Nhiều vườn xoài, dừa, chuối, điều dọc chân đồi cát khô héo, rụng lá trong khi trước đây cây cối luôn xanh tươi. Theo thống kê của Chi hội Nông dân khu phố Suối Nước, vùng trồng cây ăn trái ở phường Mũi Né (TP Phan Thiết, Bình Thuận cũ) có khoảng 100 hộ dân với hơn 60 ha cây trồng bị ảnh hưởng.
Nhiều vườn xoài, dừa, chuối, điều dọc chân đồi cát khô héo, rụng lá trong khi trước đây cây cối luôn xanh tươi. Theo thống kê của Chi hội Nông dân khu phố Suối Nước, vùng trồng cây ăn trái ở phường Mũi Né (TP Phan Thiết, Bình Thuận cũ) có khoảng 100 hộ dân với hơn 60 ha cây trồng bị ảnh hưởng.
Ông Đặng Thành Lập, 57 tuổi đi giữa vườn xoài cát hơn 2.000 gốc ở khu phố Suối Nước, phường Mũi Né, đã chết khô. Theo chủ vườn, gia đình mất nguồn thu từ giữa năm 2024 khi xoài bắt đầu úa vàng, chết dần.
“Lúc trước, mỗi năm gia đình tôi thu về hơn một tỷ đồng từ vườn xoài này, nhưng nay mất trắng”, ông Lập nói.
Ông Đặng Thành Lập, 57 tuổi đi giữa vườn xoài cát hơn 2.000 gốc ở khu phố Suối Nước, phường Mũi Né, đã chết khô. Theo chủ vườn, gia đình mất nguồn thu từ giữa năm 2024 khi xoài bắt đầu úa vàng, chết dần.
“Lúc trước, mỗi năm gia đình tôi thu về hơn một tỷ đồng từ vườn xoài này, nhưng nay mất trắng”, ông Lập nói.
Các hồ chứa trong khu rẫy khoảng 10 ha của ông Lập đã cạn nước. Hệ thống máy bơm, ống dẫn từng dùng tưới vườn xoài ngừng hoạt động hơn hai năm qua do không còn nguồn nước.
Các hồ chứa trong khu rẫy khoảng 10 ha của ông Lập đã cạn nước. Hệ thống máy bơm, ống dẫn từng dùng tưới vườn xoài ngừng hoạt động hơn hai năm qua do không còn nguồn nước.
Các hồ chứa trong khu rẫy khoảng 10 ha của ông Lập đã cạn nước. Hệ thống máy bơm, ống dẫn từng dùng tưới vườn xoài ngừng hoạt động hơn hai năm qua do không còn nguồn nước.
Các hồ chứa trong khu rẫy khoảng 10 ha của ông Lập đã cạn nước. Hệ thống máy bơm, ống dẫn từng dùng tưới vườn xoài ngừng hoạt động hơn hai năm qua do không còn nguồn nước.
Vườn xoài của ông Lập nằm cạnh khu vực khai thác titan. Theo chủ vườn, cây trồng tại đây bị thiếu nước và chết sớm hơn nhiều vườn khác trong khu vực.
Vườn xoài của ông Lập nằm cạnh khu vực khai thác titan. Theo chủ vườn, cây trồng tại đây bị thiếu nước và chết sớm hơn nhiều vườn khác trong khu vực.
Vườn xoài hơn 400 gốc của ông Lê Văn Hùng ở phường Mũi Né xuất hiện tình trạng lá héo, nhiều trái rụng khi còn nhỏ. Chủ vườn cho biết sản lượng và thu nhập năm nay giảm mạnh so với những năm trước.
“Năm nay bòn mót mãi tôi chỉ bán được chưa tới chục triệu đồng. Trong khi những năm trước, mỗi năm gia đình thu nhập hơn 400 triệu đồng từ vườn xoài này”, ông Hùng nói.
Vườn xoài hơn 400 gốc của ông Lê Văn Hùng ở phường Mũi Né xuất hiện tình trạng lá héo, nhiều trái rụng khi còn nhỏ. Chủ vườn cho biết sản lượng và thu nhập năm nay giảm mạnh so với những năm trước.
“Năm nay bòn mót mãi tôi chỉ bán được chưa tới chục triệu đồng. Trong khi những năm trước, mỗi năm gia đình thu nhập hơn 400 triệu đồng từ vườn xoài này”, ông Hùng nói.
Vườn xoài hơn 400 gốc của ông Lê Văn Hùng ở phường Mũi Né xuất hiện tình trạng lá héo, nhiều trái rụng khi còn nhỏ. Chủ vườn cho biết sản lượng và thu nhập năm nay giảm mạnh so với những năm trước.
“Năm nay bòn mót mãi tôi chỉ bán được chưa tới chục triệu đồng. Trong khi những năm trước, mỗi năm gia đình thu nhập hơn 400 triệu đồng từ vườn xoài này”, ông Hùng nói.
Hơn 1.000 cây dừa trong khu vườn 4 ha của ông Dương Đức Chỉnh ở phường Mũi Né cũng bị giảm năng suất, nhiều cây ra bông nhưng không đậu trái hoặc trái nhỏ.
Hơn 1.000 cây dừa trong khu vườn 4 ha của ông Dương Đức Chỉnh ở phường Mũi Né cũng bị giảm năng suất, nhiều cây ra bông nhưng không đậu trái hoặc trái nhỏ.
Bà Đặng Thị Tiệm, 70 tuổi, cho biết nhiều trái dừa nhỏ được chặt bán giá thấp nhưng khó tiêu thụ. Gia đình lo ngại nguồn thu từ vườn dừa bị ảnh hưởng trong thời gian tới.
Bà Đặng Thị Tiệm, 70 tuổi, cho biết nhiều trái dừa nhỏ được chặt bán giá thấp nhưng khó tiêu thụ. Gia đình lo ngại nguồn thu từ vườn dừa bị ảnh hưởng trong thời gian tới.
Bà Đặng Thị Tiệm, 70 tuổi, cho biết nhiều trái dừa nhỏ được chặt bán giá thấp nhưng khó tiêu thụ. Gia đình lo ngại nguồn thu từ vườn dừa bị ảnh hưởng trong thời gian tới.
Ông Dương Đức Chỉnh đứng dưới ao chứa nước trong vườn dừa đã cạn khô hơn hai năm qua. Theo chủ vườn, nguồn nước nhĩ từng chảy quanh năm ở khu vực Suối Nước hiện không còn, nhiều giếng khoan sâu cũng không có nước.
Ông Dương Đức Chỉnh đứng dưới ao chứa nước trong vườn dừa đã cạn khô hơn hai năm qua. Theo chủ vườn, nguồn nước nhĩ từng chảy quanh năm ở khu vực Suối Nước hiện không còn, nhiều giếng khoan sâu cũng không có nước.
Khu vực đồi cát dài hơn 3 km từ Suối Nước đến Long Sơn đang diễn ra hoạt động khai thác titan với nhiều hố sâu hàng chục m. Người dân địa phương cho rằng nguồn nước ngầm suy giảm từ khi việc khai thác được đẩy mạnh.
Khu vực đồi cát dài hơn 3 km từ Suối Nước đến Long Sơn đang diễn ra hoạt động khai thác titan với nhiều hố sâu hàng chục m. Người dân địa phương cho rằng nguồn nước ngầm suy giảm từ khi việc khai thác được đẩy mạnh.
Khu vực đồi cát dài hơn 3 km từ Suối Nước đến Long Sơn đang diễn ra hoạt động khai thác titan với nhiều hố sâu hàng chục m. Người dân địa phương cho rằng nguồn nước ngầm suy giảm từ khi việc khai thác được đẩy mạnh.
Mỏ titan – zircon tại khu vực Long Sơn – Suối Nước được cấp phép từ năm 2022 với diện tích hơn 800 ha.
Đại diện Công ty CP đầu tư tổng hợp Long Sơn cho biết doanh nghiệp khai thác đúng giấy phép, sử dụng nước từ hệ thống thủy lợi và không khai thác nước ngầm nên không thể gây ảnh hưởng cho môi trường khu vực.
Trong khi đó, ông Huỳnh Duy Khôi, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng cho biết đơn vị đã tiếp nhận phản ánh của người dân Mũi Né về tình trạng suy giảm nước ngầm và sẽ kiểm tra, đo đạc để xác định nguyên nhân.
Mỏ titan – zircon tại khu vực Long Sơn – Suối Nước được cấp phép từ năm 2022 với diện tích hơn 800 ha.
Đại diện Công ty CP đầu tư tổng hợp Long Sơn cho biết doanh nghiệp khai thác đúng giấy phép, sử dụng nước từ hệ thống thủy lợi và không khai thác nước ngầm nên không thể gây ảnh hưởng cho môi trường khu vực.
Trong khi đó, ông Huỳnh Duy Khôi, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng cho biết đơn vị đã tiếp nhận phản ánh của người dân Mũi Né về tình trạng suy giảm nước ngầm và sẽ kiểm tra, đo đạc để xác định nguyên nhân.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự (sửa đổi), trong đó đề xuất bổ sung nhiều tội danh mới, hành vi mới mà luật hiện hành chưa quy định.
Theo Bộ Công an, quá trình triển khai thi hành bộ luật Hình sự năm 2015 đạt được nhiều kết quả. Song, thực tiễn vẫn còn những bất cập và thách thức nhất định. Một số vấn đề tiêu cực tiếp tục diễn ra, đã và đang gây nên phản ứng gay gắt của một bộ phận không nhỏ người dân, trong đó có ô nhiễm môi trường.
Cơ quan soạn thảo chỉ ra rằng, trong các hành vi của tội gây ô nhiễm môi trường và tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại hiện nay, chưa có quy định về hành vi đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại.
Cạnh đó cũng chưa có quy định về hành vi gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt quy chuẩn. Thực tế này dẫn tới chưa có cơ chế xử lý hình sự đối với người thực hiện các hành vi nêu trên.
Bộ luật Hình sự hiện hành cũng chưa có quy định để xử lý hình sự đối với các hành vi sử dụng các loại hóa chất, phương tiện, công cụ đánh bắt động vật có tính chất tận diệt như: dùng kích điện, dùng sóng cao tần, dùng hóa chất độc hại...
Việc xác định giá trị gây thiệt hại trong các trường hợp trên để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự là rất khó, trong nhiều trường hợp là không thể. Trong khi đó, mức độ nguy hiểm của hành vi nêu trên là rất lớn, gây tận diệt sinh vật, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự đa dạng sinh học.
"Đánh bắt tận diệt đã và đang biến các con sông thành "sông chết", cần phải có chế tài nghiêm khắc hơn để xử lý, thay vì chỉ xử lý hành chính như hiện nay", Bộ Công an nhận định.
Để khắc phục bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong bộ luật Hình sự, gồm: đốt chất thải, nhất là đối với các chất thải nguy hại; gây ra trái phép tiếng ồn, độ rung và mùi vượt tiêu quy chuẩn; tận diệt đối với động vật (sử dụng các loại vật liệu, hóa chất, công cụ có tính chất tận diệt)…
Tình trạng gây tiếng ồn và độ rung vượt quy chuẩn vốn là vấn đề gây bức xúc, được phản ánh rất nhiều trong thời gian qua.
Hiện nay, giới hạn tối đa các mức ồn tại các khu vực có con người sinh sống, hoạt động và làm việc được quy định tại Quy chuẩn quốc gia về tiếng ồn (QCVN 26:2025/BNNMT).
Về chế tài xử phạt vi phạm trong lĩnh vực này, Nghị định 45/2022 quy định mức phạt cảnh cáo với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật dưới 2 dBA, phạt tiền 140 - 160 triệu đồng với hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 40 dBA trở lên.
Tương tự, với các vi phạm về độ rung, mức phạt thấp nhất là cảnh cáo, cao nhất phạt đến 170 triệu đồng, tùy thuộc vi phạm trong hoạt động xây dựng hoặc trong hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ.
Theo Bộ Công an, việc sửa đổi quy định như dự thảo hồ sơ chính sách sẽ bảo đảm tính răn đe, tránh bỏ lọt hành vi phạm tội, phù hợp với tình hình thực tiễn.
Điều này còn giúp người dân được bảo vệ tốt hơn trước những vi phạm gây thiệt hại trực tiếp đến môi trường sống, tăng niềm tin xã hội vào khả năng của pháp luật trong việc xử lý kịp thời những hành vi gây bức xúc.
Chàng trai quê Ninh Bình bỏ đại học năm 20 tuổi, khi chỉ cách tấm bằng kỹ sư công trình Thủy lợi hơn một năm đại học. Dù cơ hội việc làm sau khi ra trường không quá bó hẹp khi có người nhà hỗ trợ, nhưng Thái vẫn quyết tâm không trở lại giảng đường vì nhiều lý do. Một phần từ việc cậu không thấy mình hợp với chuyên ngành kỹ thuật.
Hai năm nghỉ học, Thái xoay trở kiếm tiền từ phụ trách quầy pha chế quán cà phê đến phục vụ nhà hàng ăn ở quê - một thị trấn đang phát triển gần khu công nghiệp Đồng Văn. "Việc nào cũng cho thu nhập làng nhàng", cậu kể. Khoản 8 triệu đồng đổi bằng mười tiếng làm việc mỗi ngày, từ 7h đến 12h và trở lại quán với ca 16h đến 22h. Mức lương vừa đủ cho Thái chi tiêu cơ bản ở quê.
Nhưng cũng có những ngày cậu chọn đóng kín cửa không muốn giao tiếp với ai. Sau Tết 2025, Thái nghỉ việc ở quán cà phê khi gần như không có ngày nghỉ mà vẫn thiếu trước hụt sau, phải xin gia đình hỗ trợ.
"Mỗi ngày thức dậy gần như là một vòng lặp lại, mở mắt tôi thấy rất mệt mỏi, không muốn ra khỏi giường, thế là nằm lướt điện thoại xem đủ thứ trên đời. Lướt rồi lại suy nghĩ mình phải làm cái gì đó, nhưng rồi lại không biết làm gì. Đầu óc vẫn nghĩ nhưng chân tay không hành động", Thái kể, vòng lặp khiến chàng trai 22 tuổi thời điểm ấy trì trệ về đầu óc, kiệt quệ tinh thần.
Thái nằm trong số 1,6 triệu thanh niên 15-24 tuổi không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo - tức nhóm NEET trong quý I/2026 theo công bố mới nhất của Cục Thống kê. Người trẻ "ba không" chiếm 11,4% tổng số thanh niên cả nước, đồng nghĩa cứ 9 thanh niên thì một người thuộc nhóm NEET.
Thời gian qua, số lượng thanh niên "ba không" tăng giảm tùy từng quý song thường dao động 1,35-1,6 triệu người. Nhóm này tập trung cao nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long với trên 23% và thấp nhất tại Đồng bằng sông Hồng với 15%, theo Điều tra lao động việc làm năm 2023.
Cơ quan Thống kê cho biết tỷ lệ "ba không" phản ánh đặc điểm của lao động trẻ trong giai đoạn gia nhập thị trường. Họ có nhu cầu tìm việc và lựa chọn công việc cao nhưng kinh nghiệm còn hạn chế, kỹ năng chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu tuyển dụng. Đồng nghĩa nhóm "ba không" chưa tham gia hiệu quả vào cả thị trường lao động lẫn hệ thống giáo dục và đào tạo. Vì thế họ cần được chú trọng phân luồng sớm, định hướng học tập và nghề nghiệp phù hợp năng lực cá nhân, đồng thời tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
NEET là chỉ tiêu do Tổ chức Lao động thế giới ILO xây dựng phương pháp tính và khuyến khích các nước thu thập, công bố. Báo cáo Xu hướng việc làm và xã hội năm 2026 của tổ chức này cho biết năm 2025 toàn cầu có khoảng 257 triệu thanh niên "ba không", chiếm tỷ lệ 20%. Nhóm này đang bỏ lỡ cơ hội tích lũy giáo dục, kỹ năng và kinh nghiệm cho tương lai nghề nghiệp. Tỷ lệ thanh niên nữ "ba không" cao hơn so với thanh niên nam. Xu hướng ứng dụng Al gia tăng càng đặt ra thách thức việc làm với nhóm này.
So với các nước trong khu vực, tỷ lệ thanh niên "ba không" của Việt Nam thấp hơn hoặc tương đương. Tại Thái Lan, tỷ lệ dao động 12,8-15% theo số liệu thống kê năm 2024 của WorldBank và UNICEF. Tại Indonesia là 17-18%, thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Philippines thống kê khoảng 12-13%, tập trung vào nhóm thanh niên ở khu vực đô thị nghèo.
Hà Hương, 23 tuổi tự nhận mình mang đặc điểm của nhóm "ba không" khi tốt nghiệp đại học, ra trường giữa năm 2025 đến nay chưa tìm được việc phù hợp. Hương lần đầu ứng tuyển vào doanh nghiệp mỹ phẩm tại Hà Nội nhưng tuyển dụng đòi hỏi "có kinh nghiệm ít nhất hai năm". Cô sau đó làm nhân viên sự kiện cho công ty quảng cáo nhưng chỉ được nửa năm và nghỉ việc từ sau Tết.
"Rất khó, công ty muốn tuyển người trẻ nhưng lại đòi hỏi có kinh nghiệm. Người mới ra trường đáp ứng được tiêu chí trẻ nhưng lấy đâu ra kinh nghiệm nếu không đi làm từ thời sinh viên", cô nói, quyết định tạm dừng nộp CV, chọn làm việc bán thời gian tại phòng tập thể hình. Hương tính học thêm ngoại ngữ rồi về quê tìm việc văn phòng ở khu công nghiệp gần nhà.
Còn Thái, những ngày không ra khỏi nhà, không tiếp xúc với người ngoài cũng không nói chuyện với bạn bè, mọi thứ xung quanh "trở nên bí bách, khó thở hơn". Cậu đi làm trở lại tại nhà hàng ăn uống vào cuối năm ngoái với mức thu nhập cao hơn quán cà phê. Chân tay bận rộn chạy bàn, bưng bê, ghi món liên tục khiến Thái không còn thời gian nằm dài suy nghĩ. Nhưng cậu nhận ra mình chỉ tạm ổn khi không nghĩ đến. Công việc nếu kéo dài thì đến thời điểm nào đó nghỉ việc, vòng luẩn quẩn "nằm dài, lướt điện thoại, suy nghĩ, không làm gì" sẽ tái diễn.
Thái quyết định mình sẽ phải quay lại giảng đường, lấy bằng rồi tính tiếp. Cậu tích lũy được một khoản tiền và đang tập trung ôn thi lại vào đại học tháng 6 tới. Lần này, cậu lựa chọn chuyên ngành liên quan đến luật vì thấy mình phù hợp với khoa học xã hội hơn là khối kỹ thuật trước đây.
"Nhìn lại những ngày ấy tôi thấy mình vô dụng quá, nhưng bắt đầu lại năm 22 tuổi chắc cũng không muộn", cậu nói lãng phí hai năm là điều vô cùng tiếc nuối, nhưng đã chọn là chấp nhận.
Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, trên tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Hà Nội đến Cần Thơ hiện nay có 5 trạm dừng nghỉ đang vận hành khai thác, gồm các trạm Cầu Giẽ - Ninh Bình (trạm của VEC), Cao Bồ - Mai Sơn (Xuân Khiêm trái tuyến, Xuân Cương phải tuyến), La Sơn - Hòa Liên (trái tuyến), TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây; TP.HCM - Trung Lương.
Ngoài ra còn có 1 điểm dừng xe trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đã được đưa vào sử dụng. Các trạm dừng nghỉ này đang phục vụ tốt nhu cầu của người dân và các phương tiện giao thông lưu thông trên cao tốc.
Đối với các trạm dừng nghỉ đang đầu tư, Cục Đường bộ đã lựa chọn nhà đầu tư và ký kết hợp đồng 21/21 trạm dừng nghỉ.
Hiện nay, các nhà đầu tư đang khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư và triển khai thi công trên hiện trường theo tiến độ hợp đồng, phấn đấu cơ bản hoàn thành các trạm dừng nghỉ trong năm 2026.
Để đảm bảo cho nhân dân đi lại dịp nghỉ lễ 30.4 - 1.5 năm nay, trong thời gian đang đầu tư các trạm dừng nghỉ, Cục Đường bộ cung cấp thông tin vị trí các trạm dừng nghỉ, trạm tạm, các nút giao ra vào tuyến cao tốc, các dịch vụ khu vực lân cận (bao gồm trạm cấp xăng dầu, phục vụ ăn uống…) của các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Theo đó, có 15 trạm đã hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu, đưa vào khai thác, cụ thể các trạm: Mai Sơn - QL45; Nghi Sơn - Diễn Châu; Hàm Nghi - Vũng Áng; Vũng Áng - Bùng; Bùng - Vạn Ninh.Vạn Ninh - Cam Lộ; Cam Lộ - La Sơn (trạm tạm); Quảng Ngãi - Hoài Nhơn (Km15); Quy Nhơn - Chí Thạnh; Vân Phong - Nha Trang; Nha Trang - Cam Lâm; Vĩnh Hảo - Phan Thiết (Km205); Phan Thiết - Dầu Giây; Cần Thơ - Hậu Giang; Hậu Giang - Cà Mau.
Trong 15 trạm đưa vào khai thác nói trên có 4 trạm có cây xăng phục vụ gồm các trạm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Hàm Nghi - Vũng Áng; Vũng Áng - Bùng; Vĩnh Hảo - Phan Thiết (Km205).
Như vậy, từ Hà Nội đi Cà Mau dịp nghỉ lễ 30.4 - 1.5 năm nay có 21 trạm dừng nghỉ/dừng xe có công trình dịch vụ công thiết yếu đưa vào khai thác, cự ly trung bình khoảng 100km/trạm.
Ngoài ra, còn có các nút giao ra vào tuyến cao tốc, tuyến kết nối các dịch vụ khu vực lân cận (bao gồm trạm cấp xăng dầu, phục vụ ăn uống…) cơ bản đáp ứng được nhu cầu của người dân và phương tiện giao thông lưu thông trên cao tốc.
