Sau vụ ôtô bốc cháy tại cây xăng xảy ra chiều 1/5 tại xã Thăng Điền (TP Đà Nẵng) khiến hai thiếu niên tử vong, hàng loạt hình ảnh được cho là của hai nạn nhân lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội.
Đó là ảnh hai thiếu niên mặc đồng phục học sinh, gương mặt sáng sủa, đứng cạnh nhau, kèm theo chú thích rằng đây là nạn nhân trong vụ cháy ôtô. Những bài đăng này nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác, chia sẻ cùng nhiều bình luận bày tỏ sự thương cảm. Thực chất, đó chỉ là sản phẩm do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra nhằm mục đích câu view.
>> Nhóm bạn phát cuồng video ‘cô gái hành động nhạy cảm’ trên xe Mercedes
Có hai câu hỏi thật nhức nhối:
1.Vì sao nhiều người tin, hùa theo, và không ai phản biện?
2. Xử phạt thế nào với những kẻ bịa đặt và lan truyền thông tin giả mạo?
Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều người thường nói về bài toán tiết kiệm để bám trụ ở thành phố. Thậm chí, có người còn chia sẻ câu chuyện "thu nhập 30 triệu một tháng, nuôi con, thuê nhà mà vẫn dư 15 triệu". Nghe qua thì rất hay, nhưng cá nhân tôi lại không nghĩ đó là con đường dài lâu.
Với tôi, cố tiết kiệm quá mức đôi khi đồng nghĩa với việc tự kéo chất lượng sống của mình đi xuống. Mà sống kiểu đó lâu dài rất dễ mệt mỏi, chứ không phải giải pháp bền vững. Điều quan trọng hơn, theo tôi, là tìm cách tăng thu nhập.
Nếu không kinh doanh, thì ta có thể học thêm, nâng cao kỹ năng, tìm cơ hội thăng tiến, hoặc chuyển sang vị trí tốt hơn để có mức lương cao hơn. Khi thu nhập đạt khoảng 50-60 triệu một tháng, cuộc sống sẽ dễ thở hơn rất nhiều. Lúc đó, việc tiết kiệm mới thực sự có ý nghĩa.
Tôi biết quan điểm này hơi "ngược đời", vì thông thường ai cũng khuyên nên tiết kiệm khi thu nhập còn thấp. Nhưng cuộc sống ở TP HCM, Hà Nội và các thành phố lớn khác không giống ở nông thôn. Ở quê, nếu tiết kiệm thì cơ bản bạn vẫn có sẵn nhà cửa, những nhu cầu thiết yếu như ăn, ngủ không quá áp lực. Còn ở thành phố, nếu cố tiết kiệm, nhiều khi bạn phải cắt giảm cả những nhu cầu cơ bản: ăn uống, chỗ ở, những buổi cà phê hay giao tiếp xã hội.
>> Vợ chồng lương 30 triệu không bám trụ nổi Sài Gòn
Thời điểm còn thu nhập dưới 20 triệu một tháng, tôi gần như không tiết kiệm đồng nào. Thay vào đó, tôi dành tiền để đầu tư vào việc học: các khóa kỹ năng, ngoại ngữ, quản lý... Tôi cũng không cắt hẳn những nhu cầu khác như cà phê hay ăn uống bên ngoài, tất nhiên là ở mức vừa phải chứ không phung phí.
Khi thu nhập tăng dần, đến khoảng 30 triệu mỗi tháng (chỉ tính lương cứng), tôi mới bắt đầu lên kế hoạch tiết kiệm từng bước và vay thêm ngân hàng để mua nhà. Khi lương lên mức 40 triệu, tôi gần như đã trả hết nợ mua nhà. Và đến lúc thu nhập đạt 50 triệu một tháng, tôi mới nghĩ đến chuyện mua xe.
Đó là lộ trình đi lên của tôi. Nói vậy để thấy, không phải ai cũng phù hợp với một kiểu sống. Có người thấy tiết kiệm là khả thi, còn tôi lại thấy sống đừng nên quá dè xẻn. Xởi lởi một chút, giữ cho cuộc sống có sự thoải mái một chút, có khi lại giúp mình có thêm động lực để kiếm tiền tốt hơn.
Nhiều người sẽ hỏi: nếu không tiết kiệm, lỡ đau ốm thì sao? Tôi cũng từng nghĩ như vậy. Nhưng sau tất cả, tôi nhận ra cách tốt nhất không phải là tích từng đồng tiền lẻ một, mà là cố gắng trau dồi năng lực nhanh nhất có thể để có thể tìm kiếm cơ hội việc làm ở những công ty tốt hơn, có chế độ bảo hiểm tư nhân cho gia đình người lao động. Khi có rủi ro sức khỏe, bảo hiểm sẽ là chỗ dựa.
Suy cho cùng, mỗi người một lựa chọn. Nhưng với tôi, thay vì bóp mình lại để tiết kiệm trong lúc thu nhập còn thấp, tôi chọn đầu tư để tăng thu nhập trước. Khi kiếm được nhiều hơn, việc tiết kiệm sẽ tự nhiên trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Tin Gốc: Vnexpress

Một đồng nghiệp của tôi mua căn hộ chung cư ở TP HCM ba năm trước với giá khoảng 4,2 tỷ. Ngày tân gia, ai cũng chúc mừng vì cuối cùng sau nhiều năm đi làm, vợ chồng bạn cũng có "chốn an cư" giữa thành phố. Nhưng chỉ vài năm sau, điều tôi nghe nhiều nhất từ bạn lại là than mệt vì áp lực trả nợ ngân hàng kéo dài hàng chục năm; mệt vì mỗi tháng vừa nhận lương đã phải ưu tiên tiền gốc, tiền lãi; mệt vì không dám nghỉ việc, không dám ốm, không dám sinh thêm con vì sợ không đủ tiền trả góp.
Trong khi đó, gia đình bạn đã có nhà ở quê, hoàn toàn không phải tay trắng, thì vì sao vẫn phải cố "bon chen" mua một căn nhà ở khu trung tâm bằng mọi giá? Tôi từng khuyên bạn rằng nếu chưa đủ lực tài chính thì cứ thuê nhà như tôi cho thoải mái. Hoặc nếu muốn sở hữu nhà, hoàn toàn có thể ra vùng ven hay ngoại ô tìm nơi phù hợp hơn với mức giá rẻ hơn nhiều. Nhưng bạn nhất quyết không nghe. Bạn bảo "sống ở đâu thì mua nhà ở đấy và đã mua thì phải chọn khu vực cho đáng, đi lại thuận tiện, gần trung tâm".
Tôi thật sự không hiểu vì sao nhiều người lại có tâm lý phải chen vào nội đô để sống cho bằng được? Mỗi lần vào trung tâm TP HCM, thứ tôi cảm nhận rõ nhất không phải sự hiện đại, mà là sự chật chội, ngột ngạt và áp lực. Đường đông nghẹt, không khí ô nhiễm, giá cả đắt đỏ, không gian sống ngày càng bí bách.
Trong khi đó, nhiều khu vực ngoại ô bây giờ phát triển không kém. Hạ tầng tốt hơn trước rất nhiều, tiện ích đầy đủ, siêu thị, trường học, bệnh viện đều có. Không khí dễ chịu hơn, chi phí sống cũng thấp hơn đáng kể. Thậm chí ở nhiều nơi, chợ dân sinh, khu công nghiệp, nhà máy, dịch vụ đều sẵn có, cơ hội việc làm không còn quá thiếu thốn như trước.
Theo tôi, với mức thu nhập khoảng 50 triệu đồng mỗi tháng của hai vợ chồng bạn, nếu chọn mua nhà ở vùng ven hay tỉnh giáp ranh, hoàn toàn có thể trả xong trong khoảng chưa đầy 10 năm mà cuộc sống vẫn còn dư chút thở. Ít nhất cũng không phải sống trong trạng thái lúc nào cũng lo nợ ngập đầu.
Nhiều người trẻ hiện nay đang xem việc sở hữu nhà ở trung tâm thành phố như một thước đo thành công. Vì mục tiêu đó, họ sẵn sàng làm việc ngày đêm, đánh đổi sức khỏe, thời gian và cả chất lượng sống. Có người làm hai, ba công việc cùng lúc. Có người chấp nhận môi trường áp lực kéo dài chỉ để giữ mức thu nhập đủ trả góp. Thậm chí, có người bất chấp mọi cách để "đi đường tắt", miễn nhanh đạt được mục tiêu mua nhà thành phố.
Tôi nghĩ điều đó sẽ kéo theo một hệ lụy không nhỏ. Nếu ai cũng muốn sống ở các quận trung tâm Hà Nội hay TP HCM, giá nhà chắc chắn còn tiếp tục leo thang. Thành phố cũng sẽ càng quá tải, kẹt xe và áp lực hạ tầng ngày càng nặng nề hơn.
Thực tế, một căn nhà khiến mình kiệt sức suốt 20-30 năm liệu có thực sự mang lại cảm giác "an cư" ổn định? Và liệu sống ở trung tâm thành phố có thật sự đáng để đánh đổi bằng quá nhiều áp lực như vậy?
Tin Gốc: Vnexpress

Theo tôi, đề xuất xe máy dưới 5 năm không phải kiểm định khí thải trực tiếp đang đi theo hướng quản lý theo "tuổi xe". Cách làm này có ưu điểm là đơn giản, nhưng lại bỏ qua một yếu tố quan trọng hơn, mức độ sử dụng thực tế.
Nếu mục tiêu là giảm ô nhiễm và đảm bảo an toàn giao thông, thì câu hỏi đúng không phải là "xe bao nhiêu năm", mà là "xe đã chạy bao nhiêu kilomet".
Giả sử một nhân viên văn phòng trung bình mỗi ngày đi khoảng 20 km, tương đương 4.000 - 5.000 km mỗi năm. Sau 5 năm, tổng quãng đường chỉ khoảng 25.000 - 30.000 km, xe vẫn còn rất tốt. Ngược lại, một người chạy dịch vụ có thể đi 25.000 - 35.000 km mỗi năm, chỉ sau 3 năm đã đạt ngưỡng 100.000 km.
Đây là giai đoạn mà động cơ bắt đầu hao mòn sâu, phát thải tăng và rủi ro an toàn cao hơn. Như vậy, nếu quản lý theo năm sử dụng, sẽ xảy ra nghịch lý: Xe chạy ít nhưng "già tuổi" lại bị kiểm định sớm, trong khi xe chạy nhiều nhưng "trẻ tuổi" lại chưa bị kiểm soát.
Tôi nghĩ có một cách tiếp cận hợp lý hơn là quản lý theo số kilomet, với mốc giới hạn cao nhất là 100.000 km. Có thể chia làm ba nhóm:
Xe dưới 50.000 km gần như chưa cần kiểm định. Xe từ 50.000 đến 100.000 km là giai đoạn cần kiểm định định kỳ sau mỗi 10.000 km để kiểm soát phát thải và an toàn. Còn xe đã vượt 100.000 km thì không cho tiếp tục lưu thông trong khu vực nội đô.
Điểm quan trọng là với nhóm trên 100.000 km, nên áp dụng biện pháp hành chính: Hạn chế hoặc cấm lưu thông ở khu vực trung tâm, nhưng vẫn cho phép sử dụng ở ngoại thành, nông thôn, miền núi. Cách làm này giúp giảm nhanh lượng xe phát thải cao tại nơi đông dân mà không gây lãng phí tài sản xã hội.
Chính sách này sẽ tạo ra một cơ chế rất đáng chú ý: Thị trường tự điều chỉnh. Khi xe vượt 100.000 km không còn được chạy trong đô thị, người sử dụng sẽ buộc phải bán nếu muốn đổi xe mới. Do nhu cầu trong nội đô không còn, giá xe sẽ giảm rất mạnh.
Những chiếc xe này sẽ trở thành lựa chọn giá rẻ cho người thu nhập thấp ở ngoại thành hoặc nông thôn. Nói cách khác, thay vì cấm đoán hay thu hồi, chính sách sẽ khiến xe cũ tự động "chảy" ra khỏi đô thị. Người có điều kiện sẽ đổi xe sớm hơn. Người thu nhập thấp vẫn có phương tiện phù hợp với nhu cầu của họ. Tài sản được sử dụng hết vòng đời, nhưng đúng nơi, đúng mục đích.
Đồng thời, chính sách này cũng buộc người dân thay đổi hành vi. Thay vì cố gắng sử dụng xe đến khi "nát" mới bỏ, họ sẽ chủ động bán khi xe còn giá trị. Điều này không chỉ tốt cho môi trường mà còn giúp giảm rủi ro tai nạn do phương tiện xuống cấp.
Một lợi ích khác là thị trường xe máy trở nên ổn định hơn. Nhu cầu xe mới sẽ tăng, nhưng không phải do ép buộc hành chính mà do quy luật kinh tế. Thị trường xe cũ cũng minh bạch hơn, khi giá trị xe gắn liền với số kilomet đã sử dụng.
Tất nhiên, để triển khai cần có hệ thống ghi nhận số kilomet đáng tin cậy, có thể thông qua nền tảng như VNeTraffic kết hợp với dữ liệu từ kiểm định, sang tên, bảo dưỡng. Nhưng đây là vấn đề kỹ thuật có thể giải quyết theo lộ trình, không phải rào cản về tư duy.
Điều quan trọng là xác định đúng hướng tiếp cận. Tóm lại, theo tôi, quản lý theo tuổi xe là cách làm dễ, nhưng không chính xác. Quản lý theo số kilomet phản ánh đúng bản chất sử dụng, và quan trọng hơn, tạo ra cơ chế để thị trường tự loại bỏ xe cũ nát mà không cần can thiệp hành chính nặng nề.
Khi một chiếc xe đã chạy hơn 100.000 km không còn chỗ đứng trong đô thị, nó sẽ tự động rời khỏi đó. Không cần kiểm định phức tạp, không cần cưỡng chế, chính người sử dụng sẽ đưa ra quyết định.
Xe máy dưới 5 năm, chủ xe không cần đưa đến cơ sở đăng kiểm
Trong dự thảo thông tư, Bộ Xây dựng đề xuất xe máy dưới 5 năm (60 tháng) từ khi sản xuất, chủ xe đi kiểm định lần đầu không cần đưa phương tiện đến cơ sở đăng kiểm. Căn cứ kết quả chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường trong sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu xe, cơ sở đăng kiểm cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải. Thời gian giải quyết thủ tục chỉ khoảng 3 giờ.
Dự thảo cũng nhấn mạnh việc sử dụng dữ liệu điện tử và liên thông giữa các cơ quan. Mỗi phương tiện sẽ chỉ có một hồ sơ quản lý duy nhất từ lần đầu kiểm định. Các loại giấy tờ như đăng ký xe, căn cước công dân có thể sử dụng bản điện tử hoặc tích hợp trên tài khoản định danh. Trường hợp phương tiện chưa hoàn tất xử phạt vi phạm hành chính, hệ thống có thể từ chối kiểm định.
Tin Gốc: Vnexpress

