Một thiếu niên 15 tuổi ở TP.HCM đập phá nhà cửa, thậm chí cầm dao đe dọa chính cha mẹ mình chỉ vì bị tịch thu điện thoại. Đêm đó cả khu phố bị đánh thức bởi tiếng la hét của cậu ấy.
Những trường hợp như trên đã từng được bệnh viện tiếp nhận thời gian qua.
Bệnh viện Tâm thần TP.HCM đã tiếp nhận nhiều trẻ nhập viện để cai nghiện điện thoại, mạng xã hội, game… Bác sĩ Nguyễn Thị Kiều Tiên – Trưởng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM – cho biết có trường hợp nhập viện trong tình trạng kích động mạnh, cũng có trường hợp không phải cha mẹ mà là công an địa phương đưa vào bệnh viện.
Còn bác sĩ Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa tâm lý lâm sàng – phục hồi chức năng – y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM, thông tin ngày càng có nhiều trẻ em bị ảnh hưởng đến sự phát triển do sử dụng thiết bị điện tử quá mức.
Mỗi tháng tại khoa này tiếp nhận cả trăm bệnh nhi có vấn đề về sức khỏe tâm lý mà nguyên nhân gián tiếp đều do sử dụng thiết bị điện tử quá mức. Tuy nhiên điểm chung là không có cha mẹ nào đưa con đến Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khám với lý do trẻ bị nghiện thiết bị số cả. Hầu hết chỉ tìm đến với lý do như trẻ chậm nói, học sa sút, mất tập trung, rối loạn cảm xúc, có hành vi bạo lực…
Theo bác sĩ Tiên, khi đã nghiện, trẻ thường bất chấp tất cả đề có được cái mình muốn nên dễ dẫn tới những hành vi cực đoan như chửi bới, đập phá tài sản. Nặng hơn có thể đánh đập cha mẹ, thậm chí dùng hung khí gây thương tích… chỉ để được xem màn hình.
“Bất kể trẻ được đưa đến vì lý do gì, chúng tôi đều hỏi rất kỹ về việc dùng điện thoại, máy tính bảng, máy tính. Nó là một phần không thể bỏ qua trong đánh giá”, bác sĩ Tiên chia sẻ.
Ghi nhận thực tế khám chữa bệnh tại Bệnh viện Nhi đồng 2, bác sĩ Sang cho biết tình trạng lệ thuộc vào tivi, điện thoại thông minh không chỉ ảnh hưởng trước mắt mà còn để lại hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và khả năng học tập của trẻ.
Một trong những biểu hiện phổ biến nhất là trẻ chậm nói. Trẻ nhỏ thường xuyên tiếp xúc với màn hình có xu hướng giảm tương tác với người xung quanh dẫn đến hạn chế về ngôn ngữ.
Nhiều trường hợp còn gặp rối loạn giấc ngủ, mất tập trung, giảm khả năng tiếp thu và sa sút trong học tập. Nếu không được can thiệp kịp thời, trẻ có thể tiếp tục gặp các vấn đề như suy giảm thị lực, thiếu kỹ năng xã hội, khó hòa nhập với bạn bè, thậm chí có biểu hiện chán học, né tránh trường lớp, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách.
Một số trẻ còn có dấu hiệu rối loạn hành vi do quen với việc được chiều bằng thiết bị điện tử từ nhỏ.
Phụ huynh bận rộn, thiếu thời gian nên thiết bị màn hình trở thành “giải pháp nhanh nhất” để giữ cho con yên là thực tế khó phủ nhận hiện nay. Có người mẹ đơn thân vừa đi làm vừa chăm con vừa làm việc nhà nên khi cần 30 phút để nấu ăn hay tắm rửa lập tức “ném” cho con chiếc điện thoại là cách nhanh nhất.
Trong nhiều trường hợp, phụ huynh còn tin rằng việc cho con tiếp xúc công nghệ sớm là lợi thế! Bác sĩ Tiên kể từng gặp những người nghĩ rằng con mình sẽ giỏi công nghệ khi cho tiếp xúc sớm thiết bị điện tử mà không biết chúng đang bị “ngộ độc tinh thần” từng ngày.
Đến khi vấn đề trở nên nghiêm trọng, cảm xúc phổ biến của phụ huynh là hối hận, tiếc nuối, giá như… Người chọn cách cực đoan là cắt mạng Internet, loại bỏ hoàn toàn thiết bị. Tuy vậy khi ấy trẻ đã có đủ cách để tiếp cận từ bên ngoài, thậm chí bỏ nhà đi..
Bác sĩ Sang cho rằng việc điều trị sẽ không quá phức tạp nếu được phát hiện sớm, nhất là trường hợp chậm nói đơn thuần. Việc quan trọng là phải giảm dần và hạn chế hoàn toàn thời gian sử dụng màn hình.
Đồng thời cha mẹ phải trò chuyện, chơi cùng và tạo môi trường giao tiếp tích cực cho con. Ngoài ra sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường có vai trò quan trọng bởi trẻ được tham gia hoạt động tập thể, giao tiếp với bạn bè, thầy cô sẽ dần cải thiện các kỹ năng xã hội.
Còn bác sĩ Tiên nói biện pháp không quá phức tạp, chỉ là đừng cho trẻ tiếp xúc màn hình quá sớm, đồng thời giới hạn thời gian sử dụng, tăng tương tác trực tiếp, khuyến khích hoạt động thể chất và xã hội.
“Những điều này tưởng chừng đơn giản nhưng lại là ranh giới giữa thói quen và cơn nghiện. Nếu một khi đã bước qua ranh giới đó, cái giá phải trả có khi là cả tương lai đứa trẻ”, bác sĩ Tiên nói.
Sau nhiều thông tin và hình ảnh bị rò rỉ, hãng công nghệ Nhật Bản đã chính thức trình làng Xperia 1 VIII, cạnh tranh với các mẫu smartphone cao cấp trên thị trường.
Điểm nổi bật nhất trên sản phẩm là thiết kế của cụm camera ở mặt lưng, khi sản phẩm được trang bị ba ống kính được đặt trên một cụm nổi hình vuông, thay vì ba ống kính được đặt theo chiều dọc như các phiên bản tiền nhiệm.
Kiểu thiết kế này giúp cụm camera trên Xperia 1 VIII trở nên nổi bật hơn, đồng thời khiến sản phẩm trở nên khác biệt hơn so với các thế hệ trước đây của Sony.
Tuy nhiên, mặt trước của Xperia 1 VIII vẫn giữ nguyên phong cách quen thuộc, với camera trước được đặt trên viền màn hình, thay vì đặt ngay bên trong màn hình như các mẫu smartphone khác. Kiểu thiết kế này khiến viền màn hình của Xperia 1 VIII dày hơn so với các mẫu smartphone cao cấp hiện có trên thị trường.
Sony cũng không tích hợp cảm biến vân tay vào màn hình như phần lớn smartphone khác hiện nay, mà tích hợp cảm biến vân tay vào nút nguồn ở cạnh bên sản phẩm.
Bên cạnh sự thay đổi về thiết kế, Xperia 1 VIII cũng được trang bị cấu hình mạnh mẽ, với màn hình 6,5 inch độ phân giải Full HD+ (2340x1080), tần số làm tươi 120Hz, bên trong là chip xử lý Snapdragon 8 Gen 5 cao cấp nhất của Qualcomm, RAM 12GB, đi kèm tùy chọn bộ nhớ lưu trữ 256/512GB hoặc RAM 16GB đi kèm bộ nhớ lưu trữ 512GB/1TB.
Sony vẫn giữ lại khe cắm thẻ nhớ ngoài và giắc cắm tai nghe 3,5mm trên smartphone của mình. Đây là 2 tính năng đã bị loại bỏ trên hầu hết smartphone ngày nay.
Mặt sau của sản phẩm là cụm 3 camera, đều có độ phân giải 48 megapixel, bao gồm camera chính, camera góc siêu rộng và camera tele.
Trong đó, camera tele được cố định tiêu cự 70mm với khả năng zoom quang học 2,9x, cùng cảm biến máy ảnh hoàn toàn mới có kích thước 1/1,56 inch, lớn gấp bốn lần so với thế hệ trước, điều này cho phép sản phẩm chụp ảnh các vật ở xa tốt hơn, ngay cả trong điều kiện thiếu sáng.
Sony cũng tích hợp tính năng AI vào ứng dụng camera để giúp nhận diện khung cảnh được ống kính ghi lại, từ đó gợi ý người dùng sử dụng các bộ lọc màu sắc khác nhau, thay đổi góc chụp… để có được hình ảnh ưng ý nhất.
Xperia 1 VIII vẫn được trang bị thỏi pin 5.000mAh, hỗ trợ công suất sạc 30W như các phiên bản cũ. Tuy nhiên, Sony tuyên bố thời lượng sử dụng pin trên sản phẩm sẽ được cải thiện nhờ khả năng tối ưu phần mềm và chip tiết kiệm năng lượng.
Xperia 1 VIII sẽ cho phép đặt trước ngay từ hôm nay, với mức giá khởi điểm 1.499 Euro (tương đương 46,2 triệu đồng) cho phiên bản 12/256GB, trong khi phiên bản cao cấp nhất với bộ nhớ 16GB/1TB có giá 1.999 Euro (tương đương 61,7 triệu đồng).
Mức giá này cao hơn đáng kể so với phiên bản Xperia 1 VII ra mắt vào năm ngoái, cũng như cao hơn so với nhiều mẫu smartphone khác thuộc phân khúc cao cấp. Điều này sẽ khiến Sony gặp không ít khó khăn để cạnh tranh với các đối thủ, khi các tính năng trên sản phẩm vẫn chưa thực sự tạo nên khác biệt để lôi kéo người dùng.
Các chuyên gia từ Đại học Công giáo Louvain (Bỉ) và Quỹ Khoa học Basque (Tây Ban Nha) tìm hiểu tác động của môi trường vi trọng lực đến não bộ sau thời gian dài con người sống trong môi trường vi trọng lực. Nghiên cứu mới, công bố trên tạp chí Neuroscience tuần này, tiến hành trên 2 nữ và 9 nam phi hành gia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), từng sống và làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) ít nhất 5 tháng.
Trong nghiên cứu, nhóm phi hành gia thực hiện một số nhiệm vụ nhất định nhằm đo lường khả năng cầm nắm, di chuyển và giữ vật thể không bị trượt. Họ lặp lại nhiệm vụ nhiều lần trước, trong và sau chuyến bay tới trạm ISS để so sánh.
Ở môi trường vi trọng lực, chỉ cần lực đẩy nhẹ cũng có thể khiến vật thể bay đi. Tuy nhiên, các phi hành gia vẫn thường xuyên có những hành động "quá mức". Thậm chí khi đã sống trên quỹ đạo vài tháng, họ vẫn nắm chặt tay hơn mức cần thiết vì lo ngại phải chống lại trọng lực khi cầm hoặc di chuyển vật thể.
Lúc trở về Trái Đất, phi hành gia cũng đưa ra dự đoán không chính xác về cách thao tác với vật thể. "Điều thú vị là, một số phi hành gia báo cáo rằng vật thể nặng hơn dự kiến. Mối liên kết lực nắm - tải trọng hình thành qua nhiều năm học hỏi trên Trái Đất có thể bị phá vỡ sau thời gian đủ dài ở trạng thái không trọng lượng", nhóm tác giả cho biết.
Theo Science Alert, trong môi trường vi trọng lực, chuyển động của cánh tay chậm và đối xứng hơn - lực dùng để nâng và hạ vật thể tương đương nhau. Nhưng sau khi trở về Trái Đất, phi hành gia phải điều chỉnh về trạng thái bất đối xứng, tức cần dùng nhiều lực hơn để nâng vật lên so với khi đặt xuống.
Không chỉ phi hành gia sống trên trạm ISS nhiều tháng, phi hành gia trải qua chuyến du hành vũ trụ ngắn ngày hơn cũng chịu tác động từ môi trường vi trọng lực và cần tái thích nghi khi trở về hành tinh xanh.
Tuần này, Christina Koch, phi hành gia trong nhiệm vụ Artemis II, đăng trên mạng xã hội video cô tập đi bộ và giữ thăng bằng sau chuyến bay tới Mặt Trăng hồi đầu tháng. Video cho thấy, chỉ 10 ngày sống ngoài không gian cũng có thể ảnh hưởng đến các cơ quan tiền đình - cấu trúc ở tai trong giúp cảm nhận trọng lực và truyền thông tin đó về não - dù mỗi thành viên phi hành đoàn vẫn tập luyện khoảng 30 phút mỗi ngày.
Theo Koch, khi quay trở lại môi trường có trọng lực, họ phụ thuộc nhiều vào thị giác để định hướng. Do đó, việc đi nối gót theo đường thẳng (tandem walk) trong khi mắt nhắm là thử thách lớn. "Chắc tôi sẽ phải đợi một thời gian nữa mới có thể lướt sóng trở lại", Koch hài hước chia sẻ.
Nữ phi hành gia cũng cho biết, việc tìm hiểu tác động của môi trường vi trọng lực có thể góp phần điều trị chứng chóng mặt, chấn động não và các rối loạn thần kinh - tiền đình khác trên Trái Đất.
Tôi thấy nhiều người vội vàng ra điểm giao dịch của nhà mạng để làm thủ tục vì sợ bị khóa SIM. Xin hỏi nếu không đi xác thực ngay từ thời điểm này thì tôi có bị khóa số điện thoại không? Có phải tất cả thuê bao đều phải xác thực lại? (Nguyễn Trung, Hà Nội)
