Vanessa Doan, 38 tuổi, sống tại Ottawa từ năm 2019, duy trì thói quen đi siêu thị mỗi tuần một lần và cảm nhận rất rõ áp lực với giá thực phẩm, khi hầu hết nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm gia đình đều tăng.
Chị cho biết giá cà chua tại siêu thị đã tăng gần như gấp đôi, từ 1,99 đô-la Canada (CAD) mỗi pound (khoảng 0,45 kg) lên 3,99 CAD, còn giá bánh mì từ tăng 1,99 CAD lên khoảng 2,5 CAD. Tại siêu thị Costco, một khay trứng 30 quả tăng từ 9 CAD lên 12 CAD.
“Nhà tôi ngày nấu hai bữa chính như ở Việt Nam, bữa sáng cũng ăn ở nhà nên trứng, rau hay thịt tăng giá là cảm nhận thấy ngay. Trước đây mỗi tuần đi siêu thị tốn khoảng 260 CAD, giờ lần nào cũng vượt mức đó”, chị nói.
Theo dữ liệu từ cơ quan thống kê quốc gia Canada (Statistics Canada), giá thực phẩm tại nước này đã tăng hơn 30% kể từ năm 2021 và tiếp tục duy trì xu hướng tăng trong đầu năm 2026. Ngân hàng Trung ương Canada cho biết lạm phát vẫn xoay quanh ngưỡng mục tiêu 2%, trong khi chi phí nhà ở và sinh hoạt duy trì ở mức cao.
Trong bối cảnh đó, việc một số nhà cung cấp thực phẩm gần đây áp thêm phụ phí nhiên liệu do giá năng lượng tăng cao vì ảnh hưởng từ chiến sự Iran được xem là yếu tố mới làm gia tăng áp lực chi tiêu cho từng hộ gia đình.
Maple Leaf Foods cuối tháng 3 gửi thư tới các nhà bán lẻ thông báo sẽ áp phụ phí nhiên liệu từ ngày 6/4, với mức 0,11 CAD/kg đối với thịt chế biến và gia cầm tươi, theo CBC News. Trước đó, Tree of Life cũng thông báo áp phụ phí 10 USD cho mỗi đơn giao hàng từ ngày 22/4, trong khi một số nhà cung cấp khác bắt đầu điều chỉnh chi phí vận chuyển hoặc nâng mức đặt hàng tối thiểu.
Các doanh nghiệp cho biết phụ phí nhiên liệu là biện pháp nhằm bù đắp chi phí vận chuyển tăng cao do giá năng lượng biến động kể từ khi chiến sự Iran bùng phát và eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu khí toàn cầu đi qua, bị phong tỏa.
Giá dầu diesel tại Canada hiện khoảng 2,11 CAD/lít, theo GlobalPetrolPrices, trong khi các nhà cung cấp thực phẩm cho biết chỉ bỏ phụ phí nhiên liệu khi mức này giảm về khoảng 1,2 CAD/lít.
Vanessa Doan cho biết siêu thị gần nhất cách nhà khoảng 10 km, trong khi một số nơi khác có thể xa tới 18-20 km, nên chi phí xăng xe mỗi lần đi chợ cũng tốn kém thêm. Trước khi chiến sự Iran nổ ra, giá xăng tại Canada là 1,61 CAD/lít, nhưng đến cuối tháng 4 đã tăng lên 1,96 CAD/lít.
Những thay đổi này buộc gia đình chị điều chỉnh cách chi tiêu. Nếu trước đây chị mua thực phẩm theo thói quen, giờ mỗi lần đi chợ đều phải cân nhắc, so sánh giá cả và săn khuyến mãi. Chị sử dụng ứng dụng Flipp để kiểm tra siêu thị nào đang giảm giá thịt hoặc rau củ rồi mới quyết định mua.
“Giờ thấy món nào đang khuyến mãi thì mình chọn món đó để nấu, như hôm nào bí đỏ giảm thì mua bí đỏ, có hôm bông cải hay cà rốt rẻ hơn thì mình đổi món theo, chứ không còn mua theo sở thích như trước”, chị nói.
Việc ăn ngoài cũng thưa dần. Từ chỗ hai tuần một lần, gia đình chị hiện chỉ đi ăn ngoài một đến hai tháng một lần, chủ yếu trong những dịp đặc biệt.
Trần Minh Long, 25 tuổi, sang Canada du học từ năm 2019, cũng có chung cảm nhận về áp lực chi phí sinh hoạt gia tăng gần đây. Long sống chung với bạn gái, chia sẻ chi phí và phần lớn thu nhập từ việc đi làm thêm của hai người được dành cho các khoản cố định như tiền thuê nhà, hóa đơn và đi lại.
Khoản chi cho thực phẩm chiếm khoảng 25-30% ngân sách của hai người. “Trước đây mỗi tháng chúng tôi chi khoảng 500 CAD cho thực phẩm, giờ lên 600-700 CAD”, Long, người đang làm pha chế tại một cửa hàng đồ uống tại thành phố Regina, tỉnh Saskatchewan, nói.
Do không nhận hỗ trợ từ gia đình, Long và bạn gái phải thay đổi cách mua sắm để đối phó với tình trạng vật giá tăng cao, như tận dụng chương trình tích điểm từ ngân hàng để đổi phiếu giảm giá 10-20 CAD.
Các siêu thị cũng thường bán một số mặt hàng với giá ưu đãi, thấp hơn khoảng 2-3 CAD so với giá niêm yết, cho những người đăng ký thẻ thành viên, hoặc đi kèm chương trình tích điểm để trừ trực tiếp vào hóa đơn sau.
Theo Long, những cách xoay xở này chủ yếu giúp giảm áp lực tài chính ngắn hạn. Gần đây, bạn gái Long phải tạm ngừng làm thêm để tập trung học, khiến phần lớn chi phí sinh hoạt hiện do anh đảm nhận.
“Có những lúc tôi cảm thấy khá chới với vì chi phí tăng mà thu nhập không thể tăng tương ứng. Tôi cũng muốn nhận thêm việc hoặc tăng ca để bù đắp, nhưng du học sinh bị giới hạn số giờ làm mỗi tuần nên không thể cải thiện thu nhập như mong muốn”, Long nói.
Nhiều hộ gia đình tại Canada cũng đang phải điều chỉnh chi tiêu trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng kéo dài và áp lực tài chính lan rộng. Khảo sát Chỉ số nợ tiêu dùng do MNP, công ty tư vấn tài chính tại Canada công bố đầu năm 2026, cho thấy 61% người dân Canada gặp khó khăn về tài chính, trong khi 73% đã phải cắt giảm chi tiêu.
Nhà kinh tế học thực phẩm Mike von Massow, Đại học Guelph, nhận định phụ phí nhiên liệu có thể “chỉ là tạm thời”, song vẫn góp phần làm gia tăng áp lực chi tiêu với người dân Canada, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt vốn đã ở mức cao.
Truyền hình nhà nước Iran hôm nay đưa tin lực lượng hải quân nước này đã chặn một tàu chiến Mỹ định đi qua eo biển Hormuz.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Mỹ chưa lên tiếng về thông tin này. Sự việc diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động "Dự án Tự do", chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng "người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran".
"Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch", phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. "Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran", ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là "tuyến đường an toàn và đảm bảo" cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. "Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu", ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước "cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải" tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm "tập trung vào việc chấm dứt chiến sự", và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
Nghi phạm 31 tuổi Cole Allen ngày 27/4 lần đầu xuất hiện tại tòa án liên bang ở Washington, hai ngày sau khi cố tình đột nhập và nổ súng gần bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng ở khách sạn Washington Hilton.
"Anh ta đã âm mưu ám sát Tổng thống Mỹ Donald Trump", công tố viên Jocelyn Ballantine nói.
Allen có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết tội. Ngoài ra, nghi phạm còn bị cáo buộc vận chuyển trái phép vũ khí xuyên bang và nổ súng trong khi thực hiện hành vi bạo lực. Ballantine cho biết Allen đã mang theo một khẩu shotgun, một khẩu súng ngắn và ba con dao khi cố gắng vượt qua hàng rào an ninh ở khách sạn.
Anh ta không nhận tội tại phiên tòa đầu tiên, luật sư bào chữa Tezira Abe cho biết Allen chưa từng có tiền án tiền sự. Thẩm phán Matthew Sharbaugh lệnh tạm giam Allen ít nhất đến ngày 30/4, thời điểm tòa sẽ mở phiên điều trần để quyết định liệu nghi phạm có phải ngồi tù chờ xét xử hay không.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche nói với phóng viên sau phiên tòa rằng các điều tra viên tin Allen nhắm vào ông Trump một phần vì anh ta gọi Tổng thống là "kẻ phản bội" và dùng những lời lẽ gay gắt khác trong email gửi cho người thân trước khi hành động.
"Bạo lực không thể tồn tại trong đời sống dân sự", ông Blanche nói. "Nó không thể và sẽ không được sử dụng để phá hoại các thể chế dân chủ, cũng như để chống lại Tổng thống Mỹ".
Jeanine Pirro, công tố viên liên bang tại Washington, nói với các phóng viên rằng các cáo buộc bổ sung sẽ được đưa ra đối với Allen.
Allen đã đặt phòng tại khách sạn Washington Hilton vào ngày 6/4 và đi tàu từ California đến Washington vào tuần trước, theo hồ sơ điều tra do đặc vụ FBI nộp lên tòa án. Tối 25/4, Allen gửi một email cho các thành viên gia đình, tự xưng là "Sát thủ liên bang thân thiện" và thảo luận về kế hoạch nhắm mục tiêu vào các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump.
Ông Trump từng là mục tiêu của vụ ám sát hụt trong cuộc vận động tranh cử tổng thống tại Butler, bang Pennsylvania vào năm 2024. Một tay súng đã bắn nhiều phát, khiến một khán giả thiệt mạng và làm ông Trump bị thương nhẹ ở tai.
Vài tháng sau đó, một người đàn ông có vũ trang khác đã bị bắt tại sân golf West Palm Beach khi ông Trump đang có mặt ở đây.
Trong vụ án tham nhũng do Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chống tham nhũng Đặc biệt (SAPO) phụ trách, cựu chánh văn phòng Tổng thống Ukraine Andriy Yermak bị cáo buộc đã có hành vi rửa tiền với tổng giá trị khoảng 10,5 triệu USD thông qua các dự án xây dựng xa xỉ ở ngoại ô thủ đô Kiev.
Ở các phiên điều trần ngày 12-13/5, công tố viên SAPO Valentina Hrebenyuk tiết lộ thêm rằng trong thời gian tại chức, ông Yermak thường xuyên liên lạc với một đầu mối bí ẩn về các quyết định bổ nhiệm nhân sự cấp cao trong chính phủ. Đầu mối này được lưu trong danh bạ điện thoại của Yermak với tên Văn phòng Phong thủy Veronika.
Hrebenyuk xác định người này là Veronika Anikyevich, 51 tuổi, một pháp sư chuyên về chiêm tinh đang sống tại Kiev. Anikyevich đăng ký kinh doanh trong lĩnh vực "cung cấp các dịch vụ cá nhân" và tự quảng bá "giúp mọi người tìm thấy sự minh triết trong dòng chảy cuộc đời của họ" thông qua chiêm tinh học.
Nội dung các cuộc liên lạc cho thấy ông Yermak từng gửi ngày sinh của các ứng viên cho pháp sư Anikyevich trước khi ra quyết định bổ nhiệm. Một trong số đó là quyết định chọn Iryna Venediktova làm tổng công tố viên hồi tháng 3/2020. "Những người mà pháp sư này phê duyệt sau đó đã được bổ nhiệm", Hrebenyuk nói.
Các điều tra viên đã thu thập được nhiều tin nhắn mà Anikyevich gửi cho một đầu mối liên hệ mang tên "Andrei 2025" với nội dung thúc giục Yermak phản pháo những chỉ trích chính trị và truyền thông. Một tin nhắn có nội dung: "Nếu ông không ngăn họ, họ sẽ nắm quyền. Ông hoặc họ, một mất một còn".
Trình bày tại tòa, Yermak ban đầu phủ nhận liên lạc với bất kỳ pháp sư hay nhà tiên tri nào. Khi được hỏi có biết Anikyevich hay không, ông đáp rằng biết một vài người tên Veronika nhưng không nhớ đầy đủ họ tên.
Tuy nhiên, Igor Fomin, luật sư của Yermak, ngày 15/5 xác nhận thân chủ có trao đổi với Văn phòng Phong thủy Veronika, song khẳng định đây là vấn đề cá nhân và chỉ diễn ra sau khi ông rời chính phủ vào tháng 11/2025.
"Nếu ai đọc các trao đổi đó sẽ hiểu được cách họ nói chuyện như thế nào. Đây là vấn đề cá nhân. Ai cũng có những việc như vậy", luật sư Fomin nói.
Từng là trợ lý thân cận nhất của Tổng thống Volodymyr Zelensky và là một trong những quan chức quyền lực hàng đầu ở Ukraine, Yermak đã từ chức vào tháng 11/2025 sau khi bị lực lượng chống tham nhũng khám xét nhà riêng.
Ông Yermak hiện nằm trong danh sách điều tra về đường dây tham nhũng trị giá 100 triệu USD liên quan tới tập đoàn điện hạt nhân quốc gia Energoatom. Cuộc điều tra tại Energoatom, bắt đầu từ năm ngoái, là vụ án tham nhũng lớn nhất trong nhiệm kỳ của ông Zelensky.
Sau khi Yermak bị thông báo là nghi phạm trong vụ án tham nhũng và rửa tiền ngày 11/5, Anikyevich đã chỉ trích các quan chức NABU và SAPO là "cặn bã", cho rằng đây là "chiến dịch đặc biệt nhằm buộc Ukraine đầu hàng".
