Truyền hình nhà nước Iran hôm nay đưa tin lực lượng hải quân nước này đã chặn một tàu chiến Mỹ định đi qua eo biển Hormuz.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Mỹ chưa lên tiếng về thông tin này. Sự việc diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động “Dự án Tự do”, chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng “người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran”.
“Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch”, phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. “Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran”, ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là “tuyến đường an toàn và đảm bảo” cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. “Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu”, ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước “cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải” tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm “tập trung vào việc chấm dứt chiến sự”, và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
"Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer sẽ rời chính quyền để đảm nhận một vị trí trong lĩnh vực tư nhân", giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung thông báo hôm 20/4, đồng thời ca ngợi "công việc tuyệt vời" mà bà đã thực hiện ở vai trò này.
Thứ trưởng Keith Sonderling sẽ điều hành Bộ Lao động Mỹ sau khi bà Chavez-DeRemer rời nhiệm sở. Chưa rõ Tổng thống Donald Trump sẽ đề cử ai giữ vị trí này lâu dài.
Bộ trưởng Chavez-DeRemer từng nhận được ủng hộ từ hơn 10 đảng viên Dân chủ trong quá trình phê chuẩn chức vụ, nhưng gần đây đối mặt với những lời kêu gọi từ chức vì cáo buộc rằng bà cùng các cố vấn, thành viên gia đình thường xuyên gửi tin nhắn với những yêu cầu cá nhân cho các nhân viên trẻ.
Báo New York Times tuần trước đưa tin bà Chavez-DeRemer và một cựu phó chánh văn phòng đã gửi tin nhắn yêu cầu nhân viên mang rượu đến cho họ trong các chuyến công tác của Bộ Lao động.
Chồng và cha của bà Chavez-DeRemer cũng nhắn tin qua lại với các nữ nhân viên trẻ, trong đó một số người được chính Bộ trưởng Lao động Mỹ chỉ thị phải "chăm sóc kỹ" các thành viên nam trong gia đình bà.
Những tin nhắn này được thu thập trong quá trình điều tra về năng lực điều hành của bà Chavez-DeRemer. Cuộc điều tra bắt nguồn từ đơn tố cáo về hàng loạt sai phạm, cho thấy mối lo ngại của cấp dưới khi họ tin rằng bà không quan tâm đến các công việc tại Bộ Lao động.
4 người trong nhóm của Bộ trưởng Chavez-DeRemer đã bị buộc thôi việc sau cuộc điều tra, trong đó có chánh văn phòng, phó chánh văn phòng, trưởng bộ phận tiền trạm và một thành viên trong đội an ninh bị nghi có quan hệ tình cảm với bà. 3 nhân viên đã nộp đơn khiếu nại rằng họ bị vi phạm quyền dân sự, mô tả môi trường làm việc tại Bộ Lao động Mỹ là "độc hại".
Trong một đoạn trao đổi hồi tháng 4/2025 mà truyền thông Mỹ tiếp cận được, ông Richard Chavez, cha bà Chavez-DeRemer, đã viết cho một nữ nhân viên trẻ: "Nghe nói em đang ở trong thành phố. Ước gì em cho tôi biết. Tôi đã có thể tìm cớ ra ngoài để đưa em đi tham quan rồi. Hãy giữ kín chuyện này nhé".
Trang tin MS NOW cho hay 2 nữ nhân viên trẻ đã nộp đơn tố cáo, cáo buộc chồng bà Chavez-DeRemer đã "có những hành vi đụng chạm thân thể không phù hợp" vào cuối năm ngoái khi họ đang làm việc tại văn phòng của Bộ Lao động Mỹ.
Bà Chavez-DeRemer không bị cáo buộc có hành vi sai trái trong sự việc liên quan đến cha và chồng mình.
“Các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới, hầu hết đều không liên quan đến cuộc tranh chấp ở Trung Đông, đã yêu cầu Mỹ xem liệu chúng ta có thể giúp giải cứu các con tàu của họ đang bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz hay không. Họ đơn thuần chỉ là những người ngoài cuộc trung lập và vô tội”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội X ngày 3.5 (sáng 4.5 giờ VN).
“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và nước Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ dẫn đường an toàn cho tàu của họ ra khỏi các vùng biển bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc kinh doanh của mình. Việc di dời tàu đơn thuần chỉ nhằm giải cứu những con người, công ty và quốc gia hoàn toàn không làm gì sai trái”, Tổng thống Trump nêu thêm.
Chủ nhân Nhà Trắng cho hay quá trình hộ tống các tàu qua eo biển Hormuz mang tên “Dự án Tự do” (Project Freedom) và sẽ bắt đầu vào sáng 4.5 theo giờ Trung Đông. Ông cũng tiết lộ các đại diện Mỹ đã có cuộc thảo luận "tích cực" với Iran và có thể dẫn đến "những điều tích cực cho tất cả".
Ông Trump cảnh báo nếu tiến trình di dời các tàu bị can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào thì Mỹ sẽ có biện pháp xử lý mạnh mẽ.
Sau phát biểu của ông Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ bắt đầu hỗ trợ "Dự án Tự do". "Sự hỗ trợ của chúng tôi cho nhiệm vụ phòng thủ này là rất cần thiết cho an ninh khu vực và nền kinh tế toàn cầu, trong khi chúng tôi cũng duy trì lệnh phong tỏa hải quân”, Chỉ huy CENTCOM Brad Cooper cho biết.
Mỹ sẽ điều các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay trên đất liền và trên biển cùng 15.000 binh sĩ tham gia nhiệm vụ, tuyên bố của CENTCOM có đoạn.
Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng Dự án Tự do sẽ không phải nhiệm vụ hộ tống.
CENTCOM cho hay “Sáng kiến tự do hàng hải” được công bố tuần trước sẽ là một phần quan trọng trong Dự án Tự do. Sáng kiến trên hướng đến việc chia sẻ thông tin để hỗ trợ an ninh ở eo biển Hormuz và kết hợp “hành động ngoại giao phối hợp quân sự”.
Trước động thái trên của Mỹ, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của quốc hội Iran, ông Ebrahim Azizi, viết trên mạng xã hội X rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Washington sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn.
The Guardian cho hay hiện có hơn 850 con tàu đang mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Trung Đông, bao gồm các lệnh phong tỏa của Mỹ và Iran.
Tuyên bố trên của ông Trump được đưa ra vài ngày sau khi phía Iran gửi đề xuất hòa bình mới, trong đó tập trung vào thỏa thuận nhằm mở cửa eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao Iran ngày 3.5 cho biết đã nhận được phản hồi của Mỹ và sẽ nghiên cứu.
Theo Hãng tin Tasnim ngày 25-4, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran cho biết phần lớn năng lực tên lửa của quốc gia này vẫn chưa được huy động trong cuộc chiến với Mỹ.
Chuẩn tướng Iran Reza Talaei-Nik khẳng định "một phần đáng kể tiềm lực tên lửa của Iran vẫn đang được dự phòng".
Nhấn mạnh rằng các lực lượng Iran luôn giữ thế thượng phong trong suốt cuộc xung đột, ông cho biết: "Quân đội chúng tôi đã duy trì ưu thế trên không tuyệt đối trên khắp các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Israel. Chỉ một phần năng lực tên lửa được sử dụng trong suốt 40 ngày giao tranh vừa qua".
Về các cuộc đối đầu trên biển, ông Talaei-Nik tuyên bố các chiến hạm của đối phương đã liên tục phải rút lui hàng trăm km khỏi vùng biển Oman trước những hành động quyết liệt từ phía lực lượng Iran.
Trước đó vào ngày 10-4, tờ Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ nắm thông tin tình báo cho biết Iran vẫn còn hàng ngàn tên lửa đạn đạo, và có thể triển khai bằng cách đưa bệ phóng ra khỏi các cơ sở ngầm.
Hơn một nửa số bệ phóng được xác nhận đã bị phá hủy, hư hại hoặc chôn vùi, song không ít trong số đó có thể sửa chữa hoặc tái khai thác từ các tổ hợp ngầm.
Kho tên lửa của Iran đã suy giảm đáng kể sau xung đột, nhưng nước này vẫn duy trì hàng nghìn tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, có thể được đưa ra khỏi nơi ẩn náu khi cần thiết.
Số lượng drone tấn công của Iran cũng giảm mạnh, nhưng nước này vẫn có thể tìm nguồn bổ sung từ Nga.
Ông Kenneth Pollack, Phó chủ tịch phụ trách chính sách tại Viện Trung Đông, nhận định: "Iran thể hiện năng lực đáng kinh ngạc trong việc đổi mới và tái thiết lực lượng một cách nhanh chóng".
"Đây là đối thủ đáng gờm hơn nhiều so với hầu hết các lực lượng quân sự Trung Đông, ngoại trừ Israel", ông nói.
Phía Israel ước tính khoảng 2/3 số bệ phóng tên lửa đạn đạo của Iran đã bị loại khỏi vòng chiến, nhưng lưu ý nhiều hệ thống bị chôn dưới lòng đất có thể được thu hồi. Iran hiện còn hơn 1.000 tên lửa tầm trung, trong khi trước xung đột ghi nhận khoảng 2.500 quả.
Trong suốt tuần qua, Tổng thống Donald Trump đưa ra rất ít thông tin rõ ràng về lộ trình kết thúc cuộc xung đột tại Iran.
Ngày 24-4, ông cho biết Iran sẽ đưa ra một đề nghị với Mỹ, nhưng bản thân ông vẫn chưa nắm được chi tiết.
Chỉ một ngày trước đó, ông Trump từng ám chỉ rằng những bất ổn xung quanh bộ máy lãnh đạo của Iran đang khiến quá trình đàm phán trở nên phức tạp hơn.
