Từ 7h hôm nay, sân nhà văn hóa thôn Tri Lễ, xã Dân Hòa chật kín người, dù hơn 8h việc chi trả tiền đền bù mới bắt đầu. Người dân tập trung từ sớm, cầm sẵn giấy tờ, mắt dõi vào khu vực làm thủ tục.
Đến sớm, nhiều người tranh thủ trò chuyện, nhắc chuyện ngày nhận ruộng từ đầu những năm 1990, chuyện cấy cày, mùa vụ, những năm được mùa nhưng thu nhập vẫn chỉ đủ trang trải, không có tích lũy. Rồi câu chuyện dần chuyển sang hiện tại, người hỏi nhau được đền bù bao nhiêu, người chia sẻ cách chia tiền cho con, người lại băn khoăn không biết nên làm gì khi không còn ruộng.
Bên trong nhà văn hóa, khoảng 15 cán bộ Ban Quản lý dự án đầu tư – hạ tầng xã Dân Hòa được phân công làm việc. Các dãy bàn được bố trí để người dân ngồi đối chiếu lại số liệu trước khi ký nhận tiền. Tại cửa, một cán bộ tiếp nhận căn cước công dân, thông báo buổi sáng sẽ giải quyết khoảng 50 trong tổng số 104 hộ, số còn lại chuyển sang buổi chiều.
Những người vừa làm xong thủ tục bước ra sân nhà văn hóa đã lập tức được hỏi han: “Được bao nhiêu?”, “Tính làm gì chưa?”. Những câu hỏi lặp lại, nhưng câu trả lời phần lớn vẫn chưa rõ ràng.
Chị Nguyễn Thị Xuân, 46 tuổi, nhận khoảng 3 tỷ đồng cho hơn 2.700 m2 đất nông nghiệp. Gia đình có 8 người, số tiền được chia cho các con nên phần vợ chồng giữ lại chỉ hơn một tỷ đồng. Chị nói khoản tiền này lớn hơn bất kỳ số tiền nào từng có, nhưng cũng khiến chị bối rối.
“Tiền nhiều thật, nhưng chưa biết làm gì. Đất giờ không mua nổi, vàng thì lên xuống. Xây nhà thì sợ hết tiền mà không xây cũng không biết để làm gì”, chị nói.
Trước đây, nguồn sống của gia đình chị chủ yếu trông vào vài sào ruộng và những công việc làm thuê. Khi đất bị thu hồi, sinh kế gần như mất. Chồng chị làm thợ xây, còn chị ai thuê gì làm nấy. Làng có nghề làm nón, đan lát nhưng thu nhập mỗi ngày chỉ 50.000-100.000 đồng, không đủ tạo sự ổn định.
“Giờ chỉ mong khu đô thị làm lên thì có thêm việc”, chị mong mỏi.
Cách đó không xa, bà Nghiêm Thị Ngoãn, 77 tuổi, nhận 3,6 tỷ đồng cho 9 sào ruộng (mỗi sào ruộng Bắc Bộ 360 m2). Số tiền dự kiến được chia cho bốn người con. Cả đời gắn với ruộng đồng, giờ không còn đất canh tác, bà “không biết làm gì ra tiền, sợ tiêu dần rồi hết”.
Ở tuổi gần 80, ông Nguyễn Trọng Bình đã trải qua nhiều lần đất bị thu hồi. Từ gần một mẫu ruộng ban đầu, qua các đợt làm đường, xây dựng công trình, diện tích canh tác của gia đình dần thu hẹp, đến nay không còn gì. Trước gia đình ông chủ yếu cấy lúa, chăn nuôi thêm, cũng chỉ đủ ăn. Với 2,5 tỷ đồng vừa nhận, ông dự định chia cho các con, phần còn lại gửi ngân hàng để chi tiêu dần.
“Trước có ruộng, không bao giờ lo đói. Giờ hết ruộng, phải đong gạo, nghĩ cũng xót ruột”, ông nói.
Cách Tri Lễ khoảng 10 km, tại thôn Từ Am, xã Tam Hưng, trong sáng nay 98 hộ dân được nhận hơn 200 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho gần 200.000 m2 đất thu hồi. Việc chi trả diễn ra trật tự, nhanh chóng, hầu hết gia đình đã có phương án chia cho con cái làm vốn hoặc gửi tiết kiệm.
Những gì diễn ra tại Dân Hòa hay Tam Hưng chỉ là một phần của quá trình chuyển đổi lớn tại khu vực phía nam Hà Nội. Dự án Khu đô thị thể thao Olympic, khởi công cuối năm 2025, có quy mô hơn 9.100 ha, tổng mức đầu tư khoảng 925.000 tỷ đồng, trải dài qua 11 xã, dự kiến phục vụ hơn một triệu dân.
Riêng tại xã Thanh Oai, diện tích thu hồi khoảng 845 ha, liên quan gần 15.000 thửa đất, với tổng kinh phí bồi thường hàng nghìn tỷ đồng. Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tháng 6/2026 để kịp tiến độ dự án.
Với người dân ở cả Tri Lễ và Từ Am, mối quan tâm chung vẫn là làm gì để có nguồn thu ổn định sau khi không còn đất sản xuất, nhất là với những lao động trung niên, ít cơ hội chuyển đổi nghề.
Ngân hàng Thế giới khuyến nghị tiền bồi thường khi thu hồi đất cần được coi là nguồn vốn tái thiết sinh kế thay vì chỉ là khoản thu nhập ngắn hạn. Nếu không có kế hoạch sử dụng hợp lý, nhiều hộ có thể giảm thu nhập sau một thời gian, do mất tư liệu sản xuất nhưng không tạo được nguồn thu mới bền vững.
Tổ chức này cũng khuyến nghị cần đi kèm các chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, đào tạo kỹ năng và tư vấn tài chính, đồng thời khuyến khích người dân phân bổ nguồn tiền theo hướng dài hạn, như đầu tư sản xuất, kinh doanh nhỏ hoặc tích lũy an toàn.
Du lịch TP.HCM dịp 30.4 năm nay sôi động khi hàng loạt chương trình kích cầu được triển khai, từ tour trải nghiệm mới lạ đến các gói ưu đãi sâu.
Nhiều sản phẩm du lịch đa dạng từ đường sông, xe cổ, metro, thể thao đến trực thăng và các mô hình sáng tạo được đưa vào khai thác.
Đồng thời, nhiều điểm đến, khách sạn và khu vui chơi đồng loạt giảm giá tới 50% nhằm thu hút du khách trong và ngoài nước.
Theo Sở Du lịch TP.HCM, thành phố đang triển khai nhiều chương trình kích cầu, chuẩn bị phục vụ người dân và du khách trong dịp lễ 30.4 - 1.5 và mùa hè 2026. Đây cũng là hoạt động hướng đến kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên TP.HCM.
Nổi bật trong mùa cao điểm này là các tour mang tính biểu tượng như "Biệt động Sài Gòn", hành trình trải nghiệm bằng xe cổ Retro Rides, hay chuỗi "TP.HCM tôi yêu" kết nối trung tâm với các điểm đến lân cận như: Cần Giờ, Củ Chi, Bình Dương.
Đặc biệt, thành phố còn nâng tầm trải nghiệm với các sản phẩm cao cấp như ngắm TP.HCM bằng trực thăng, kết hợp du thuyền 5 sao tạo nên chuỗi trải nghiệm "Thủy - Không" độc đáo, giúp hình ảnh đô thị trở nên hiện đại và khác biệt hơn trong mắt du khách.
Song song với việc đa dạng sản phẩm, các doanh nghiệp lữ hành lớn như Saigontourist, Vietravel, Bến Thành Tourist, Vietluxtour, Đất Việt Tour..., đã tung ra nhiều gói ưu đãi hấp dẫn, giảm giá tới 41%, với mức giá khởi điểm chỉ từ 599.000 đồng.
Các chương trình nổi bật bao gồm:
Du lịch đường thủy cũng trở thành "điểm sáng" với các tour ăn tối, ngắm pháo hoa trên sông, thưởng trà chiều, hay hành trình nghệ thuật trên tàu với biểu diễn cồng chiêng, đàn T’rưng.
Trong khi đó, thị trường khách quốc tế tiếp tục được khai thác mạnh với các sản phẩm như Free Walking Tour, tour đêm Sài Gòn, Chợ Lớn Night Tour..., nâng cao trải nghiệm cho du khách nước ngoài.
Không chỉ lữ hành, hệ thống lưu trú từ 3 - 5 sao tại TP.HCM cũng tham gia "cuộc đua" kích cầu với mức giảm từ 20% đến 50%, tập trung vào các gói "Staycation" và "Book in Advance".
Nhiều khách sạn còn tung ưu đãi đặc biệt cho khách bay đêm như nhận phòng sớm, trả phòng muộn, giảm giá đêm đầu, đồng thời chuyển hướng sang các combo giá trị gia tăng kết hợp ẩm thực, spa và trải nghiệm rooftop (không gian trên tầng thượng) ngắm pháo hoa.
Ngoài ra, TP.HCM triển khai chương trình "Travel Pass" trị giá 2,5 triệu đồng dành cho khách quốc tế, tích hợp di chuyển, ăn uống và mua sắm, giúp hành trình du lịch thuận tiện hơn.
Các điểm vui chơi lớn cũng có nhiều ưu đãi, gồm:
Đặc biệt, Lễ hội bánh mì Việt Nam 2026 với khoảng 150 gian hàng hứa hẹn trở thành điểm check-in và trải nghiệm ẩm thực hấp dẫn.
Với chiến lược không cạnh tranh bằng giá rẻ mà tập trung vào chất lượng dịch vụ và trải nghiệm khác biệt, TP.HCM đang từng bước khẳng định vị thế điểm đến "an toàn - thân thiện - hấp dẫn - chuyên nghiệp", sẵn sàng đón làn sóng du khách bùng nổ trong mùa cao điểm du lịch 2026.
Sở Xây dựng TP.HCM vừa báo cáo, đề xuất UBND TP.HCM phương án duy trì công viên tạm tại các khu đất trống đã chỉnh trang phục vụ Tết Nguyên đán 2026, trong đó làm rõ cơ chế chi phí vận hành gắn với từng vị trí khu đất và mức độ triển khai dự án.
Theo Sở Xây dựng, sau thời gian đưa vào sử dụng, các công viên tạm tại khu vực trung tâm nhận được sự đồng thuận của người dân. Trên cơ sở đó, các đơn vị thống nhất tiếp tục duy trì một số khu đất phù hợp, đồng thời xây dựng phương án tài chính tương ứng với từng nhóm.
Đối với 6 khu đất chưa triển khai dự án, chi phí vận hành được xác định theo hướng xã hội hóa, do đơn vị quản lý hoặc doanh nghiệp tài trợ đảm nhận.
Cụ thể, khu đất số 135 Nguyễn Huệ - 39 Lê Lợi (phường Sài Gòn) do Tổng công ty thương mại Sài Gòn tự tổ chức duy trì bằng nguồn lực của đơn vị. Khu đất tứ giác Lê Thánh Tôn – Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Lê Lợi - Nguyễn Trung Trực (phường Bến Thành) được doanh nghiệp phối hợp duy trì, trong đó có đơn vị tài trợ kinh phí chăm sóc cảnh quan.
Tại khu đất số 152 Trần Phú (phường Chợ Quán), chi phí vận hành công viên tạm được doanh nghiệp hỗ trợ; tương tự, khu đất số 33 Nguyễn Du, 34 - 36 và 42 Chu Mạnh Trinh (phường Sài Gòn) được tài trợ trong thời gian chưa bàn giao mặt bằng cho bên thuê đất.
Riêng khu đất số 2 - 4 - 6 Nguyễn Huệ (đoạn mũi tàu Nguyễn Huệ - Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn), doanh nghiệp duy trì công viên tạm đến hết dịp 30.4, sau đó bàn giao lại cho Tổng công ty du lịch Sài Gòn tiếp tục vận hành bằng nguồn lực của đơn vị.
Đối với khu đất số 8 Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa), UBND phường đang quản lý, đồng thời đề xuất bố trí kinh phí để duy tu, vận hành công viên tạm.
Với 5 khu đất đã có kế hoạch sử dụng, triển khai dự án theo tiến độ, Sở Xây dựng cho biết việc chỉnh trang giới hạn ở khu vực mặt tiền, trồng thêm cây xanh, hoa kiểng đảm bảo mỹ quan đô thị và vệ sinh môi trường. Kinh phí vận hành do các đơn vị thuê đất hoặc chủ đầu tư chi trả.
Cụ thể, khu đất số 2 - 4 - 6 Hai Bà Trưng và 8 - 12 Lê Duẩn (phường Sài Gòn) tiếp tục thực hiện theo hợp đồng thuê đất, trong đó doanh nghiệp chịu trách nhiệm chỉnh trang khu vực phía trước. Khu đất số 87 Cống Quỳnh và khu đất 74 Hồ Hảo Hớn - 289 Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) do các doanh nghiệp đang triển khai dự án thực hiện cải tạo mặt tiền kết hợp thi công.
Tại khu đất số 7 Lê Thị Hồng Gấm (phường Bến Thành), ngân hàng đang sử dụng khu đất theo kế hoạch, kết hợp chỉnh trang khu vực mặt tiền.
Với các phương án trên, ngân sách nhà nước không phải nguồn chi chính cho mô hình công viên tạm. Chỉ trong trường hợp đặc biệt như khu đất số 8 Võ Văn Tần, khi không huy động được xã hội hóa, mới xem xét bố trí kinh phí.
Đồng thời, đề xuất của doanh nghiệp về miễn, giảm tiền thuê đất hoặc khai thác một phần khu đất để bù đắp chi phí vận hành sẽ được các cơ quan chức năng nghiên cứu riêng, không gắn với chủ trương chung.
Trước khi làm nhân viên văn phòng, chị Vương Thu Hương có thời gian dài ở nhà chăm con và không tham gia BHXH. Khi quay lại thị trường lao động ở tuổi trung niên, chị bắt đầu lại từ đầu với công việc chuyên viên văn phòng, thu nhập ổn định nhưng không cao.
Mỗi ngày của chị Hương bắt đầu từ sáng sớm với lịch họp dày đặc, xử lý hồ sơ, tổng hợp báo cáo và theo sát tiến độ công việc đến cuối giờ chiều. Công việc đều đặn nhưng áp lực không nhỏ, trong khi mức lương hiện tại của chị chỉ hơn 8,5 triệu đồng/tháng.
Với mức thu nhập này, mỗi tháng chị đóng BHXH chưa đến 900.000 đồng, khiến chị không khỏi băn khoăn về quyền lợi lâu dài. "Tôi dự tính năm tới đủ 15 năm đóng BHXH là có thể nghỉ hưu theo quy định mới, nhưng thu nhập hiện tại chỉ ở mức trung bình, khi về hưu áp lực chi tiêu, đặc biệt là chi phí sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe, sẽ trở thành gánh nặng", chị Hương chia sẻ.
Theo quy định hiện hành, lao động nữ đóng đủ 15 năm BHXH sẽ được hưởng 45% mức bình quân tiền lương đóng. Nếu lấy mức lương hiện tại của chị Hương khoảng 8,5 triệu đồng/tháng để ước tính, thì lương hưu mỗi tháng chỉ vào khoảng gần 3,8 triệu đồng. Trên thực tế, do mức bình quân tiền lương được tính cho toàn bộ quá trình đóng BHXH, trong đó nhiều năm trước có thu nhập thấp hơn, nên con số này có thể còn thấp hơn.
"Tính ra mỗi tháng nhận chưa đến 4 triệu đồng thì rất khó xoay xở, nếu không có sự điều chỉnh về mức đóng hoặc thời gian đóng, nhiều người lao động như tôi sẽ rơi vào tình cảnh lương hưu không đủ đảm bảo mức sống tối thiểu", chị Hương bày tỏ.
Tương tự, chị Vũ Ngọc Anh (Hà Nội) cho biết, khi nghe tin Nhà nước cho giảm năm đóng BHXH từ 20 năm xuống 15 năm để được nhận lương hưu chị mừng lắm vì mình sắp đủ điều kiện để về hưu, nhưng chị lại lo vì mức lương hưu thấp, có thể sẽ phải bán hàng online hoặc đi làm thêm để có thêm thu nhập.
"Ai cũng muốn đóng BHXH ở mức cao để được hưởng lương cao nhưng rất khó vì cơ quan chỉ đóng theo lương cơ bản, không phải tổng thu nhập", chị Ngọc Anh nói.
Theo BHXH Việt Nam, trong nhiều năm qua, điều kiện phải đóng đủ 20 năm BHXH mới được hưởng lương hưu đã trở thành rào cản với nhiều người lao động, đặc biệt là nhóm tham gia muộn hoặc có quá trình đóng gián đoạn. Không ít trường hợp dù đã đóng nhiều năm nhưng vẫn phải nhận BHXH một lần, đồng nghĩa rời khỏi hệ thống an sinh khi về già.
Luật BHXH năm 2024 đã điều chỉnh thời gian đóng tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm, nhằm mở rộng diện bao phủ và tạo cơ hội cho nhiều người đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Đại diện BHXH Việt Nam cho rằng, việc giảm thời gian đóng tối thiểu đã trực tiếp tháo gỡ "nút thắt", giúp gia tăng đáng kể số người có thể tiếp cận lương hưu, phù hợp với thực tế thị trường lao động có nhiều biến động.
Trước lo ngại mức hưởng sẽ thấp khi thời gian đóng ngắn, cơ quan này cho rằng cách nhìn này chưa đầy đủ. Bởi ngoài khoản lương hưu hằng tháng, người hưởng còn được cấp thẻ BHYT miễn phí với mức hưởng cao, giúp giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao.
Bên cạnh đó, người hưởng lương hưu còn được đảm bảo các chế độ tử tuất như trợ cấp mai táng, trợ cấp cho thân nhân. Lương hưu cũng được Nhà nước điều chỉnh định kỳ theo chỉ số giá tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế nhằm đảm bảo giá trị thực.
Theo các chuyên gia, với nhóm lao động trung niên, lao động tự do hoặc tham gia BHXH không liên tục, quy định mới mang lại cơ hội "ở lại hệ thống", thay vì bị loại bỏ như trước đây.
Dù vậy, nguyên tắc "đóng - hưởng" vẫn là cốt lõi của chính sách. Người tham gia đóng càng cao, thời gian càng dài thì mức lương hưu càng lớn. Việc giảm thời gian xuống 15 năm không nhằm khuyến khích tham gia ngắn hạn, mà mở rộng cơ hội tiếp cận, trong khi người lao động vẫn nên duy trì đóng lâu dài để tối ưu quyền lợi khi về già.
Theo BHXH Việt Nam, trong năm 2025, số người hưởng BHXH một lần giảm 24,43% so với năm 2024. Trong 2 tháng đầu năm 2026, con số này tiếp tục giảm 28,29% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nhiều năm trước đó, tình trạng rút BHXH một lần có xu hướng gia tăng. Các chuyên gia nhận định, người lao động đang dần cân nhắc kỹ hơn, lựa chọn ở lại hệ thống để đảm bảo an sinh lâu dài.
