Ghép tế bào gốc điều trị u lympho ác tính, ngăn nguy cơ tái phát

BS.CK2 Nguyễn Đức Thông, Trưởng Khoa Nội soi, Bệnh viện Nguyễn Trãi, bên lề hội nghị quốc tế cập nhật tiến bộ mới trong nội soi chẩn đoán và điều trị u ống tiêu hóa ngày 15/4, cho biết thực tế tại viện ghi nhận đa số người bệnh vẫn có tâm lý chờ xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, đi tiêu ra máu, thiếu máu, sụt cân... mới đi khám.

Theo bác sĩ, khi cơ thể đã "lên tiếng", bệnh thường ở giai đoạn muộn. Lúc này, dù được phẫu thuật, tế bào ung thư có thể đã di căn đến cơ quan khác, khiến tiên lượng sống giảm đáng kể.

Để giảm nguy cơ tiến triển ung thư tiêu hóa, người dân cần thay đổi thói quen, chuyển từ "đợi có bệnh mới chữa" sang chủ động tầm soát khi còn khỏe mạnh. Mốc khuyến cáo bắt đầu nội soi dạ dày và đại tràng là từ 40 tuổi. Sau lần nội soi đầu tiên, tùy kết quả, bác sĩ sẽ xây dựng lịch theo dõi phù hợp. Người nguy cơ cao như nhiễm vi khuẩn HP, viêm teo, chuyển sản ruột cần nội soi định kỳ sát hơn, khoảng 1-2 năm một lần. Đặc biệt, người có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa nên tầm soát từ sớm hơn.

Nội soi sớm mang lại lợi ích lớn vì giúp phát hiện và xử lý kịp thời các tổn thương tiền ung thư. Bác sĩ Thông dẫn chứng, nhiễm HP là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày, có thể tiến triển qua các giai đoạn viêm teo, chuyển sản ruột và ung thư sớm. Với đại tràng, các polyp tuyến (adenoma) có nguy cơ cao trở thành khối u ác tính nếu không được phát hiện và cắt bỏ kịp thời.

Khi phát hiện polyp qua nội soi, bác sĩ có thể cắt bỏ ngay. Người bệnh gần như khỏi hoàn toàn, xuất viện trong ngày, tránh được phẫu thuật lớn và giảm nguy cơ ung thư đại tràng về sau.

Bên cạnh sự chủ động của người dân, năng lực chẩn đoán sớm của cơ sở y tế cũng đóng vai trò quan trọng. Bệnh viện đang đẩy mạnh ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như nội soi nhuộm màu, nội soi phóng đại nhằm nâng cao khả năng phát hiện tổn thương. Nội soi siêu âm cũng được triển khai sâu hơn, giúp đánh giá chính xác khối u trong thành ống tiêu hóa, xác định lớp tổn thương để sinh thiết và lên kế hoạch điều trị.

BS.CK2 Lê Thanh Phong, Phó giám đốc Bệnh viện Nguyễn Trãi, nhấn mạnh nội soi tiêu hóa ngày càng giữ vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm, đánh giá tổn thương và điều trị ít xâm lấn. Việc cập nhật tiến bộ y khoa và mở rộng hợp tác quốc tế là chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, cải thiện chất lượng điều trị.

Tại hội nghị,PGS Osamu Dohi, Bộ môn Tiêu hóa - Gan mật Phân tử, Trường Đại học Y khoa Kyoto (Nhật Bản), đã trực tiếp trao đổi học thuật, hỗ trợ các bác sĩ trong nước hoàn thiện và nâng cấp kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) lên những mức độ khó và chuyên sâu hơn.

Đây là phương pháp điều trị ung thư giai đoạn sớm qua nội soi, giúp loại bỏ tổn thương mà vẫn bảo tồn dạ dày, hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí. Tại Nhật Bản, ESD được áp dụng rộng rãi nhờ chương trình tầm soát hiệu quả. Trước đây, người từ 40 tuổi được X-quang dạ dày cản quang rồi nội soi tầm soát hằng năm. Gần đây, khi tỷ lệ nhiễm HP giảm, Nhật Bản ghi nhận số ca ung thư dạ dày giảm dần và chuyển sang tầm soát định kỳ mỗi 2-3 năm cho người trên 50 tuổi.

Theo các bác sĩ, hiện nay nội soi gây mê đã trở nên phổ biến, giúp quá trình thực hiện nhẹ nhàng, không đau, góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại, khuyến khích người dân chủ động tầm soát để bảo vệ sức khỏe.

Tin Gốc: Vnexpress

Chiều 12.5, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ cho biết, vừa phẫu thuật cấp cứu thành công một trường hợp hy hữu - bệnh nhân bất cẩn tự bắn thủng bụng mình khi khi sử dụng máy bắn đinh cầm tay tại nhà.

Trước đó, anh N.V.T, 31 tuổi, ở thành phố Cần Thơ, nhập viện Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ trong tình trạng vết thương bụng vùng cạnh dưới rốn bên trái không chảy máu, đau nhẹ. Anh T. cho biết, trước đó, trong lúc sử dụng máy bắn đinh cầm tay, không may anh T. bị trượt tay nên một cây đinh đã xuyên vào ổ bụng anh.

Qua thăm khám và chụp cắt lớp vi tính có cản quang, các bác sĩ ghi nhận dị vật cản quang nằm trong mô mềm cơ thắt lưng bên trái, cạnh đốt sống L5. Các bác sĩ của bệnh viện đã tiến hành hội chẩn và chỉ định phẫu thuật cấp cứu bệnh nhân.

Ngay sau đó, ê kíp của Trung tâm Chấn thương chỉnh hình đã nhanh chóng xác định và lấy thành công dị vật là một cây đinh kim loại dài khoảng 4 cm nằm ở cơ thắt lưng chậu trái. Tiếp theo, ê kíp Khoa Ngoại Tổng hợp tiến hành phẫu thuật thám sát ổ bụng để đánh giá các tổn thương liên quan.

Điều hy hữu là các cơ quan khác như dạ dày, ruột non và đại tràng của bệnh nhân không phát hiện tổn thương. Dị vật được xác định đã đi xuyên qua mạc treo ruột non và mạc treo đại tràng trước khi dừng lại ở cơ thắt lưng chậu. Sau đó bệnh nhân được bơm rửa ổ bụng và đặt dẫn lưu theo dõi. Hiện tại, tình trạng bệnh nhân ổn định, vết mổ khô, hồi phục tốt.

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Triệu Thanh Tùng, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện đa khoa Trung ương Cần Thơ, cây đinh xuyên ổ bụng nhưng "lọt" qua các quai ruột chỉ gây tổn thương mạc treo ruột rồi dừng ở cơ thắt lưng chậu là rất hiếm gặp. Trên thực tế, các tai nạn do máy bắn đinh có thể gây ra nhiều tổn thương nghiêm trọng như xuyên thủng thành bụng, tổn thương ruột, gan, mạch máu lớn, phổi, mắt hoặc thậm chí đe dọa tính mạng nếu dị vật đi sâu vào các cơ quan trọng yếu. Một số trường hợp khi nhìn bên ngoài chỉ là vết thương nhỏ, ít chảy máu nhưng bên trong đã gây tổn thương phức tạp, khiến người bệnh dễ chủ quan và nhập viện muộn.

Các bác sĩ cũng lưu ý, khi xảy ra tai nạn do dị vật xuyên vào cơ thể, người dân tuyệt đối không tự ý rút dị vật tại chỗ vì có thể làm tổn thương mạch máu và gây chảy máu ồ ạt. Người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được đánh giá bằng các phương pháp hiện đại và xử trí kịp thời.

Tin Gốc: Thanh Niên

TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP HCM, tại hội nghị khoa học kỹ thuật ngày 15/5, cho biết ung thư là nguyên nhân tử vong do bệnh tật đứng đầu thế giới hiện nay, vượt qua các bệnh lý không lây nhiễm khác như tim mạch, đột quỵ hay đái tháo đường. Mỗi ngày thế giới ghi nhận hơn 26.000 ca tử vong do ung thư, trong khi bệnh tim mạch - nhóm bệnh từng đứng đầu nhiều năm - khoảng 25.840 trường hợp.

Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và 120.000 ca tử vong mỗi năm do bệnh này. Bộ Y tế ước tính cả nước có hơn 400.000 người sống chung với bệnh ung thư trong vòng 5 năm gần đây.

Theo bác sĩ Tuấn, tỷ lệ mắc mới ung thư của Việt Nam chưa thuộc nhóm cao so với thế giới, song tỷ lệ tử vong đáng lo ngại. Một trong những nguyên nhân chính là nhiều bệnh nhân đến viện quá muộn. Một nghiên cứu cho thấy 50-80% bệnh nhân ung thư tới bệnh viện khi đã ở giai đoạn 3 hoặc 4, khiến hiệu quả điều trị thấp, tốn kém và tỷ lệ tử vong cao.

Xu hướng già hóa dân số cũng khiến gánh nặng ung thư ngày càng tăng. Việt Nam hiện có hơn 11% dân số trên 60 tuổi và đang bước vào giai đoạn dân số già. Trong các loại ung thư phổ biến, nam giới thường mắc ung thư gan, phổi, dạ dày; còn nữ phổ biến với ung thư vú, phổi và đại trực tràng.

Trọng tâm hiện nay của ngành y tế Việt Nam là chuyển từ điều trị sang phòng bệnh và tầm soát phát hiện sớm. TP HCM và nhiều tỉnh thành đang hướng tới việc lập hồ sơ sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ hàng năm cho người dân để sàng lọc nhóm nguy cơ cao.

Giới chức y tế TP HCM đang học hỏi từ mô hình khám sức khỏe Ningen Dock của Nhật Bản, ra đời từ năm 1954, với triết lý khám định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng. "Ningen" nghĩa là con người, còn "Dock" là xưởng sửa chữa tàu biển. Người Nhật ví mỗi con tàu dù chưa hư hỏng vẫn cần được đưa vào xưởng kiểm tra định kỳ trước và sau mỗi chuyến ra khơi. Tương tự, con người cũng nên khám sức khỏe định kỳ hàng năm để phát hiện bệnh sớm ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Hiện Nhật có hơn 1.700 cơ sở triển khai mô hình này, thu hút khoảng 3,7 triệu người khám sức khỏe mỗi năm. Số liệu từ Nhật giai đoạn 2016-2018, cứ 1.000 người tham gia tầm soát phát hiện được 13,7 ca ung thư đại trực tràng và 13,3 ca ung thư vú.

"Nếu không tầm soát, những người này có thể chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn trễ", bác sĩ Tuấn nói, cho rằng tất cả mọi người đều nên khám sức khỏe định kỳ hàng năm, song cần phân tầng nguy cơ để tầm soát phù hợp. Nhóm nguy cơ cao gồm người hút thuốc lá nhiều, sống trong môi trường ô nhiễm hoặc có người thân mắc ung thư cần được theo dõi sát hơn.

Các nghiên cứu cho thấy khoảng 1/3 số ca ung thư xuất phát từ đột biến gene, 2/3 còn lại bắt nguồn từ môi trường sống. Điều này đồng nghĩa phần lớn ca ung thư hoàn toàn có thể dự phòng được thông qua thay đổi lối sống. Các biện pháp được khuyến cáo gồm không hút thuốc, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, ăn uống lành mạnh và hạn chế thực phẩm lên men, dự trữ lâu ngày.

Tại hội nghị, các chuyên gia cũng đề cập vai trò của AI trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Bệnh viện Ung bướu TP HCM đang ứng dụng AI trong lập kế hoạch xạ trị, phát hiện đột biến gene HER2 và hỗ trợ đọc CT phổi phát hiện bướu sớm. Một bác sĩ xạ trị có thể mất 4 tiếng để lập kế hoạch điều trị cho một bệnh nhân, nhưng AI chỉ mất khoảng 2 phút và còn cho độ chính xác cao hơn.

Tin Gốc: Vnexpress