Một trong số đó là “Sư tử hống”, môn võ công được Kim Dung phóng tác từ ẩn dụ nhà Phật, và cũng là phương pháp tập luyện có thật ngoài đời ở Thiếu Lâm Tự.
Sư tử hống xuất hiện trong tiểu thuyết Ỷ Thiên Đồ Long Ký, gắn liền với “Kim mao sư vương” Tạ Tốn. Trong truyện, Tạ Tốn có thể dùng tiếng rống của mình, tạo ra sóng âm thanh mạnh đến mức khiến hàng trăm người bị chấn động não ngất xỉu.
Tất nhiên đó là những gì Kim Dung phóng tác. Nhưng Sư tử hống ở đời thật không hoàn toàn là chiêu thức chỉ mang tính biểu diễn, “Sơn Đông mãi võ” như một số “tuyệt kỹ” kung fu phóng đại khác.
Nguồn gốc sâu xa của khái niệm này nằm trong Phật giáo. Thuật ngữ “sư tử hống” (shizi hou) xuất hiện trong các kinh điển như Kinh Pháp Hoa, dùng để chỉ tiếng nói của bậc giác ngộ có sức mạnh thuyết phục tuyệt đối, khiến mọi quan điểm sai lầm phải im lặng.
Đây là một ẩn dụ mang tính tinh thần, không liên quan đến chiến đấu. Tuy nhiên khi Phật giáo truyền vào Trung Hoa và gắn với môi trường võ học tại Thiếu Lâm Tự, nhiều khái niệm tôn giáo đã được võ học hóa.
Sư tử hống từ đó được hiểu theo nghĩa thực hành hơn: âm thanh mạnh mẽ phát ra từ cơ thể khi vận khí. Nói đơn giản là tiếng thét khi chiến đấu.
Theo các nghiên cứu của sử gia Meir Shahar về lịch sử võ thuật Thiếu Lâm, hệ thống luyện công tại đây không chỉ chú trọng động tác mà còn nhấn mạnh sự phối hợp giữa hơi thở, âm thanh và chuyển động.
Trong nhiều bài quyền, võ sinh được hướng dẫn phát ra tiếng hô ngắn, dứt khoát khi ra đòn. Đây chính là nền tảng thực tế của “Sư tử hống”. Shahar nhận định rằng các kỹ thuật này nhằm “kết nối thân, khí và lực”, chứ không mang tính thần bí như cách mô tả trong văn học.
Từ góc độ khoa học hiện đại, hiệu quả của việc “hét khi ra đòn” đã được giải thích khá rõ. Khi một võ sĩ phát âm mạnh, cơ hoành co lại, tạo áp lực trong khoang bụng, giúp ổn định cột sống và truyền lực hiệu quả hơn từ chân lên tay.
Trong khoa học thể thao, hiện tượng này tương tự kỹ thuật “kiai” của võ thuật Nhật Bản, vốn được chứng minh có thể cải thiện hiệu suất cơ bắp và khả năng tập trung.
Đồng thời âm thanh lớn và đột ngột có thể kích hoạt phản xạ giật mình của đối phương, khiến họ gián đoạn hành động trong tích tắc. Dù thời gian này rất ngắn, nhưng trong môi trường đối kháng, đó là yếu tố có thể tạo ra khác biệt.
Như vậy “Sư tử hống” trong đời thực là sự kết hợp của ba yếu tố: hô hấp, phát lực và tâm lý chiến. Điều này lý giải vì sao kỹ thuật tương tự không chỉ tồn tại trong kung fu mà còn xuất hiện rộng rãi ở nhiều nền võ thuật khác.
Trong các hệ phái như Thiếu Lâm kung fu, Hồng Gia quyền hay Vịnh Xuân quyền, việc thở mạnh và phát âm khi ra đòn vẫn là một phần của giáo trình cơ bản.
Ngay cả trong các môn đối kháng hiện đại như Mixed Martial Arts, võ sĩ cũng được huấn luyện duy trì nhịp thở và phát lực thông qua âm thanh, dù không coi đó là một “chiêu thức” riêng biệt.
Người tập Sư tử hống bắt đầu bằng việc rèn thở bụng (thở cơ hoành), sau đó kết hợp với động tác để tạo ra tiếng hô ngắn, dứt khoát khi ra đòn.
Ở mức cao hơn, kỹ thuật này được đưa vào đối kháng nhằm phá nhịp và gây áp lực tâm lý lên đối phương. Đây là quá trình đòi hỏi thời gian và sự phối hợp toàn thân, chứ không phải một “bí kíp” có thể học trong thời gian ngắn.
Âm thanh do con người phát ra, ngay cả khi đạt cường độ lớn, vẫn khó có thể gây tổn thương vật lý trực tiếp ở khoảng cách xa. Điều mà kỹ thuật này thực sự mang lại chỉ là tác động gián tiếp thông qua cơ chế sinh lý và tâm lý.
Theo Meir Shahar, Sư tử hống tồn tại trong các hệ thống đấu võ đài Trung Hoa cổ đại như một phương pháp tấn công tâm lý rất hiệu quả.
“Một tiếng quát đúng lúc khiến đối thủ giật mình, lỏng tay, mất tập trung, chẳng khác nào đòn đánh thẳng vào tinh thần. Sư tử hống là thứ nên được tập luyện với mọi võ sĩ”, Shahar viết.
Vào lúc 15 giờ ngày 14.4 trên sân bóng tại Trung tâm TDTT Thành Long, trận chung kết "trong mơ" giữa U.15 Thể Công Viettel và U.15 Hà Nội đã diễn ra quyết liệt, chặt chẽ giữa 2 đội bóng quá hiểu về nhau.
Trong phần lớn trận đấu, U.15 Hà Nội là đội cầm bóng nhiều hơn, có lối chơi tấn công ra nét hơn trong khi đối thủ cùng thủ đô U.15 Thể Công Viettel chọn cách tiếp cận biết mình, biết người.
Dù chịu nhiều sức ép, nhưng các học trò của HLV Đặng Anh Tuấn luôn giữ được sự bình tĩnh để lần lượt hóa giải các đường tấn công của đối thủ, và hệ có cơ hội sẽ tung ra những đường phản công sắc sảo.
Sau hiệp 1 giằng co, trận đấu đã trở nên hấp dẫn hơn trong hiệp 2. Phút 56, Bùi Phi Hùng (11, U.15 Hà Nội) đã chạm được rất gần bàn thắng mở tỷ số khi quả đá phạt trực tiếp gần 20 m đã đánh bại được thủ môn Đỗ Đăng Khoa (1, U.15 Thể Công Viettel), đưa bóng dội xà ngang bật vào trong rồi bật ra.
Do giải đấu không có VAR, và trọng tài biên xác định toàn bộ trái bóng chưa hoàn toàn vượt qua vạch vôi, nên trọng tài chính đã không công nhận đó là bàn thắng.
Đến phút 66, U.15 Hà Nội có cơ hội rõ nét tiếp theo để phá vỡ thế bế tắc khi Võ Đức Đạt (18) đi bóng kỹ thuật và chuyền vào thuận lợi cho Bùi Minh Huy (9) tiếc rằng đều không thắng được thủ môn Đỗ Đăng Khoa (1, U.15 Thể Công Viettel).
Nhưng đáng tiếc hơn cả là 2 tình huống Võ Quang Hưng (7, U.15 Thể Công Viettel) thoát xuống đối mặt với thủ môn Trần Trung Hiếu (1, U.15 Hà Nội), nhưng đều không thể ghi bàn cho đội bóng áo lính.
Khi trận chung kết đi đến những phút chính thức cuối, ngỡ như màn so tài này sẽ phải định đoạt bằng loạt đá luân lưu 11 m, thì bất ngờ bước ngoặt đã xảy ra, khi cú đánh đầu cầu âu của Bùi Minh Huy (9) đưa bóng đi rót dầu, thủ môn Đỗ Đăng Khoa (1) hơi lúng túng đã đẩy bóng vào... lưới nhà.
Bàn thắng ở phút 80 đó đã khiến BHL U.15 Thể Công Viettel chết sững trong niềm vui vỡ òa c của đội U.15 Hà Nội. Trong hơn 10 phút còn lại, các cầu thủ áo trắng đã rất nỗ lực dâng cao tìm bàn gỡ nhưng vấp phải sự chống trả quyết liệt từ U.15 Hà Nội.
Chiến thắng này giúp U.15 Hà Nội có lần đầu đăng quang trong màu áo đội trẻ của CLB Hà Nội thuộc nhà bầu Hiển sau 3 lần về nhì và 2 lần đoạt HCĐ (trước đó 2 lần U.15 Hà Nội đăng quang khi đội thuộc Sở VH-TT-DL Hà Nội).
Tiếc cho U.15 Thể Công Viettel khi họ đã chơi tốt và có những cơ hội còn rõ nét hơn đối thủ. Nhưng bóng đá chỉ có một người chiến thắng, hy vọng rằng các học trò của HLV Đặng Anh Tuấn sẽ sớm vượt qua nỗi buồn để nỗ lực, phấn đấu hơn trong tương lai.
Trận derby nước Anh thứ 218 giữa chủ nhà Man United và Liverpool diễn ra hấp dẫn, kịch tính, đầy rẫy sai lầm và khép lại với 5 bàn thắng được ghi. Không ngoa khi nói đó là một "siêu kịch bản" đậm chất điện ảnh của Premier League.
Liverpool hành quân đến Manchester mà không có đội hình mạnh nhất khi hàng loạt trụ cột phải ngồi ngoài vì chấn thương. Trong đó, đáng kể nhất là việc HLV Arne Slot không còn một tiền đạo thực thụ nào và phải sử dụng Cody Gakpo như giải pháp thay thế.
Không có trung phong cắm đúng nghĩa, Liverpool gặp quá nhiều khó khăn trong việc triển khai tấn công.
Gakpo thường xuyên giật về, đá khá xa vòng cấm khiến các pha lên bóng của Liverpool thiếu 1 điểm chạm chất lượng gần khung thành Man United.
Ở hai biên, Jeremie Frimpong và Florian Wirtz đều không thể tạo ra đột biến khi phải đối mặt với hàng thủ chơi tập trung của đội chủ nhà.
Sự khó khăn của Liverpool cũng một phần đến từ cách nhập cuộc đầy chủ động của Man United.
"Quỷ đỏ" đã tràn lên phần sân của Liverpool, dồn ép đối thủ và pressing cực rát ngay sau tiếng còi khai cuộc. Liverpool không thể triển khai bóng từ phần sân nhà và thủ thành Freddie Woodman chỉ còn biết cách phát bóng lên.
Lối đá đầy nhiệt huyết và cực kỳ mạnh mẽ của Man United được đền đáp bằng bàn mở tỉ số ở phút thứ 6. Virgil Van Dijk đánh đầu phá bóng sau quả phạt góc bên cánh phải của Ryan Mbeumo, Matheus Cunha đón bóng hai ngoài vòng cấm và tung liên tiếp 2 cú sút trước khi làm tung lưới Liverpool, mở tỉ số trận đấu.
Hàng thủ của Liverpool quá bị động ở tình huống này khi họ không có người phòng ngự bóng hai và đã để cho Cunha thoải mái dứt điểm (không chỉ 1 mà là 2 lần).
Tám phút sau, Man United dội gáo nước lạnh thứ hai vào Liverpool. Từ quả tạt bên cánh trái của Luke Shaw, Bruno Fernandes đánh đầu chuyền bóng vào trong. Thủ thành Woodman bay người cản phá nhưng không may cho anh khi bóng bật vào người Benjamin Sekso đi vào lưới.
2-0 cho Man United, một tỉ số không tưởng sau chưa đầy 15 phút bóng lăn ở Old Trafford. Nhưng xét một cách tổng thể, mọi thứ phản ánh đúng những gì đã diễn ra trên sân. Man United hừng hực khí thế còn Liverpool mắc quá nhiều sai lầm.
Sau khi ghi hai bàn thắng, Man United chủ đồng lùi sâu đội hình nhường thế trận cho Liverpool. Đội khách có thời điểm kiểm soát bóng đến 61% nhưng lại không thể tạo ra các cơ hội nguy hiểm về khung thành của Man United.
Thế trận của "quỷ đỏ" quá chắc chắn khiến nhiều người nghỉ đội chủ nhà sẽ không khó để đút túi ba điểm. Nhưng nhận định đó có phần sai lầm bởi Liverpool thể hiện bộ mặt hoàn toàn khác sau giờ nghỉ.
Bước vào hiệp 2, HLV Michael Carrick tung Amad Diallo vào sân thay Sesko. Tiền đạo người Slovenia dường như gặp chấn thương không thể tiếp tục thi đấu. Chính Diallo là nguồn cơn khiến Man United bị gỡ 1-2. Phút 47, Diallo để mất bóng vào chân Dominik Szoboszlai ở giữa sân.
Tiền vệ người Hungary dẫn bóng vượt qua một vài cầu thủ Man United trước khi xâm nhập vòng cấm rồi tung cú sút chéo góc, ghi bàn rút ngắn tỉ số cho Liverpool. Chưa kịp lấy lại thăng bằng sau bàn thua này, Man United đã phải vào lưới nhặt bóng lần thứ 2.
Phút 56, thủ môn Sam Lammers (Man United) chuyền thẳng vào chân Mac Allister đang đứng ngoài vòng cấm. Mac Allister nhanh chân đưa bóng đến Szoboszlai để cầu thủ này đẩy nhẹ sang cho Gakpo dứt điểm, ghi bàn cân bằng tỉ số 2-2.
Sau bàn thắng thứ 2, tinh thần của hai đội đảo chiều. Liverpool dồn ép dữ dội với sự hưng phấn cao trong khi Man United co cụm phòng ngự với ít nhiều sự hỗn loạn. Tuy nhiên, Man United dần lấy lại cân bằng sau khi những đợt lên bóng của Liverpool không đủ hiệu quả.
Trận đấu được định đoạt ở phút 77 và Liverpool lại chết vì tình huống bóng hai. Hậu vệ Liverpool phá bóng không tốt để bóng bật ra ngay rìa vòng cấm và tiền vệ trẻ Mainoo băng lên tung cú sút hiểm hóc, ghi bàn ấn định chiến thắng 3-2 cho Man United.
Những phút còn lại, Liverppol dồn ép dữ đội nhưng không thể gỡ hòa, chấp nhận thất bại chung cuộc 2-3. Với kết quả này, Man United củng cố vững chắc vị trí thứ ba với 64 điểm.
"Quỷ đỏ" chắc chắn có vé dự Champions League mùa sau khi hơn đội đứng thứ 6 là Bournemouth đến 12 điểm trong khi Premier League chỉ còn 3 vòng nữa là khép lại. Premier League mùa sau có đến 5 suất dự Champions League.
Thông điệp được nhóm nghiên cứu kỹ thuật FIFA (TSG) đưa ra trong họp báo trước World Cup ngày 11/5. Các trọng tài được yêu cầu theo dõi kỹ những tình huống va chạm trong cấm địa, đặc biệt ở các pha bóng cố định.
Pascal Zuberbuhler - cựu thủ môn Thụy Sĩ và hiện đứng đầu TSG - cho rằng những gì diễn ra ở Ngoại hạng Anh mùa này cho thấy một xu hướng mới FIFA phải kiểm soát ngay từ đầu World Cup 2026. "Những gì xảy ra ở Ngoại hạng Anh, đặc biệt với Arsenal, đúng là đã thành xu hướng", ông nói. "Nhưng tôi tin ở World Cup của chúng tôi, sẽ có những trọng tài tốt nhất. Và các trọng tài sẽ đóng vai trò then chốt trong những tình huống như vậy".
Trưởng nhóm TSG cũng thừa nhận khó quan sát được các tình huống vật lộn, kéo áo trong bóng cố định. Bởi một pha phạm lỗi nhỏ với thủ môn, giữa rất đông cầu thủ xung quanh, có thể khiến trọng tài gặp khó khăn.
Tranh cãi bùng phát sau trận Arsenal thắng West Ham 1-0 cuối tuần qua. Phút bù hiệp hai, West Ham tưởng gỡ hòa nhờ pha lập công của Callum Wilson, nhưng VAR xác định hậu vệ Pablo Felipe phạm lỗi với thủ môn David Raya trong lúc tranh chấp ở phạt góc. Bàn thắng bị hủy, kéo theo phản ứng mạnh từ phía West Ham.
West Ham tuyên bố sẽ gửi đơn khiếu nại lên ban trọng tài để yêu cầu làm rõ quyết định của VAR. CLB này muốn được nghe toàn bộ hội thoại giữa trọng tài chính Chris Kavanagh và tổ VAR.
Arsenal mùa này được xem như biểu tượng mới của "bóng chết". Đội bóng của Mikel Arteta ghi 21 bàn từ phạt góc và đá phạt, nhờ những bài dàn xếp được chuẩn bị kỹ lưỡng cùng khả năng không chiến của các trung vệ như William Saliba hay Gabriel Magalhaes.
Một thành viên khác của TSG, cựu tiền vệ Gilberto Silva, cũng công nhận Arsenal đã biến các tình huống cố định thành vũ khí đặc biệt. "Điều thú vị là vài năm qua, các quả phạt góc và bóng dài không còn được sử dụng nhiều trong bóng đá Anh, so với thời điểm tôi còn chơi bóng ở đó", cựu tiền vệ Arsenal nói. "Tình huống cố định đã thành vũ khí hiệu quả của Arsenal".
Tuy nhiên, nhà cựu vô địch World Cup 2002 cho rằng xu hướng này khó lặp lại ở cấp độ đội tuyển quốc gia. Bởi các CLB có cả mùa giải để tập luyện hàng trăm phương án phạt góc, còn đội tuyển chỉ có vài tuần chuẩn bị trước giải.
"Tôi không chắc World Cup sẽ diễn ra theo cách tương tự, bởi các đội tuyển không có nhiều thời gian để chuẩn bị cho những giải đấu như này", anh nói thêm. "Dĩ nhiên vũ khí này có thể được sử dụng, và các đội phải tận dụng, nhưng không phải như phương án chủ đạo".
Ngoài FIFA, Hội đồng luật bóng đá quốc tế (IFAB) cũng sẽ xem xét lại các quy định liên quan tới việc tranh chấp trong cấm địa sau World Cup 2026. Theo báo Times, một số đề xuất đã xuất hiện, như cấm cầu thủ tấn công đứng trong khu vực 5,5 m trước khi phạt góc được thực hiện, nhằm bảo vệ thủ môn.
FIFA muốn World Cup 2026 trở thành chuẩn mực mới cho việc xử lý các pha va chạm ở bóng chết. TSG cho biết họ sẽ phân tích toàn bộ 104 trận đấu tại giải để đánh giá xu hướng chiến thuật, công tác trọng tài và tác động của VAR.
