“Dưới góc độ từng là người đi làm thuê, tôi rất bị động mỗi khi đặt vé xe về nhà (sống xa nhà) hoặc lên kế hoạch đi chơi xa dịp nghỉ lễ vì lịch hoán đổi công bố sát ngày. Trong khi đó, tôi không biết doanh nghiệp của mình có cho nghỉ như lịch nhà nước không? Doanh nghiệp tư nhân về bản chất không muốn nghỉ nhiều vì đứt nhịp làm việc. Người làm thuê như chúng tôi ở thế kẹp giữa, nghỉ cũng khổ vì phải làm bù trước, bù sau, trong khi không có kế hoạch sớm nên cứ vội vàng.
Dưới góc độ người tự kinh doanh, tôi cũng bị ảnh hưởng nhiều vì không lường trước được lịch nghỉ dài tới đâu để điều chỉnh lại kế hoạch phù hợp. Trừ ngành du lịch và các ngành liên quan, còn lại đa số thời điểm này khách hàng giảm nhu cầu mua hơn, tập trung đi chơi, shopping TTTM. Trước và sau lễ, sức mua yếu do người ta dồn tiền đi chơi hoặc bận làm bù (khách hàng của tôi chủ yếu ở thành phố lớn). Cộng thêm các công ty logistic nghỉ lễ nên tâm lý ngại đặt hàng tăng. Nếu có lịch cố định, chúng tôi sẽ lường trước được tốt hơn và có kế hoạch dàn mục tiêu doanh thu hiệu quả”.
Đó là chia sẻ của độc giả Shinichic trước thông tin Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đang đề xuất kế hoạch hoán đổi để có kỳ nghỉ liền bốn ngày dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 để có thêm thời gian cho người lao động, kích cầu du lịch, thúc đẩy tiêu dùng. Đây không phải lần đầu những đề xuất hoán đổi nghỉ lễ kiểu này được đưa ra. Chỉ vài tuần trước, Bộ Nội vụ vừa quyết định không hoán đổi nghỉ lễ dịp 30/4-1/5. Thực tế, lịch nghỉ ở ta thường được điều chỉnh theo hướng làm bù vào một ngày cuối tuần để có chuỗi nghỉ liền mạch. Cách làm này tạo cảm giác hợp lý trong ngắn hạn nhưng cũng bộc lộ những bất cập dài hạn.
>> Hoán đổi để có kỳ nghỉ 9 ngày liên tục từ giỗ Tổ Hùng Vương đến 30/4-1/5
Nói về những bất cập khi lịch hoán đổi được công bố muộn và thay đổi theo từng năm, bạn đọc GT phân tích: “Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, thậm chí cả một số cơ quan, ban ngành, vẫn đang xử lý lịch nghỉ và hoán đổi nghỉ bù theo kiểu sự vụ: gần đến dịp nghỉ mới thông báo, phát sinh rồi mới điều chỉnh. Cách làm này khiến kế hoạch sản xuất, công việc và đời sống cá nhân của người lao động luôn bị động, thiếu ổn định.
Trong khi đó, ở nhiều doanh nghiệp Nhật Bản, lịch làm việc, nghỉ ngơi được xây dựng cho cả năm ngay từ cuối năm trước, với các ngày nghỉ, ngày làm bù được quy định rõ ràng và hiển thị trực quan bằng mã màu. Người lao động chỉ cần nhìn vào là biết chính xác kế hoạch của mình, còn doanh nghiệp thì chủ động trong sản xuất và giao hàng.
Việc hoán đổi ngày nghỉ nếu không được hoạch định từ sớm sẽ kéo theo nhiều hệ lụy: gián đoạn công việc, khó phối hợp giữa các đơn vị, ảnh hưởng đến đối tác và làm giảm tính chuyên nghiệp của tổ chức. Đặc biệt, khi các cơ quan quản lý cũng điều chỉnh mang tính ngắn hạn, doanh nghiệp càng khó xây dựng kế hoạch dài hơi.
Đã đến lúc chúng ta cần thay đổi tư duy từ ‘ứng phó’ sang ‘chủ động’ sắp xếp ngày nghỉ. Việc xây dựng lịch nghỉ cả năm một cách minh bạch, ổn định và thống nhất không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo sự tin tưởng, chủ động cho người lao động và toàn xã hội”.
Đề xuất giải pháp thiết kế lịch nghỉ lễ cố định hằng năm thay vì hoán đổi, nghỉ bù liên tục, độc giả Khuongna bình luận: “Những ngày lễ rơi vào thứ 2, thứ 6, mặc nhiên là nghỉ liền với cuối tuần (ba ngày nghỉ). Còn với kỳ nghỉ lễ đơn lẻ như giỗ Tổ, Quốc khánh hay 24/11, nếu rơi vào thứ 3 và thứ 5 thì nên mặc nhiên hoán đổi để nghỉ liền bốn ngày (thứ 7 tuần trước hay sau ngày lễ nên quy định là ngày làm bù luôn cho dễ thực hiện).
Mỗi năm chỉ có dịp 30/4-1/5 là ngày nghỉ lễ kép duy nhất, nên mặc nhiên được kéo dài nhất có thể. Ví dụ, hai ngày này rơi vào thứ 7, chủ nhật thì bù sang đầu tuần (tổng bốn ngày nghỉ); nếu rơi vào các ngày thứ 3, thứ 4 thì nghỉ hoán đổi để nghỉ thêm thứ 2 (kỳ nghỉ dài năm ngày); còn nếu là thứ 4, thứ 5 thì hoán đổi nghỉ thêm thứ 6 (tổng năm ngày nghỉ).
Nếu quy định rõ ràng từ đầu như vậy thì gần như kỳ nghỉ năm nào cũng luôn cố định, rõ ràng, không cần thay đổi, hoán đổi gì nhiều gây phiền toái cho doanh nghiệp và người lao động khi mỗi năm mỗi đều phải chờ quyết định sát ngày nghỉ. Tất nhiên, không thể đáp ứng hết tất cả nhưng lịch nghỉ cố định vẫn dễ sắp xếp hơn. Mong cơ quan chức năng sắp xếp ổn định và cố định nghỉ nghỉ theo luật để áp dụng hằng năm”.
Vợ chồng tôi đều là người tỉnh lẻ, vào TP HCM lập nghiệp với mong muốn ổn định được cuộc sống tại đây. Hiện tại, tổng thu nhập của chúng tôi khoảng 35 triệu đồng mỗi tháng - con số mà người ở quê xem là dư dả. Nhưng thực tế, chúng tôi vẫn thiếu trước hụt sau khi sống giữa thành phố này.
Gia đình tôi có hai con nhỏ, mọi khoản chi gần như đều dồn vào sinh hoạt thiết yếu. Tiền ăn uống, chợ búa, xăng xe, điện nước và tiền học thêm cho các con mỗi tháng khoảng 20 triệu đồng, dù hai con tôi đều học trường công. Chúng tôi không dám ăn ngoài thường xuyên, cũng hiếm khi mua sắm gì đáng kể. Cuối tuần của nhiều gia đình là đi chơi, còn với chúng tôi, thường chỉ là đưa con ra công viên gần nhà cho đỡ tốn kém.
Ngoài ra, vợ chồng tôi đang gánh thêm 12 triệu đồng tiền trả góp mua nhà mỗi tháng. Đó là quyết định không dễ dàng, nhưng nếu không mua bây giờ thì cũng không biết đến bao giờ gia đình mới có một chỗ ở ổn định. Giá nhà ở TP HCM ngày càng xa tầm với, nên chúng tôi chấp nhận vay để giữ một chỗ an cư, chấp nhận áp lực tài chính đè nặng từng tháng.
Tính ra, sau tất cả các khoản cố định, mỗi tháng chúng tôi chỉ còn dư khoảng 3 triệu đồng, trong điều kiện phải chi tiêu rất chặt chẽ. Số tiền đó gần như không đủ để tích lũy cho những việc lớn hơn như chữa bệnh, sửa nhà hay lo cho tương lai học hành của con.
>> Vợ chồng lương 30 triệu vẫn tiết kiệm được 15 triệu một tháng ở Sài Gòn
Những tháng có nhiều đám cưới, đám giỗ, ma chay ở quê hay đồng nghiệp, chúng tôi thực sự "đuối". Mỗi khoản không lớn, nhưng cộng lại thành gánh nặng. Đi thì tốn tiền, không đi thì áy náy. Nhiều tháng, vợ chồng phải vay mượn thêm của bạn bè mới đủ trang trải.
Sống ở thành phố, cái khó không chỉ là chi phí cao, mà còn là cảm giác lúc nào cũng phải chạy. Chạy để kịp công việc, chạy để đủ tiền chi tiêu, và chạy để không bị tụt lại. Nhìn bề ngoài, chúng tôi có công việc ổn định, con cái được học hành đầy đủ, nhưng phía sau là sự chật vật mà chỉ người trong cuộc mới hiểu.
Đôi khi tôi tự hỏi, với mức thu nhập như vậy mà vẫn khó tích lũy, thì những gia đình thu nhập thấp hơn sẽ xoay xở ra sao? Thành phố mang lại cơ hội, nhưng cũng đi kèm áp lực rất lớn về chi phí sinh hoạt. Nếu không có một nền tảng tài chính vững, việc ở lại thành phố lâu dài thực sự là thử thách.
Chúng tôi vẫn cố gắng bám trụ, vì ở đây có công việc, có hy vọng về tương lai cho con cái. Nhưng mong rằng, sẽ có thêm những giải pháp để giảm bớt gánh nặng chi phí sống, từ nhà ở, giáo dục đến các dịch vụ thiết yếu, để những người lao động như chúng tôi không phải mãi xoay xở trong vòng lặp thu nhập - chi tiêu mà không có dư địa để tích lũy và tiến lên.
Trước đại dịch Covid-19 gia đình chồng tôi có mua cho hai vợ chồng một lô đất ở khu dân cư để ra ở riêng, được giới thiệu là đất đầu tư ngon, kinh doanh tốt, mua năm nay là năm sau có sổ hồng.
Sau khi mua và xây dựng nhà cửa ổn định thì vấn đề bắt đầu đến. Sổ hồng đến nay là 6 năm mua đất vẫn chưa có, hỏi cò thì chỉ nhận được phản hồi là: "Anh không có thẩm quyền cấp sổ. Anh không biết khi nào có, các em tự liên hệ hỏi xem...".
Phần đất này các hàng quán bắt đầu mọc lên, đầu tiên là chịu ồn hát karaoke, sau đó lại bật nhạc ầm ĩ, đỉnh điểm là cách nhà 50 m lại mở ra một quán beer club ngoài trời với các em DJ ăn mặc gợi cảm, các anh MC liên tục nói: "tay đâu, tay đâu", những bạn vũ công lên nhún nhảy lộ thiên và mở nhạc với âm lượng kinh khủng.
Gia đình tôi thì có mẹ già, con nhỏ chỉ mới hai tuổi vậy mà đã biết nói: "Ồn ào quá sao con ngủ được". Đáng lẽ trẻ em tầm tuổi này và người già phải được nghỉ ngơi ngủ sớm, vậy mà giờ ngày nào cũng phải chờ quán beer club bớt nhạc mới có thể vào giấc được.
Báo cáo cơ quan chức năng thì chỉ vào nhắc nhở, xong rồi lại đâu vào đấy. Có cán bộ đến thì quán bật nhạc nhỏ lại, sau đó cũng lại như bình thường. Nhìn con thấy thương nhưng bất lực.
Với tình trạng này tôi đã đầu tư hơn 70 triệu để làm phòng cách âm cho em bé ngủ nhưng quán bật nhạc bass to quá thấy cũng không giảm được nhiều. Giờ muốn bán đất đi chỗ khác cũng không có sổ để mà bán. Mà có bán thì xung quanh còn đất trống chưa chắc người ta mua của mình.
Thật là sai lầm khi đầu tư đất ở mà không tìm hiểu kỹ.
Quà vặt Việt rất ngon nhưng nhiều trẻ em thích gà rán, khoai tây chiên? theo tôi, đây là lỗi của người lớn.
Từ nhỏ khi học mẫu giáo, tôi đã từ chối cho con ăn món gà rán luôn luôn có mặt trong tất cả những bữa tiệc ở trường. Lúc đó, con tôi vẫn không thích món này.
Những năm đầu tiểu học, vài phụ huynh trong lớp thường chứng tỏ ta đây là mạnh thường quân nên thường xuyên gửi vào bánh ngọt, kẹo, khi tôi phản đối do những món này không tốt cho trẻ em nhưng giáo viên lại đồng ý.
Trong khi năm nào tôi cũng gửi sách truyện đóng góp vào tủ sách của lớp để các em học sinh giờ giải lao đọc giải trí thì từ giáo viên đến phụ huynh trong lớp chẳng ai quan tâm dù các bé rất thích.
Thực tế các học sinh trong lớp đa số đều cao lớp, mập mạp, có chế độ dinh dưỡng đầy đủ đâu có thiếu thốn mà cứ liên tục nạp thêm bánh ngọt, kẹo ngọt và gà rán
Cũng như tác giả Hoàng, tôi cũng gặp rắc rối với gia đình họ hàng vì chính những lần tôi đưa con về chơi, mặc dù biết vợ chồng tôi không cho con ăn gà rán, họ thường xuyên tập cho con tôi ăn bởi vậy chúng tôi đành chọn giải pháp hạn chế đưa con về chơi.
Năm học lớp 4 này, môn khoa học có các bài về dinh dưỡng, trong sách giáo khoa đưa ra ví dụ hình ảnh món gà rán, khoai tây chiên sẽ đưa đến bệnh thừa cân béo phì.
Và bài ôn thi giáo viên gửi cũng có nội dung là thói quen ăn gà rán, khoai tây chiên, uống nước ngọt là chưa lành mạnh, những thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường và năng lượng cao có nguy cơ thừa cân, béo phì, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Học sinh phải học thuộc lòng lý thuyết này để làm bài thi, tuy nhiên, chính giáo viên dạy môn này lại khen ngợi những phụ huynh đem gà rán, khoai tây chiên vào đãi lớp học bất chấp ngược lại với điều học sinh được biết.
Như vậy, những người giáo viên ở khắp các trường mầm non lớn nhỏ, các trường tiểu học họ cũng kém ý thức khi khuyến khích phụ huynh cho con ăn thức ăn nhanh
Một món ăn khác cũng có mặt khắp các đường phố, các khu vui chơi lớn nhỏ, các lễ hội là cá viên chiên trong khi món này cần hạn chế. Những món ăn của Việt Nam vừa ngon vừa lành mạnh vì kết hợp nhiều thành phần dinh dưỡng đa dạng, nhiều rau thì không phổ biến như cá viên chiên.
