Sau hơn 4 năm, ý nghĩa lớn nhất của lệnh ngừng bắn 72 giờ không phải là “hòa bình”, mà là mở ra niềm hy vọng của nhiều gia đình Nga và Ukraine trong cuộc xung đột.
Cuối tháng 4-2026, Điện Kremlin đã đề xuất một lệnh ngừng bắn ngắn hạn nhân dịp Ngày Chiến thắng. Mục tiêu của Matxcơva là đảm bảo an ninh tuyệt đối cho lễ duyệt binh tại quảng trường Đỏ trước mối đe dọa từ drone của Ukraine.
Tuy nhiên, Ukraine thẳng thừng từ chối đề nghị này khi gọi đó là “mưu đồ câu giờ” để Nga tái sắp xếp lực lượng. Phía Ukraine tuyên bố Ngày Chiến thắng của Nga không có giá trị với họ và khẳng định sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự nếu thấy cần thiết.
Đối với Ukraine, họ cho rằng ngày 9-5 luôn được Điện Kremlin sử dụng để thúc đẩy sự ủng hộ của người dân trong nước đối với cuộc chiến. Ngoài ra, Kiev cảm thấy không vui vẻ khi bị yêu cầu hưu chiến chỉ để bên tấn công có thể thảnh thơi kỷ niệm một chiến thắng quân sự.
Trong khi đó, Matxcơva lại coi ngày này là phần tối quan trọng trong việc xây dựng bản sắc dân tộc Nga chống ngoại xâm.
Tổng thống Trump đã trực tiếp can thiệp bằng các cuộc điện đàm cá nhân với cả ông Putin và ông Zelensky. Vị tổng thống Mỹ đã định vị lệnh ngừng bắn này là “sự khởi đầu cho hồi kết” của cuộc chiến tàn khốc kéo dài hơn 4 năm qua.
Còn đối với Kiev, việc đồng ý tạm dừng cho thấy họ là “đối tác sẵn lòng” trong tiến trình ngoại giao do Mỹ dẫn dắt. Đây là điều rất quan trọng để duy trì sự hỗ trợ của Mỹ trong tương lai.
Đối với Tổng thống Putin, một lệnh ngừng bắn vào Ngày Chiến thắng là trung tâm của tính chính danh của Điện Kremlin. Một cuộc tấn công bằng drone hay tiếng còi báo động không kích vang lên tại Matxcơva ngay trong buổi lễ sẽ phần nào ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh nước Nga mạnh mẽ và “vạn năng”.
Nhưng khi lễ duyệt binh không có tiếng còi báo động không kích đang diễn ra ở quảng trường Đỏ, một câu hỏi lớn vẫn còn đó: Liệu đây là “sự khởi đầu của hồi kết” như lời Tổng thống Trump tuyên bố trên Truth Social, hay chỉ là một “quãng nghỉ lấy hơi” mà cả Nga, Ukraine và ông Trump đều cần?
Trước hết, việc trao đổi 1.000 tù binh từ mỗi bên cung cấp một “chiến thắng” nhân đạo cần thiết để Tổng thống Zelensky có một thắng lợi đối với người dân Ukraine. Đối với một đất nước đã trải qua hơn 4 năm chiến tranh, việc 1.000 người lính trở về là một niềm an ủi lớn. Ông Zelensky tuyên bố: “Quảng trường Đỏ ít quan trọng đối với chúng tôi hơn là mạng sống của những tù binh chiến tranh Ukraine có thể được đưa về nhà”.
Ngoài ra, với nền kinh tế Nga đang căng mình dưới sức ép của tình trạng chiến tranh kéo dài nhiều năm và cơ sở hạ tầng của Ukraine đang bị hủy hoại nặng, cả hai nước đều đang tìm kiếm một lối thoát khả dĩ mà không giống như một sự đầu hàng vô điều kiện.
Dù là thông qua quan hệ cá nhân hay lời đe dọa thay đổi các gói viện trợ, Washington đã chứng minh được khả năng khiến cả Nga và Ukraine tạm thời nói “đồng ý”. Lệnh ngừng bắn 3 ngày này chính là “bước đệm” trong chiến lược đàm phán lớn hơn của ông Trump.
Bằng cách đảm bảo một lệnh ngừng bắn trong ngày lễ nhạy cảm nhất của Nga, ông đã thiết lập được một đòn bẩy cá nhân trực tiếp trong việc dàn xếp 2 bên đối địch buông súng.
Không giống như các lệnh ngừng bắn thất bại trước đây, thỏa thuận này được gắn kết bởi một cuộc trao đổi tù binh thực chất với số lượng lớn. Sự phối hợp hậu cần cần thiết để trao đổi tù binh cho thấy các kênh liên lạc được nối lại giữa Washington, Kiev và Matxcơva.
Mục tiêu cuối cùng của ông Trump có thể không chỉ là một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, mà còn là một Hội nghị “Yalta mới”, một phiên bản của những gì từng xảy ra ở Yalta, Crimea vào tháng 2-1945 nhằm phân chia phạm vi ảnh hưởng sau Chiến tranh thế giới thứ 2.
Một thỏa thuận sâu rộng tiếp sau kỳ hưu chiến 3 ngày sẽ định nghĩa lại phạm vi ảnh hưởng của Nga để đổi lấy việc chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Một cuộc ngưng bắn 3 ngày không phải là một hiệp ước hòa bình. Nếu không có sự đồng thuận về tình trạng của các vùng lãnh thổ đang bị chiếm đóng, “các hoạt động xung đột” có khả năng sẽ tái diễn với cường độ dữ dội hơn ngay khi đồng hồ điểm nửa đêm ngày 11-5.
Sự mất lòng tin vẫn còn đó khi những “bóng ma” thất bại từ thỏa thuận Minsk 2014 và 2015 trong quá khứ với đầy đủ các bên tham gia cam kết vẫn luôn ám ảnh người Ukraine.
Nếu lệnh ngừng bắn giữ vững được qua ngày 11-5, ông Trump có lẽ sẽ tuyên bố chiến thắng trên truyền thông. Lúc đó, ông Trump sẽ được ghi nhận có “công lao” cho một thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn giữa Nga và Ukraine, nhưng đó có thể là một “hòa bình do cùng kiệt sức” hơn là một “hòa bình vì mong có hòa bình”.
Đám cháy Springs bùng lên từ phía đông thành phố Moreno Valley, thuộc hạt Riverside, bang California vào khoảng 11h sáng 3/4 và đến tối cùng ngày đã lan rộng tới khoảng 1.680 ha.
Thành phố Moreno Valley có khoảng 200.000 dân, nằm cách Los Angeles khoảng 100 km về phía đông. Đám cháy lan nhanh tới mức chính quyền hạt Riverside đã ra lệnh sơ tán bắt buộc đối với hàng nghìn người ở thành phố Moreno Valley, nhiều khu vực khác được đặt trong tình trạng sẵn sàng sơ tán.
Deirdre Vickers, sĩ quan Sở Cảnh sát hạt Riverside, cho biết đang hỗ trợ đóng đường tại Hemet và Moreno Valley, trong khi tuyến đường Gilman Springs từ đoạn Alessandro đến Bridge Street đang bị phong tỏa.
Ngọn lửa bùng phát tại khu vực có nhiều vật liệu dễ cháy, buộc nhiều lực lượng cứu hỏa phải phối hợp ứng phó. Lực lượng cứu hỏa đang triển khai hai máy bay chữa cháy, 23 xe cứu hỏa, hai trực thăng và hai máy ủi, đồng thời yêu cầu thêm nguồn lực hỗ trợ. Tính đến 16h, đám cháy mới được khống chế khoảng 5%.
"Gió là yếu tố gây khó khăn lớn nhất hiện nay", ông Alex Izaguirre, người phát ngôn Cơ quan Phòng cháy chữa cháy California (Cal Fire) hạt Riverside, nói.
Tại hạt Los Angeles, đám cháy Crown bùng phát từ sáng 3/4 và lan ra khoảng 113 ha rừng gần thị trấn Acton, song tình hình đã được kiểm soát vào tối cùng ngày.
Nhà chức trách ban đầu ban hành lệnh sơ tán bắt buộc đối với khu vực phía nam đường Escondido Canyon, phía đông Big Springs, phía bắc Hughes Canyon và Hubbard, cùng phía tây Crown Valley. Lệnh sơ tán đã được dỡ bỏ sau đó, nhưng cảnh báo sơ tán vẫn được duy trì ở Soledad Canyon và Crown Valley.
Đây là hai vụ cháy rừng lớn đầu tiên của mùa xuân sau khi nước Mỹ vừa trải qua mùa đông có lượng mưa lớn và nhiệt độ cao khác thường.
Theo Kyle Wheeler, nhà khí tượng học tại văn phòng San Diego của Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ, các đám cháy lan nhanh do những cơn gió Santa Ana mạnh với vận tốc 48-64 km/h. "Gió mạnh khiến các đám cháy bùng phát nhanh chóng và trở thành những vụ cháy rừng đầu tiên của mùa", ông Wheeler nói.
Cuộc bỏ phiếu nhận được 281 phiếu thuận, vượt mức 233 phiếu cần thiết, do đảng Dân chủ Xã hội (PSD) cánh tả - đảng lớn nhất tại quốc hội Romania - đã rời bỏ liên minh cầm quyền và hợp tác với phe cánh hữu để phế truất chính phủ.
Trước mắt, ông Bolojan sẽ tiếp tục làm Thủ tướng lâm thời trong tối đa 45 ngày với thẩm quyền bị hạn chế. Tổng thống Romania Nicusor Dan sẽ có nghĩa vụ đề cử ứng viên thủ tướng mới. Ông Dan muốn thảo luận lập một chính phủ mới mà vẫn giữ lập trường thân thiện với Liên minh Châu Âu (EU). Trong khi đó, PSD cho biết sẽ sẵn sàng hợp tác với một chính phủ mới thân EU, thế nhưng nội bộ đảng Tự do Quốc gia (PNL) của Thủ tướng Bolojan đang chia rẽ về lập trường có trở lại hợp tác với PSD hay không. Thời gian qua, PSD bất đồng với các chính sách cắt giảm thâm hụt mạnh tay của ông Bolojan.
Tổng thống Claudia Sheinbaum ngày 22/4 thông báo Mexico đang điều tra vụ tai nạn ôtô ở bang Chihuahua khiến 4 người thiệt mạng, trong đó có hai công dân Mỹ. Sự việc xảy ra hôm 19/4, khi phương tiện đang trong đoàn trở về sau chiến dịch triệt phá ma túy ở vùng núi hẻo lánh. Chiếc xe trượt khỏi đường, rơi xuống vực và phát nổ.
Đại sứ Mỹ tại Mexico Ronald Johnson không tiết lộ thông tin về hai công dân Mỹ, chỉ nói rằng họ là "nhân viên đại sứ quán". Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hai người là nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA).
"Quân đội Mexico rõ ràng không biết có cả người nước ngoài tham gia chiến dịch", bà Sheinbaum nói với các phóng viên, thêm rằng Mexico City đang xác định liệu họ có vi phạm luật an ninh quốc gia hay không. "Đây là chuyện mà người dân Mexico không nên xem nhẹ".
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày phản bác những phát biểu của Tổng thống Sheinbaum, cho rằng nỗ lực của Mỹ trong đối phó các băng đảng ma túy tại Mexico "không chỉ mang lại lợi ích cho người dân Mỹ mà còn cho chính người dân của bà ấy".
"Tôi nghĩ Tổng thống Donald Trump cũng đồng ý rằng một chút cảm thông từ bà Sheinbaum là điều rất đáng giá đối với hai người Mỹ đã thiệt mạng, xét đến tất cả những gì chúng tôi đang làm nhằm ngăn chặn tai họa ma túy từ Mexico sang Mỹ", bà Leavitt cho hay.
Quan chức Nhà Trắng thêm rằng chính quyền Tổng thống Trump "muốn thấy nhiều sự hợp tác hơn" từ Mexico.
Luật an ninh quốc gia Mexico cấm đặc vụ nước ngoài hoạt động ở nước này khi chưa được chính phủ sở tại cho phép. Lực lượng Mỹ phối hợp trực tiếp với chính quyền cấp bang mà không thông qua chính phủ Mexico được coi là hành động vi hiến.
Chihuahua là một trong 4 bang tại Mexico có lãnh đạo chính quyền là thành viên đảng bảo thủ Hành động Quốc gia (PAN), đối lập với đảng cầm quyền thiên tả Morena của bà Sheinbaum. Tổng thống Mexico thông báo dự kiến gặp thống đốc Chihuahua để trao đổi về sự việc.
Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự ở phía nam vùng Caribe, mở chiến dịch đối phó với các băng đảng ma túy tại khu vực từ cuối năm 2025. Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo rằng quân đội Mỹ sẽ tự hành động nếu Mexico không triệt phá các băng đảng.
Tổng thống Sheinbaum luôn từ chối đề nghị từ Washington, đồng thời xoa dịu lo ngại của nước láng giềng bằng cách đầu tư nhiều hơn cho kiểm soát dòng người di cư và các lỗ hổng vượt biên, thúc đẩy chia sẻ tình báo với Mỹ và trấn áp các nhóm tội phạm.
