Phải chăng vì hết yêu nên mới chọn cách im lặng? Không hẳn. Đó là hệ quả của quá trình dài chúng ta mải mê “vận hành” thế giới bên ngoài mà quên mất cách hiện diện bên trong tổ ấm.
Sự im lặng trong hôn nhân hiếm khi đến từ một mâu thuẫn lớn hay nhỏ. Nó thường bắt đầu từ những thay đổi rất nhỏ: cách ta giao tiếp ứng xử, cũng như hiện diện trước đối phương.
Khi vị thế xã hội tăng lên, “cái tôi” thường bộc lộ rõ nét và có xu hướng xâm lấn bầu không khí gia đình.
Tại nơi làm việc, chúng ta quen với lối tư duy quản trị: quyết định nhanh, kiểm soát vấn đề và ưu tiên hiệu quả. Nhưng khi mang nguyên “công thức vận hành” ấy về nhà, cái ta nhận được đôi khi là khoảng cách vô hình.
Tôi đã chứng kiến một vài trường hợp: người chồng lạm dụng các câu cầu khiến, thái độ áp đặt khiến vợ của họ nảy sinh cơ chế tự vệ: thu mình lại và ít chuyện trò, tâm sự.
Rõ ràng, người vợ chọn cách im lặng không phải vì không có nhu cầu sẻ chia, mà vì không còn cảm thấy an toàn để bộc lộ những tổn thương hay suy nghĩ thật.
Ở một lát cắt khác, năng lượng cảm xúc của mỗi người là có hạn. Áp lực từ nhiều phía, trách nhiệm và sự kỳ vọng của xã hội phần nào đang âm thầm rút nguồn năng lượng này hằng ngày.
Sau một ngày dài phải đóng vai những cá nhân bản lĩnh và quyết đoán, nhiều người trở về nhà trong trạng thái kiệt sức tâm lý. Lúc này, một nghịch lý đau lòng xảy ra: Chúng ta sẵn sàng tinh tế, lịch thiệp với cả thế giới, nhưng lại thờ ơ và thiếu kiên nhẫn với người bạn đời.
Thật vậy, khi cạn kiệt năng lượng cảm xúc, chức năng giao tiếp tự thân sẽ bị đình trệ. Lúc này, trò chuyện không còn là nhu cầu kết nối, mà trở thành một nghĩa vụ. Từ ít nói dẫn đến lười chia sẻ, và cuối cùng rơi vào trạng thái “đóng băng” cảm xúc.
Cộng hưởng với đó là quy luật biến đổi sinh học theo tuổi tác. Sự sụt giảm nội tiết tố tác động trực tiếp đến “hệ thống phần thưởng” trong não bộ, mà còn làm suy giảm nhu cầu gần gũi và gắn kết.
Nếu những món ăn tinh thần như cử chỉ quan tâm, sự chạm khẽ hay những lời hỏi han không được duy trì như một thói quen, sợi dây liên kết giữa hai người sẽ lỏng lẻo dần theo quy luật tự nhiên.
Thêm một nghịch lý nữa là nhiều người còn suy nghĩ chủ quan rằng “sống với nhau lâu phải tự hiểu”. Lâu dần, họ bỏ qua những cảm xúc, suy nghĩ của nhau.
Ngoài ra trong thời đại số, khoảng cách này càng rõ nét: mỗi người một thiết bị, một dòng thông tin, một thế giới riêng. Gần nhau về khoảng cách, nhưng xa nhau về cảm xúc.
Sự rạn nứt trong hôn nhân luôn phát đi tín hiệu từ rất sớm. Hãy thử rà soát lại mối quan hệ thông qua một vài “chỉ báo” sau đây:
– Khi bạn chia sẻ một vấn đề cá nhân, đối phương phản hồi bằng sự thấu cảm hay chỉ đơn thuần là xử lý thông tin?
– Sự im lặng giữa hai người là trạng thái thư giãn, bình yên hay là sự né tránh, ngột ngạt?
– Những cuộc trò chuyện gần đây chỉ xoay quanh việc vận hành đời sống (con cái, tiền bạc) hay có chỗ cho những cảm xúc riêng tư?
– Bạn có còn là người đầu tiên mà đối phương muốn chia sẻ không?
– Khi có xung đột, hai người tìm cách hiểu nhau hay tìm cách kết thúc nhanh?
Nếu các câu trả lời nghiêng về phía tránh né cảm xúc hoặc hỏi – đáp đơn thuần, đó là chỉ báo cho thấy cuộc hôn nhân đang thiếu đi chất lượng hiện diện.
Để khôi phục kết nối và hàn gắn, sau một “cái đầu lạnh” để nhận diện thực tế, chúng ta cần một “trái tim ấm” để thấu cảm.
Trong mọi mặt của đời sống, hiểu được xem là tiền đề của thương. Hãy nhìn sâu và đa chiều vấn đề để thấy phía sau sự im lặng của bạn đời có thể là sự mệt mỏi chưa được gọi tên, phía sau một phản ứng gay gắt có thể là những áp lực đang đè nặng.
Thay vì kỳ vọng đối phương phải “đọc vị” mình, mỗi người cần học cách bày tỏ nhu cầu và cảm xúc một cách rõ ràng, chân thành.
Sự chia sẻ, trò chuyện của những vợ chồng sống lâu với nhau cần được nuôi dưỡng bằng những nguyên liệu giản đơn hằng ngày: một bữa cơm chung không thiết bị để trò chuyện, một cuộc lắng nghe không ngắt lời, một lần chia sẻ cảm xúc thay vì chỉ trao đổi thông tin.
Quan trọng không kém là việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cá nhân. Bởi lẽ một tâm hồn kiệt quệ sẽ rất khó để cộng hưởng và kết nối với một tâm hồn khác.
Hôn nhân phần lớn rạn nứt từ những điều nhỏ bé bị bỏ quên trong thời gian dài. Nhưng cũng chính vì vậy, nó có thể được hàn gắn từ những điều nhỏ bé nếu mỗi người đủ sẵn sàng thay đổi.
Suy cho cùng, điều giữ hai người ở lại bên nhau không phải là chúng ta đã đi cùng nhau bao lâu, mà là mức độ sẵn lòng để hiểu nhau trong mọi hoàn cảnh, tình huống.
James, 35 tuổi, là một nhân viên văn phòng ở New York (Mỹ), chăm chỉ làm việc và luôn về nhà đúng giờ. Tuy nhiên, anh không có mạng lưới hỗ trợ tinh thần ngoài vợ. Khi gặp áp lực công việc, anh mang sự im lặng về nhà và không chia sẻ với bạn bè.
Tina (vợ anh) kể mỗi khi chồng buồn, cô phải chủ động hỏi han để giúp anh giải tỏa. Cô phải nhắc anh gọi điện cho mẹ, chuẩn bị quà sinh nhật cho bạn bè anh và tiếp nhận mọi suy nghĩ tiêu cực của chồng. James coi đó là sự tin tưởng, nhưng với Tina, đó là công việc không lương gây kiệt sức.
"Nếu tôi lộ ra sự yếu lòng, tinh thần của chồng cũng sẽ suy sụp theo", Tina nói.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Stanford (Mỹ) gọi việc phụ nữ trở thành người xử lý áp lực tâm lý cho bạn đời (người yêu) là "mankeeping" (chăm sóc đàn ông). Đây là trạng thái phụ nữ phải tiếp nhận những thất bại và sự cô đơn của nam giới để duy trì mối quan hệ.
Áp lực vô hình này tạo ra xu hướng "quiet quitting" (buông bỏ thầm lặng) trong tình yêu. Báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) cho biết tỷ lệ nam giới độc thân tích cực tìm kiếm bạn đời là 50%, trong khi con số này ở phụ nữ là 35%.
Khảo sát của Survey Center on American Life chỉ ra tỷ lệ nam giới không có bạn thân đã tăng gấp 5 lần kể từ năm 1990. Việc e ngại bộc lộ sự yếu đuối trước bạn bè cùng giới khiến họ dồn gánh nặng tâm lý lên bạn đời.
Ông Christopher Pepper, điều phối viên giáo dục sức khỏe tại Học viện Nghệ thuật và Khoa học San Francisco (Mỹ), cho biết Gen Z giao tiếp chủ yếu qua môi trường trực tuyến, khiến nam giới khó tìm thấy sự đồng cảm. Hệ quả là 2/3 nam giới trẻ cảm thấy không có ai hiểu mình.
Nhiều phụ nữ hiện nay không chấp nhận việc đè nén nhu cầu cá nhân. Khoảng 56% phụ nữ được hỏi cho biết họ gặp khó khăn trong việc tìm đối tượng đáp ứng kỳ vọng. Nghiên cứu từ Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy phụ nữ trong mối quan hệ (yêu đương hoặc kết hôn) làm thêm trung bình 7 giờ việc nhà mỗi tuần, trong khi nam giới tiết kiệm được thời gian khi có bạn đời.
An toàn cá nhân cũng là một rào cản. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 1/3 phụ nữ toàn cầu từng trải qua bạo lực từ bạn đời. Do lo ngại rủi ro, 62% phụ nữ độc thân cho biết không có ý định hẹn hò.
Khi phụ nữ rút lui khỏi các mối quan hệ, quan điểm của nam giới có sự thay đổi. Phân tích từ Financial Times chỉ ra tại 30 quốc gia, nam giới Gen Z có xu hướng bảo thủ hơn phụ nữ, với mức chênh lệch quan điểm lên đến 30%.
Ông Christopher Pepper cho rằng xã hội cần ngừng yêu cầu phụ nữ phải tiếp nhận tổn thương của người khác. Theo ông, nam giới cần rèn luyện sự nhạy bén tâm lý và tự chịu trách nhiệm về cảm xúc cá nhân thay vì biến đối phương thành chỗ dựa duy nhất.
Hiện có 29% nam giới Gen Z đang độc thân. Nếu không sớm trưởng thành để tự giải quyết sự tổn thương của chính mình, họ sẽ mất đi cơ hội được yêu thương. Mối quan hệ chỉ bền vững khi cả hai đều có khả năng tự cân bằng, thay vì biến đối phương thành trạm cứu hộ cảm xúc duy nhất.
"Đã đến lúc giao bài tập về nhà cho nam giới", chuyên gia nói.
Toàn bộ các ca thi sẽ diễn ra tại Khu I - Đại học Trà Vinh. Cụ thể, 3 đợt thi: Đợt 1: Thi ngày 30, 31/5 và 1, 2/6. (Hạn đăng ký: 20/5/2026); Đợt 2: Thi từ ngày 20 đến 23/07. (Hạn đăng ký: 10/7/2026); Đợt 3: Thi ngày 30, 31/8. (Hạn đăng ký: 20/8/2026).
Lệ phí và lưu ý dự thi
Mức lệ phí: Môn Ngữ văn là 220.000 đồng/môn; các môn còn lại (Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh) là 150.000 đồng/môn.
Nhà trường sắp xếp lịch thi 3 môn/buổi. Thí sinh được khuyến cáo không nên đăng ký quá 6 môn trong cùng một đợt thi. Lịch thi chi tiết của từng cá nhân sẽ được báo trước 5 ngày. Lệ phí đã nộp không được hoàn trả, trừ các trường hợp bất khả kháng có minh chứng.
Đăng ký trực tuyến 100%.
Kỳ thi rộng mở cho nhiều đối tượng: Từ học sinh đang học chương trình THPT/GDTX, thí sinh tự do chưa tốt nghiệp các năm trước, đến người đã tốt nghiệp THPT hoặc trung cấp trở lên.
Thí sinh tìm hiểu thông tin, đăng ký dự thi và nộp lệ phí hoàn toàn trực tuyến tại cổng: https://vsat.tvu.edu.vn
Thông tin liên hệ hỗ trợ thí sinh
Ban Tuyển sinh và Truyền thông - Đại học Trà Vinh (Phòng A11.120, Tòa nhà A1 - Số 126 Nguyễn Thiện Thành, phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long).
Như bước tập dượt, kiểm tra kỹ năng nghề của các bạn trẻ yêu và chọn học nghề, hội thi Học sinh, sinh viên giỏi nghề do Thành Đoàn cùng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM phối hợp tổ chức nhiều năm qua đã góp phần đánh giá tay nghề, thẩm định năng lực để các bạn trẻ tự tin bước vào thị trường lao động.
Nói cách khác, phần thực hành chính là bước kiểm tra kỹ năng lần cuối, đánh giá mức độ thành thạo của tay nghề trước khi các bạn chính thức rời trường đi làm.
Buổi thi thực hành nghề lắp cáp mạng thông tin kiểm tra ba module gồm đồng, quang và bấm dây tốc độ. Tín hiệu báo giờ thi, thí sinh đeo găng tay, mang kính bảo hộ cẩn thận xử lý từng sợi cáp được cắt tỉ mỉ, luồn vào hệ thống.
Trần Hồng Phát, Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật TP.HCM, khoe mê máy tính, điện tử từ nhỏ và hứng thú với ngành công nghệ thông tin song nhận ra ngành này có tư duy và mức độ cạnh tranh cao.
Vậy là Phát chuyển hướng sang điện tử viễn thông với suy nghĩ "có thể làm thực tế với hệ thống mạng, thiết bị điện tử và liên quan công nghệ thông tin". Từng thi tay nghề trước đó cộng với ôn luyện kỹ nên Phát lần này còn nhận nhiệm vụ hỗ trợ các bạn mới trong đội.
"Tụi mình ôn cả tuần, chia đều thời gian cho các module như yêu cầu của đề thi sao cho đảm bảo kỹ năng đồng đều, luyện tập thuần thục và đúng thời gian yêu cầu làm bài", Phát kể.
Hoàn thành bài thi, Phát nói khó nhằn nhất là module cáp quang vì đòi hỏi độ chính xác và khéo léo rất cao. Sợi quang rất dễ gãy mà chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể làm tín hiệu không truyền được. Đó cũng là phần thi phải tập trung cao độ và thao tác cẩn thận nhất.
Còn Tiết Quốc Triệu, Trường trung cấp nghề Quang Trung, cho biết đã tiếp xúc với máy tính và làm quen Internet từ sớm. Bạn bè giới thiệu, Triệu tìm hiểu kỹ và thấy thú vị nên chọn ngành quản trị mạng.
"Trường tổ chức ôn thi hai tuần, mỗi tuần hai buổi và ôn từ sáng đến chiều. Nội dung khá nhiều và các thầy cô cùng anh chị khóa trên hỗ trợ, cả chia sẻ kinh nghiệm làm bài thi thực tế", Triệu kể.
Với Triệu, phải hoàn thành việc bấm tám cặp dây cáp trong thời gian 1 tiếng khá căng não, khó nhất là bấm đầu mạng (đầu RG45). Lý do việc sắp xếp dây tốn nhiều thời gian mà nếu không chuẩn khi đưa vào đầu bấm sẽ bị rối nên phải luôn dặn mình giữ bình tĩnh, hít thở và tập trung nhất, giữ cho mình tâm thế cố gắng hết sức khi làm bài.
Phần thi thực hành nghề phục vụ nhà hàng và chế biến món ăn diễn ra trong không khí vui tươi tại Trường trung cấp Du lịch và khách sạn Saigontourist. Mỗi thí sinh phải hoàn thành bài thi bày bàn ăn, đón khách, phục vụ nước, bánh mì và bơ, cả chế biến cocktail sáng tạo. Còn ở phần thi kỹ thuật chế biến món ăn, thí sinh nấu món ăn Âu hoặc Việt đòi hỏi sự khéo léo.
Bạn Hồ Anh Kiệt, Trường trung cấp Kinh tế - du lịch TP.HCM, thi nghề kỹ thuật chế biến món ăn cho biết lý do học ngành bếp vì thích ăn ngon và cảm giác vào bếp tự tay cắt tỉa, chế biến theo ý mình.
"Bếp là nghề khá quan trọng vì ai cũng cần ăn uống. Tôi nghĩ mình học bếp sẽ góp phần mang đến dịch vụ và những giá trị thiết thực cho người khác mà bản thân cũng thấy phù hợp và thú vị", Kiệt nói.
Để dự thi, Kiệt đã nấu một vài món nhiều lần, nếm đi thử lại để điều chỉnh hương vị cho đến lúc hoàn thiện. Mỗi tuần có hai buổi thực hành từ chuẩn bị nguyên liệu, sơ chế, nấu thử đến thưởng thức và đánh giá món ăn. Kiệt bảo căng não nhất là làm xốt trong khi chuẩn bị, sơ chế nguyên liệu lại tốn nhiều thời gian hơn cả.
Trong khi đó động tác của Nguyễn Công Thành, Trường CĐ Kinh tế Đối ngoại TP.HCM, rất chuyên nghiệp khi bưng đĩa, rót rượu vang. Bạn là một trong năm thí sinh xuất sắc nhất vào chung kết nghề phục vụ nhà hàng.
Cơ duyên đưa Thành đến ngành học này từ một lần cả nhà cùng đi ăn tại nhà hàng. Thành kể mình choáng ngợp trước không gian, phong cách phục vụ chuyên nghiệp của nhân viên và mê nghề này lúc nào không hay.
Thành cho biết mỗi tuần có ba buổi luyện tập, 3-4 tiếng/buổi. Vì thực ra trong quá trình học đã được rèn luyện kỹ thuật bưng bốn đĩa, cách kéo ghế, trải bàn, phục vụ khách, gấp khăn ra sao. Song phải thừa nhận kỹ thuật rót rượu vang là khó nhất nhưng cũng ấn tượng nhất.
"Để có thể làm tốt kỹ thuật này mình phải luyện tập rất nhiều lần, thầy cô cũng hướng dẫn chi tiết và mình ghi nhớ, làm theo vì đúng chuẩn khi dòng rượu chảy đều, nhỏ và không bị tràn hay đứt quãng", Thành cười.
