Là một người trẻ may mắn được đi và chứng kiến vẻ đẹp trù phú của những cánh đồng Việt Nam, tôi luôn mang trong mình một sự kiêu hãnh vô bờ về nông sản quê hương.
Việt Nam ta không thiếu những “vàng ròng” được thế giới khao khát: từ những hạt cà phê Robusta đậm đà đứng đầu sản lượng toàn cầu, đến những trái sầu riêng đặc hữu mang về kim ngạch tỉ đô.
Thế nhưng đằng sau sự hào nhoáng của các con số xuất khẩu, tôi cũng đã chứng kiến những nghịch lý đầy xót xa. Tôi đã đứng giữa vườn cam sành Vĩnh Long rụng đỏ gốc khi giá chỉ còn 1.000 đồng/kg. Tôi đã thấy những người nông dân trồng cà phê tại Tây Nguyên – những người tạo ra ly thức uống có giá 100.000 đồng tại phố thị – hằng đêm vẫn phải lo âu dõi theo từng nhịp biến động của sàn giao dịch London.
Ngay cả sầu riêng, sau một năm thăng hoa, cũng đã bắt đầu xuất hiện những tín hiệu “giải cứu” cục bộ đầu năm 2024 vì đứt gãy thông tin chất lượng.
Tại sao nông sản của chúng ta rất ngon, rất quý nhưng lại dễ tổn thương đến thế? Khi từ cà phê đến sầu riêng đều bấp bênh, tôi nhận ra: Chúng ta đang xây nhà trên cát nếu cứ tiếp tục lối tư duy nông sản “vô danh” và phụ thuộc hoàn toàn vào may rủi của thị trường.
Trong bóng tối của những nghịch lý đó, tôi tìm thấy một lối thoát đầy cảm hứng từ Sùng Thị Bầu (Sùng Bầu), một cô gái dân tộc Mông tại Điện Biên. Từ một người phụ nữ vùng cao vất vả, Sùng Bầu đã tạo nên kỳ tích nhờ chiếc smartphone. Cô không bán “miến” chung chung; cô bán sự chân thật của người con vùng cao qua những thước phim mộc mạc về quy trình sản xuất thủ công.
Khách hàng chốt đơn không chỉ để mua thực phẩm, mà để mua niềm tin. Chỉ sau 2 năm khởi nghiệp trên sàn thương mại điện tử, sản phẩm miến dong của cô đã đạt sản lượng tiêu thụ hơn 1.250 tấn, mang về doanh thu hàng trăm tỉ đồng, theo số liệu tháng 5-2025.
Sự thành công này chứng minh một chân lý mới: Nông sản sẽ không còn rẻ mạt nếu nó có một “gương mặt” để khách hàng nhớ tên và một “câu chuyện” để họ trân trọng. Livestream hay video ngắn thực chất là công cụ để xác lập danh tính trực diện cho nông sản.
Tuy nhiên không phải nông dân nào cũng có năng khiếu kể chuyện như Sùng Bầu. Để kiến tạo tương lai và tránh việc thị trường rơi vào sự hỗn tạp “diễn kịch” trên mạng, chúng ta cần một giải pháp mang tính hệ thống qua ba mắt xích chiến lược:
Thứ nhất: Mô hình “Liên minh Nội dung”
Tại các hợp tác xã thế hệ mới, cần sự phân công lao động mới thay vì ép nông dân phải làm marketing. Người nông dân giữ vai trò “Giám đốc chất lượng”, chịu trách nhiệm về kỹ thuật canh tác sạch.
Trong khi đó các “Content Creator” (ưu tiên trí thức trẻ ly hương quay về) đóng vai trò “Giám đốc truyền thông”. Họ không chỉ livestream, mà còn đóng gói văn hóa vùng miền vào bao bì, tạo ra những nhật ký hình ảnh về vòng đời cây trồng.
Khi đó một gói cà phê Tây Nguyên không chỉ là 1kg hạt, mà là sự minh bạch được kể bằng ngôn ngữ hiện đại, giúp sản phẩm thoát khỏi sự áp đặt giá từ các sàn giao dịch thế giới.
Thứ hai: Số hóa “Passport Nông sản” để triệt tiêu sự mù mờ
Để đảm bảo tính xác thực, mỗi vườn cây cần được cấp một “Hộ chiếu số” tích hợp qua mã QR.
Mọi thông tin quảng bá trên mạng phải được đối soát với Mã số vùng trồng và Nhật ký điện tử được cập nhật thời gian thực trên nền tảng Blockchain. Khách hàng khi quét mã sẽ thấy được “Bản đồ nhiệt chất lượng”: từ độ ẩm đất, lịch sử bón phân đến tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Sự minh bạch tuyệt đối này chính là rào cản kỹ thuật để loại bỏ những sản phẩm kém chất lượng mượn danh “truyền cảm hứng”, đồng thời là “giấy thông hành” để nông sản Việt tiến thẳng vào các siêu thị hạng sang quốc tế với mức giá do chúng ta chủ động ấn định.
Cần xây dựng các trung tâm cung ứng nông sản số ngay tại các vùng nguyên liệu trọng điểm. Tại đây, công nghệ AI hỗ trợ phân loại độ chín, đóng gói chuẩn quy cách và kết nối trực tiếp với các đơn vị vận chuyển theo mô hình giao hàng trực tiếp, bỏ qua các kho trung gian gây đội chi phí.
Theo báo cáo của Google & Temasek (2023), việc tối ưu hóa hạ tầng logistics tại vùng trồng sẽ giúp giảm 15-20% tổn thất sau thu hoạch, trực tiếp biến chi phí giải cứu thành lợi nhuận thặng dư cho người nông dân.
Nông nghiệp Việt Nam không cần sự thương hại, nông sản Việt Nam xứng đáng nhận được sự trân trọng. Với tư cách là một người trẻ, tôi tin rằng khi chúng ta số hóa được “niềm tin” và định danh được “giá trị bản địa”, mỗi trái cam, mỗi hạt cà phê sẽ trở thành một đại sứ văn hóa.
Kiến tạo tương lai nông nghiệp chính là trả lại gương mặt và tiếng nói cho người nông dân. Đã đến lúc chúng ta viết tiếp chương mới cho nông nghiệp bằng sự minh bạch và công nghệ, để hai chữ “Việt Nam” trên mỗi bao bì luôn đi kèm với niềm tự hào và giá trị xứng tầm.
Trên cơ sở góp ý rất xác đáng của các đại biểu Quốc hội, Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ chỉ đạo tiếp thu để hoàn thiện dự thảo luật. Ông cũng đồng tình khi thời gian vừa qua công tác phối hợp hoàn thiện thể chế giữa các cơ quan của Chính phủ, Quốc hội là rất chặt chẽ.
Theo Thủ tướng, thông thường kỳ họp đầu tiên chủ yếu kiện toàn nhân sự. Với kỳ họp này, không chỉ rút ngắn thời gian, đảm bảo công tác nhân sự thực hiện chặt chẽ với sự thống nhất cao, mà Quốc hội còn đồng ý điều chỉnh chương trình nhiều vấn đề lớn, cấp bách.
“Nếu không có sự phối hợp chặt chẽ, cơ quan Chính phủ, Quốc hội khó hoàn thành khối lượng công việc lớn, bởi có nhiều việc rất phức tạp” - Thủ tướng nói.
Đơn cử như xử lý những dự án tồn đọng, ách tắc, Thủ tướng cho rằng nếu không có sự chỉ đạo của Quốc hội, các ủy ban đưa vào chương trình thì rất khó bổ sung nội dung này để tháo gỡ cho các dự án, trong khi đây là nguồn lực rất lớn.
Ông nhắc lại, ngày 9-4, Thường trực Chính phủ họp rà soát cho thấy các dự án này ách tắc kéo dài rất lâu. Sau đó ngày 10-4, Đảng ủy Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị và đến ngày 13-4, Bộ Chính trị có kết luận. Ngay lập tức Chính phủ có tờ trình báo cáo Quốc hội để bổ sung nội dung này vào chương trình kỳ họp.
“Tôi tin với nội dung dự thảo nghị quyết tháo gỡ khó khăn vướng mắc được Quốc hội thông qua sẽ là cơ sở pháp lý rất cụ thể, rất quan trọng để địa phương triển khai. Trách nhiệm được chỉ rất rõ để lãnh đạo địa phương tổ chức thực hiện, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, giải quyết nhanh" - Thủ tướng nói. Ông tin tưởng với kết luận của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quốc hội giúp địa phương yên tâm hơn, dám làm, dám quyết và dám chịu trách nhiệm.
Ông cho rằng khi được tháo gỡ sẽ kịp thời đưa các nguồn lực vào, đóng góp tăng trưởng kinh tế. Từ đó tạo công ăn việc làm, tạo môi trường kinh doanh để người dân tin tưởng các cơ quan nhà nước quan tâm tháo gỡ khó khăn vướng mắc đã tồn đọng rất lớn.
Ngoài ra, Thủ tướng cho rằng những vấn đề phát sinh thời gian qua đã được Quốc hội, Chính phủ phối hợp xử lý rất nhanh. Trong đó có nội dung sửa đổi các luật về thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp.
Mặc dù các luật này mới được Quốc hội thông qua vào cuối năm 2025, nhưng thực tiễn phát sinh thời gian qua gây nên những khó khăn. Trong đó, tác động của giá xăng dầu đã ảnh hưởng tới đối tượng cần được ưu tiên, quan tâm là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh.
Vì vậy, ông nói lãnh đạo Chính phủ đã khẩn trương chỉ đạo Bộ Tài chính ngay lập tức nghiên cứu phương án báo cáo Quốc hội, đề xuất ngay trong kỳ họp này để Quốc hội thông qua điều chỉnh các luật.
Theo đó, ông cho biết hướng sửa đổi chắc chắn là sẽ nâng ngưỡng chịu thuế. Báo cáo của Bộ Tài chính, ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh là 1 tỉ đồng/năm. Tức là dưới mức thu nhập này sẽ không chịu thuế VAT và thuế thu nhập cá nhân.
Mức thuế này vừa giải quyết khó khăn cho hộ kinh doanh, nhưng cũng vừa phải tạo thuận lợi, công bằng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp vừa và nhỏ. Vì vậy cũng sẽ nâng ngưỡng chịu thuế với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
“Chúng tôi tin việc áp dụng chính sách khẩn trương, kịp thời này là hữu ích, hiệu quả cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như đảm bảo chủ trương khuyến khích hộ, cá nhân kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp” - Thủ tướng nói.
Với quan điểm chính sách phải rất linh hoạt, ông nói khi Quốc hội giao cho Chính phủ quy định mức cụ thể, sẽ có những tiêu chí quy định cụ thể, chặt chẽ để tránh làm thất thu thuế. Với quá trình hiện đại hóa ngành thuế, tránh thất thu thuế nên sẽ có quy định cụ thể, rõ ràng trong nghị định.
Thủ tướng nói thêm là Chính phủ cũng yêu cầu trình dự thảo nghị định đi kèm với dự thảo luật. Song do thời gian gấp quá, hiện Bộ Tài chính đang chuẩn bị gấp rút để đảm bảo khi Quốc hội thông qua sẽ có ngay dự thảo nghị định và thông tư hướng dẫn.
VN-Index nối dài đà hưng phấn sang phiên thứ tư liên tiếp, khi đóng cửa ngày 15-4 tại 1.800,65 điểm, tăng 25 điểm, tương ứng 1,41%.
Trong khi HNX-Index nhích nhẹ lên 252,72 điểm, tăng 0,31 điểm (0,12%), UPCoM-Index đạt 128,87 điểm, tăng 0,91 điểm (0,71%). Rổ VN30 cũng ghi nhận mức tăng 15,05 điểm lên 1.961,60 điểm, tương đương 0,77%.
Dù vượt mốc tâm lý quan trọng, thị trường lại ghi nhận trạng thái "xanh vỏ đỏ lòng" khi độ rộng nghiêng mạnh về phía giảm điểm, cho thấy dòng tiền vẫn tập trung chủ yếu vào nhóm cổ phiếu trụ.
Toàn sàn ghi nhận 289 mã tăng giá, trong khi có tới 387 mã giảm, 17 mã tăng trần và 18 mã giảm sàn; số mã đứng giá là 851.
Thanh khoản thị trường tăng mạnh, với giá trị giao dịch trên toàn thị trường đạt gần 31.000 tỉ đồng, tăng khoảng 40% so với phiên trước đó.
Xét về mức độ ảnh hưởng đến chỉ số, nhóm cổ phiếu họ Vingroup đóng vai trò dẫn dắt tuyệt đối. VIC là mã đóng góp lớn nhất với khoảng +20 điểm cho VN-Index, tiếp theo là VHM (+7,43 điểm), VPL (+1,58 điểm), VJC (+1,51 điểm) và VCB (+1,06 điểm).
Ở chiều giảm, HPG kéo giảm mạnh nhất với -0,79 điểm, tiếp đến là STB (-0,69 điểm), MWG (-0,48 điểm), FPT (-0,39 điểm) và VNM (-0,30 điểm).
Diễn biến theo nhóm ngành cho thấy sự phân hóa rất rõ. Nhóm bất động sản bứt phá mạnh, dẫn đầu bởi VHM tăng 6,28%, VIC tăng 6,95%, VRE tăng 5,02% và NVL tăng 2,34%, trở thành trụ đỡ chính giúp chỉ số đi lên.
Ngược lại, nhóm ngân hàng giao dịch kém tích cực khi nhiều mã giảm sâu như STB (-2,72%), TCB (-0,62%), MBB (-0,37%), ACB (-0,83%), tạo áp lực đáng kể lên thị trường.
Nhóm chứng khoán cũng phân hóa nhưng thiên về tiêu cực, với VCI giảm 0,89%, VND giảm 0,3%, trong khi một số mã như HCM (+3,47%), SHS (+0,55%) giữ được sắc xanh. Ở nhóm công nghiệp và nguyên vật liệu, áp lực bán chiếm ưu thế với HPG giảm 1,75%, GEX giảm 2,56%, DCM giảm 3,37%.
Nhóm dầu khí không mấy tích cực khi BSR giảm 0,57%, PLX giảm 0,87%, PVD giảm 1,2%. Bán lẻ cũng chìm trong sắc đỏ với MWG giảm 1,96%, MSN giảm 0,52%.
Khối ngoại tiếp tục duy trì trạng thái bán ròng mạnh. Cụ thể nhà đầu tư nước ngoài mua vào 2.373 tỉ đồng nhưng bán ra tới 5.835 tỉ đồng, qua đó bán ròng 3.462 tỉ đồng trong phiên.
Áp lực bán tập trung lớn nhất tại VHM với giá trị lên tới 3.374 tỉ đồng, tiếp theo là FPT (432 tỉ đồng) và STB (87 tỉ đồng). Ở chiều ngược lại, VIC được mua ròng 372 tỉ đồng, VCB 64 tỉ đồng và SSI 61 tỉ đồng.
Tuy nhiên sự thay đổi này không chỉ tạo áp lực mà còn tạo ra cơ hội để hộ kinh doanh tiếp cận vốn cũng như mở rộng quy mô trong tương lai.
Việt Nam có hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và đóng góp không nhỏ vào ngân sách.
Thực tế, phần lớn hộ kinh doanh tại Việt Nam vận hành theo mô hình truyền thống, chưa tách bạch dòng tiền cá nhân và kinh doanh. Điều này tạo rào cản lớn khi quy mô kinh doanh tăng lên và các hộ này có nhu cầu tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ 1-3 đã yêu cầu hộ kinh doanh tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh. Toàn bộ dòng tiền thu - chi phải thực hiện qua tài khoản đứng tên hộ kinh doanh.
Theo quy định tại Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 18 của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế các tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Những thay đổi trên không chỉ tạo áp lực tuân thủ mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng cho các hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, để chính sách mới đi vào thực tế, hộ kinh doanh vẫn cần những hỗ trợ thiết thực để hiểu đúng, làm đúng và thích ứng với các yêu cầu mới về thuế.
Trên cơ sở đó, báo Tuổi Trẻ phối hợp Cục Thuế (Bộ Tài chính), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Sở Công Thương TP.HCM thực hiện hội thảo với chủ đề: "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh" vào lúc 14h ngày 17-4 tới với quy mô 300 - 400 khách mời.
Khách mời tham dự dự kiến gồm: đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, chuyên gia về thuế, đại diện doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tiểu thương tại TP.HCM.
Hội thảo được tổ chức nhằm tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn thực thi chính sách mới; giúp người tham dự nắm rõ các nội dung cần lưu ý, chủ động thực hiện đúng quy định và từng bước chuẩn hóa hoạt động kinh doanh.
Hội thảo cũng là sự kiện mở đầu cho giai đoạn tiếp theo của dự án "Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số", tiếp tục hiện thực hóa tinh thần đồng hành cùng hộ kinh doanh thích ứng sự thay đổi về chính sách thuế, chuyển đổi số và từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Mời hộ kinh doanh đặt câu hỏi cho đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, các chuyên gia… TẠI ĐÂY
