Giữa kho tàng ẩm thực phong phú của miền Tây sông nước, đuông dừa được xem là một trong những món ăn độc lạ và gây nhiều tranh luận bậc nhất. Với hình thức khá “đặc biệt”, món ăn này khiến không ít thực khách phải dè chừng ngay từ ánh nhìn đầu tiên, nhưng lại trở thành trải nghiệm ẩm thực khó quên đối với những ai đủ can đảm thưởng thức.
Tại miền Tây, đuông dừa được chế biến thành nhiều món ăn độc đáo như đuông dừa nướng, đuông ngâm nước mắm hay chiên bơ, tạo nên hương vị béo ngậy, lạ miệng.
Điều đáng nói với không ít người, hình ảnh những con đuông dừa to bằng ngón tay, ngọ nguậy trong thân dừa có thể gây cảm giác rợn người. Thế nhưng, với người dân miền Tây, đây lại được xem như “lộc trời” một đặc sản tự nhiên không phải lúc nào cũng có. Tập trung nhiều nhất ở Bến Tre, vùng đất được mệnh danh là “thủ phủ dừa”, đuông dừa gắn liền với những rặng dừa bạt ngàn đặc trưng.
Dù thực chất là loài gây hại, bởi chúng đục khoét thân cây khiến dừa dần héo chết, nhưng chính đuông dừa lại trở thành nguyên liệu ẩm thực độc đáo, góp mặt trong nhiều món ăn dân dã mà vẫn giàu hương vị.
Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, vào mùa mưa, bọ rầy thường bay đến các ngọn dừa để đẻ trứng. Khi trứng nở, ấu trùng bắt đầu ăn phần hủ dừa bên trong thân cây. Đến khi cây dừa bị hư hại nặng và héo úa, cũng là lúc đuông dừa phát triển đầy đủ, béo tròn. Khi đó, người dân chỉ cần chặt hạ thân dừa là có thể thu hoạch đuông để chế biến thành nhiều món ăn đặc sản.
Đuông dừa thực chất là ấu trùng của một loài bọ sống trong thân cây dừa, thường xuất hiện ở những cây dừa già hoặc bị sâu đục. Nhờ sống trong môi trường giàu dinh dưỡng, chúng có thân béo tròn, màu trắng sữa, được người dân địa phương xem là nguyên liệu giàu chất béo và chế biến thành nhiều món ăn.
Trong đó, đuông dừa sống chấm nước mắm được xem là cách ăn “nguyên bản” nhất, đồng thời cũng gây ấn tượng mạnh nhất. Những con đuông còn sống được thả trực tiếp vào chén nước mắm ớt rồi ăn ngay. Cảm giác ban đầu có thể khiến nhiều người e dè, nhưng với người quen, đây lại là trải nghiệm ẩm thực đặc biệt.
Theo mô tả của những người từng thưởng thức, đuông dừa có vị béo, mềm, hơi ngọt, gợi liên tưởng đến lòng đỏ trứng hoặc bơ. Khi kết hợp với nước mắm cay mặn, hương vị trở nên đậm đà và lạ miệng hơn, tạo nên sức hút riêng dù không phải ai cũng dễ tiếp cận.
Thêm một điều thú vị về đặc sản “kinh dị” này là ngoài ăn sống, đuông dừa còn được chế biến thành nhiều món như chiên giòn, nướng hoặc xào.
Các cách chế biến này giúp món ăn trở nên dễ thưởng thức hơn, đặc biệt với người lần đầu trải nghiệm. Tuy vậy, với giới sành ăn, đuông sống vẫn được xem là “đỉnh cao” hương vị.
Dù mang danh đặc sản, món ăn này vẫn tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Không ít người cho rằng việc thưởng thức đuông sống gây cảm giác khó chấp nhận về mặt tâm lý, bên cạnh đó vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm cũng là yếu tố cần cân nhắc, đặc biệt khi trải nghiệm theo cách truyền thống. Vì vậy, người dùng nên lựa chọn địa điểm uy tín nếu muốn thử món ăn này.
Hiện nay, giá đuông dừa tươi dao động khoảng 300.000 – 500.000 đồng/kg, nếu mua lẻ, giá thường khoảng 5.000 – 10.000 đồng/con tùy kích thước và chất lượng.
Với nhiều người lớn lên ở vùng quê miền Tây hay miền Bắc, cá rô đồng từng là loại cá quen thuộc xuất hiện rất nhiều sau những cơn mưa lớn. Chỉ cần nước ngập đồng, người dân có thể dễ dàng đi bắt cá bằng rổ, lưới hay thậm chí dùng tay không. Thế nhưng hiện nay, loại cá dân dã này ngày càng hiếm, muốn ăn nhiều khi phải đặt trước hoặc chờ đúng mùa mới có.
Cá rô đồng sống tự nhiên ở ruộng lúa, ao hồ và những vùng ngập nước. Loại cá này không quá to nhưng thịt chắc, thơm và đặc biệt ít tanh hơn nhiều loại cá nuôi công nghiệp. Với người dân quê, cá rô đồng không chỉ là món ăn mà còn gắn liền với ký ức tuổi thơ mỗi mùa mưa về.
Ngày trước, cá rô đồng không bao giờ thiếu vắng trong các cánh đồng lúa nước và từ lâu đã là là loại thực phẩm tạo nên món ăn dân dã mà hấp dẫn lạ lùng.
Cá rô có thể chế biến thành nhiều món khác nhau. (Ảnh minh họa)
Ngoài những món truyền thống như: Cá rô kho tộ, cá rô rán giòn, cá rô nướng, miến cá rô, lẩu cá rô đồng… Trong đó, món cá rô đồng kho tiêu ăn cùng cơm nóng vẫn được nhiều người xem là "chuẩn vị quê nhà". Và còn có thể tìm thấy một hương vị ngọt ngào từ món canh cải bẹ xanh nấu cá rô (cá rô nấu canh rau cải).
Trước đây, sau những cơn mưa đầu mùa, cá rô thường xuất hiện dày đặc ngoài đồng. Tuy nhiên vài năm trở lại đây, cá rô đồng tự nhiên ngày càng ít. Nhiều người cho rằng nguyên nhân đến từ việc môi trường sống thay đổi, thuốc bảo vệ thực vật sử dụng nhiều hơn và diện tích ruộng đồng tự nhiên dần thu hẹp. Chính vì vậy, nguồn cá rô đồng tự nhiên không còn dồi dào như trước.
Hiện nay tại nhiều nơi, cá rô đồng tự nhiên được xem là đặc sản. Vào mùa mưa, nhiều quán ăn hoặc thương lái phải nhận đặt trước vì số lượng không nhiều. Giá cá rô đồng tự nhiên cũng cao hơn đáng kể so với cá nuôi thông thường nhưng vẫn được nhiều người tìm mua vì hương vị đặc trưng khó thay thế.
Không ít người cho rằng điều khiến cá rô đồng trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở vị ngon mà còn ở cảm giác hoài niệm. Đó là hương vị của những ngày mưa, của cánh đồng quê và ký ức giản dị mà nhiều người nay khó tìm lại được giữa cuộc sống hiện đại.
Sau tuổi 50, cơ thể bắt đầu lão hóa rõ rệt, quá trình trao đổi chất chậm hơn và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, huyết áp hay suy giảm trí nhớ cũng tăng lên. Vì vậy, việc điều chỉnh chế độ ăn uống không chỉ giúp duy trì thể lực mà còn là "lá chắn" quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Theo trang Verywell Health, có 5 nhóm thực phẩm quen thuộc mà người trung niên nên hạn chế nếu muốn sống khỏe mạnh và minh mẫn hơn theo thời gian.
Bánh mì trắng và tinh bột tinh chế
Bánh mì trắng là thực phẩm phổ biến nhưng lại chứa nhiều carbohydrate tinh chế và rất ít chất xơ. Việc ăn thường xuyên có thể khiến đường huyết tăng nhanh, đồng thời làm tăng nguy cơ ảnh hưởng xấu đến tim mạch.
Thay vì lựa chọn bánh mì trắng, các chuyên gia khuyến khích dùng bánh mì nguyên cám, ngũ cốc nguyên hạt hoặc bánh mì đen để bổ sung thêm chất xơ và hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Thực phẩm nhiều muối
Khi tuổi tác tăng lên, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn với natri. Ăn quá mặn có thể làm tăng huyết áp, gây áp lực lên tim và mạch máu.
Nhiều thực phẩm chế biến sẵn hiện nay chứa lượng muối rất cao dù không có vị mặn rõ rệt. Những món nên hạn chế gồm khoai tây chiên, snack, pizza, súp đóng hộp hay thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn. Việc giảm muối trong khẩu phần hằng ngày sẽ giúp hệ tim mạch hoạt động ổn định hơn.
Thực phẩm giàu chất béo bão hòa
Sau tuổi 50, việc cắt giảm chất béo không lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tim mạch. Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol xấu và nguy cơ mắc bệnh tim.
Những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa thường là xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội, da gia cầm hay các món chiên rán nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, nên ưu tiên các nguồn chất béo tốt từ cá, hạt và dầu thực vật.
Đồ ăn, thức uống chứa nhiều đường bổ sung
Tiêu thụ quá nhiều đường không chỉ làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tim mạch và chức năng não bộ theo thời gian.
Các loại bánh ngọt, nước ngọt, trà sữa hay cà phê pha nhiều đường đều là những "thủ phạm" khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn. Hạn chế đường bổ sung sẽ giúp duy trì năng lượng ổn định và hỗ trợ trí não hoạt động hiệu quả hơn khi lớn tuổi.
Rượu bia nếu sử dụng kéo dài và quá mức có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung cũng như sức khỏe tổng thể. Ở người lớn tuổi, cơ thể chuyển hóa cồn chậm hơn nên dễ dẫn đến mệt mỏi, mất thăng bằng hoặc gặp các tai nạn không mong muốn.
Ngoài ra, rượu bia còn có thể gây tương tác với nhiều loại thuốc điều trị bệnh thường gặp ở tuổi trung niên. Vì vậy, việc hạn chế đồ uống có cồn là cần thiết để duy trì sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị người sau tuổi 50 nên xây dựng chế độ ăn cân bằng với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm lành mạnh. Một lối sống khoa học kết hợp ăn uống hợp lý sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tinh thần minh mẫn và nâng cao chất lượng cuộc sống khi về già.
Đây là dấu mốc quan trọng, mở ra vai trò mới cho Vinmec: Trở thành đầu mối dẫn dắt, chuyển giao chuyên môn và lan tỏa các thực hành sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả trên phạm vi rộng.
Theo quyết định của Bộ Y tế, danh sách các bệnh viện hạt nhân trong chuyên ngành Dược lâm sàng có các cơ sở y tế tuyến cuối như Bệnh viện Bạch Mai, Chợ Rẫy, Trung ương Huế… Việc Vinmec Times City góp mặt trong danh sách này cho thấy sự ghi nhận chính thức về năng lực chuyên môn và mô hình vận hành theo chuẩn quốc tế của một bệnh viện tư nhân.
Theo Tiến sĩ, Dược sĩ Phan Quỳnh Lan - Giám đốc Khối Dược, Hệ thống Y tế Vinmec, việcVinmec Times City được công nhận "bệnh viện hạt nhân" là bước tiến chiến lược của Vinmectrong phát triển Dược lâm sàng, trong bối cảnh an toàn sử dụng thuốc ngày càng được quan tâm, chú trọng.
Trên thế giới, tại nhiều quốc gia phát triển như Mỹ hay Australia, dược sĩ lâm sàng là một mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái đa chuyên khoa, tham gia cùng bác sĩ đưa ra quyết định điều trị, tối ưu hóa hiệu quả thuốc và kiểm soát rủi ro cho người bệnh.
Nhận thức rõ xu thế này, ngay từ khi thành lập vào năm 2012, Vinmec đã định vị Dược lâm sàng là một trụ cột chiến lược. Tại Vinmec, các dược sĩ không dừng lại ở vai trò "cấp phát thuốc" truyền thống, mà tham gia sâu vào quá trình điều trị: Từ xây dựng phác đồ, rà soát y lệnh, đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý đến theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị. Sự hiện diện của họ trong từng quyết định chuyên môn góp phần giảm thiểu sai sót, tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng chăm sóc.
Vinmec Times City là nơi tiên phong triển khai nhiều dịch vụ Dược lâm sàng theo chuẩn quốc tế, từ xây dựng quy trình đối soát thuốc, quản lý thuốc nguy cơ cao đến chương trình quản lý kháng sinh… Các mô hình này sau đó được chuyển giao và nhân rộng tại 10 bệnh viện của Hệ thống Y tế Vinmec.
Song song với hoạt động chuyên môn, Vinmec còn đầu tư mạnh vào phát triển nguồn nhân lực dược sĩ - yếu tố then chốt để duy trì chất lượng. Tỷ lệ dược sĩ/bệnh nhân tại hệ thống đạt 1:31, cao hơn nhiều so với mức trung bình trong nước. Đáng chú ý, trong số 4 dược sĩ lâm sàng tại Việt Nam đạt chứng nhận hành nghề tại Mỹ, có 3 người được đào tạo tại môi trường Vinmec. Năm 2025, hệ thống triển khai chương trình nội trú dược lâm sàng đầu tiên tại Việt Nam theo mô hình Australia, với nhiều học viên tốt nghiệp đang làm việc trong hệ thống.
Theo Dược sĩ Nguyễn Lê Trang - Trưởng khoa Dược lâm sàng, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, "bệnh viện hạt nhân" là những đơn vị giữ vai trò dẫn dắt chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ các bệnh viện vệ tinh trong cùng lĩnh vực.
"Với vai trò này, Vinmec Times City sẽ tiếp tục đẩy mạnh đào tạo, chuẩn hóa quy trình và lan tỏa các thực hành tốt về dược lâm sàng ra ngoài phạm vi hệ thống", dược sĩ Trang cho biết.
