Tối 9-5, báo The Nation (Thái Lan) đưa tin: Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cho biết ông đã nhận được báo cáo từ Tư lệnh Cảnh sát Quốc gia Thái Lan sau khi cảnh sát tại Na Chom Thian, tỉnh Chonburi, kiểm tra một chiếc ô tô bị lật do một người đàn ông Trung Quốc điều khiển và sau đó phát hiện lượng lớn vũ khí cùng chất nổ.
Nhà lãnh đạo Thái Lan nhấn mạnh cuộc điều tra cần được mở rộng nhằm xác định tất cả những người liên quan, truy tìm nguyên nhân gốc rễ và các chi tiết của vụ việc.
Theo TTXVN, ngày 9-5, Thái Lan đã bắt giữ và truy tố người đàn ông tên Sun Mingchen (có trang viết là Ming Chen Sun), mang quốc tịch Trung Quốc, 31 tuổi, với 5 tội danh nghiêm trọng, sau khi phát hiện người này tàng trữ số lượng lớn vũ khí.
Vụ bắt giữ diễn ra sau khi có báo cáo về một vụ tai nạn xe hơi hôm 8-5 ở quận Sattahip, tỉnh Chonburi, liên quan đến một chiếc sedan do người này điều khiển và một phụ nữ ngồi trên xe.
Khám xét tại hiện trường, lực lượng cảnh sát phát hiện lượng lớn vũ khí trong chiếc xe đang bị lật ngửa do tai nạn.
Lực lượng chức năng sau đó đã tiếp tục khám xét nơi ở của người này là một căn nhà ở phường Huai Yai, quận Bang Lamung, tỉnh Chonburi, và thu giữ lượng lớn vũ khí, bao gồm hai khẩu súng trường M4, 13 băng đạn đầy, bốn quả lựu đạn C4, bốn quả lựu đạn chống bộ binh và bốn bẫy mìn hình bắp ngô.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra cho biết họ còn phát hiện hai thiết bị nổ được tìm thấy bên trong áo chống đạn, được lắp đặt tương tự như bom tự sát và các cuộc hội thoại lưu trong điện thoại di động với công cụ ChatGPT hỏi về cách thực hiện các hành động phá hoại tại các địa điểm trọng yếu, cũng như sức công phá của chất nổ C4.
Sau đó, lực lượng chức năng Thái Lan đã đưa người này đến đến Tòa án Pattaya để tạm giam với các tội danh tàng trữ súng và đạn dược, mang súng nơi công cộng, tàng trữ súng và đạn dược không có giấy phép, tàng trữ chất nổ và tàng trữ thiết bị quân sự không được phép.
Cuộc điều tra đang được mở rộng để xác định khả năng liên quan đến âm mưu khủng bố hay hoạt động buôn bán vũ khí của nghi phạm.
Theo Hãng tin AFP, truyền thông Thái Lan tường thuật điện thoại của nghi phạm chứa các nội dung tìm kiếm trên chatbot AI về đặc tính của chất nổ dẻo dùng trong quân sự, cùng những đoạn video ghi lại cảnh người này dùng vũ khí, làm dấy lên lo ngại về khả năng người này có ý định “khủng bố”.
Tướng Pongphan Wongmanithet, chỉ huy Cảnh sát tỉnh Chon Buri, cho biết Sun Mingchen khai rằng hắn mắc chứng trầm cảm và có ý định sử dụng số vũ khí này để thực hiện một vụ đánh bom tự sát. Ông cho biết các chuyên gia tâm thần sẽ cần tiến hành thêm các cuộc kiểm tra để xác minh lời khai này, theo báo Bangkok Post.
Mức giá được hải quân Mỹ đưa ra hôm 22/4, khi công bố dự thảo ngân sách cho quân chủng này trong năm tài khóa 2027.
Chuyên trang quân sự War Zone cùng ngày dẫn lời các quan chức cấp cao hải quân Mỹ cho biết họ đang tập trung vào hoàn thiện thiết kế trước khi chế tạo chiến hạm đầu tiên của lớp Trump, cũng như nỗ lực tránh những vấn đề nghiêm trọng từng xảy ra trước đây.
Tình trạng thiếu thiết kế hoàn chỉnh và thay đổi liên tục trong quá trình phát triển từng khiến dự án hộ vệ hạm Constellation thất bại và bị hủy hồi năm ngoái.
Trong buổi công bố đề xuất ngân sách, các quan chức hải quân Mỹ nêu kế hoạch đặt hàng ba tàu lớp Trump, hiện mang định danh BBG(X), vào năm tài khóa 2028 và dự định chi khoảng 43,5 tỷ USD cho chương trình này trong năm tới.
Tư lệnh hải quân Mỹ Daryl Caudle và ông John Phelan, người vừa rời chức Bộ trưởng Hải quân Mỹ, tuần này nhận định dự án BBG(X) là "yếu tố cần thiết và mang lại tính linh hoạt thực sự" cho quân chủng.
Ông Phelan nói con số 17 tỷ USD là ước tính ban đầu, hải quân Mỹ sẽ xem xét kỹ hơn khi triển khai chương trình và hợp lý hóa một số chi phí. Hải quân Mỹ đã bắt đầu thảo luận với hai công ty đóng tàu khác nhau, nhằm đánh giá quá trình thiết kế và năng lực chế tạo của từng doanh nghiệp.
Mỗi tàu chiến lớp Trump sẽ có lượng giãn nước khoảng 35.000 tấn, gấp ba lần so với biến thể Flight III mới nhất của khu trục hạm lớp Arleigh Burke, dài khoảng 250-270 m, rộng 32-35 m, đạt tốc độ trên 56 km/h.
Chiến hạm dự kiến được trang bị tên lửa mang đầu đạn thường và hạt nhân, trong đó có tên lửa siêu vượt âm, cùng pháo điện từ, hải pháo 127 mm, vũ khí laser và các tổ hợp phòng thủ tầm gần khác.
Ông Phelan và đô đốc Caudle cho biết dự án chiến hạm lớp Trump vẫn còn trong giai đoạn rất sơ khai. Các vũ khí tiên tiến, trong đó có pháo điện từ và vũ khí laser, chưa được đánh giá đầy đủ trong điều kiện thực tế, dù hải quân Mỹ đã mất nhiều năm phát triển.
Hải quân Mỹ từng xác nhận chiến hạm lớp Trump là dự án nối tiếp chương trình Khu trục hạm Tên lửa Dẫn đường Thế hệ mới, còn gọi là DDG(X), sẽ tận dụng những thành quả đã có và khắc phục thiếu sót xuất hiện trong thiết kế của DDG(X).
Tổng thống Donald Trump tháng 12/2025 thông báo Mỹ sẽ chế tạo loạt "thiết giáp hạm" mang tên ông. Dù được ông Trump gọi là thiết giáp hạm, các tàu này có hình dáng và trang bị vũ khí tương đồng với những mẫu tàu tuần dương, tàu khu trục cỡ lớn đang được nhiều nước phát triển.
"Chúng tôi sẽ bắt đầu gần như ngay lập tức và có lẽ là hai năm rưỡi", Tổng thống Trump trả lời khi được hỏi về kế hoạch đóng hai tàu đầu tiên, song chưa rõ ông đề cập đến giai đoạn nào trong quá trình này.
"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa. Iran sẽ sụp đổ nhanh chóng và dễ dàng", Tổng thống Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm nay.
Ông Trump thêm rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 20/4 để đàm phán.
Đề cập đến tuyên bố tái phong tỏa eo biển Hormuz của Iran, Tổng thống Trump cho rằng "điều này thật kỳ lạ bởi chúng tôi đã đóng cửa nó rồi". Ông cáo buộc Iran vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ khi khai hỏa nhằm vào một tàu của Pháp và một của Anh.
"Iran đang giúp Mỹ mà không hay biết. Họ chính là bên thiệt hại khi đóng cửa tuyến đường này với 500 triệu USD mỗi ngày, còn Mỹ không mất gì cả. Nhiều tàu đang đến bang Texas, Louisiana và Alaska của Mỹ để bốc hàng nhờ Lực lượng Vệ binh Hồi giáo Iran (IRGC)", ông Trump viết.
Giới chức Iran chưa bình luận về những phát biểu trên. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher, trưởng đoàn đàm phán của nước này, ngày 18/4 nói hai bên "vẫn còn rất xa cuộc thảo luận cuối cùng".
Quân đội Mỹ hôm 13/4 bắt đầu nỗ lực ngăn chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, hai ngày sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Ngày 17/4, Iran thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei sau đó tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ngày 18/4 cho biết nước này đang xem xét "những đề xuất mới" từ Mỹ những ngày gần đây, nhưng chưa đưa ra phản hồi. Cơ quan này tuyên bố phái đoàn đàm phán của Tehran "sẽ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất, và nỗ lực hết sức để bảo vệ lợi ích của quốc gia".
Trang tin Axios dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đã triệu tập cuộc họp cùng các quan chức nội các, tình báo và quân sự để bàn về cuộc khủng hoảng ở Hormuz cùng tiến trình đàm phán với Iran. Trả lời báo giới tại Nhà Trắng, ông Trump nói rằng Iran không được "tống tiền" Mỹ bằng cách liên tục thay đổi lập trường về eo biển Hormuz, nhưng thêm rằng hai bên đang đối thoại.
Tuy nhiên sau đó, Bộ Chỉ huy trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã làm rõ thêm tuyên bố của ông Trump. Theo đó, Mỹ sẽ thực hiện phong tỏa toàn bộ giao thông đường biển "đi và đến các cảng của Iran", bắt đầu từ 9h tối ngày 13-4 (giờ Việt Nam), nhưng lệnh phong tỏa sẽ không ảnh hưởng đến tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz để đi và đến các cảng không thuộc Iran.
Cuộc hội đàm kéo dài 21 tiếng đồng hồ trong hai ngày 11 và 12 tháng 4 ở Islamabad đã kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance và các quan chức Iran cho biết sau đó rằng giữa hai bên vẫn còn nhiều khác biệt đáng kể.
Phát biểu sau cuộc hội đàm, ông Vance nói Mỹ cần một cam kết rằng Iran sẽ không tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân.
Nhưng ngay cả khi đàm phán không đưa đến thỏa thuận, có vẻ như nguy cơ hai bên trở lại với một cuộc chiến tranh tổng lực ít ra đã được ngăn chặn. Trước khi đàm phán có thể tiến hành, Washington và Tehran đã nhất trí với nhau về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần lễ bắt đầu từ ngày 7-4.
Chính phủ Iran gọi lệnh ngừng bắn là một chiến thắng, tiếp tục phô trương sức mạnh ở trong và ngoài nước, đồng thời khẳng định không còn lòng tin với Mỹ sau cuộc gặp ở Islamabad và tỏ ra cương quyết không chấp nhận bất cứ điều gì khác ngoài việc đòi hỏi Mỹ và Israel chấm dứt hoàn toàn và ngay lập tức các hành động thù địch.
Những gì diễn ra ở Islamabad cũng cho thấy cục diện chiến lược đã thay đổi. Cuộc chiến cho tới nay không đi đến đâu của Mỹ và Israel đã làm yếu đi sức nặng của các mối đe dọa quân sự.
Washington vẫn có thể phô trương lực lượng, nhưng sau một cuộc xung đột tốn kém và cơ bản là vô ích, những cảnh báo như vậy không còn mang sức nặng như trước. Tương tự, tuyên bố phong tỏa Hormuz của ông Trump không đồng nghĩa với việc an ninh hay lưu thông bình thường đã trở lại với tuyến đường thủy huyết mạch này.
Một thực tế mới hiện đang hình thành ở Trung Đông: Washington không còn có thể áp đặt các điều khoản. Bất kỳ thỏa thuận nào giờ cũng đòi hỏi thỏa hiệp thực sự thông qua hoạt động ngoại giao kiên nhẫn, kỷ luật và chấp nhận tình trạng mơ hồ.
Vấn đề là những phẩm chất này cũng là điều ông Trump thiếu. Ngoài ra, các cuộc thương lượng mở ra khả năng những cường quốc khác sẽ tham gia, đặc biệt là các bên có ảnh hưởng với Iran như Trung Quốc và Nga, để giúp ổn định quá trình và giảm thiểu rủi ro tái diễn xung đột.
Tuy nhiên, ngay cả khi các cuộc đàm phán đổ vỡ và thậm chí khi Israel tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran, điều đó không tự động khiến Mỹ sẽ bị kéo trở lại cuộc chiến.
Kết quả khả thi hơn là một hiện trạng bế tắc mới không qua đàm phán - một trạng thái không được pháp điển hóa qua thỏa thuận chính thức, mà được duy trì bằng sự kiềm chế lẫn nhau trên thực tế.
Mỹ sẽ đứng ngoài cuộc chiến, Iran sẽ tiếp tục quyền kiểm soát với giao thông qua eo biển Hormuz, Israel và Iran sẽ tiếp tục cuộc xung đột ở mức độ thấp. Một cuộc chiến toàn diện Mỹ - Iran, vào lúc này, sẽ được ngăn chặn.
Tehran có thể tuyên bố họ đã đánh bại sức mạnh kết hợp của Israel và Mỹ trong khi vẫn giữ nguyên vị thế địa chính trị và chế độ thần quyền, thậm chí là đã củng cố thêm những điều đó.
Về phần mình, ông Trump có thể khoe ông đã tránh được một cuộc chiến sa lầy khác cho nước Mỹ, trong khi vẫn làm suy yếu nghiêm trọng năng lực quân sự của đối thủ, giúp ổn định thị trường năng lượng, và hỗ trợ thành công Israel.
Dù cho những tuyên bố "chiến thắng" đấy có gần (hay xa) sự thực đến đâu, một tình thế cân bằng, tuy mong manh, đã ít nhiều được xác lập. Trong tình thế này, cả hai bên đều không đủ ý chí chính trị để đạt được một giải pháp toàn diện, nhưng đủ lợi ích chung để tránh một cuộc hủy diệt lẫn nhau lan rộng.
