Năm 2001, khi vừa chân ướt chân ráo bước vào khoa Cơ khí, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, chàng tân sinh viên Nguyễn Duy Bảo quyết định đăng ký tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi. Hành trình bắt đầu từ mong muốn đơn giản là học hỏi kỹ năng giao tiếp và trải nghiệm hoạt động cộng đồng, nhưng lại trở thành cơ duyên gắn bó với anh suốt gần một thập kỷ.
Địa điểm trực đầu tiên của anh Bảo là bến xe Chợ Lớn (P.Chợ Lớn; trước đây là Q.5). Thời điểm ấy, chương trình vẫn còn khá mới mẻ, cơ sở vật chất hỗ trợ sinh viên tình nguyện chỉ vỏn vẹn một chiếc bàn, một cây dù và vài chiếc ghế đặt ngay trước cổng bến. Không khí bến xe tấp nập, lộn xộn với tiếng còi xe, tiếng chèo kéo của cánh xe ôm khiến chàng sinh viên năm nhất không khỏi choáng ngợp.
“Thời đó chưa có điện thoại di động thông minh, thí sinh từ quê lên phố bỡ ngỡ vô cùng. Chúng tôi tự đặt ra tiêu chí là phải rèn được “con mắt nhìn người”. Thường các thí sinh vừa xuống xe sẽ không di chuyển ngay mà đứng ngơ ngác nhìn quanh. Bắt được khoảnh khắc đó, chúng tôi tiến lại gần hỏi thăm: ‘Chào bạn, bạn có phải là thí sinh lên thi đại học không?’. Nhiều bạn ban đầu còn e dè lắc đầu vì sợ người lạ, nhưng khi nghe giải thích về đội sinh viên tình nguyện hỗ trợ nhà trọ, chỉ đường miễn phí, các bạn mới mở lòng”, anh Bảo nhớ lại.
Sau năm đầu bỡ ngỡ, đến năm thứ hai anh Bảo được giao nhiều nhiệm vụ hơn, công việc không chỉ dừng lại ở việc đón thí sinh mà còn là những chuỗi ngày đạp xe miệt mài từ Gò Vấp ra bến xe Chợ Lớn, rồi lại rong ruổi đi khảo sát hàng chục khu nhà trọ mỗi ngày để tìm chỗ ở an toàn, giá cả hợp lý cho các bạn trẻ.
Anh Bảo kể, kỷ niệm đáng nhớ nhất là những buổi chiều muộn khi ca trực sắp kết thúc. Có lần, một thí sinh xuống bến lúc gần 18 giờ nhưng không liên lạc được với người thân, trên tay chỉ cầm một mẩu giấy ghi địa chỉ. Không chần chừ, anh đã bắt xe buýt dẫn thí sinh đi từ Q.5 sang tận Q.8, vòng vèo tìm kiếm qua những con hẻm lạ mãi đến gần 20 giờ tối mới đưa được bạn đến nơi an toàn.
Thời sinh viên tình nguyện ngày ấy còn là những bữa ăn vội vàng bằng ổ bánh mì không, là những đêm về lại Trung tâm hỗ trợ học sinh, sinh viên TP.HCM cùng nhau lục tìm, chia nhau những gói mì tôm còn tồn trong kho để lót dạ. “Khó khăn là thế, nhưng sáng hôm sau, ai nấy trong đội hình áo xanh vẫn có mặt từ sớm tinh mơ, tràn đầy năng lượng”, anh Bảo bật cười.
Trực ở bến xe, những sinh viên tình nguyện phải đối mặt với vô vàn áp lực. Việc nhiệt tình đón thí sinh đôi khi khiến những tài xế xe ôm bên ngoài bến hiểu lầm là giành khách, dẫn đến những lời mắng chửi, khó chịu.
“Để trụ lại, chúng tôi phải rèn cho mình một tinh thần thép. Khi bị mắng, anh em tự nhủ với nhau rằng mình đang làm việc tốt, giúp đỡ người khác nên cứ bỏ qua.
Anh thường gọi vui nhóm của mình ngày ấy là “biệt đội trâu bò Chợ Lớn”, một thế hệ sinh viên sẵn sàng làm tình nguyện quần quật, bất chấp thời tiết.
Anh Bảo bồi hồi: “Có những lúc trời mưa tầm tã, các anh em cùng chui rúc dưới một cây dù. Chúng tôi phải hạ dù xuống thấp nhất có thể để không ướt bàn thông tin, chân thì ngâm trong dòng nước chảy xối xả. Nhưng hễ thấy xe buýt tới là anh em bất chấp mưa gió, cầm dù chạy ào ra che cho thí sinh”.
Tình yêu với màu áo xanh mãnh liệt đến mức, ngay cả khi đã ra trường đi làm vào năm 2004, anh Bảo vẫn tiếp tục bám trụ với Tiếp sức mùa thi đến tận năm 2008 tại bến xe Ngã tư Ga.
“Những ngày làm ca đêm, tôi tranh thủ ban ngày ra bến trực cùng các em sinh viên khóa sau, cùng nhau ăn bữa cơm chỉ có giá 3.000 đồng, hái rau dại quanh bến xe để nấu canh rộn rã tiếng cười, ấy vậy mà lại vui”, anh Bảo kể lại.
Gửi gắm đến thế hệ tình nguyện viên hôm nay, anh Bảo nhắn nhủ: “Hãy chuẩn bị cho mình một tinh thần cống hiến hoàn toàn. Khi bước ra khỏi cánh cửa giảng đường để làm tình nguyện, các bạn sẽ đối diện với nhiều thành phần trong xã hội. Đó là cơ hội tuyệt vời để học cách giao tiếp, cách nhìn người và cách thấu cảm. Những bài học dầm mưa dãi nắng ấy chính là tài sản vô giá làm hành trang cho các bạn bước vào đời”.
Nhìn lại hành trình 25 năm của Tiếp sức mùa thi, anh Bảo không giấu được niềm tự hào. Theo anh Bảo chương trình đã phát triển mạnh mẽ hơn, được truyền thông xã hội biết đến rộng rãi, nhận được nhiều nguồn lực hỗ trợ. Công nghệ cũng giúp việc kết nối, tư vấn, hỗ trợ thí sinh thuận tiện hơn rất nhiều. Anh mong chương trình sẽ ngày càng phát triển và giúp đỡ được cho nhiều thí sinh hơn nữa.
Trên mạng xã hội vừa qua, hình ảnh sứa và sâu biển dạt vào biển Vũng Tàu, nhất là khu vực Bãi Sau được đăng tải rộng rãi, kéo theo không ít lo ngại. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tình hình kể trên đã giảm và gần như hết hẳn, song vẫn không ít người chưa hết lo lắng khi lên kế hoạch tắm biển dịp nghỉ lễ 30.4-1.5.
Chị Lê Minh Châu (30 tuổi), ở đường Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, cho biết gia đình chuẩn bị du lịch Vũng Tàu. "Thật ra mình cũng có lo, nhất là có con nhỏ nên sợ da bé nhạy cảm, lỡ chạm phải rồi ngứa, nổi mẩn thì tội", chị chia sẻ.
Sau khi tự tìm hiểu, hỏi han trên các hội nhóm du lịch, chị Châu thấy cuối tháng 4 tình trạng sâu, sứa đã bớt nhiều nên yên tâm hơn. "Chuyến này đã lên kế hoạch từ trước, dạo này nóng bức, nghỉ lễ mới có dịp cả nhà đi biển tắm mát nên vẫn quyết định đi. Nhưng mình sẽ cẩn thận hơn, chuẩn bị cho con đồ bơi dài tay, gel bôi dịu da, thuốc bôi côn trùng, khăn và nước sạch để dùng khi cần".
Khác với tâm lý của các gia đình có con nhỏ, nhiều bạn trẻ tỏ ra khá thoải mái. Nguyễn Hùng Thuận, sinh viên Trường ĐH Văn Lang TP.HCM, đang háo hức chờ chuyến đi. "Trong nhóm mình có một bạn là người địa phương, bạn đó nói cuối tháng 4 trở đi thì đỡ hơn nhiều rồi, nước trong đẹp nên tụi mình cũng không lo lắng gì", Thuận chia sẻ. Theo Thuận, cả nhóm sẽ chú ý quan sát nước biển trước khi xuống, ưu tiên những chỗ nước trong và khu vực đông người tắm.
Chiều 26.4, trao đổi với người viết qua điện thoại, ông Lê Anh Quỳnh, Giám đốc Trung tâm cung ứng dịch vụ công P.Vũng Tàu, cho biết tình trạng sâu, sứa biển mà nhiều du khách quan tâm ở bãi biển đã không còn đáng lo.
"Đó là hiện tượng có theo mùa, theo thời tiết. Hiện tại thì thời tiết đẹp, sâu sứa cũng đã hết nên mọi người có thể yên tâm đến biển vui chơi. Dù vậy, người dân khi đi tắm biển vẫn nên có sự chuẩn bị cẩn thận để đề phòng", ông cho hay.
Ông Quỳnh còn cho biết thêm địa phương đã có bố trí lực lượng cứu hộ luôn túc trực để đảm bảo an toàn khu vực biển, sẵn sàng hỗ trợ khi cần.
Trong trường hợp chẳng may vẫn bị chạm phải sâu, sứa khi xuống nước tắm và gặp phản ứng, người dân cần biết rõ những điều cần làm. Theo bác sĩ Mai Tấn Phúc, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn (TP.HCM), sứa hoặc sâu biển thường gây viêm da kích ứng. "Đó là dạng viêm biểu hiện ngay khi tiếp xúc, mức độ tuỳ thời gian và độc tính. Ngoài biểu hiện viêm, nạn nhân còn có nguy cơ sốc phản vệ hoặc sốc đau nên không thể chủ quan".
Về sơ cứu ban đầu, bác sĩ Phúc khuyên cần di chuyển nạn nhân đến vùng an toàn nhanh nhất có thể, rửa sạch vết thương, có thể chườm đá nếu đau rát nhiều. Nếu nạn nhân vẫn ổn định, có thể dùng các loại thuốc kháng sinh, kháng viêm thoa vài ngày. Bác sĩ Phúc nhấn mạnh điều quan trọng nhất là loại bỏ nhanh nguyên nhân gây viêm và tránh xa khu vực nguy hiểm.
"Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu dị ứng nặng như nổi mề đay toàn thân, khó thở, lên cơn hen suyễn, chóng mặt, nôn ói, mất ý thức hoặc kích động, cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời", bác sĩ khuyến cáo.
Với du khách chuẩn bị đi tắm biển, đặc biệt là người có cơ địa dị ứng và các gia đình có con nhỏ, bác sĩ Phúc nhắc nhở phòng ngừa: "Không tắm lúc có sứa hoặc sâu xuất hiện, nếu chẳng may bị viêm da thì sơ cứu nhanh và đúng cách, sau đó tiếp tục chăm sóc vết thương theo chỉ định của nhân viên y tế".
Dịp nghỉ lễ 30.4 và 1.5 năm nay, P.Vũng Tàu, nơi có biển, vẫn là một trong những điểm đến được nhiều gia đình và bạn trẻ ưu tiên lựa chọn vì dễ di chuyển và chi phí hợp lý. Để chuyến đi trọn vẹn, du khách nên theo dõi thông tin từ ban quản lý bãi tắm, quan sát kỹ mặt nước trước khi xuống biển và cẩn trọng để có những ngày nghỉ lễ an toàn, thoải mái.
Những ngày này, không khí tại Trường THPT Hoàng Thái Hiếu (P.Cái Vồn, tỉnh Vĩnh Long) đang trở nên hối hả khi anh Nguyễn Minh Cường cùng các đồng nghiệp bắt tay khởi động chương trình Tiếp sức mùa thi năm 2026. Từng phần thức ăn nhẹ, từng món quà tinh thần nhỏ bé, đang được chuẩn bị chu đáo mỗi ngày để tiếp thêm động lực cho các học trò thân yêu trước kỳ thi quan trọng của cuộc đời.
Riêng với anh Cường, đây không đơn thuần là một nhiệm vụ tình nguyện, mà là một hành trình đầy cảm xúc đã gắn bó với anh suốt hơn 10 năm qua. Mỗi khi chương trình Tiếp sức mùa thi quay trở lại, những kỷ niệm cũ và mới đan xen, thôi thúc anh cống hiến không ngừng.
Ngược dòng về năm 2014, anh Cường khi ấy là một sĩ tử đầy lo âu, được cha chở từ xã Song Phú, tỉnh Vĩnh Long sang Cần Thơ để tham dự kỳ thi đại học. Đó là năm cuối cùng kỳ thi đại học còn tách riêng với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Lượng học sinh từ các tỉnh miền Tây đổ dồn về thành phố đông nghẹt, tạo nên một áp lực vô hình lên tâm lý thí sinh.
Đứng trước cổng trường THCS Trần Hưng Đạo với nỗi sợ "lạ nước lạ cái", anh Cường đã thực sự xúc động trước sự nhiệt tình giúp đỡ của các anh chị tình nguyện viên. "Tôi vừa tới điểm thi thì bỗng thấy hồi hộp và run. Được mọi người chỉ dẫn tận tình vào phòng thi, tôi không còn thấy bơ vơ, dần bình tĩnh lại. Thi xong, các anh chị tiếp tục hỗ trợ tôi ra điểm đón xe buýt để nhanh chóng có chuyến về", anh Cường nhớ lại.
Thế rồi anh Cường trúng tuyển vào ngành giáo dục công dân tại ĐH Cần Thơ. Cũng từ đó, hình ảnh những "áo xanh tình nguyện" trở thành một ấn tượng sâu đậm không thể phai mờ trong lòng anh. Năm 2015, anh Cường đã đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi để truyền lại ngọn lửa nhiệt huyết cho các đàn em.
Lần đầu xuất quân, anh được phân công trực chiến tại trung tâm điều phối văn phòng đoàn trường, một công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ và áp lực không hề nhỏ. Dù không trực tiếp đứng dưới nắng gắt tại các điểm thi, nhưng mỗi cuộc điện thoại reo lên đều là một tình huống phát sinh cần xử lý ngay lập tức để hỗ trợ kịp thời cho các đội hình tình nguyện, đảm bảo khâu tổ chức luôn được vận hành trơn tru nhất.
"Mỗi buổi thi, tôi sẽ túc trực cập nhật số liệu từ các đội tình nguyện gửi về để tổng hợp, báo cáo Hội Sinh viên thành phố. Công việc này cần sự cẩn trọng, không được sai sót vì đó là cơ sở để mọi người cùng nhau rút kinh nghiệm để khâu tổ chức được tốt hơn", anh Cường nói.
Hành trình tình nguyện ấy vẫn tiếp tục cháy bỏng ngay cả khi anh Cường tốt nghiệp và trở thành giáo viên tại Trường THPT Hoàng Thái Hiếu từ năm 2019. Trong vai trò mới, anh không để ngọn lửa đam mê bị đứt quãng mà đã cùng nhà trường duy trì mô hình tiếp sức đầy nhân văn ngay tại cổng trường mình công tác. Bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, mỗi giờ giải lao trong giai đoạn ôn thi, các em học sinh lại nhận được những phần bánh ngọt, trái cây và nước uống từ tay thầy cô.
Đến những ngày thi, sự hiện diện của anh Cường tại cổng trường càng khiến nhiều người ấn tượng. Anh cùng các tình nguyện viên cặm cụi vẽ lên giấy những câu slogan dễ thương như "cố lên", "thi hết mình", "làm bài tốt nhé", "quyết tâm đạt điểm 10"… Rồi sau đó, mọi người xếp thành hàng, giơ những câu khẩu hiệu dễ thương này để tạo niềm vui, thoải mái cho thí sinh trước giờ thi. Hình ảnh gần gũi này trở thành kỷ niệm đẹp của tuổi thanh xuân cho cả thầy và trò trong nhiều năm nay.
Anh Cường bộc bạch, có những kỷ niệm đáng nhớ khi 7-8 người cùng trú mưa dưới một cây dù nhỏ trước cổng trường. Quần áo có thể ướt đẫm vì cơn mưa nặng hạt, nhưng không một ai rời bỏ vị trí khi trách nhiệm hỗ trợ các sĩ tử chưa hoàn thành.
Giờ đây, khi nhìn lại chặng đường hơn 10 năm đã tham gia Tiếp sức mùa thi, anh Cường nhận ra rằng một người thầy đi tiếp sức có phần sâu sắc và "nặng lòng" hơn thời sinh viên. Thấu hiểu tâm lý học trò và nhìn thấy sự nỗ lực của sĩ tử, anh càng hạnh phúc khi được là điểm tựa tinh thần, là người đồng hành tin cậy của các em học sinh. Đó cũng chính là điều khiến anh Cương luôn thầm nhủ, hành trình đầy ý nghĩa này sẽ còn được tiếp nối về sau.
Võ Thị Yến Vy, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, chia sẻ: "Vy muốn tâm sự về một vấn đề khá nhạy cảm với chúng ta trong giai đoạn ôn luyện chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đó là đôi khi áp lực không đến từ bài vở mà lại đến từ chính gia đình. Sự kỳ vọng của ba mẹ dành cho chúng ta vô tình trở thành áp lực vô hình. Và hôm nay, Vy sẽ chia sẻ cho các bạn những cách giúp tìm được tiếng nói chung với gia đình trong giai đoạn căng thẳng của mùa thi".
Yến Vy cho rằng cách đầu tiên là thí sinh hãy nhìn nhận lại sự lo lắng của ba mẹ, xác định rằng vì thương con nên ba mẹ mới lo và càng thúc giục, nhắc nhở nhiều hơn. "Nếu các bạn nhìn nhận đúng hơn về nỗi lo của ba mẹ thì sẽ cảm thấy nhẹ nhõm hơn. Vy nghĩ rằng giữ cho mình một tâm thế thật bình tĩnh, tránh xa những suy nghĩ tiêu cực là cách tốt nhất để không ảnh hưởng đến việc học tập ", Yến Vy nhắn gửi.
Cách thứ hai, thủ khoa Yến Vy khuyên thí sinh nên tâm sự với ba mẹ nhiều hơn. Hãy học cách nói ra thay vì tránh né và im lặng vì sẽ càng khiến ba mẹ lo lắng hơn. Các bạn có thể chia sẻ với ba mẹ về mục tiêu của mình ngày hôm đó, rằng hôm nay con sẽ làm được 5 đề, sẽ học hết chương này hoặc là con đang lo môn này không biết sẽ như thế nào… Những điều này, theo Yến Vy, sẽ giúp ba mẹ cảm thấy con có định hướng, mục tiêu rõ ràng và từ đó cũng sẽ an tâm hơn phần nào, hoặc thấu hiểu hơn để chia sẻ những lo âu của con.
Cuối cùng, sự tự giác trong học tập hằng ngày là minh chứng thuyết phục nhất để gia đình yên tâm và trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho thí sinh. Thông điệp này của Vy nhằm xóa bỏ khoảng cách thế hệ và tiếp thêm động lực cho thí sinh chinh phục kỳ thi.
Vy nói: "Kết quả thi rất quan trọng nhưng sự tự giác của mình hằng ngày mới là sự thuyết phục lớn nhất đối với ba mẹ, nên các bạn hãy chứng minh với người thân bằng nỗ lực hằng ngày. Và điều sau cùng, Vy muốn nói rằng gia đình luôn là nơi mà các bạn tìm về sau những giờ học căng thẳng. Vậy nên đừng để chúng ta có khoảng cách với ba mẹ chỉ vì cả hai bên đều đang lo lắng: bạn lo cho kỳ thi, ba mẹ lo cho bạn. Thực sự, nếu để khoảng cách này xảy ra, bạn sẽ mất đi một điểm tựa tinh thần rất lớn, đặc biệt trong một bước ngoặt của cuộc đời học sinh".
Thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024 gửi gắm thêm: "Vy hy vọng với những chia sẻ trên đây của mình sẽ giúp ích được cho các bạn. Vy và chương trình Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi 2026 sẽ luôn tin tưởng vào khả năng của bạn và luôn đồng hành cùng các bạn trong mọi hành trình sắp tới. Mình chúc các thí sinh năm nay thi thật tốt, có kết quả như mong đợi và hẹn gặp các bạn ở giảng đường đại học".
