Mọi việc bắt đầu từ cách đây khoảng một năm. Tôi nhận được thông báo từ FIFA là đợt mở bán vé World Cup đầu tiên sắp bắt đầu. Như mọi người hâm mộ khác, tôi chăm chỉ đi nộp đơn để được bốc thăm. Tất nhiên là tôi không được chọn.
Sau đó đợt thứ hai lại mở. Lần này tôi huy động toàn bộ danh tính của đại gia đình, nộp gần chục cái đơn, nhưng cũng không được gì.
Tôi là thành viên chính thức của hội ủng hộ liên đoàn bóng đá Mỹ, hằng năm đều có đóng phí và vẫn luôn được ưu tiên khi mua vé của mấy trận bóng đá có tuyển Mỹ. Liên đoàn cũng mở một lượt nộp đơn bốc thăm cho các thành viên, tôi cũng nộp và tôi vẫn rớt.
Trong khi đó, các thông tin về chuyện vé xem World Cup bị ế lại bắt đầu tràn ra trên các tờ báo thể thao hàng đầu ở Mỹ. The Athletic báo cáo rằng trận ra quân của Mỹ với Paraguay, sẽ diễn ra trên sân Sofi Stadium ở Los Angeles, bán hoài không hết vé. Chắc là chuyện đó có thật.
Mặc dù tôi sống ở miền nam California và đã xác định sẽ đi xem ở Sofi nhưng tôi tuyệt nhiên không nộp đơn xin mua vé trận này. Nguyên nhân là vì nó mắc, mắc vô lý, giống như một cái tát vào mặt của những người hâm mộ bóng đá lâu năm.
Cụ thể, giá hạng nhất là 2.700 USD hạng nhì là 1.920 USD, và hạng ba là 1.108 USD. Với cách phân chia thứ hạng của FIFA thì chỗ nào có thể nhìn thấy được cả sân cũng là hạng nhất, hạng nhì thì chắc bạn nhìn chéo góc qua được, còn hạng ba thì đố bạn nhìn thấy được nửa sân.
Để so sánh sự vô lý của mức giá này, tôi xin chia sẻ giá vé trận Mỹ và Hà Lan năm 2022, đây là trận vòng 1/16. Vé thấp nhất trận này chỉ có 130 USD, do các cổ động viên Mỹ đã tới sân báo cáo.
Ai có xem bóng đá thì cũng biết là trận Mỹ với Paraguay có chất lượng chuyên môn e là còn thấp hơn một trận giữa hai đội nửa cuối ở Serie A. Bảo một người hâm mộ bóng đá lâu năm bỏ ra gần ba nghìn đô để xem hai đội chiếu dưới đá bóng thì ai mà chịu cho được.
Các thông tin cho thấy rằng trận Mỹ với Paraguay chỉ mới bán được chừng 50.000 vé, trong khi sân có 70.000 chỗ ngồi. Trên các sàn bán vé sang tay như Ticketmaster và Stubhub, vé của trận này bắt đầu được rao bán với giá thấp hơn giá gốc của FIFA.
Đại khái là có những người ở các nước khác hay ở nơi ngoài Los Angeles nộp đơn mua vé trận này với ý đồ bán lại, giờ thì tổ trác.
FIFA cũng bắt đầu trở mặt với những người diễn trò phe vé. Đợt bán vé “Last minute sale” đã được mở, và tôi đã lên xem thử. Giá vé vẫn như cũ, nhưng FIFA chỉ mở một khu vực nhất định trên sân rồi đóng lại, theo kiểu “mua đi, không lại hết”. Mục tiêu là cố gắng vớt vát giá cao cho đến phút cuối cùng.
Các vé bán lại của nhiều trận càng lúc càng nhiều, tới cả trận Thụy Sĩ gặp Bosnia hay Bỉ gặp Iran cũng bắt đầu có người bán lỗ. Đại khái là người phe vé thì nhiều nhưng những người dám bỏ tiền ra mua vé để đi xem thì ít.
Ngay cả các khách sạn cũng báo cáo rằng tình hình đặt phòng khá ế ẩm. Wall Street Journal cũng đăng bài về việc các chủ nhà đăng phòng lên AirBnB cho đợt World Cup cũng ế dài dài. Tất cả đều nói lên rằng, người dân trên thế giới chẳng mấy ai đủ giàu để bị bóc lột theo kiểu Mỹ.
Đại khái thì tính toán của FIFA là như thế này. Sân có 70.000 chỗ. Nếu bạn bán vé trung bình 1.000 USD mỗi vé mà bán được 40000 vé thì sẽ thu về 40 triệu USD. Còn bán 500 USD mỗi vé mà bán được 70.000 vé thì thu về được có 35 triệu USD. FIFA chỉ cần bán 40.000 vé với giá cắt cổ, còn lại thì dần dần tới lúc gần sẽ xả thêm hàng, kết cục thì lời vẫn là lời. Đây là cách tính toán “vắt kiệt túi” của khách hàng, một chiêu trò trong kinh doanh đậm chất Mỹ.
Mặt khác, FIFA lại diễn trò “tạo sự khan hiếm”, chỉ bán một số vé nhất định cho các cổ động viên địa phương ở mỗi trận, khiến cho những người như tôi, chỉ nộp đơn xin mua các vé ở địa phương mình sống, không mua được vé. Mục tiêu là ép buộc người mua đi mua vé với giá chuẩn của FIFA và dụ dỗ các phe vé xông vào. Người lỗ sau cùng là các bác phe vé.
Tới lúc này thì tôi đã bắt đầu nhận ra lợi thế sân nhà của bản thân. Tôi chẳng cần đặt khách sạn đặt vé máy bay gì cả. Khả năng lớn là tôi sẽ “ngồi đồng” xem tình hình phe vé mấy trận đầu thế nào, liệu FIFA có nhận ra sự tham lam trống rỗng của họ không, liệu các bác phe vé có cuống lên không.
Tôi có một người bạn học cùng đại học. Bạn tôi học ngành Công nghệ thông tin, một ngành mà trước đây nhiều người tin rằng không bao giờ thất nghiệp.
Khi ấy, chúng tôi đều nghĩ rằng chỉ cần tốt nghiệp, cánh cửa việc làm sẽ tự mở ra. Nhưng cuộc đời không vận hành theo những niềm tin giản đơn như vậy. Sau khi ra trường, bạn tôi bắt đầu hành trình tìm việc.
Những ngày đầu, cậu ấy rất tự tin. Cậu nộp CV vào hàng chục công ty, từ startup nhỏ đến doanh nghiệp lớn. Mỗi lần gửi đi là một lần hy vọng nhưng rồi thành thất vọng. Các công ty nhận CV không phản hồi, hoặc chỉ gửi những email từ chối ngắn.
Một tháng trôi qua, rồi hai tháng, rồi ba tháng. Bạn tôi bắt đầu lo lắng vì áp lực tâm lý lẫn tài chính. Những câu hỏi từ người thân, bạn bè như "đã đi làm chưa", "lương thế nào rồi?" vô tình trở thành những nhát dao cứa vào lòng tự trọng.
Tám tháng trôi qua kể từ ngày tốt nghiệp, cậu vẫn chưa tìm được một công việc đúng chuyên ngành. Cuối cùng, để trang trải cuộc sống, cậu quyết định làm shipper. Khi nghe cậu kể, tôi không thấy xấu hổ thay bạn. Ngược lại, tôi thấy đó là một sự dũng cảm.
Trong xã hội hiện nay, có một định kiến vô hình: học đại học, đặc biệt là những ngành hot như Công nghệ thông tin, thì phải có việc làm tốt ngay sau khi ra trường. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, yêu cầu ngày càng cao.
Doanh nghiệp không chỉ cần kiến thức, mà còn đòi hỏi kinh nghiệm, kỹ năng thực tế, khả năng thích nghi. Nhiều sinh viên, dù học giỏi trên giảng đường, nhưng lại thiếu trải nghiệm thực tế. Khi bước ra ngoài, họ bỡ ngỡ trước những yêu cầu cụ thể của công việc.
Khoảng cách giữa lý thuyết và thực hành trở thành rào cản lớn. Và không phải ai cũng có thể vượt qua ngay lập tức. Câu chuyện của bạn tôi không phải là cá biệt. Rất nhiều kỹ sư IT trẻ đang đối mặt với tình trạng tương tự: thất nghiệp kéo dài, làm trái ngành, hoặc chấp nhận những công việc tạm thời để tồn tại. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: liệu chúng ta có đang nhìn nhận đúng về giá trị của bằng cấp và con đường nghề nghiệp? Việc bạn tôi làm shipper không phải là sự "tụt lùi", mà là một cách thích nghi.
Trong hoàn cảnh khó khăn, cậu không chọn ngồi chờ cơ hội, mà chủ động tìm cách duy trì cuộc sống. Công việc ấy có thể không liên quan đến ngành học, nhưng nó rèn cho cậu những kỹ năng khác: Giao tiếp, chịu áp lực, quản lý thời gian. Và quan trọng hơn, nó giúp cậu giữ được sự tự chủ.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, nếu tình trạng này kéo dài, sẽ gây ra nhiều hệ lụy. Người trẻ dễ rơi vào khủng hoảng niềm tin, mất động lực, thậm chí từ bỏ ngành nghề mình đã theo đuổi. Xã hội cũng lãng phí một nguồn nhân lực được đào tạo bài bản nhưng không được sử dụng đúng cách.
Vấn đề không chỉ nằm ở cá nhân người lao động, mà còn ở hệ thống đào tạo và thị trường việc làm. Các trường đại học cần gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp, giúp sinh viên có cơ hội thực tập, trải nghiệm thực tế từ sớm. Chương trình học cần cập nhật liên tục để phù hợp với nhu cầu thị trường, thay vì chỉ dừng lại ở lý thuyết.
Về phía sinh viên, việc chủ động học hỏi ngoài chương trình chính khóa là điều không thể thiếu. Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, kiến thức hôm nay có thể trở nên lỗi thời vào ngày mai. Ai không tự nâng cấp mình, người đó sẽ bị bỏ lại phía sau.
Còn doanh nghiệp, có lẽ cũng cần có cái nhìn cởi mở hơn với những ứng viên chưa có nhiều kinh nghiệm. Thay vì chỉ tìm kiếm người làm được việc ngay, hãy đầu tư vào đào tạo, bởi chính những người trẻ hôm nay sẽ là lực lượng nòng cốt trong tương lai.
Quay trở lại với bạn tôi, sau 8 tháng làm shipper, cậu vẫn chưa từ bỏ ước mơ trở thành một lập trình viên. Điều quan trọng là cách mỗi người đối diện với nó. Có người gục ngã, nhưng cũng có người đứng lên mạnh mẽ hơn. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà con đường sự nghiệp không còn tuyến tính. Không phải ai cũng đi từ học - đi làm rồi thăng tiến theo một lộ trình rõ ràng.
Có những vòng lặp, những ngã rẽ, những khoảng dừng. Và đôi khi, chính những đoạn đường vòng ấy lại giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bản thân. Tôi tin rằng, một ngày nào đó, bạn tôi sẽ tìm được công việc đúng với năng lực của mình.
Hôm qua, tôi đến thăm nhà một người bạn trong khu dân cư. Vừa đến nơi, đập vào mắt tôi là đống rác nằm ngổn ngang ngay dưới tấm biển cấm. Điều tệ hại hơn nữa, nó lại nằm ngay dưới cổng chào đề "khu dân cư văn hóa" - một hình ảnh khiến tôi phải khựng lại vài giây vì sự đối lập giữa lời nói và việc làm, giữa khẩu hiệu và thực tế.
Ngay bên cạnh đống rác là tấm biển đỏ chói, trích dẫn rõ ràng quy định, thậm chí viện dẫn cả nghị định của Chính phủ về xử phạt hành vi đổ rác không đúng nơi quy định. Nghĩa là không phải không có luật, không có cảnh báo, nhưng rác vẫn nằm đó, thản nhiên như thể tất cả những dòng chữ kia chỉ để cho có. Vậy nguyên nhân do đâu?
Trước hết, phải thẳng thắn nhìn nhận một điều: ý thức của một bộ phận người dân còn kém. Khi đã có biển cấm rõ ràng mà vẫn cố tình vi phạm, đó không còn là thiếu hiểu biết, mà là coi thường quy định chung. Có thể là sự tiện tay, có thể là tâm lý "vứt nhanh rồi đi", cũng có thể là suy nghĩ "mỗi mình thì có đáng gì". Nhưng khi thói quen đó lặp lại nhiều lần, từ nhiều người, đã biến thành một đống rác rất đáng kể.
Thứ hai là tâm lý đám đông và sự buông xuôi. Một người vứt, người sau thấy thế sẽ mặc nhiên coi đó là điểm đổ rác. Dần dần, cái sai trở thành bình thường. Biển cấm mất tác dụng không phải vì nó không rõ ràng, mà vì nó không còn được tôn trọng. Khi không có ai nhắc nhở, không có ai xử lý, thì hành vi sai cứ thế được "hợp thức hóa" trong im lặng.
Nhưng sẽ là thiếu công bằng nếu chỉ đổ lỗi cho người dân. Một nguyên nhân không thể bỏ qua là sự thiếu quyết liệt trong quản lý và thực thi. Treo biển là một chuyện, nhưng kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm lại là chuyện khác. Khi một tấm biển có thể trích dẫn cả nghị định xử phạt của Chính phủ mà dưới chân nó vẫn đầy rác, thì rõ ràng vấn đề không nằm ở quy định, mà nằm ở việc quy định không được thực thi đến nơi đến chốn.
>> Tôi phát bực vì mua một phần đồ ăn nhưng nhận về 10 túi nilon
Có thể ở đó thiếu thùng rác hợp lý, thiếu lịch thu gom phù hợp. Có thể người dân không được nhắc nhở thường xuyên. Nhưng quan trọng hơn là việc xử phạt chưa đủ nghiêm, chưa đủ thật. Khi người vi phạm không thấy hậu quả cụ thể, họ sẽ tiếp tục vi phạm. Khi không có sự hiện diện của lực lượng quản lý, thì mọi khẩu hiệu đều trở nên vô nghĩa.
Một nghịch lý đáng suy ngẫm là càng nhiều khẩu hiệu, càng nhiều biển cấm, nhưng nếu không đi kèm biện pháp cụ thể, thì hiệu quả lại càng thấp. Thậm chí, nó còn tạo ra một cảm giác "nhờn luật" khi người ta thấy rằng nói thì rất nhiều, nhưng làm thì chẳng bao nhiêu.
Vì vậy, câu hỏi "nguyên nhân do đâu?" không chỉ dành cho người dân, mà còn phải được đặt ra một cách nghiêm túc với các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương. Phải chăng công tác quản lý còn lỏng lẻo? Phải chăng việc tuyên truyền mới dừng ở hình thức? Hay việc xử lý vi phạm chưa đủ sức răn đe?
Xây dựng một "khu dân cư văn hóa" không thể chỉ dừng lại ở việc treo biển. Văn hóa không nằm trên cao, mà nằm ngay dưới mặt đất - nơi từng hành vi nhỏ của con người diễn ra mỗi ngày. Nếu dưới chân tấm biển vẫn là rác, thì mọi danh hiệu cũng trở nên chông chênh.
Đã đến lúc cần một cách tiếp cận thực chất hơn: tuyên truyền đi đôi với giám sát, nhắc nhở đi kèm xử phạt, và quan trọng nhất là làm cho người dân thấy rõ trách nhiệm của mình với không gian chung. Đồng thời, chính quyền địa phương cần quan tâm, kiểm tra và có biện pháp cụ thể, lâu dài để chấn chỉnh tình trạng này, góp phần tạo dựng một cảnh quan đô thị sạch sẽ, văn minh, xứng đáng với những gì được treo trên các tấm biển.
Phú DũngTôi phục người Nhật tích rác trong nhà cả tuần
Tôi năm nay 45 tuổi. Trước đây, chuyện nhậu với tôi gần như là một phần cuộc sống. Từ tiệc cơ quan, tiếp khách, đến bạn bè lâu ngày gặp lại, hầu như lần nào cũng có rượu. "Không say không về, không vui không nghỉ" là những câu nói quá quen thuộc với tôi mỗi buổi nhậu như vậy.
Nhưng mọi thứ bắt đầu thay đổi khi cơ thể tôi "lên tiếng". Tôi hay bị đau bụng râm ran, lúc đầu nghĩ đơn giản là đau dạ dày do ăn uống thất thường. Nhưng rồi thêm triệu chứng lạ: mỗi lần ngồi xuống rồi đứng lên là chóng mặt, có lúc tối sầm mặt mày, phải vịn vào bàn ghế mới đứng vững. Lúc đó tôi mới bắt đầu lo.
Đi khám, bác sĩ kết luận tôi bị nhiễm HP dạ dày và rối loạn tiền đình. Nghe xong, tôi giật mình vì trước giờ bản thân vẫn luôn tự tin vào sức khỏe thuộc hàng đầu. Bác sĩ cảnh báo: "Nếu còn tiếp tục nhậu nhẹt như vậy thì khó mà khỏi, thậm chí còn nặng hơn". Không tin vào tai mình, tôi quyết định lên Sài Gòn khám lại cho chắc. Kết quả vẫn vậy, và lần này, tôi chọn cách thay đổi.
Tôi bỏ nhậu. Không phải giảm, mà là bỏ hẳn. Hơn nửa năm trời, tôi từ chối tất cả các lời mời nhậu. Ngay cả tiệc cơ quan tôi cũng xin phép về sớm. Bạn bè rủ rê tôi cũng tìm cách né. Những cuộc vui mà trước đây bản thân luôn là người "cầm trịch", giờ tôi đứng ngoài.
>> Tôi gục tại chỗ sau 10 chén rượu khai xuân một ngày về quê chúc Tết
Thời gian đầu quả thật rất khó. Không phải vì tôi thèm bia rượu, mà vì khó xử mỗi khi phải từ chối ai đó. Nhiều người không hiểu, nghĩ tôi làm màu, làm cao, hoặc gắn cho cái mác "sợ vợ". Có người còn nói thẳng: "Đàn ông mà vậy coi sao được?". Nhưng tôi vẫn kiên trì, bỏ ngoài tai tất cả. Vì tôi biết rõ cảm giác chóng mặt, đau bụng, mệt mỏi nó đáng sợ thế nào? Và tôi không muốn đánh đổi sức khỏe của mình lấy chút sĩ diện.
Dần dần, sức khỏe của tôi cải thiện. Tôi hết đau bụng, đầu óc nhẹ nhàng hơn, không còn cảm giác choáng váng mỗi khi đứng lên. Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi thấy cơ thể mình "dễ chịu" đúng nghĩa.
Những tưởng mọi chuyện sẽ nhẹ nhàng hơn, nhưng không. Khi tôi quay lại với các mối quan hệ cũ, vẫn có những ánh nhìn khác về mình. Tôi viện cớ "còn bệnh, bác sĩ cấm uống" để từ chối dần các cuộc vui. Nhưng bạn bè thì cười chê, nói ra nói vào: "Bệnh gì mà dai vậy?", "không uống nổi thì nói thẳng, bày đặt lý do", "uống vài ly có sao đâu"...
Có lúc tôi chạnh lòng, tự hỏi: "Mình làm vậy là đúng hay sai? Giữ sức khỏe cho bản thân mà cũng bị cười chê như vậy sao?". Nhưng rồi tôi nghĩ lại, không ai sống thay mình, không ai chịu đau thay mình, và cũng không ai chịu hậu quả sức khỏe thay mình được. Thế nên, tôi chọn sức khỏe, chọn sống tỉnh táo, chọn gia đình, dù đôi khi phải đánh đổi bằng việc bị hiểu lầm, chê trách.
Giờ đây, tôi không còn cố giải thích nhiều nữa. Ai hiểu thì hiểu, không hiểu cũng không sao. Tôi chỉ biết, mỗi sáng thức dậy không chóng mặt, không đau bụng, đó đã là điều đáng giá. Nếu là bạn, bạn có dám bỏ nhậu như tôi không?
Và khi bị bạn bè cười chê như vậy, bạn sẽ làm gì?
Nghị định 90/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành, quy định: hành vi lôi kéo, ép buộc người khác uống rượu bia hoặc sử dụng thức uống này ngay trước, trong giờ làm việc, học tập sẽ khiến người vi phạm nộp 1- 3 triệu đồng.
Diep LuanChồng tự tin 'lon bia cho có không khí chẳng ảnh hưởng đến việc lái xe'
Một tháng chìm trong bia rượu vì 'chạy sô' tất niên từ Tết dương đến Tết âm
Trả giá vì tự tin lái xe về nhà sau khi 'uống vài chén cho vui'
Tuổi 30 bụng phệ, gan nhiễm mỡ độ 2 vì ngày nào cũng nhậu
'Tài xế say xỉn gây tai nạn chết người, bạn nhậu không vô can'
'Nhiều người nốc rượu, bia chứ không biết thưởng thức'