Trong tác phẩm Tây Du Ký của tác giả Ngô Thừa Ân có nhắc tới một vùng đất mang tên Nữ Nhi Quốc. Theo mô tả, vùng đất này không xuất hiện nam giới, do phụ nữ toàn quyền quyết định.
Trên thực tế, ở Trung Quốc có một vùng giống như vậy. Từ xưa đến nay, người dân vẫn giữ chế độ mẫu hệ và mọi thứ do người phụ nữ làm chủ. Cộng đồng khoảng 40.000 người sống tại một thung lũng xanh tươi dưới chân dãy Himalaya, nằm giữa 2 tỉnh Vân Nam và Tứ Xuyên.
Thành phố gần nhất cách đó khoảng 6 giờ lái xe và phải đi qua những con đường đất xuyên núi.
Cách gọi “Nữ Nhi Quốc” dành cho vùng đất này xuất phát từ nếp sống mẫu hệ hiếm gặp. Tại đây, phụ nữ đóng vai trò là trung tâm, quản lý tài sản, phân chia tiền bạc, thức ăn và quyết định mọi việc lớn trong gia đình.
Tiến sĩ Jose Yong, Đại học James Cook ở Singapore, người nghiên cứu về người Ma Thoa, cho biết, điểm khác biệt lớn nhất trong đời sống của người Ma Thoa là hôn nhân không tồn tại theo nghĩa phổ biến.
Theo phong tục truyền thống, nam và nữ có thể gặp gỡ qua các buổi tụ họp. Nếu người nữ đồng ý, cô cho người nam biết nơi ở của mình. Sau cuộc gặp gỡ, hai bên không bị ràng buộc bởi vai trò vợ chồng, không lập gia đình, không có tài sản chung.
“Vì không có mô hình cha mẹ kết hôn, những em bé người Ma Thoa sẽ sống cùng bà ngoại tới năm 13 tuổi. Trong văn hóa của người dân, việc một đứa trẻ không rõ cha ruột là ai, không bị xem là điều xấu hổ. Trách nhiệm chăm sóc đứa trẻ thuộc về đại gia đình người mẹ”, Tiến sĩ Yong phân tích.
Bởi vậy, những đứa trẻ sẽ do các phụ nữ trong gia đình cùng nhau nuôi dạy. Công việc của đàn ông là dựng nhà, săn bắt, đánh cá hoặc hỗ trợ gia đình mẹ đẻ. Nếu chăm sóc trẻ nhỏ, đàn ông thường hỗ trợ chị hoặc em gái của mình nuôi con bởi đây là đứa trẻ có quan hệ máu mủ với họ.
Người Ma Thoa cho rằng, mô hình đại gia đình giúp giảm áp lực cho từng cá nhân trong việc nuôi con. Tỷ lệ bạo lực gia đình tại đây cũng thấp đáng kể so với nhiều xã hội khác.
Đối với người Ma Thoa, nam và nữ bình đẳng, chỉ đảm nhận những vai trò khác nhau dựa trên sinh học. Sức mạnh thể chất của đàn ông phù hợp với việc xây nhà và săn bắn, trong khi khả năng sinh con khiến phụ nữ đảm nhiệm việc chăm sóc trẻ và phân bổ tài nguyên trong nhà.
Cách tổ chức gia đình khiến quan niệm tình yêu của người Ma Thoa khá khác biệt. Phụ nữ không chọn nam giới dựa trên địa vị, tài sản hay khả năng chu cấp bởi con cái của họ sẽ có cuộc sống đảm bảo trong gia đình mẹ đẻ. Thay vào đó, các cô gái sẽ quan tâm tới tính cách, ngoại hình của đối phương.
Nếu quan hệ không còn phù hợp, cả hai sẽ dừng lại, không xảy ra tranh chấp quyền nuôi con hay phân chia tài sản. Các khảo sát với người Ma Thoa cũng cho thấy họ có mức độ ghen tuông rất thấp.
Nguồn gốc của người Ma Thoa hiện chưa xác định rõ. Tiến sĩ Jose Yong cho biết “không ai thực sự biết” người Ma Thoa đã sống quanh hồ Lugu bao lâu.
Tuy nhiên, người ta tin rằng họ là hậu duệ của người Tây Tạng di cư xuống phía Nam tới sông Mân Giang rồi tách thành nhiều nhóm sắc tộc khác nhau.
Các nhà di truyền học tin rằng, khoảng từ thế kỷ I đến thế kỷ VIII sau Công nguyên, người Ma Thoa đã chuyển sang xã hội mẫu hệ.
Tuy nhiên các chuyên gia vẫn chưa chắc chắn vì sao người Ma Thoa trở thành cộng đồng do phụ nữ lãnh đạo.
Một giả thuyết cho rằng đàn ông thường xuyên vắng nhà hoặc phải đối mặt với nguy hiểm khi săn bắn hay chiến đấu với các nhóm khác.
Một lý giải khác lại nhận định, tài nguyên khan hiếm khiến mức độ cạnh tranh thấp hơn, nên đàn ông không cần tranh đấu để giành địa vị nhằm thu hút phụ nữ.
Dù cuộc sống của người Ma Thoa được mô tả là “rất an toàn, rất yên bình”, sự tiếp xúc ngày càng nhiều với khách du lịch và lối sống hiện đại đang dần làm mai một chế độ mẫu hệ truyền thống.
Ngày nay, cộng đồng Ma Thoa chia thành hai nhóm gần như ngang nhau. Một bên theo chế độ một vợ một chồng và làm du lịch, bên còn lại tiếp tục sống bằng nông nghiệp và duy trì lối sống như truyền thống.
Chị Nguyễn Thị Hòa (38 tuổi, ở phường Định Công, Hà Nội) - mẹ của N.T.A. (19 tuổi, sinh viên Trường đại học Đại Nam) bị lạc, mất tích khi leo núi Tam Đảo - chia sẻ trong thư cảm ơn gửi các lực lượng cứu hộ cứu nạn của tỉnh Phú Thọ.
"Tôi là một người mẹ đã đi qua những giờ phút dài nhất, đau đớn và tuyệt vọng nhất trong cuộc đời khi nghe tin con trai mình mất tích giữa núi rừng Tam Đảo.
Từ khoảnh khắc không còn liên lạc được với con, trái tim tôi như ngừng đập. Mỗi giây trôi qua là một nỗi sợ hãi lớn dần, sợ con lạnh, sợ con đói, sợ con hoảng loạn và sợ điều tồi tệ nhất có thể xảy ra", chị Hòa chia sẻ trong thư.
Theo chị Hòa, trong lúc tuyệt vọng ấy, các lực lượng cứu hộ cứu nạn của tỉnh Phú Thọ đã xuất hiện.
Các lực lượng đã không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, không quản ngại ngày đêm để khẩn trương tìm kiếm N.T.A. khi em đang hoang mang lo sợ và đối mặt với nhiều nguy hiểm.
"Khi nghe tin con được tìm thấy an toàn, tôi như được sống lại một lần nữa. Không lời nào có thể diễn tả hết sự vỡ òa của một người mẹ khi ôm lại đứa con tưởng chừng đã lạc mất vào lòng", chị Hòa bày tỏ.
Sự hỗ trợ kịp thời của các lực lượng cứu hộ cứu nạn không chỉ giúp gia đình chị Hòa vượt qua tình huống hoang mang, lo lắng mà còn thể hiện rõ nét tinh thần "vì Nhân dân phục vụ" cao đẹp của các lực lượng.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, sáng 19-4, sinh viên N.T.A. cùng nhóm bạn leo lên núi Tam Đảo Bắc.
Sau khi chinh phục đỉnh núi, trên đường xuống núi, T.A. bị lạc và mất liên lạc với nhóm người đi cùng từ khoảng 18h ngày 19-4.
Chiều 20-4, ngay sau khi nhận được tin báo, UBND xã Đạo Trù đã huy động các lực lượng chức năng và người dân địa phương tổ chức tìm kiếm.
Tối cùng ngày, lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn Công an tỉnh Phú Thọ được tăng cường. Trong đêm nhiều đội, nhóm leo núi chuyên nghiệp từ Hà Nội, Tuyên Quang... cũng tham gia tìm kiếm xuyên đêm tại khu vực nghi vấn nam sinh đi lạc.
Đến khoảng 6h sáng 21-4, lực lượng cứu hộ cứu nạn tìm thấy T.A. ở độ cao khoảng 600m so với mực nước biển.
Lúc này nam sinh viên đang mặc áo mưa, trong tình trạng sức khỏe tốt, có thể đi lại.
Sau khi cho T.A. uống nước, ăn bánh, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã đưa bạn xuống núi an toàn.
Ngày 24-4, UBND xã Đạo Trù đã tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm công tác tìm kiếm cứu nạn vụ việc trên và khen thưởng 2 tập thể, 27 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác tìm kiếm, cứu nạn. Đồng thời đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ tặng bằng khen cho 3 tập thể, 10 cá nhân.
UBND xã Đạo Trù ban hành thông báo nghiêm cấm các hoạt động leo núi, vào rừng, tắm suối tự phát.
Zhang Jining đã dùng gần như toàn bộ số tiền tích lũy suốt 6 năm để thanh toán tiền thuê nhà 10 năm. "Tôi có cảm giác vừa lo vừa nhẹ nhõm", cô nói.
Trước đó, vợ chồng cô dự định mua nhà tại Bắc Kinh, với ngân sách khoảng 4 triệu tệ. Tuy nhiên, với ngân sách đó, họ chỉ có thể mua căn hộ 60 m2, hai phòng ngủ và cách chỗ làm 30 phút di chuyển - một không gian quá chật chội. Bố mẹ hai bên đề nghị hỗ trợ tiền trả trước nhưng Zhang từ chối vì lo giá nhà giảm sẽ ảnh hưởng đến khoản tiết kiệm của cha mẹ, trong khi vẫn phải gánh khoản vay kéo dài nhiều năm.
"Nghĩ đến tiền lãi đủ mua một căn nhà ở thành phố, tôi thấy quá áp lực", cô nói.
Sau nhiều lần tính toán, họ dừng kế hoạch mua nhà và chuyển sang thuê căn hộ ba phòng ngủ rộng 80 m2 trong khu tập thể trường đại học nơi Zhang làm việc. Giá thị trường khoảng 12.000 tệ mỗi tháng, nhưng khi thanh toán một chỉ còn 8.000 tệ, tương đương gần một triệu tệ cho 10 năm. Hợp đồng được bổ sung điều khoản bồi thường cao để hạn chế chủ nhà đột ngột chấm dứt hợp đồng trước hạn.
Tại Thượng Hải, Ding Yuyuan lại chọn phương án giữ nhà nhỏ và đi thuê nhà lớn. Năm 2020, vợ chồng cô mua căn hộ cũ 36 m2, giá 3 triệu tệ. Khoản trả góp hàng tháng tương đương tiền thuê nhà cùng mức. Kế hoạch đổi nhà rộng hơn của họ trở nên cấp bách khi đứa con sắp chào đời.
Trong khi đó, giá nhà tại Thượng Hải tăng mạnh. Giải pháp của họ là cho thuê căn hộ cũ với giá 5.000 tệ mỗi tháng và bù thêm 2.000 tệ để có không gian sống rộng hơn, điều kiện tốt hơn mà không phải gánh thêm khoản vay.
"Việc thuê nhà mới giúp chúng tôi linh hoạt hơn trong tài chính và không bị ràng buộc bởi biến động giá bất động sản", Ding nói.
Tại Vô Tích, Shi Qi bán hai căn nhà vào năm 2024 sau khi nhận thấy thị trường giảm. Từ lúc đó, Shi không mua nhà nữa mà thuê biệt thự liền kề rộng 127 m2 với giá 3.500 tệ mỗi tháng. "Căn biệt thự tương tự có giá khoảng 2,8 triệu tệ, trong khi thuê 40 năm vẫn chưa hết 2 triệu tệ", cô nói.
Nhà mới có phòng khách rộng, nhiều ánh sáng tự nhiên, mùa đông vẫn ấm nhờ nắng chiếu trực tiếp cả ngày. Ban công trở thành nơi cả gia đình uống trà và thư giãn. Hai con trai của Shi thích không gian mới đến mức luôn gọi đây là "căn phòng đẹp nhất từng ở". Khoản tiền gửi tiết kiệm sau khi bán nhà cũng giúp gia đình giảm áp lực chi tiêu.
Li, môi giới bất động sản tại khu Vọng Kinh, Bắc Kinh, cho biết từ năm 2023 giá nhà tại khu vực này giảm 40-50%, trong khi giá thuê giảm khoảng 20%. Nhiều người có thu nhập 30.000-50.000 tệ mỗi tháng chọn bán nhà nhỏ hoặc không mua nhà mới, chuyển sang thuê căn hộ lớn hơn.
Anh từng hỗ trợ một cặp vợ chồng bán căn hộ hai phòng ngủ giá 5 triệu tệ và thuê căn ba phòng ngủ trong cùng khu với giá 12.000 tệ mỗi tháng, thay vì mua căn mới giá 8 triệu tệ. Họ dùng phần tiền còn lại để đầu tư và chi cho sinh hoạt.
Theo chuyên gia bất động sản, xu hướng "thuê nhà để cải thiện điều kiện sống" đang phổ biến trong nhóm trung lưu thành thị. "Thay vì dồn tiền vào một căn nhà, họ ưu tiên không gian sống và khả năng sử dụng vốn hiệu quả hơn", cô nói.
Dù nhiều lợi ích, thuê nhà dài hạn vẫn tiềm ẩn rủi ro. Huahua, từng thuê nhà ở Đại Lý nhưng bị chủ nhà chấm dứt hợp đồng sớm khiến cô mất hơn 100.000 tệ tiền cải tạo.
Theo các môi giới, nhiều chủ nhà có quy định cấm nuôi thú cưng, cấm sửa chữa hoặc đặt mức bồi thường (nếu chấm dứt hợp đồng sớm) thấp, khiến người thuê dễ bị thiệt hại. Vì vậy, mọi người thường ưu tiên hợp đồng dài 5-10 năm, điều khoản bồi thường rõ ràng và giao dịch qua môi giới chính quy để đảm bảo quyền lợi.
Với một số người, thuê nhà không chỉ là bài toán tài chính mà còn thay đổi quan niệm sống. Zhang Yue đã bán bốn bất động sản tại nhiều thành phố và chuyển sang thuê biệt thự tại ngoại ô Hàng Châu với chi phí khoảng 200.000 tệ mỗi năm, trong khi giá trị căn nhà tương tự khoảng 15 triệu tệ.
Anh cho rằng việc thuê nhà giúp gia đình linh hoạt hơn trong cuộc sống và không bị ràng buộc. "Nếu sau này con đi học ở nơi khác, chúng tôi có thể chuyển đến đó thuê nhà", anh nói.
Khoảng sân hơn 100 m2 được gia đình tận dụng trồng rau và nuôi thú cưng. Sau nhiều năm làm việc trong ngành Internet với cường độ cao, Zhang cho biết nhịp sống hiện tại giúp anh cân bằng.
Sự thay đổi này cho thấy quan niệm về nhà ở đang dịch chuyển trong tầng lớp trung lưu Trung Quốc. Thay vì coi nhà là tài sản bắt buộc phải sở hữu, nhiều người xem đó là một dịch vụ có thể sử dụng linh hoạt theo từng giai đoạn cuộc sống.
Thuê nhà không còn đồng nghĩa với tạm bợ, mà trở thành lựa chọn chủ động để tối ưu tài chính, nâng cao chất lượng sống và giảm áp lực dài hạn. Với nhiều người trẻ, căn nhà không còn là đích đến, mà chỉ là nơi để sống thoải mái trong từng giai đoạn của cuộc đời.
Dưới đây là 5 sai lầm thường gặp trong quá trình chế biến thực phẩm.
Rửa thịt sống dưới vòi nước
Nước lạnh không thể tiêu diệt vi sinh vật bám trên bề mặt thịt. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, áp lực từ vòi nước làm vi khuẩn (như Salmonella, Campylobacter) bắn ra xa tới 50 cm, bám vào bồn rửa, bề mặt bếp và các thực phẩm ăn liền xung quanh.
Nhiệt độ đun nấu mới là yếu tố quyết định vô hiệu hóa vi khuẩn. Vi khuẩn trên thịt lợn, bò và gia cầm sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn khi nhiệt độ lõi thịt đạt từ 71°C đến 74°C. Đối với thịt sơ chế sẵn đóng khay, người nấu chỉ cần dùng khăn giấy thấm khô bề mặt và đưa vào chế biến.
Ngâm rau trong nước muối
Nhiều gia đình dùng nước muối loãng để làm sạch rau củ. Các chuyên gia hóa học thực phẩm cho biết, ở nồng độ dùng trong nhà bếp, nước muối không có khả năng tiêu diệt vi khuẩn hay trung hòa dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Khi ngâm lâu, môi trường nước muối tạo ra hiện tượng thẩm thấu, rút cạn nước từ tế bào thực vật khiến rau nhanh héo, dai và mất độ giòn. Biện pháp cơ học như rửa xối nhiều lần dưới vòi nước chảy là cách hiệu quả nhất để loại bỏ đất cát, bụi bẩn và trứng giun sán.
Hầm thịt ở nhiệt độ cao
Trong các món kho hoặc hầm, nhiệt độ đun sôi sùng sục không làm thịt mềm hơn. Khi gặp nhiệt độ cao liên tục, các sợi protein co rút mạnh, ép nước ra ngoài, dẫn đến thành phẩm bị khô bã và dai cứng.
Độ mềm của món hầm được quyết định bởi quá trình chuyển hóa collagen thành gelatin. Quá trình này chỉ xảy ra khi duy trì mức nhiệt sôi lăn tăn (khoảng 70-80°C) trong thời gian dài, đi kèm lượng chất lỏng vừa đủ.
Nêm toàn bộ gia vị ngay từ đầu
Việc đưa lượng lớn muối, nước mắm hoặc gia vị mặn vào thịt, cá sống ngay khi bắt đầu nấu sẽ kích hoạt áp suất thẩm thấu. Nước bên trong thực phẩm bị rút ra ngoài nhanh chóng. Hậu quả là món ăn dễ bị khô và khó căn chỉnh lại độ mặn nhạt.
Các đầu bếp chuyên nghiệp cho biết quy trình nêm nếm nên chia thành ba giai đoạn: Ướp một lượng nhỏ ban đầu - nêm trong quá trình nấu - và điều chỉnh hương vị lần cuối trước khi tắt bếp.
Cắt thái thức ăn ngay khi vừa tắt bếp
Thịt luộc, nướng hay áp chảo không đạt trạng thái ngon nhất khi vừa rời khỏi nguồn nhiệt. Dưới tác động của nhiệt độ, protein co lại và đẩy nước thịt dồn vào trung tâm khối thịt. Nếu cắt ngay, lượng nước này sẽ chảy toàn bộ ra thớt, khiến miếng thịt bên trong bị khô.
Việc để "thịt nghỉ" (resting) ở nhiệt độ phòng từ 5 đến 10 phút giúp các sợi cơ thư giãn. Quá trình này cho phép độ ẩm phân bổ ngược trở lại đồng đều khắp miếng thịt, giữ lại lượng nước ngọt tối đa khi thưởng thức.
