Rạng sáng 9.5, Tổng thống Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Nga và Ukraine sẽ ngừng bắn trong 3 ngày 9 – 11.5 để kỷ niệm chiến thắng trong Thế chiến 2.
Ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn bao gồm việc dùng mọi hoạt động quân sự và hai bên sẽ trao đổi tù binh, mỗi nước nhận về 1.000 người.
“Yêu cầu này do tôi trực tiếp đưa ra và tôi rất cảm kích sự nhất trí của Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Volodymyr Zelensky. Hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho việc kết thúc cuộc chiến rất dài, chết chóc và khó khăn. Việc đối thoại đang tiếp diễn để chấm dứt cuộc xung đột lớn này, lớn nhất từ Thế chiến 2, và chúng tôi đang tiến gần hơn mỗi ngày”, ông Trump viết.
Trả lời các phóng viên sau đó, ông Trump nói muốn thỏa thuận ngừng bắn này kéo dài thêm và cho rằng điều này có thể xảy ra, theo Reuters.
Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov xác nhận thỏa thuận ngừng bắn, lưu ý rằng Nga đồng ý kéo dài thời hạn ngừng bắn của nước này thêm một ngày và chấp nhận trao đổi tù binh.
Tổng thống Zelensky cũng xác nhận thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, đồng thời ban hành sắc lệnh tuyên bố sẽ không tấn công khu vực Quảng trường Đỏ ở Moscow để Nga tiến hành cuộc duyệt binh ngày 9.5.
Năm nay, cuộc duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng của Nga được tổ chức với quy mô nhỏ hơn và các phương tiện vũ khí trên bộ sẽ không có mặt. Bộ Quốc phòng Nga đã cảnh báo sẽ phóng tên lửa về phía thủ đô Kyiv của Ukraine nếu nước này phá hoại sự kiện trọng đại trên.
Trước công bố của ông Trump, Nga và Ukraine đã thông báo về các lệnh ngừng bắn đơn phương, trong đó phía Nga là 2 ngày 8 – 9.5 còn Ukraine bắt đầu từ ngày 6.5 và không có mốc kết thúc. Dù vậy, những đợt tấn công qua lại vẫn diễn ra liên tục trong những ngày qua, theo cáo buộc của hai bên.
"Có lẽ, tôi không biết, nhưng tôi hơi ngạc nhiên, nhưng mối quan hệ rất tốt, tôi nghĩ tôi đã có sự hiểu biết ngầm với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng không sao cả. Xung đột là như vậy đấy", theo ông.
Tuần trước, ông chủ Nhà Trắng đã tuyên bố Trung Quốc đã cam kết không chuyển giao vũ khí cho Iran, theo AFP.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 bác bỏ cáo buộc này. "Theo chúng tôi biết, đây là một tàu container mang cờ nước ngoài. Trung Quốc phản đối bất kỳ sự liên kết và thổi phồng ác ý nào", theo South China Morning Post dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Guo Jiakun.
Ngày 20.4, ông Guo Jiakun cũng bày tỏ "quan ngại" về việc lực lượng Mỹ lên tàu chở hàng của Iran, kêu gọi không leo thang căng thẳng và yêu cầu cả 2 bên cung cấp "các điều kiện cần thiết" để bình thường hóa tình hình ở eo biển Hormuz.
Cũng trong cuộc phỏng vấn của CNBC, Tổng thống Mỹ cho biết không muốn gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, dự kiến hết hạn ngày 22.4, đồng thời cảnh báo Iran "không còn lựa chọn nào khác" ngoài đàm phán.
Ông cũng nhấn mạnh quân đội Mỹ đã tận dụng thời gian ngừng bắn để bổ sung vũ khí và sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nếu cần. "Chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ. Chúng tôi có rất nhiều đạn dược, rất nhiều mọi thứ… chúng tôi đã dùng tiền để bổ sung và có lẽ họ (Iran) cũng đã bổ sung một ít", ông nói.
Trong khi đó, khủng hoảng tại eo biển Hormuz tiếp tục gây lo ngại toàn cầu. Ủy viên Giao thông vận tải của Liên minh châu Âu (EU) Apostolos Tzitzikostas ngày 21.4 cảnh báo hậu quả sẽ "rất thảm khốc" nếu tuyến hàng hải chiến lược này không được khôi phục.
Cùng ngày, giới chức Qatar bày tỏ mong muốn giảm leo thang căng thẳng và thiết lập hòa bình lâu dài khu vực, đồng thời ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến của Pakistan nhằm đưa Iran và Mỹ đến bàn đàm phán.
Trong một diễn biến khác, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cho biết khoảng 20.000 thủy thủ và 2.000 tàu đang mắc kẹt tại vịnh Ba Tư do giao thông qua Hormuz gần như tê liệt. Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez kêu gọi tăng cường hỗ trợ, đặc biệt về sức khỏe tâm lý, cho các thủy thủ đang chịu áp lực kéo dài, theo Al Jazeera.
"Mỹ và Israel đã rơi vào giai đoạn tuyệt vọng, yêu cầu ngừng bắn cho thấy họ đã thất bại Những tuyên bố của họ rằng Iran sẽ hạn chế chương trình làm giàu uranium chỉ là mong muốn hão huyền", giám đốc Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami cho biết hôm 9/4.
Ông tuyên bố tất cả kế hoạch lẫn hành động của Mỹ - Israel, trong đó có chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng và Sư tử gầm, đều không mang lại kết quả. "Giờ đây họ đang tìm cách đạt điều gì đó thông qua đàm phán", lãnh đạo AEOI cho hay.
Phát biểu được đưa ra trước thềm cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, dự kiến diễn ra ngày 10/4 do Pakistan làm trung gian. Washington và Tehran hôm 8/4 đồng ý ngừng bắn hai tuần để mở đường cho đàm phán, dù đưa ra cách diễn giải khác nhau về điều khoản liên quan.
Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Tổng thống Donald Trump tuyên bố "sẽ không có chuyện Iran làm giàu hạt nhân", Mỹ sẽ hợp tác với nước này để "đào và loại bỏ toàn bộ bụi hạt nhân đang bị chôn vùi" sau các cuộc không kích năm ngoái. Ông cũng khẳng định vệ tinh Mỹ giám sát rất chặt chẽ và không có gì thay đổi tại các cơ sở hạt nhân Iran từ ngày bị tấn công.
Vấn đề làm giàu uranium trở thành trọng tâm trong quan hệ giữa phương Tây và Tehran suốt hai thập kỷ qua. Mỹ và đồng minh cáo buộc Iran tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân, còn Tehran khẳng định chương trình của họ chỉ phục vụ mục đích dân sự.
Mỹ - Israel ngày 28/2 mở chiến dịch tấn công Iran giữa lúc hai bên vẫn đàm phán, trong đó có thảo luận về vấn đề hạt nhân.
Trong xung đột 12 ngày hồi tháng 6/2025, Mỹ và Israel đã tấn công các cơ sở hạt nhân, tuyên bố đã phá hủy khả năng làm giàu uranium của Iran. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa rõ hàng trăm kg uranium đã làm giàu của Iran đang ở đâu.
Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) đánh giá trước khi bùng phát chiến sự tháng 6/2025, Iran đã làm giàu uranium đến mức 60%, cao hơn nhiều so với giới hạn 3,67% của thỏa thuận ký với các cường quốc năm 2015. IAEA nhận định Iran đã gần đạt mức 90%, đủ để chế tạo bom hạt nhân.
"Bóng tối" được đề cập là một khu vực bề mặt bị phủ bởi tro bụi và đá núi lửa từ các đợt phun trào cổ đại cách đây hàng triệu năm, trước khi sao Hỏa chuyển sang giai đoạn "tử vong" về mặt địa chất, theo Live Science hôm 21.4.
Vùng tối đã được phát hiện ở Utopia Planitia, một đồng bằng rộng khoảng 3.300 km ở bán cầu bắc của hành tinh đỏ.
Các tàu thăm dò theo chương trình Viking của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) vào thời điểm đến sao Hỏa đã lần đầu chụp được hình ảnh "bóng tối" ở Utopia Planitia.
Kể từ đó, một số hình ảnh tiếp theo cho thấy "bóng tối" đang lan rộng ra xung quanh. Trong số này, có những hình ảnh mới từ tàu quỹ đạo Mars Express của Cơ quan Không gian châu Âu (ESA), được chụp năm 2024 và mới công bố hôm 15.4.
Đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác mức độ bao phủ của vùng tối. Tuy nhiên, những đoạn ranh giới phía nam của nó đã dịch chuyển thêm ít nhất 320 km về phía nam, theo dữ liệu mới nhất từ ESA.
Số liệu trên cho thấy khu vực này đang mở rộng với tốc độ khoảng 6,5 km mỗi năm.
Các nhà khoa học cho rằng sự dịch chuyển nhiều khả năng liên quan đến gió trên sao Hỏa, hiện tượng tự nhiên lâu nay vẫn bào mòn bề mặt và cuốn theo bụi, tro khắp nơi.
ESA đưa ra 2 giả thuyết chính: thứ nhất tro bụi theo thời gian bị gió cuốn đi và phân tán, hoặc một lớp bụi màu vàng nhạt từng phủ lên vùng tro đen đã bị thổi bay, làm lộ ra bề mặt tối bên dưới.
Hiện vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng để khẳng định giả thuyết nào là đúng.
