Các sai phạm được VKSND Tối cao nêu trong cáo trạng mới ban hành, truy tố hai “ông trùm” sữa giả là Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Trong 27 bị can còn lại của vụ án, ông Bùi Quốc Hưng, cựu Phó phòng cảnh sát hình sự Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) bị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo cáo trạng, nhận thấy việc kinh doanh sữa có lợi nhuận cao nên năm 2021, Hà và Cường thành lập Công ty Rance Pharma do Hoàng Mạnh Hà làm giám đốc, người đại diện theo pháp luật. Sau đó, hai người mở thêm Hacofood cho Vũ Mạnh Cường làm giám đốc.
Nhóm này thống nhất xây dựng một nhà máy sản xuất đặt tại cụm công nghiệp Phú Nghĩa, xã Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ (cũ), Hà Nội. Nhà máy được giao cho Hồ Sỹ Ý điều hành, hoạt động dưới danh nghĩa pháp nhân của Công ty Rance Pharma và Hacofood Group.
Trước khi sản xuất các sản phẩm sữa bột giả, Cường và Hà còn liên kết thành lập ra 9 công ty khác tạo nên một hệ sinh thái. Các công ty này sẽ đứng tên hồ sơ công bố nhãn thương hiệu sản phẩm và trực tiếp kinh doanh, phân phối tiêu thụ sữa được sản xuất tại nhà máy.
Khi hành vi sản xuất sữa giả bị phát hiện, Cường cùng đồng phạm đã tìm cách kết nối với các đầu mối để nhờ giúp đỡ, tạo điều kiện cho Rance Pharma và Hacofood không bị xử lý hình sự. Do đang bị Cục cảnh sát môi trường (C05 Bộ Công an) thu giữ sữa, nhóm này tìm đến Nguyễn Văn Hòa, cựu giám đốc một chi nhánh ngân hàng và Nguyễn Văn Quân, Chủ tịch Công ty Đầu tư xây dựng Bắc Á, nhờ hỗ trợ.
Việc “chạy án” sau đó được ông Hòa và Quân đem đến nhờ ông Bùi Quốc Hưng, khi đó là Phó phòng cảnh sát hình sự Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ). Ông Hưng nhận lời và nhiều lần gặp gỡ nhóm ông Hòa, Quân “bàn công việc”.
VKS cáo buộc, ông Hưng đã nhận 100 triệu đồng từ ông Hòa và 140.000 USD (khoảng 3,4 tỷ đồng) từ ông Quân, cùng vào tháng 1/2025. Sau đó, Hưng cùng Hòa đã đến gặp người có thẩm quyền tại C05 Bộ Công an để hỏi thông tin và nhờ giúp đỡ.
Mặc dù Hưng chỉ khai đã nhận 100 triệu đồng từ ông Hòa, nhưng kết quả điều tra có đủ căn cứ xác định vị cựu Phó phòng hình sự đã nhận 140.000 USD và 100 triệu đồng, cáo trạng nêu.
Sữa giả chủ yếu dành cho người bị tiểu đường, suy thận
Theo cáo buộc, sản phẩm do nhóm Cường sản xuất chủ yếu là các loại sữa dành cho người bị tiểu đường, suy thận, trẻ sinh non, thiếu tháng và phụ nữ có thai. Trong thành phần công bố sản phẩm có chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca, bột óc chó. Thế nhưng thực tế hoàn toàn không có những chất này. Nhóm Cường và Hà đã bỏ một số nguyên liệu đầu vào và thay thế, bổ sung thêm một số chất phụ gia.
Các sản phẩm được Cường và Hà cho nhân viên thực hiện thủ tục công bố sản phẩm tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc, tỉnh Hòa Bình (cũ). Tùy từng giai đoạn, việc lập hồ sơ công bố được thực hiện thông qua các nhóm khác nhau. Hồ sơ sau đó được một số cán bộ Chi cục vệ sinh an toàn thực phẩm giúp đỡ chỉnh sửa.
Từ khoảng tháng 11/2021, nhằm giảm chi phí và tăng lợi nhuận, nhóm lãnh đạo công ty đã thống nhất thay đổi công thức sản phẩm so với hồ sơ đã công bố. Họ cho thay thế một số thành phần quan trọng như chất MCT bằng Non Dairy Creamer, thay axit béo bằng Omega 369, thay vitamin và khoáng chất riêng lẻ bằng hỗn hợp tổng hợp và cắt giảm hàm lượng nhiều nguyên liệu khác.
Công an kết luận, bằng thủ đoạn thay thế và cắt giảm nguyên liệu, Công ty Rance Pharma và Hacofood Group đã sản xuất tổng cộng hơn 187.000 hộp sữa giả. Sau đó, đã tiêu thụ gần 170.300 hộp, thu về gần 18 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, nhóm này thu lợi bất chính hơn 11 tỷ đồng.
Ở khâu phân phối, các công ty thương mại đã bán ra thị trường gần 160.000 hộp, thu về hơn 44 tỷ đồng và hưởng lợi bất chính 28 tỷ đồng. Tổng giá trị hàng hóa tính theo giá thị trường là hơn 54 tỷ đồng, với tổng tiền thu lợi bất chính hơn 39,5 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, công an đã tạm giữ 27.100 hộp thuộc 426 sản phẩm sữa dạng bột. Kết quả giám định cho thấy toàn bộ số sản phẩm này đều là hàng giả, do hàm lượng các chất không đạt 70% so với công bố trên nhãn.
Hôm nay (4-5), Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao mở phiên xét kháng cáo của ông Huỳnh Nguyễn Lộc (cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM) cùng 14 người trong vụ án nhận hối lộ 71 tỉ từ doanh nghiệp dược.
Trong đó, ông Huỳnh Nguyễn Lộc và hai người khác gửi đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Hơn 10 người khác gửi đơn kháng cáo với nội dung xin giảm nhẹ hình phạt, xin được hưởng án treo, xin được miễn hình phạt.
Theo bản án sơ thẩm, Công ty CP dược phẩm Sơn Lâm - chuyên kinh doanh bán thuốc đông y, thuốc nam trong các cửa hàng và sản xuất thuốc đông y, thuốc từ dược liệu - đã trúng thầu cung cấp thuốc cho nhiều bệnh viện trên cả nước.
Để quá trình cung cấp thuốc được thuận lợi, ông Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty CP dược phẩm Sơn Lâm) đã chi tiền cho một số cá nhân có thẩm quyền thuộc các bệnh viện, trung tâm y tế trước, trong hoặc sau khi thực hiện hợp đồng.
Tại Viện Y dược học dân tộc TP.HCM, trong khoảng năm 2017 - 2023, Công ty Sơn Lâm đã trúng thầu 10 hợp đồng cung cấp dược liệu trị giá hơn 230 tỉ đồng. Viện trưởng Huỳnh Nguyễn Lộc có vai trò quyết định trong việc lựa chọn nhà thầu, thực hiện mua bán.
Kết quả điều tra xác định ông Lộc đã yêu cầu ông Cách chi hoa hồng 20-25% trên một hóa đơn mua bán, chưa tính thuế VAT.
Để không bị viện trưởng gây khó khăn, ông Cách đồng ý. Tổng số tiền ông Lộc đã nhận là 47,1 tỉ đồng, chiếm 2/3 số tiền 18 cựu giám đốc, cán bộ bệnh viện nhận hối lộ bị đưa ra xét xử.
Ông Huỳnh Nguyễn Lộc bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 14 năm tù về tội nhận hối lộ. Ông Lộc đã gửi đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tại Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Tây Ninh, từ năm 2017 - 2020, Công ty Sơn Lâm ký 6 hợp đồng cung cấp dược liệu, vị thuốc cổ truyền, trị giá 16,8 tỉ đồng.
Khi thực hiện, bà Đinh Thị Mộng Thanh, Phó giám đốc phụ trách bệnh viện, yêu cầu Sơn Lâm chi 20% hoa hồng cá nhân và chi 17% cho Trưởng phòng tài chính kế toán Nguyễn Thị Hiệu. Ông Cao Hữu Hạng, Phó giám đốc bệnh viện, cũng đề nghị doanh nghiệp chi 1-3%.
Để không bị gây khó khăn, Công ty Sơn Lâm đã đồng ý chi tiền cho ba người này. Trong đó bà Thanh cầm 15 lần tổng cộng 2,3 tỉ đồng, Hiệu nhận 16 lần với tổng 2,6 tỉ đồng, Hạng nhận 9 lần 188 triệu đồng.
Ông Cách cùng cấp dưới bị cáo buộc đưa hối lộ tổng 71 tỉ đồng để tuồn thuốc vào 13 bệnh viện.
Trong các phiên xét hỏi tại phiên tòa sơ thẩm cuối tháng 1, cựu Viện trưởng Lộc khăng khăng bị rơi vào tình thế "nhận tiền thụ động".
Được doanh nghiệp dược hối lộ số tiền lên đến 47 tỉ nhưng ông Lộc nói rằng "không có nhu cầu nhận hối lộ, không quan trọng chuyện tiền". Ông giải thích ngay từ thời sinh viên đã kiếm được 50 - 60 triệu đồng mỗi tháng từ nghề nghiệp.
Ông Lộc còn biện minh có cầm tiền của ông Cách nhưng là để "hỗ trợ bệnh viện dã chiến chống dịch COVID-19, mua trang thiết bị". Cựu Viện trưởng cho rằng "nhận hỗ trợ như thế không sai".
Trái ngược với lời khai trên, ông Cách khẳng định cựu Viện trưởng yêu cầu phía Sơn Lâm "anh trúng thầu ở đây, anh phải chi 20-25%". Ông Cách đồng ý yêu cầu này và đã nhiều lần sử dụng số tài khoản của vợ, con dâu, con trai để chuyển tiền cho Chuân.
Hai chủ doanh nghiệp bị cáo buộc đưa hối lộ trong vụ án này là ông Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty cổ phần y dược LanQ) và Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch hội đồng quản trị Công ty CP dược phẩm Sơn Lâm).
Trong đó, ông Quyền bị cáo buộc đã chỉ đạo Nguyễn Thúy Kim (kế toán trưởng) chi tiền hối lộ ông Thân Đức Lại, cựu Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang (cũ), để được tạo điều kiện giải ngân sớm và vượt quy định tiền tạm ứng kinh phí khám chữa bệnh.
Từ quý 1-2017 đến quý 4-2021, bà Kim đã nhiều lần đến gặp, đưa từ 7 - 60 triệu đồng/quý cho ông Lại. Việc ông Lại nhận tiền diễn ra tại trụ sở Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang vào đầu mỗi quý. Thời gian đưa tiền trùng với lúc Công ty LanQ gửi mẫu đề nghị thanh toán.
Tòa sơ thẩm cáo buộc ông Lại đã nhận hối lộ tổng cộng 700 triệu đồng.
Ông Nguyễn Mạnh Quyền còn bị cáo buộc đã chủ mưu, cấu kết với Phạm Văn Cách dùng thủ đoạn gian dối, chiếm đoạt hơn 18 tỉ đồng của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang và của người dân cùng chi trả.
Tổng giám đốc Công ty LanQ bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 15 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, 4 năm về tội đưa hối lộ, tổng hợp hình phạt 19 năm tù.
Ông Quyền đã gửi đơn kháng cáo xin tòa phúc thẩm xem xét giảm nhẹ hình phạt và xin miễn trách nhiệm hình sự đối với tội đưa hối lộ.
Ông Phạm Văn Cách cũng đã gửi đơn kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt. Trước đó, ông bị tòa sơ thẩm tuyên phạt 8 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, 7 năm tù về tội đưa hối lộ, tổng hợp hình phạt 15 năm tù.
Ngày 12/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình cho biết đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và bắt tạm giam Nguyễn Tư Duy (SN 1987, trú tại phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An) và Lê Thị Lan Anh (SN 1988, trú phường Phù Vân, tỉnh Ninh Bình), về hành vi làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Trước đó, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện có dấu hiệu làm giả hồ sơ để mua nhà ở xã hội xảy ra tại dự án “Đầu tư xây dựng khu nhà ở xã hội thuộc quy hoạch tổng mặt bằng khu thiết chế công đoàn tại phường Đồng Văn, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam” (nay là phường Đồng Văn, tỉnh Ninh Bình).
Nguyễn Tư Duy là nhân viên môi giới bất động sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình và Lê Thị Lan Anh là kế toán làm việc tại doanh nghiệp trong khu công nghiệp Châu Sơn, tỉnh Ninh Bình.
Kết quả điều tra xác định năm 2025, Duy và Lan Anh đã cấu kết làm giả 8 bộ hồ sơ, nhằm hợp thức hóa điều kiện mua nhà ở xã hội trên địa bàn phường Đồng Văn cho 10 trường hợp không đủ điều kiện, thu lợi bất chính 120 triệu đồng.
Quá trình làm việc, Nguyễn Tư Duy và Lê Thị Lan Anh khai nhận toàn bộ vi phạm.
Ngày 4-4, lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã yêu cầu xử lý, kiểm điểm các cá nhân, tổ chức liên quan đến sai phạm trong cấp phép, quản lý khai thác khoáng sản và thu thuế tài nguyên tại khu vực phía tây tỉnh giai đoạn 2019 đến giữa năm 2024 sau khi Thanh tra tỉnh này có kết luận.
Kết luận thanh tra cho thấy việc giám sát sản lượng khai thác sau cấp phép chủ yếu dựa vào báo cáo của doanh nghiệp, thiếu kiểm tra thực tế.
Tại nhiều mỏ đá của Công ty cổ phần Xây dựng và lắp máy Trung Nam, Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam, Công ty TNHH An Nguyên và Công ty TNHH Xây dựng Hoàng Vũ, trạm cân được bố trí không đúng vị trí và chưa kết nối dữ liệu camera, trạm cân về cơ quan quản lý, khiến việc kiểm soát sản lượng chủ yếu dựa trên số liệu doanh nghiệp tự kê khai, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên.
Ngoài ra, Công ty TNHH Hà Bình và Công ty cổ phần Đoàn Chính Nghĩa không lắp thiết bị giám sát hành trình, không lưu trữ dữ liệu phương tiện theo quy định, gây khó khăn cho việc kiểm soát phạm vi và sản lượng khai thác.
Vi phạm về đất đai cũng diễn ra khá phổ biến. Công ty cổ phần Xây dựng Tân Nam và Công ty TNHH Hà Bình sử dụng đất của người dân làm bãi tập kết khoáng sản nhưng chưa chuyển mục đích sử dụng; nhiều doanh nghiệp khai thác cát cũng chưa hoàn tất thủ tục thuê đất mặt nước theo quy định.
Đáng chú ý, tổng thu từ hoạt động khoáng sản giai đoạn 2019 đến giữa năm 2024 đạt hơn 438 tỉ đồng nhưng vẫn còn nợ gần 4,7 tỉ đồng, trong đó Công ty TNHH MTV Khai khoáng Thiên Ý nợ khoảng 2,34 tỉ đồng, Công ty TNHH Khoáng sản Thiên An nợ khoảng 1,9 tỉ đồng.
Thanh tra cũng chỉ ra giai đoạn 2021 - 2022, giá vật liệu xây dựng biến động trên 20% nhưng việc tham mưu điều chỉnh bảng giá tính thuế tài nguyên chưa kịp thời, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách.
Theo kết luận thanh tra, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Lắk trước đây (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã tham mưu cấp, gia hạn 17 giấy phép thăm dò và phối hợp cấp thêm 2 giấy phép.
Tuy nhiên, công tác hậu kiểm bị buông lỏng khi Công ty TNHH TV, Công ty TNHH Khoáng sản Khải Dương, Công ty TNHH Xây dựng thương mại và dịch vụ Tân Thành Đạt không nộp báo cáo, không bàn giao mẫu vật sau khi giấy phép hết hiệu lực mà không bị xử lý.
Kiểm tra 8/17 hồ sơ cho thấy toàn bộ đều có sai sót, từ không công khai thông tin doanh nghiệp, không lấy ý kiến chuyên gia đến thiếu biên bản kiểm tra thực địa.
Đáng chú ý, Công ty TNHH MTV Thương mại dịch vụ An Huy được gia hạn nhưng không hoàn trả tối thiểu 30% diện tích thăm dò; ngoài ra 5 doanh nghiệp khác còn được chấp thuận khảo sát, lấy mẫu dù không đủ điều kiện theo quy định.
Thanh tra xác định giai đoạn 2018 - 2020, có 6 giấy phép và gia hạn cấp cho Công ty TNHH Xây dựng công trình Hoàng Khánh, Hợp tác xã khai thác cát Đoàn Kết, Công ty TNHH Hà Bình, Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và dịch vụ MJ, Công ty TNHH Xây dựng cầu đường Trí Đức, Công ty TNHH Hùng Anh tại các khu vực ngoài quy hoạch khoáng sản, trái quy định.
Đáng chú ý, giai đoạn 2019 - 2023, 9 giấy phép khai thác được cấp trước ngày 1-7-2011 vẫn tiếp tục được gia hạn, trái Luật Khoáng sản 2010; các giấy phép này thuộc khu vực không đấu giá nhưng không nêu rõ mục đích phục vụ công trình sử dụng ngân sách nhà nước.
Liên quan thực tế quản lý, một số doanh nghiệp có diện tích nằm trong khu vực cấm, tạm cấm. Trong đó, Công ty TNHH Phú Bình - chi nhánh Đắk Lắk có 4,84km dọc sông Krông Nô thuộc diện cấm, tạm cấm; Công ty TNHH Xuân Bình có 18,72ha trong khu vực tương tự.
Năm 2024, UBND tỉnh đã yêu cầu Công ty TNHH Xuân Bình dừng hoạt động tại khu vực này, tuy nhiên việc kiểm tra, xác minh chưa được thực hiện đầy đủ như báo cáo của doanh nghiệp.
