ngừng bắn. Dù vậy, Hải quân Mỹ vẫn đang thực thi lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran, động thái bị giới chức Tehran lên án mạnh mẽ.
Theo các quan chức Mỹ, một binh sĩ đang trên đường đến rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz đã được sơ tán để điều trị sau khi bị một con khỉ cào trong lúc dừng chân ở Phuket (Thái Lan).
"Thủy thủ này đã được chăm sóc y tế và chuyển về Nhật Bản để tiếp tục điều trị. Không có ảnh hưởng nào đến hoạt động của tàu", theo tờ The Independent ngày 24.4 dẫn lời một phát ngôn viên của Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ.
"Những chuyện kỳ lạ vẫn thường xảy ra. Đây chắc chắn là một chuyện như thế", trang Axios dẫn lời một quan chức quân đội Mỹ.
Hải quân Mỹ không nêu rõ vụ việc xảy ra như thế nào hoặc loài khỉ liên quan, dù khỉ đuôi dài rất phổ biến ở Thái Lan và đôi khi gây nguy hiểm cho người.
Binh sĩ Mỹ bị khỉ cào được cho là thuộc biên chế tàu USS Chief, nằm trong nhóm khoảng 84 thủy thủ trên hai tàu đang hướng đến eo biển Hormuz để thực hiện các biện pháp chống thủy lôi. Theo Axios, binh sĩ bị thương đã được đưa đến Sasebo căn cứ tiền phương của tàu USS Chief ở Nhật để điều trị thêm.
Kể từ khi xung đột Mỹ - Iran bùng nổ vào ngày 28.2, Iran bị cáo buộc rải thủy lôi khắp tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng này, vốn hầu như bị đóng cửa trong suốt cuộc xung đột.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong một thông điệp trên mạng xã hội hôm 23.4 rằng các tàu rà phá thủy lôi của Mỹ "đang dọn sạch eo biển ngay bây giờ". Trong cùng một thông điệp, ông cho biết Hải quân Mỹ đã nhận được lệnh "bắn và tiêu diệt" các tàu nhỏ của Iran hoạt động trong eo biển và đang rải thủy lôi.
Các quan chức Mỹ cho biết Iran không lưu giữ hồ sơ chính xác về tất cả thủy lôi mà nước này đã thả xuống eo biển kể từ đầu cuộc xung đột.
Bộ Quốc phòng Mỹ đã thông báo với Quốc hội trong một cuộc họp kín gần đây rằng có thể mất đến sáu tháng để rà phá hết thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát ở Trung Đông vào ngày 28-2, eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng - gần như bị phong tỏa, gây gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng cho toàn cầu.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 21-4, Cao ủy về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas, cho biết các nước EU đã nhất trí mở rộng trừng phạt đối với Iran, bao gồm cả những bên liên quan đến việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Bà Kallas cũng cho biết đã đề nghị các bộ trưởng ngoại giao EU tăng cường sứ mệnh hải quân của khối này tại Trung Đông - lực lượng hiện đang bảo vệ tàu thuyền khỏi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ.
Trong khi đó, Iran đã kêu gọi Liên hợp quốc lên án việc Mỹ bắt giữ tàu chở hàng Touska của nước này ở biển Oman.
Trong thư gửi Hội đồng Bảo an và Tổng thư ký Liên hợp quốc, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravanicoi cho biết Tehran coi hành vi của Mỹ là "cướp biển" và là sự leo thang nguy hiểm, đe dọa an ninh các tuyến hàng hải quan trọng.
Ông cũng tuyên bố "hành vi bất hợp pháp này cấu thành vi phạm rõ ràng và nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn ngày 8-4-2026 và đủ điều kiện là một hành động gây hấn" theo Hiến chương Liên hợp quốc. Iran cũng yêu cầu thả ngay con tàu này.
Mỹ cho biết con tàu thuộc diện bị trừng phạt và nó đã bị bắt giữ sau khi không tuân thủ yêu cầu dừng di chuyển.
"Thủy thủ đoàn Iran từ chối lắng nghe, vì vậy tàu hải quân của chúng ta đã chặn họ ngay lập tức bằng cách bắn thủng phòng máy", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 19-4.
Ngày 22-4, Tổng thống Trump thông báo ông đã gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ để chờ đề xuất từ Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh kéo dài 2 tuần này kết thúc. Song ông nhấn mạnh Washington tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân với các cảng của Tehran.
Lệnh phong tỏa này được xem là "nút thắt" khi hai bên tính toán tổ chức đàm phán vòng thứ hai ở Islamabad, Pakistan, sau thất bại của vòng đầu tiên.
Sau tuyên bố của ông Trump, phía Mỹ xác nhận Tổng thống JD Vance đã hủy chuyến đi đến Pakistan để đàm phán. Hiện chưa rõ vòng đàm phán này có diễn ra hay không.
