Hãng AFP ngày 9.5 dẫn số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho hay có 6 ca nhiễm virus hanta đã được xác nhận trong số 8 ca nghi nhiễm, sau khi dịch bùng phát trên một du thuyền.
“Tính đến ngày 8.5, tổng cộng đã có tám trường hợp được ghi nhận, bao gồm ba trường hợp tử vong (tỷ lệ tử vong khoảng 38%). Sáu trường hợp đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm là nhiễm virus hanta, tất cả đều được xác định là biến thể Andes (ANDV)”, theo thông cáo của WHO.
“WHO đánh giá nguy cơ đối với dân số toàn cầu do sự kiện này gây ra là thấp và sẽ tiếp tục theo dõi tình hình dịch tễ học, cũng như cập nhật đánh giá rủi ro. Nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu được đánh giá ở mức độ vừa phải”, thông cáo cho biết thêm.
Trong diễn biến liên quan, các nguồn thạo tin cho hay Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus sẽ đến đảo Tenerife của Tây Ban Nha trong hôm nay 9.5 để giúp điều phối sơ tán hành khách bị ảnh hưởng bởi dịch virus hanta.
Ông Tedros sẽ cùng các Bộ trưởng Y tế và Nội vụ Tây Ban Nha đến một sở chỉ huy ở đó “để đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan hành chính, kiểm soát y tế và việc áp dụng các giao thức giám sát và ứng phó đã được lên kế hoạch”.
Ba hành khách trên du thuyền MV Hondius, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một phụ nữ người Đức, đã tử vong, trong khi những người khác mắc căn bệnh hiếm gặp này, thường lưu hành giữa các loài gặm nhấm.
Chỉ có chủng Andes được xác nhận có thể lây truyền từ người sang người, điều này làm dấy lên mối lo ngại trên toàn thế giới.
Du thuyền trên mang cờ Hà Lan, chở khoảng 150 người, dự kiến cập cảng Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào ngày 10.5. Sau đó, các chuyến bay đặc biệt sẽ đưa hành khách trở về nước của họ.
Trước đó vào ngày 8.5, WHO khẳng định rằng dịch bệnh do virus hanta gây ra có nguy cơ rất thấp đối với cộng đồng.
“Đây là một loại virus nguy hiểm, nhưng chỉ đối với người thực sự bị nhiễm bệnh, và nguy cơ đối với dân số nói chung vẫn ở mức cực kỳ thấp”, người phát ngôn của WHO Christian Lindmeier cho biết.
Đề xuất luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth do hạ nghị sĩ Dân chủ Yassamin Ansari dẫn đầu, được nộp vào ngày 15/4. Văn bản dài 7 trang cáo buộc ông Hegseth tiến hành "cuộc chiến không được ủy quyền" tại Iran, gây nguy hiểm cho binh sĩ Mỹ, vi phạm luật về xung đột vũ trang, xử lý sai thông tin quân sự nhạy cảm, cản trở giám sát của quốc hội, lạm dụng quyền lực và làm tổn hại uy tín quân đội.
Một trong những nội dung đáng chú ý là cáo buộc liên quan đến thương vong dân sự trong chiến sự Iran, bao gồm vụ không kích ngày 28/2 trúng một trường học nữ sinh khiến 168 người thiệt mạng.
Nghị quyết cũng đề cập đến việc ông Hegseth sử dụng ứng dụng nhắn tin Signal để trao đổi thông tin về các chiến dịch quân sự, cho rằng đây là biểu hiện của "sự bất cẩn nghiêm trọng" trong xử lý thông tin mật. Ngoài ra, ông còn bị cáo buộc không cung cấp đầy đủ thông tin cho quốc hội về các chiến dịch tại Iran và Venezuela.
Một số điều khoản khác cho rằng Bộ trưởng Quốc phòng đã sử dụng quyền lực vì mục đích chính trị, làm suy yếu tính phi chính trị của quân đội và ảnh hưởng tới cam kết của Mỹ với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Phe Dân chủ cho rằng ông Hegseth đã "cố ý phớt lờ Hiến pháp, lạm dụng quyền hạn và hành xử trái với nguyên tắc pháp quyền", từ đó cấu thành cơ sở luận tội theo quy định "tội nghiêm trọng và hành vi sai trái".
Tuy nhiên, nỗ lực luận tội của phe Dân chủ khó có khả năng được thông qua tại Hạ viện trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang nắm đa số ghế. Các nghị sĩ Dân chủ có thể tiếp tục thúc đẩy nỗ lực này sau tháng 11, nếu giành được ưu thế đa số ở Hạ viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ.
Lầu Năm Góc bác bỏ cáo buộc từ các nghị sĩ Dân chủ. Người phát ngôn Kingsley Wilson cho rằng đây chỉ là "nỗ lực gây chú ý" của đảng này trước thềm bầu cử, đồng thời khẳng định Bộ trưởng Hegseth sẽ tiếp tục làm đúng nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.
Nhà Trắng cũng lên tiếng ủng hộ Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, cho rằng ông đang hoàn thành tốt vai trò hiện nay, được thể hiện qua những thành quả quân sự mà Mỹ đã đạt được trong chiến dịch tại Iran.
Theo quy trình luận tội, Hạ viện cần tổ chức xem xét và bỏ phiếu về các điều khoản luận tội. Nếu được thông qua, Thượng viện sẽ tiến hành xét xử để quyết định việc bãi nhiệm.
Trong lịch sử Mỹ, chỉ có hai thành viên nội các từng bị luận tội. Lần đầu tiên là Bộ trưởng Chiến tranh William Belknap vào năm 1876, song ông đã từ chức trước khi Thượng viện khởi động quy trình xét xử. Lần thứ hai là Bộ trưởng An ninh Nội địa Alejandro Mayorkas vào năm 2024, nhưng quy trình luận tội không được Thượng viện chấp thuận.
Bloomberg ngày 14/5 dẫn nguồn thạo tin về quy hoạch ngân sách bang New York cho biết phương thức tính thuế mới này đang được giới lập pháp xem xét với những căn nhà được mua bằng tiền mặt, có thể giúp thành phố New York thu về hơn 160 triệu USD ngân sách.
"Thống đốc Kathy Hochul đã thông báo thỏa thuận khái quát với cơ quan lập pháp bang về nhiều nội dung trong ngân sách của năm tài khóa 2027. Thông tin chi tiết sẽ được nêu trong các đạo luật hoàn chỉnh về ngân sách", người phát ngôn của bà Hochul cho biết, song không đề cập đến mức thuế mới đối với giao dịch nhà ở bằng tiền mặt.
Chủ tịch Hạ viện New York Carl Heastie nói mức thuế mới nằm trong kế hoạch hỗ trợ thành phố New York giảm thâm hụt ngân sách. James Skoufis, thành viên Ủy ban Tài chính của Thượng viện bang New York, cũng xác nhận các cơ quan lập pháp từng thảo luận phương án này.
Số lượng giao dịch mua nhà bằng tiền mặt tại New York gia tăng vì chi phí vay thế chấp tăng cao, khiến nhiều người ngần ngại vay ngân hàng. Với thị trường bất động sản nhiều cạnh tranh như New York, thanh toán bằng tiền mặt cũng là phương án hấp dẫn với người bán, vì quy trình giao dịch nhanh hơn và ít rủi ro đổ vỡ hơn so với chờ ngân hàng phê duyệt khoản vay.
Song song đó, chính quyền bang còn thúc đẩy một loại phụ thu mới đối với các căn nhà thứ hai của những cư dân giàu có tại New York.
Dự thảo kế hoạch ngân sách, được Thống đốc Hochul gửi đến các lãnh đạo lập pháp bang hôm 14/5, đề xuất trong vòng hai năm tới áp thuế bổ sung 4-6,5% đối với hợp đồng mua bán căn nhà thứ hai của cư dân nếu bất động sản đó có "giá thị trường" trên một triệu USD. Mức thuế này sẽ được áp dụng bên cạnh những nghĩa vụ thuế đã được quy định từ trước đối với giao dịch bất động sản.
"Giá thị trường" là cách tính riêng từ chính quyền bang New York, không liên quan đến giá trị giao dịch thực tế của bất động sản. Một căn penthouse tại khu Midtown Manhattan từng được bán vào năm 2024 với giá hơn 135 triệu USD, nhưng được thẩm định giá thị trường là 4,2 triệu USD.
Theo cách tính mẫu của Văn phòng Thống đốc New York, cứ mỗi 5 triệu USD giá trị giao dịch thực tế, "giá thị trường" của bất động sản sẽ rơi vào khoảng 1 triệu USD.
Bà Hochul kỳ vọng biện pháp này sẽ giúp thu về hơn 500 triệu USD mỗi năm cho ngân sách thành phố New York. Sau hai năm áp dụng, chính quyền sẽ điều chỉnh lại mức thuế còn 0,8% với nhà trị giá 5-15 triệu USD, 1,05% với nhóm 15-25 triệu USD và 1,3% với bất động sản từ 25 triệu USD trở lên.
Đề xuất này được kỳ vọng tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách từ nhóm cư dân giàu có nhưng không sinh sống thường xuyên ở New York, dù giới bất động sản cảnh báo việc thay đổi cơ chế thuế có thể làm giảm tính ổn định của thị trường. Báo cáo của cơ quan kiểm toán thành phố cũng lưu ý số thu ngân sách thực tế có thể thấp hơn dự kiến nếu người giàu từ bỏ ý định mua thêm căn nhà thứ hai tại New York.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB hôm 19/4 dẫn các nguồn tin nội bộ cho biết nước này "hiện không có kế hoạch tham gia vòng đàm phán tiếp theo với Mỹ".
Hãng thông tấn Fars News và Tasnim trước đó cũng dẫn lời một số nguồn giấu tên nói rằng "không khí chung hiện nay không thể coi là tích cực", đồng thời cho biết điều kiện tiên quyết để tiến hành đàm phán là Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.
Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đề cập đến lệnh phong tỏa cùng "những yêu cầu vô lý và phi thực tế" của Mỹ, cho rằng "không có triển vọng rõ ràng nào" để đàm phán hiệu quả trong hoàn cảnh này.
Thông tin được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết phái đoàn Mỹ sẽ tới thủ đô Islamabad của Pakistan tối 20/4 để đàm phán. Hãng thông tấn AFP dẫn lời một quan chức Nhà Trắng cho hay phái đoàn do Phó tổng thống JD Vance dẫn đầu, cũng có mặt Jared Kushner, con rể Tổng thống Trump, và đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff.
"Chúng tôi đang đưa ra thỏa thuận rất công bằng và hợp lý. Tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận, nếu không Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran. Chúng tôi sẽ không đóng vai người tốt nữa", ông Trump cảnh báo.
Lệnh phong tỏa mà Mỹ áp đặt đối với cảng biển Iran hiện là khúc mắc chính trong tiến trình đàm phán giữa hai nước.
Vấn đề càng trở nên phức tạp hơn sau khi khu trục hạm USS Spruance của Mỹ hôm 19/4 nã pháo và bắt tàu hàng Touska mang cờ Iran ở Vịnh Oman, với lý do phương tiện này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa. Quân đội Iran chỉ trích đây là "hành động cướp biển và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn", tuyên bố sẽ sớm đáp trả.
Lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran sẽ kết thúc ngày 22/4. Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, hai bên mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận nào, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Quân đội Mỹ ngày 13/4 bắt đầu nỗ lực chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan kết thúc mà không có kết quả và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu nói trên.
Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
