Với một bệnh viện nguồn thu hằng năm chỉ vài trăm tỉ đồng, khoản 7,3 tỉ bị “treo” là khoản lớn. Lãnh đạo bệnh viện cho hay vì là bệnh viện đa tuyến, họ không thể từ chối người bệnh từ tuyến dưới chuyển đến.
Không chỉ Sơn La, nhiều bệnh viện, đặc biệt tuyến tỉnh, trung ương nhu cầu khám và điều trị của người bệnh ngày một gia tăng. Nhiều bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải và để phục vụ người bệnh, nhiều bệnh viện kê thêm giường bệnh, công suất giường vượt quá 100%, thậm chí hơn 200%.
Điều này dẫn đến một số cơ sở y tế phải đối mặt với tình trạng bị xuất toán kinh phí bảo hiểm y tế (BHYT) do số giường bệnh thực kê vượt so với kế hoạch được phê duyệt.
Do số giường bệnh vượt so với kế hoạch nên số tiền bị xuất toán BHYT của nhiều bệnh viện lên đến hàng tỉ đồng mỗi năm. Điều này gây khó khăn cho các bệnh viện khi hầu hết các bệnh viện hiện nay đã tự chủ chi thường xuyên.
Theo báo cáo từ Sở Y tế tỉnh Hà Tĩnh, nhiều cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác trên địa bàn cũng đều có công suất giường bệnh luôn đạt trên 100%, một số đơn vị đạt 150-200% so với giường kế hoạch đã được UBND tỉnh giao.
Trước đó năm 2024, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh bị xuất toán BHYT 5,4 tỉ đồng do số giường bệnh vượt so với kế hoạch: công suất giường kế hoạch là 1.000 giường, số lượng giường thực kê luôn ở mức trên 1.000 giường. Bệnh viện giải thích do số bệnh nhân luôn vượt kế hoạch.
Tương tự, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Tĩnh được phê duyệt 160 giường kế hoạch, tuy nhiên công suất giường thực tế luôn ở mức trên 280%. Điều này cho thấy được nhu cầu thăm khám, điều trị cũng như mức độ quá tải của bệnh viện.
Không chỉ ở các bệnh viện tuyến tỉnh, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Bế Văn Khánh – Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn – cho hay cũng gặp phải tình trạng quá tải giường bệnh, bị xuất toán BHYT do vượt quá số giường bệnh được giao.
Hiện nay trung tâm được giao 135 giường kế hoạch, tuy nhiên có những thời điểm dịch tay chân miệng, cúm A… số giường kê thực có thể tăng lên 200 giường bệnh.
“Trong khi đó thời điểm bình thường, trung tâm có thể chưa sử dụng đến 100 giường. Nhưng khi dịch bệnh theo mùa, số giường bệnh tăng lên nhưng không được BHYT quyết toán. Điều này gây khó khăn cho trung tâm khi đã tự chủ chi gần 70%”, ông Khánh bày tỏ.
Tại TP.HCM, một lãnh đạo bệnh viện cũng cho biết có những thời điềm bệnh nhân nhập viện đông, bệnh viện phải “đối mặt” với tình trạng quá tải giường bệnh và khi đó bệnh viện phải “sắp xếp” cho bệnh nhân bằng cách kê thêm giường hoặc để bệnh nhân nằm ghép.
Tuy nhiên, theo quy định của BHYT hiện nay có những giới hạn nhất định đối với số lượng giường bệnh thực kê so với kế hoạch.
Cụ thể, khi số giường bệnh vượt quá công suất cho phép (thường trên 30 giường), việc thanh toán BHYT có thể bị ảnh hưởng tùy từng thời điểm và cách xác định giữa giường kế hoạch và giường thực tế.
Một vấn đề khác phát sinh là tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép.
Về nguyên tắc, việc nằm ghép không được khuyến khích song trong thực tế khi số lượng bệnh nhân tăng cao, bệnh viện khó có thể từ chối tiếp nhận. Điều này buộc các cơ sở y tế phải linh hoạt sắp xếp để đảm bảo người bệnh vẫn được điều trị.
Tuy nhiên, cơ chế thanh toán BHYT đối với giường bệnh ghép cũng gây ra không ít bất cập. Ví dụ, với một giường nội khoa loại 1 có mức thanh toán 305.500 đồng, nếu có hai bệnh nhân nằm chung, bệnh viện chỉ được thanh toán 50% cho mỗi người, giảm khoảng 150.000 đồng so với thông thường.
Trong khi theo bệnh viện, công tác chăm sóc, điều trị vẫn phải đảm bảo đầy đủ như đối với một bệnh nhân riêng lẻ.
Điều này dẫn đến thực tế là bệnh viện phải chịu áp lực chi phí, bởi nguồn lực y bác sĩ, điều dưỡng vẫn phải phân bổ tương ứng với số lượng bệnh nhân nhưng mức chi trả lại không tương xứng, đây là một thiệt thòi không nhỏ đối với các cơ sở y tế, đặc biệt trong những giai đoạn cao điểm.
Số kinh phí giường bệnh không được cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) chấp nhận thanh toán do quá tải là khá lớn. Điều này gây ra không ít khó khăn cho các cơ sở y tế, nhất là trong bối cảnh thực hiện cơ chế tự chủ.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó giám đốc BHXH TP.HCM, cho biết việc chi trả tiền giường bệnh được thực hiện theo quy định Luật Khám bệnh, chữa bệnh và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Trường hợp cơ sở khám chữa bệnh thay đổi quy mô giường bệnh từ 10% trở lên hoặc trường hợp điều chỉnh quy mô giường bệnh dưới 10% nhưng số giường điều chỉnh vượt quá 30 giường bệnh thì phải điều chỉnh giấy phép hoạt động.
Đối với tình trạng nằm ghép, cơ quan BHXH thanh toán theo điểm 4 điều 4c thông tư 39 năm 2024 của Bộ Y tế.
Cụ thể, giá dịch vụ ngày giường bệnh được tính cho một người/giường, trường hợp cùng một thời điểm phải nằm ghép hai người/một giường thì chỉ được thanh toán 1/2 mức giá dịch vụ ngày giường bệnh tương ứng.
Trường hợp ghép từ ba người trở lên thì chỉ được thanh toán 1/3 mức giá ngày giường bệnh tương ứng.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc – Phó giám đốc BHXH Sơn La, việc cơ quan BHXH chỉ chi trả chi phí giá ghép giường cho bệnh nhân nằm ghép là nhằm bảo vệ quyền lợi của người bệnh.
“BHXH chi trả căn cứ vào số giường kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nếu bệnh viện quá tải phải mở rộng về quy mô, đủ điều kiện thì BHXH mới thanh toán đủ, vì số giường kế hoạch được duyệt tính trên cả nhân lực y tế, cơ sở vật chất kèm theo, nếu bệnh nhân nằm ghép thì số nhân lực đã có không thể phục vụ đảm bảo như quy định hiện hành”, bà Ngọc giải thích.
Chị C. đến khám nội tiết tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM vì 2 năm nay không có kinh nguyệt, không mang thai. Trước đó, kinh nguyệt của chị bị rối loạn, từ 2 - 3 tháng đến 6 - 7 tháng có một lần, sau đó mất hẳn. Gần đây chị còn luôn thấy bực bội, bốc hỏa, da khô ráp, giảm hẳn ham muốn.
Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Kim Tuyền, khoa Nội tiết - tiểu đường, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết nồng độ estrogen của người bệnh quá thấp, dưới 10 pmol/L (chỉ số estrogen trung bình của phụ nữ ở độ tuổi sinh sản từ 70 - 220 pmol/L). Chỉ số dự trữ buồng trứng AMH chỉ còn 0,9 ng/ml, thấp hơn khoảng 2 - 3 lần so với mức trung bình ở phụ nữ cùng tuổi. Số lượng nang noãn ít, buồng trứng lão hóa, gần cạn kiệt như người đã mãn kinh.
“Người bệnh có nguy cơ vô sinh cao, khả năng thụ thai tự nhiên rất thấp do chức năng của buồng trứng suy giảm mạnh”, bác sĩ Tuyền nói.
Thông thường, lão hóa buồng trứng sẽ xảy ra từ giai đoạn mãn kinh của phụ nữ. Tuy nhiên nhiều trường hợp suy buồng trứng sớm, ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản. Ngoài nguyên nhân do di truyền, bệnh tự miễn, việc lão hóa buồng trứng sớm chủ yếu bắt nguồn từ lối sống tiêu cực.
Khai thác tiền sử kỹ hơn, chị C. chia sẻ đã hoàn toàn không ăn cơm, tinh bột, chủ yếu chỉ ăn rau củ và một ít thịt, cá trong gần 3 năm nay. “Tôi thấy một bác sĩ nổi tiếng trên mạng nói ăn cơm, tinh bột sẽ làm tăng insulin, mà tăng insulin là làm hại buồng trứng nên tôi bỏ luôn không ăn”, chị C. chia sẻ.
Bác sĩ Tuyền cho biết insulin là một hormone thiết yếu giúp cơ thể duy trì sự sống. Sau mỗi bữa ăn, insulin được tiết ra để đưa glucose vào tế bào, nuôi dưỡng não, cơ bắp, tử cung và cả buồng trứng. Tăng insulin sau bữa ăn là phản ứng sinh lý bình thường và cần thiết. Chỉ trong trường hợp kháng insulin mạn tính - thường gặp ở người béo phì hoặc tiền tiểu đường - mức insulin cao kéo dài mới gây tác động tiêu cực đến buồng trứng.
“Loại bỏ hoàn toàn tinh bột để giảm insulin, bảo vệ buồng trứng là thông tin sai lệch”, bác sĩ Tuyền khẳng định.
Theo bác sĩ Tuyền, thói quen ăn uống thiếu khoa học trong thời gian dài với ít thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein và chất béo có lợi đã dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng và hormone cho cơ thể, trong đó có hormone buồng trứng. Khi không được nuôi dưỡng tốt trong thời gian dài, buồng trứng sẽ bị đẩy nhanh tốc độ thoái hóa, suy giảm chức năng.
Chị C. được bác sĩ tư vấn bỏ chế độ ăn kiêng khắc nghiệt, ăn uống đủ chất và điều trị liệu pháp thay thế hormone để cải thiện nồng độ estrogen.
Bác sĩ Tuyền cho biết hiện nay chưa có phương pháp chữa trị hiệu quả với tình trạng lão hóa buồng trứng sớm. Với trường hợp của chị C., nếu muốn có con cần phải nhờ đến sự hỗ trợ của phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm.
Ngày 16/4, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội nói sản phụ mang thai lần đầu, thai thụ tinh nhân tạo, một trai và một gái. Trong thai kỳ, bệnh nhân có tiền sử sinh non, từ tuần 20 bắt đầu có dấu hiệu cổ tử cung ngắn.
Từ tuần 22, bệnh nhân xuất hiện đau bụng, ra dịch, cơn co tử cung, cổ tử cung mở. Khoảng một tuần sau, bệnh nhân cấp cứu tại Khoa sản bệnh A4, cổ tử cung mở 2-3 cm.
"Lúc này, thai thứ nhất tụt thấp, chân thò ra ngoài trong bọc ối, tiên lượng rất nặng, nguy cơ sinh non và nhiễm trùng cao", bác sĩ Trương Minh Phương, người điều trị chính, nói.
TS.BS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện và bác sĩ Phương nhận định khả năng giữ thai khó, nguy cơ nhiễm trùng đe dọa mẹ và thai còn lại. Tuần 26, sản phụ chuyển dạ, bé gái sinh non, nặng 650g, chuyển Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị. Trẻ bị biến chứng chảy máu não, nhiễm trùng.
Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng giữa nguy cơ của mẹ, thai còn lại và cơ hội sống của thai nếu nuôi thêm trong bụng, các bác sĩ đã quyết định điều trị cắt cơn chuyển dạ để giữ lại thai nhi thứ hai trong tử cung mẹ.
"Thông thường, thai thứ hai sẽ sinh ngay sau thai một. Đây là lựa chọn mang tính bước ngoặt, mở ra cơ hội sống cao hơn cho em bé", bác sĩ Hưng nói.
Quá trình giữ thai 13 tuần với phác đồ điều trị nghiêm ngặt, điều chỉnh liên tục. Bệnh nhân phải kiểm soát nhiễm trùng chặt chẽ. Thai phát triển, tăng cân đều nhưng chậm.
Sáng 15/4, thai được 38 tuần, bác sĩ hội chẩn quyết định mổ lấy thai. Bé trai chào đời nặng 2,4 kg. Tình trạng ổn định. Bé gái nặng 1,8 kg, tự thở, tự ăn, phản xạ tốt.
Theo bác sĩ, thai thứ hai được giữ thêm 13 tuần sau khi thai một đã sinh là khoảng thời gian rất dài, hiếm gặp, bước tiến quan trọng trong sản khoa, mở ra cơ hội cho các ca song thai nguy cơ cao.
Bác sĩ khuyến cáo sản phụ cần theo dõi thai kỳ chặt chẽ bằng siêu âm 4D, doppler màu, đo tim thai... để phát hiện sớm bất thường. Nhờ đó, bác sĩ khám, siêu âm thai định kỳ mới đưa ra hướng xử trí phù hợp, an toàn cho mẹ và bé.
Khi cơm được nấu chín rồi để nguội, một phần tinh bột trở thành "tinh bột kháng" khó tiêu hóa hơn so với tinh bột thông thường. Do đó, cơm nguội có thể được tiêu hóa chậm hơn, làm giảm tốc độ tăng đường huyết sau ăn. Song, mức tăng này vẫn khá nhỏ so với tổng lượng tinh bột trong khẩu phần. Việc ăn cơm nguội không phải là hấp thụ ít tinh bột hơn mà chỉ tiêu hóa chậm hơn một phần.
Do đó, đây không phải "thần dược" giúp giảm cân hay kiểm soát đường huyết mà chỉ có thể hỗ trợ ở mức hạn chế.
Ngoài ra, cơm sau khi nấu nếu để ở nhiệt độ phòng quá lâu sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, sinh độc tố gây ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như nôn trong vòng 1-6 giờ hoặc tiêu chảy sau 6-15 giờ. Nhiều độc tố này không bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng, nên việc đun lại cơm không đảm bảo loại bỏ nguy cơ.
Nhiều người có thói quen để cơm ngoài nhiệt độ phòng nhiều giờ rồi mới cho vào tủ lạnh, hay hâm lại nhiều lần hoặc rã đông cơm ở nhiệt độ phòng cũng làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Tuyệt đối không ăn cơm nguội có mùi ôi thiu, có mùi lạ, vị chua hoặc có dấu hiệu bị nấm mốc.
