Việt Nam – Sri Lanka ngày 8/5 ra tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Toàn diện nhân chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hai bên cam kết tiếp tục củng cố và tăng cường hợp tác hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Về hợp tác chính trị, quốc phòng an ninh, Việt Nam – Sri Lanka nhất trí tiếp tục tăng cường tiếp xúc, trao đổi cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh, trong đó có giao lưu nhân dân. Hai bên nhất trí triển khai hiệu quả bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng ký năm 2011; khuyến khích các hoạt động hợp tác thực chất hơn, nhất là đào tạo lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake nhất trí hợp tác trong các lĩnh vực như dịch vụ sửa chữa và mua sắm thiết bị quốc phòng; đẩy nhanh đàm phán, hướng tới ký kết các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng.
Hai bên tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác an ninh và triển khai hiệu quả cơ chế Đối thoại An ninh; rà soát, cập nhật Thỏa thuận hợp tác về đấu tranh, phòng chống tội phạm ký năm 2009; phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, khủng bố, nhập cư bất hợp pháp; mở rộng hợp tác an ninh hàng hải, cảnh sát và an ninh mạng.
Tuyên bố chung cũng đề cập tới hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, năng lượng, khoa học công nghệ. Hai lãnh đạo ghi nhận tiềm năng to lớn của việc mở rộng hợp tác kinh tế và nhất trí đạt mục tiêu kim ngạch thương mại song phương 1 tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam đánh giá cao đầu tư của Sri Lanka tại Việt Nam và Sri Lanka bày tỏ mong muốn thu hút thêm đầu tư từ Việt Nam. Hai bên sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, hướng đến một số dự án mang tính biểu tượng trong một số lĩnh vực.
Việt Nam – Sri Lanka nhất trí thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa; thúc đẩy ký kết văn kiện hợp tác về chuyển đổi số; khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác phát triển, cung cấp sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin.
Hai lãnh đạo tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của các sáng kiến chia sẻ kiến thức và nâng cao năng lực.
Tuyên bố chung còn nói về mở rộng hợp tác văn hóa, giáo dục, tôn giáo và giao lưu nhân dân. Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác trong bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa; tăng cường xây dựng và triển khai các chương trình giao lưu, quảng bá văn hóa, lịch sử và thể thao; tăng cường kết nối giữa các tổ chức Phật giáo; thúc đẩy đối thoại liên văn hóa và nghiên cứu tổ chức các diễn đàn, hoạt động hành hương, tiến tới đồng đăng cai các sự kiện Phật giáo khu vực và quốc tế.
Trong khuôn khổ hiệp định hợp tác giáo dục, hai bên nhất trí khuyến khích liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu hai bên, triển khai việc trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh hai nước.
Hai lãnh đạo ghi nhận những chuyển biến trong nỗ lực sớm đưa vào vận hành các đường bay thẳng giữa hai nước ngay trong năm nay, nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy hiệu quả hợp tác du lịch, thương mại và giao lưu nhân dân.
Về hợp tác đa phương, hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác khu vực và đa phương, đặc biệt là trong khuôn khổ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), coi đây là nền tảng quan trọng cho đối thoại, xây dựng lòng tin và hợp tác thực chất về các vấn đề cùng quan tâm.
Hai bên nhất trí ủng hộ chủ nghĩa đa phương với vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc; nhất trí tăng cường phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn, tổ chức quốc tế và khu vực như Phong trào Không liên kết (NAM), Hợp tác Nam – Nam, Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Diễn đàn Nghị viện châu Á – Thái Bình Dương (APPF) và Hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA).
Chính quyền chuyển tiếp Mali tối 26.4 thông báo Bộ trưởng Quốc phòng Mali Sadio Camara đã thiệt mạng sau khi một kẻ tấn công tự sát lái xe chở thuốc nổ tông thẳng vào nhà ông ở thị trấn Kati, gần thủ đô Bamako vào sáng 25.4, theo Tân Hoa xã.
Ông Camara đã đấu súng với các kẻ tấn công tham gia cùng và tiêu diệt được vài tên nhưng do bị thương nặng, ông qua đời tại bệnh viện.
Vụ nổ khiến ngôi nhà bị sập, làm những người khác thương vong và phá hủy một thánh đường Hồi giáo gần đó, khiến một số tín đồ thiệt mạng. Chính quyền sẽ tổ chức quốc tang cho tướng Camara.
Nhiều địa phương tại Mali như Bamako, Kati, Gao, Sevare và Kidal đã trở thành mục tiêu trong đợt tấn công phối hợp ngày 25.4. Trước đó, chính quyền cho biết những cuộc tấn công này khiến 16 dân thường và quân nhân bị thương.
Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), tổ chức liên kết với al-Qaeda tại khu vực, đã hợp tác với nhóm vũ trang đối lập do người Tuareg chi phối là Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) để thực hiện hơn nửa tá cuộc tấn công đồng loạt trên khắp Mali, theo tuyên bố của hai nhóm nảy.
AP đưa tin một người phát ngôn của FLA tuyên bố quân đội Mali và lực lượng Nga đã rút khỏi thành phố Kidal sau đợt tấn công ngày 25.4. Người đứng đầu quân đội Mali Oumar Diarra tối 26.4 xác nhận quân đội đã rời khỏi thành phố và đang tái tập hợp tại Anefis, thành phố cách Kidal khoảng 100 km về phía nam.
Các nhà phân tích và ngoại giao miêu tả đợt tấn công ngày 25.4 là một trong những chiến dịch phối hợp lớn nhất tại Mali trong những năm gần đây, theo tờ The Guardian. Liên Hiệp Quốc đã bày tỏ lo ngại sâu sắc và lên án bạo lực, kêu gọi quốc tế phản ứng trước tình trạng bạo lực tại quốc gia Tây Phi.
Trước thềm cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 2, ông Anutin từng nói nếu tái đắc cử thủ tướng Thái Lan sẽ tiếp tục đóng các cửa khẩu biên giới với Campuchia. Thái Lan đã đóng những cửa khẩu này từ tháng 6 năm ngoái trong lúc căng thẳng biên giới leo thang với quốc gia láng giềng.
Trong tuần này, mạng xã hội lan truyền những ảnh chụp ông Anutin kèm theo đoạn ghi âm được cho là ghi lại giọng nói của ông phát biểu về kế hoạch mở cửa lại biên giới Thái Lan - Campuchia, theo AFP hôm nay 14.5.
Cụ thể, một đoạn video dài 28 giây trên TikTok có nội dung như sau: "Về vấn đề cửa khẩu biên giới, chúng ta buộc phải chờ đến khi mọi chuyện lắng lại vì công chúng đang dõi theo tình hình. Tôi sẽ mở lại các cửa khẩu, nhưng không phải là tất cả".
"Các cửa khẩu biên giới dự kiến sẽ được mở lại sớm nhất là vào đầu tháng 6, nếu không nền kinh tế của chúng ta có thể bị ảnh hưởng", theo đoạn video.
Tuy nhiên, ông Anutin khẳng định đoạn ghi âm trên là giả, và AFP đã tiến hành kiểm định lại nội dung bằng công cụ phân tích truyền thông, với kết quả "vô cùng có khả năng do AI tạo ra".
"Đó rõ ràng là AI", Thủ tướng Thái Lan nói với báo giới hôm 13.5, và đùa rằng "tôi chẳng thể nào nói năng trôi chảy đến thế".
"Làm ơn đừng tin. Đoạn clip là đồ giả. Tôi chẳng bao giờ nói vậy. Chẳng có chuyện mở lại cửa khẩu", ông nhấn mạnh.
Trong khi đó, đoạn clip trên TikTok đến hôm nay thu hút hơn 50.000 lượt xem và 1.700 lượt thích. Một số bình luận cho thấy không ít người dùng mạng xã hội tin đó thật sự là phát ngôn của ông Anutin.
Phát biểu trước cuộc họp Hội đồng Chính trị châu Âu (EPC) ở Armenia hôm nay, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho rằng Mỹ đã cảm thấy "thất vọng" với phản ứng của các nước châu Âu trong xung đột Trung Đông. "Giới lãnh đạo châu Âu đã lắng nghe và hiểu rõ thông điệp đó", ông nói.
Lãnh đạo NATO khẳng định các nước thành viên châu Âu đang tăng cường nỗ lực để giúp châu lục đóng vai trò lớn hơn, cũng như giúp NATO trở nên mạnh mẽ hơn.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump chỉ trích một số nước NATO chưa hỗ trợ đủ cho Mỹ trong cuộc chiến với Iran. Giới chức Mỹ hôm 1/5 công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ đồn trú khỏi Đức, dấu hiệu nữa cho thấy sự không hài lòng của ông Trump đối với đồng minh tại châu Âu.
Tây Ban Nha, thành viên NATO, đã tuyên bố không cho phép sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ nước này cho chiến dịch tấn công Iran. Dù vậy, ông Rutte cho biết những nước như Montenegro, Croatia, Romania, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Italy, Anh, Pháp và Đức đang đáp ứng đề nghị của Mỹ về sử dụng căn cứ và cung cấp hỗ trợ hậu cần.
"Họ đang đảm bảo rằng tất cả thỏa thuận song phương về căn cứ quân sự đều được thực hiện", Tổng thư ký NATO cho biết.
Ông Rutte thêm rằng ngày càng nhiều quốc gia châu Âu bố trí phương tiện như tàu quét mìn gần eo biển Hormuz để chuẩn bị cho "giai đoạn tiếp theo". Một số nước cũng sẵn sàng tham gia sứ mệnh đảm bảo tự do hàng hải ở eo biển Hormuz sau khi xung đột kết thúc.
Cũng tại sự kiện, đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas cho rằng động thái rút binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu đã được đề cập trong thời gian dài, nhưng khẳng định thời điểm Washington công bố quyết định "vẫn gây bất ngờ".
"Tôi nghĩ điều đó cho thấy chúng ta cần củng cố trụ cột châu Âu trong NATO và làm nhiều hơn nữa", bà Kallas nói, nhấn mạnh rằng binh sĩ Mỹ triển khai ở châu Âu không chỉ nhằm bảo vệ châu lục này mà còn cả những lợi ích của Washington.
Các nước châu Âu đang tăng cường chi tiêu quốc phòng do lo ngại về nguy cơ xung đột Ukraine lan rộng và cam kết của Mỹ đối với NATO.
"Châu Âu cần tự nắm lấy vận mệnh bản thân, tăng chi tiêu quốc phòng, an ninh và xây dựng các giải pháp chung của riêng mình", Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố.
Chủ tịch Uỷ ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen cũng cho rằng châu lục phải tăng cường năng lực quân sự để có thể tự bảo vệ bản thân.
