“Thiết giáp hạm chạy bằng năng lượng nguyên tử được thiết kế để tăng cường đáng kể năng lực chiến đấu cho hạm đội, do khả năng hoạt động bền bỉ hơn, tốc độ cao hơn và được trang bị các hệ thống vũ khí tiên tiến, cần thiết cho chiến tranh hiện đại”, hải quân Mỹ cho biết trong kế hoạch đóng tàu thường niên được công bố hôm 11/5.
Quân chủng này thêm rằng vai trò chính của chiến hạm lớp Trump sẽ là cung cấp hỏa lực tầm xa với cường độ lớn, cũng như trở thành phương tiện chỉ huy tiền phương có khả năng sống sót cao. Nó không phải phương án thay thế tàu khu trục.
Ngoài các tàu sân bay, hải quân Mỹ không còn biên chế tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử kể từ những năm 1990, thời điểm tuần dương hạm USS Long Beach, hộ vệ hạm USS Bainbridge và 4 tàu tuần dương lớp Virginia bị loại biên.
Kế hoạch được công bố khoảng một tháng sau khi cựu bộ trưởng hải quân Mỹ John Phelan cho rằng khó có khả năng chiến hạm lớp Trump được trang bị động cơ hạt nhân. Trong đề xuất ngân sách cho năm tài chính 2027, hải quân Mỹ vẫn mô tả tàu chiến lớp Trump là sử dụng “máy phát điện diesel, tua-bin khí cùng động cơ đẩy”, không chạy bằng năng lượng nguyên tử.
Động cơ hạt nhân giúp tàu chiến có tầm hoạt động gần như không giới hạn và tăng đáng kể năng lực phát điện. Dù vậy, công nghệ này cũng khiến chiến hạm trở nên đắt đỏ và phức tạp hơn về mặt thiết kế, cũng như hoạt động vận hành và bảo dưỡng.
Tàu mặt nước chạy bằng năng lượng nguyên tử cũng tương đối hiếm trên thế giới, ngay cả với các cường quốc hạt nhân. Hiện chỉ có Nga sở hữu tàu chiến mặt nước trang bị động cơ nguyên tử mà không phải tàu sân bay, là hai tàu tuần dương hạng nặng thuộc Đề án 1144 Orlan gồm Đô đốc Nakhimov và Pyotr Đại đế.
Dù được Mỹ mô tả là thiết giáp hạm, tàu chiến lớp Trump có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển. Hải quân Mỹ cho biết chiến hạm có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp khoảng ba lần biến thể Flight III mới nhất của tàu khu trục lớp Arleigh Burke.
Mẫu tàu này dự kiến có chiều dài 256-268 m, chiều rộng 32-35 m, tốc độ tối đa trên 55 km/h. Chiến hạm lớp Trump có khả năng phóng cả tên lửa hạt nhân lẫn thông thường, trong đó có vũ khí siêu vượt âm, từ hệ thống phóng thẳng đứng cỡ lớn. Nó cũng sẽ được trang bị pháo điện từ, hai hải pháo 127 mm, vũ khí laser và nhiều khí tài khác để phòng thủ tầm gần.
Hải quân Mỹ có kế hoạch mua 15 tàu chiến lớp Trump trong năm tài chính 2028-2055. Ước tính sơ bộ cho thấy mỗi chiếc có giá 17 tỷ USD, cao hơn cả siêu tàu sân bay lớp Ford đắt nhất trong lịch sử Mỹ.
AFP hôm nay 22.4 đưa tin tình trạng tăng phí qua kênh đào Panama được ghi nhận kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ hôm 28.2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Đây là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên xuất khẩu toàn cầu từ các quốc gia vùng Vịnh.
Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho biết để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu, các nhà máy lọc dầu châu Á chọn mua dầu khí từ Mỹ, vận chuyển qua kênh đào Panama thay vì mua từ các nước vùng Vịnh vốn phụ thuộc vào eo biển Hormuz.
Theo thông tin chính thức từ cơ quan này, hiện lưu lượng tàu thuyền qua kênh đào Panama vẫn duy trì ở mức cao, với trung bình 34 tàu/ngày trong tháng 1 và 37 tàu/ngày trong tháng 3. Một số ngày thậm chí còn tăng lên 40 chuyến.
"Sự gia tăng trên phản ánh những thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu và các điều kiện thị trường, bao gồm những yếu tố địa chính trị ảnh hưởng các tuyến hàng hải quan trọng", Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho hay.
Các tàu qua kênh thường đặt lịch trước khá lâu, và những tàu không đặt lịch phải chờ trung bình 5 ngày. Tuy nhiên, cơ quan cũng vận hành một hệ thống đấu giá cho phép mua suất đi gấp vào phút chót.
Trong phiên đấu giá gần nhất, một tàu chở khí hóa lỏng đã chi đến 4 triệu USD để mua suất này, và trong những tuần gần đây cũng có 2 tàu đưa ra mức giá hơn 3 triệu USD.
Con số trên cao ngất ngưởng nếu so với các mức trung bình đấu giá từ tháng 10.2025 đến tháng 2 năm nay là 130.000 USD/suất, và tăng lên 385.000 USD/suất trong tháng 3 và tháng 4.
Khoảng 5% lưu lượng thương mại hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào Panama, và những nước sử dụng chính là Mỹ và Trung Quốc. Tuyến này chủ yếu kết nối bờ Đông nước Mỹ với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Tại cuộc họp với đại diện các tổ chức phi lợi nhuận của Nga hôm 24/4, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cảnh báo nếu xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran kéo dài, cuộc chiến này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho toàn cầu, cả về kinh tế và an ninh.
"Nói rằng hành động gây hấn vô cớ của Mỹ và Israel đối với Iran đã làm bất ổn nghiêm trọng tình hình ở Trung Đông là một đánh giá chưa đầy đủ. Bởi vì tình hình hiện đang bất ổn trên toàn thế giới, mọi người đều đang đánh giá triển vọng phát triển kinh tế, nguồn cung cấp năng lượng…", Ngoại trưởng Lavrov nói.
Ngoại trưởng Nga cảnh báo, “việc kéo dài xung đột (và dường như xung đột còn lâu mới kết thúc) sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng nhất cho toàn bộ cộng đồng quốc tế, cho tình hình kinh tế của phần lớn nhân loại và cho an ninh toàn cầu".
Ông Lavrov cũng cho rằng luật pháp quốc tế đang bị "vi phạm trắng trợn" ở Iran.
Cùng ngày, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina cũng cảnh báo những tác động tiêu cực đối với nền kinh tế Nga sẽ ngày càng gia tăng nếu xung đột ở Trung Đông kéo dài.
"Nếu xung đột kéo dài, những tác động bất lợi đối với nền kinh tế Nga sẽ ngày càng gia tăng", bà Nabiullina nhấn mạnh.
Bà Nabiullina lưu ý rằng tình hình ở Trung Đông vẫn là một mối nguy hiểm nghiêm trọng đối với nền kinh tế Nga, xét đến các điều kiện bên ngoài.
"Hậu quả do sự gia tăng chi phí toàn cầu có thể còn nghiêm trọng hơn những lợi ích thu được từ sự tăng trưởng xuất khẩu và sự tăng giá của đồng rúp", bà nói thêm.
Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 6/4 nhận định cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đang leo thang cả về phạm vi địa lý lẫn tác động kinh tế.
“Chúng tôi nhận thấy mức độ căng thẳng trong khu vực đang leo thang và tiếp tục leo thang”, ông Peskov nói.
“Phạm vi địa lý của cuộc xung đột này đã mở rộng, và giờ đây tất cả chúng ta đều nhận thức được những hệ quả mà chúng ta đang phải gánh chịu, bao gồm cả những hệ quả rất tiêu cực đối với nền kinh tế toàn cầu”, ông Peskov cảnh báo.
Phát biểu tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 2/4, ông Vassily Nebenzia, Đại sứ kiêm Đại diện thường trực của Nga tại Liên hợp quốc, đã kêu gọi chấm dứt bạo lực ở Trung Đông và yêu cầu Mỹ và Israel “đừng đùa với lửa”.
Ông cảnh báo “thiệt hại không thể khắc phục đang xảy ra không chỉ đối với sự ổn định khu vực, mà còn đối với an ninh lương thực và năng lượng toàn cầu cũng như toàn bộ nền kinh tế thế giới”.
Đại sứ Nebenzia tuyên bố Nga “sẵn sàng tham gia vào việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột hiện tại thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao”.
Trong khi đó, Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố Nga hy vọng cuộc xung đột Iran sẽ sớm kết thúc và sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để giúp lập lại hòa bình trong khu vực Trung Đông.
Nga là một trong những đồng minh thân thiết của Iran. Một số nguồn tin phương Tây cho rằng Nga đã mở rộng việc chia sẻ thông tin tình báo và hợp tác quân sự với Iran, cung cấp hình ảnh vệ tinh và công nghệ máy bay không người lái tiên tiến để hỗ trợ Iran nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực.
Tuy nhiên, các quan chức Nga đã bác bỏ các thông tin trên. Đặc phái viên Mỹ về Trung Đông Steve Witkoff cũng xác nhận Nga không chia sẻ dữ liệu tình báo với Iran để giúp Tehran nhắm mục tiêu vào Mỹ.
Vương Nhiên Nhiên, 24 tuổi, sinh sống ở thành phố Thái An, tỉnh Sơn Đông, cuối năm ngoái đăng ký kết hôn với Trương Hy Thụy sau 6 năm yêu đương. Họ háo hức lên kế hoạch cho đám cưới vào 25/4, đặt khách sạn và người dẫn chương trình.
Tuy nhiên, một lần điều trị đã thay đổi cuộc đời họ mãi mãi. Vương đau họng và chỉ nghĩ là cảm lạnh thông thường. Cô cùng chồng đến một phòng khám gần nhà để điều trị hôm 21/1.
Trương cho hay lúc đó có hai bác sĩ đang trực. Sau khi thăm khám nhanh, một người phụ nữ kê đơn thuốc và tiêm cho Vương. "Họ không hỏi cô ấy có tiền sử dị ứng thuốc hay không, cũng không thử thuốc trên da", Trương nhớ lại.
Vài phút sau tiêm, Vương bắt đầu thấy không ổn. Lưỡi cô cứng lại, nôn mửa, khó thở. Trương lập tức gọi cấp cứu nhưng khi nhân viên y tế đến nơi, Vương đã rơi vào trạng thái hôn mê.
"Trong suốt thời gian đó, bác sĩ tại phòng khám hoảng loạn, không tiến hành bất kỳ biện pháp cấp cứu nào", Trương nói.
Vương được đưa vào viện cấp cứu. Y bác sĩ tại đây chẩn đoán cô bị giảm pH máu đột ngột và suy hô hấp, nhiều khả năng do sốc phản vệ. Dù được điều trị tích cực, não của Vương bị thiếu oxy trong hơn 4 phút, dẫn tới tổn thương không thể phục hồi.
Trương tố cáo phòng khám. Điều tra cho thấy người tiêm cho Vương không phải là nhân viên y tế, bác sĩ ký tên trong đơn thuốc cũng không có chứng chỉ hành nghề y. Phòng khám đã đóng cửa vào đầu tháng 4, bồi thường cho gia đình Vương 30.000 USD rồi biến mất.
"Vị hôn thê của tôi vẫn hôn mê nhưng hóa đơn viện phí đã lên tới hơn 100.000 USD. Chúng tôi phải thay phiên nhau chăm sóc cô ấy nên không ai đi làm được. Cuộc sống vô cùng khó khăn", Trương tâm sự.
Sau 92 ngày hôn mê, Vương bắt đầu có dấu hiệu tỉnh lại. Cô mở mắt và mỉm cười với Trương hôm 23/4, dù vẫn chưa nói hay cử động được.
"Đôi mắt xinh đẹp của cô ấy cuối cùng đã có sức sống trở lại", Trương nói. Anh thầm thì với người yêu: "Chỉ cần em mặc lên bộ váy cưới, anh nhất định sẽ ở đó để cưới em".
Vụ án vẫn đang trong quá trình xét xử nên tòa án chưa đưa ra phán quyết cuối cùng cũng như số tiền mà phòng khám phải bồi thường cho gia đình Vương.
Câu chuyện của hai người đã nhận được sự đồng cảm sâu sắc trên mạng xã hội Trung Quốc.
"Nhiên Nhiên biết rằng đám cưới của mình chỉ còn vài ngày nữa nên cô ấy đã tỉnh lại. Hãy mạnh mẽ lên nhé, cô dâu xinh đẹp", một người nhắn nhủ.
"Hy vọng cơ quan chức năng sẽ tìm thấy những người ở phòng khám đang bỏ trốn. Chúng ta không thể để những kẻ giả danh bác sĩ băng hoại đạo đức này tiếp tục làm hại người khác", một người khác bày tỏ.
