Để có hành lang pháp lý cho việc này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự thảo thông tư quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học.
Thông tư dự thảo căn cứ vào Luật Giáo dục đại học 2025, các văn bản hướng dẫn liên quan. Dự thảo thông tư cũng cụ thể hóa định hướng tại Quyết định 1117/QĐ-TTg về phát triển mô hình tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học.
Dự thảo quy định rõ các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, học liệu mở, giấy phép mở (hoặc giấy phép mở nội bộ), quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở, cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia.
Tài nguyên giáo dục và học liệu mở gồm có giáo trình, bài giảng của giảng viên, học liệu tham khảo, khóa học trực tuyến (MOOCs), học liệu đa phương tiện, phần mềm mã nguồn mở hoặc dữ liệu học tập phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu ở bất kỳ định dạng và phương tiện.
Nguồn học liệu mở này tồn tại trong phạm vi công cộng hoặc thuộc quyền sở hữu bản quyền nhưng đã được phát hành theo giấy phép mở, cho phép người sử dụng truy cập để giữ lại, sử dụng lại, sửa đổi, kết hợp lại và phân phối lại theo quy định trong giấy phép mở.
Để bảo đảm chất lượng tài nguyên giáo dục mở cho hoạt động giáo dục đại học, dự thảo quy định đối với tài nguyên giáo dục mở phải đáp ứng yêu cầu về tính khoa học, tính sư phạm, tính cập nhật, tuân thủ quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các cơ sở đào tạo phải ban hành quy trình nội bộ, tổ chức thẩm định trước khi công bố và đưa vào sử dụng chính thức.
Dự thảo cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo kết nối, tích hợp và cập nhật tài nguyên giáo dục mở đã công bố lên Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia, nhằm hình thành dữ liệu dùng chung trên toàn quốc, tăng khả năng chia sẻ, tìm kiếm và khai thác học liệu giữa các cơ sở giáo dục đại học.
Dự thảo quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Theo đó, người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, chia sẻ, chỉnh sửa tài nguyên theo giấy phép mở. Nhưng người sử dụng cũng phải tuân thủ quy định về quyền tác giả, trích dẫn nguồn, không sử dụng tài nguyên vào mục đích vi phạm pháp luật hoặc xuyên tạc nội dung học thuật.
Dự thảo thông tư xác định tài nguyên giáo dục mở là một trong những nền tảng quan trọng của giáo dục đại học số, hỗ trợ tổ chức đào tạo trên môi trường số, tích hợp vào chương trình đào tạo, được sử dụng một phần trong công nhận, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học, dự thảo yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển tài nguyên giáo dục mở. Các cơ sở phải ban hành chính sách khuyến khích giảng viên, sinh viên tham gia xây dựng, chia sẻ học liệu, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng năng lực khai thác và sử dụng tài nguyên giáo dục mở.
Dự thảo cũng khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức xã hội trong phát triển hệ sinh thái tài nguyên giáo dục mở. Đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế nhằm mở rộng khả năng tiếp cận các nguồn tri thức toàn cầu, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đại học Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Theo nhận định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hệ thống học liệu được số hóa tại các cơ sở giáo dục đại học hiện còn phân tán, thiếu liên thông, chưa được khai thác hiệu quả.
Nhiều cơ sở đào tạo thiếu hụt học liệu chất lượng để phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu. Trong khi đó, tài nguyên giáo dục mở được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, giảm chi phí học liệu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong giáo dục đại học.
Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.
Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý - Giáo dục - Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.
PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm - ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách "Tự kỷ - một phần của thế giới này".
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.
Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: "Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại "giao tiếp" với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.
Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu".
Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.
Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những "ánh mắt" ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn "chấp nhận" sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.
BSCK II Lâm Tứ Trung - Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.
"Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất", ông Trung nói.
Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.
Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.
Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.
Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.
Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
Trường Đại học Lạc Hồng nhận quỹ học bổng trị giá 1 tỷ đồng từ thầy Đoàn Văn Điện cách đây ba ngày. Còn quỹ học bổng ở trường Đại học Nông Lâm TP HCM (2 tỷ đồng) và xã Xuân Lộc (1 tỷ đồng), tỉnh Đăk Lăk, được thành lập hồi cuối năm 2024 và đầu 2025.
"Đây là toàn bộ tâm sức trong cuộc đời tôi. Trao được quỹ học bổng thứ 3 là tôi thấy mãn nguyện, coi như đã trả ơn hết cho người, cho đời", thầy Điện chia sẻ.
PGS. TS Đoàn Văn Điện, 90 tuổi, có khoảng 40 năm làm việc tại trường Đại học Nông Lâm TP HCM, giữ chức hiệu trưởng giai đoạn 1989-1994. Sau khi nghỉ hưu, ông sáng lập Đại học Lạc Hồng và trường THCS-THPT Việt Thanh.
Thầy cho hay lập 3 quỹ học bổng là tâm nguyện từ lâu của thầy và vợ. Trường Đại học Nông Lâm TP HCM và Lạc Hồng là hai nơi gắn bó sâu sắc và dài nhất; còn xã Xuân Lộc là quê hương, cội nguồn gia đình. Ở hai trường, quỹ đều mang tên Đoàn Văn Điện, riêng học bổng ở xã Xuân Lộc được mang tên liệt sĩ Đoàn Văn Tường - anh trai thầy.
Số tiền trong quỹ sẽ được các trường, địa phương gửi tiết kiệm. Phần lãi hàng năm dành trao học bổng cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên học giỏi, xuất sắc và thưởng cho các giáo viên, giảng viên dạy giỏi, nghiên cứu giỏi.
"Cuộc đời tôi có nhiều cửa ải gian khó, sinh viên, đồng nghiệp đã tiếp sức giúp tôi vượt qua, trưởng thành. Đó là ân nhân mà tôi muốn trả ơn", hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Lạc Hồng nói.
Thầy Điện quan niệm những người từng gặp trong đời đều là ân nhân, bằng những cách khác nhau, giúp thầy hoàn thiện chính mình. Với sinh viên, để có tư cách đứng lớp và được tin cậy, yêu mến, thầy phải tự trau dồi năng lực chuyên môn, kỹ năng và đạo đức qua từng ngày.
Bên cạnh niềm vui hoàn thành 3 quỹ học bổng như tâm nguyện, thầy Điện nói mừng hơn khi quyết định được các con, cháu ủng hộ.
Liên quan vụ hơn 200 học sinh ngộ độc tại Trường tiểu học Bình Quới Tây, chiều 13-4, Hiệu trưởng Trường THCS Bình Quới Tây đã ký văn bản thông báo tạm dừng tổ chức hoạt động bán trú cho học sinh từ ngày 14-4 cho đến khi có thông báo mới.
Theo đó, học sinh vẫn đi học bình thường theo thời khóa biểu. Nhà trường ngừng phục vụ bữa ăn bán trú, phụ huynh chủ động đưa đón con về ăn trưa hoặc chuẩn bị bữa ăn mang theo.
Đối với hoạt động nghỉ trưa, nhà trường vẫn tổ chức cho học sinh bán trú ngủ tại trường trong thời gian tạm dừng cung cấp suất ăn. Phụ huynh đăng ký cho học sinh ngủ trưa thông qua đường link do giáo viên chủ nhiệm cung cấp.
Nhà trường cũng cho biết sẽ thực hiện hoàn trả các khoản chi phí liên quan đến suất ăn trưa, dịch vụ phục vụ, quản lý và vệ sinh bán trú trong thời gian tạm dừng.
Tương tự, Trường THCS Thanh Đa, phường Bình Quới và Trường THCS Lam Sơn, phường Gia Định, TP.HCM cũng thông báo ngừng cung cấp bữa ăn bán trú từ ngày 13-4.
Thông báo của Trường THCS Lam Sơn, do Hiệu trưởng Lê Đình Thảo ký, nêu rõ: ngày 8 và 9-4-2026 ghi nhận nhiều ca nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây. Các bước tiếp theo trong quy trình điều tra vụ ngộ độc sẽ được thực hiện nhằm bảo đảm tính khoa học và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Cơ quan chức năng đang tiến hành kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc.
Nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho học sinh, Trường THCS Lam Sơn thông báo tạm dừng tổ chức bán trú từ ngày 13-4-2026. Thời gian tổ chức bán trú trở lại sẽ được thực hiện khi có kết quả kiểm tra và văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn.
Trong khi đó Trường THCS Thanh Đa cho biết nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho học sinh trong thời gian kiểm tra cuối học kỳ II, nhà trường tạm dừng tổ chức ăn bán trú.
Thời gian bắt đầu tạm dừng từ ngày 13-4-2026 và kéo dài cho đến khi có kết quả kiểm tra cùng văn bản kết luận chính thức của cơ quan chức năng đối với đơn vị cung cấp suất ăn.
Nhà trường vẫn tổ chức dạy học bình thường theo thời khóa biểu, đồng thời đề nghị phụ huynh chủ động sắp xếp bữa trưa cho học sinh trong thời gian tạm ngưng bán trú.
Được biết, cả ba trường THCS trên và Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới đều sử dụng suất ăn chế biến sẵn của một công ty.
