Ukraine tuyên bố tấn công phương tiện thuộc ‘đội tàu bóng tối’ của Nga

Theo tờ Guardian ngày 8-5, Tòa án Old Bailey ở London kết luận Chi Leung "Peter" Wai (38 tuổi) và Chung Biu Yuen (65 tuổi) phạm tội hỗ trợ cơ quan tình báo nước ngoài theo Luật An ninh quốc gia của Anh.

Bộ trưởng Nội vụ Anh Dan Jarvis cho biết các hoạt động mà hai người này thực hiện "thay mặt Trung Quốc" là hoàn toàn không thể chấp nhận trên lãnh thổ Anh.

Ông nhấn mạnh Bộ Ngoại giao Anh sẽ triệu tập đại sứ Trung Quốc nhằm truyền đạt rõ rằng London sẽ không dung thứ cho các hoạt động đe dọa an ninh và an toàn của người dân tại Anh.

Đáp lại, Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh cho biết Bắc Kinh đã gửi công hàm phản đối tới Chính phủ Anh và sẽ thực hiện "các biện pháp cần thiết" để bảo vệ lợi ích của mình.

Người phát ngôn đại sứ quán cáo buộc đây là "động thái mang động cơ chính trị", cho rằng phía Anh "lạm dụng pháp luật và thao túng quy trình tư pháp".

"Mục đích duy nhất của việc này là tiếp tay cho các phần tử chống Trung Quốc đang ẩn náu tại Anh và tìm cách gây bất ổn cho Hong Kong, đồng thời bôi nhọ Chính phủ Trung Quốc và chính quyền đặc khu hành chính Hong Kong", phía Bắc Kinh tuyên bố.

Theo hồ sơ vụ án, Wai từng làm việc cho lực lượng Biên phòng Anh tại sân bay Heathrow, đồng thời là cảnh sát tình nguyện của lực lượng City of London. Ông cũng từng phục vụ trong Hải quân Hoàng gia Anh.

Trong khi đó, Yuen là cựu Giám đốc cảnh sát Hong Kong và giữ vị trí quản lý cấp cao tại Văn phòng Kinh tế và Thương mại Hong Kong (HKETO) ở London - cơ quan đại diện cho chính quyền Hong Kong tại Anh.

Tòa án cho biết Wai đã thu thập thông tin tình báo theo chỉ đạo của Yuen, với mục tiêu chủ yếu là những nhà hoạt động dân chủ Hong Kong lưu vong tại Anh sau các đợt trấn áp của chính quyền Hong Kong và Trung Quốc.

Một trong những mục tiêu nổi bật là Nathan Law - cựu lãnh đạo phong trào biểu tình sinh viên Hong Kong hiện sống tại London.

Các tin nhắn trong điện thoại của Yuen cho thấy hoạt động theo dõi Nathan Law đã bắt đầu từ năm 2021. Công tố viên cho biết nhóm này còn nhắm đến các chính trị gia Anh, bao gồm cựu Bộ trưởng Đảng Bảo thủ Iain Duncan Smith và nữ nghị sĩ Helena Kennedy.

Theo cáo buộc, hai bị cáo đã tiến hành các hoạt động theo dõi, chụp ảnh, thu thập thông tin và sử dụng nhiều thủ đoạn lừa dối để tiếp cận mục tiêu. Một nhân chứng tại phiên tòa cho biết Wai từng đe dọa bắt giữ ông ngay tại London vì phản đối một nhà ngoại giao Hong Kong.

Hoạt động của nhóm bị phanh phui sau khi cảnh sát Anh ngăn chặn vụ bắt cóc Monica Kwong - một phụ nữ Hong Kong đang sống tại Yorkshire (Anh) - vào tháng 5-2024. Cảnh sát cho biết nhóm nghi phạm từng giả làm thợ điện để tìm cách tiếp cận căn hộ của Kwong trước khi bị bắt giữ.

Ngoài tội danh hỗ trợ tình báo nước ngoài, Wai còn bị kết tội lạm dụng chức vụ công vì truy cập trái phép cơ sở dữ liệu của Bộ Nội vụ Anh nhằm tìm kiếm thông tin về những người mà giới chức Hong Kong quan tâm.

Hai bị cáo đã bị tạm giam chờ tuyên án, với ngày 15-5 sẽ ấn định thời điểm tuyên án chính thức.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Khi Iran khai hỏa loạt tên lửa, drone nhắm vào các tàu chiến Mỹ và tàu thương mại gần eo biển Hormuz, cũng như cơ sở dầu mỏ chiến lược của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất hôm 4/5 để đáp trả chiến dịch hộ tống "Dự án Tự do" của hải quân Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã tìm cách giảm nhẹ mức độ của sự việc.

Ông Trump cho rằng đây chỉ là cuộc "đụng độ nhỏ" không khiến lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4 bị phá vỡ và không ra lệnh cho quân đội Mỹ tiến hành các đòn đáp trả quyết liệt hơn. Một ngày sau, trang Axios dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết "Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới việc đạt được đồng thuận với Iran" về Bản ghi nhớ 14 điểm, do đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và con rể của ông Trump, Jared Kushner, soạn thảo.

Thông tin về Bản ghi nhớ này, cùng tuyên bố của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng" nhằm vào Iran đã chấm dứt đã thắp kỳ vọng về việc Washington - Tehran sắp đi đến một thỏa thuận hòa bình lâu dài. Niềm tin đó càng được củng cố khi ông Trump thông báo dừng chiến dịch "Dự án Tự do" để tạo điều kiện cho đàm phán với Iran.

"Nếu Iran đồng ý thực hiện những gì đã được thỏa thuận, chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng sẽ chấm dứt và eo biển Hormuz sẽ được mở cửa cho tất cả, gồm cả Iran", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 6/5.

Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ cũng không quên vung lên "cây gậy", khi đe dọa rằng "chiến dịch ném bom sẽ bắt đầu và thật đáng buồn, nó sẽ ở mức độ và cường độ lớn hơn nhiều so với trước đây" nếu Iran không chấp nhận thỏa thuận.

Đến tối 7/5, eo biển Hormuz lại một lần nữa dậy sóng, khi hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khai hỏa loạt tên lửa chống hạm và drone tự sát nhắm vào ba tàu khu trục của Mỹ đang tìm cách tiến vào eo biển Hormuz. IRGC cáo buộc những tàu này đã tấn công tàu dầu Iran, điều họ cho là "vi phạm lệnh ngừng bắn".

Quân đội Mỹ đã đánh chặn các tên lửa, drone tấn công, đồng thời đáp trả bằng cách nhắm vào các cơ sở quân sự Iran đứng sau vụ tấn công. Hình ảnh trên mạng xã hội cho thấy các đám cháy bùng lên ở thành phố cảng Bandar Abbas ven bờ Hormuz của Iran.

CBS News dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết các xuồng tấn công nhanh Iran đã áp sát đến mức các chiến hạm Mỹ buộc phải khai hỏa pháo hạm, hệ thống phòng thủ tầm cực gần (CIWS) để ngăn chặn.

Đây được coi là cuộc đấu hỏa lực dữ dội nhất giữa lực lượng hai bên trong một tháng qua. Dù vậy, Tổng thống Trump một lần nữa tuyên bố đây chỉ là "cuộc chạm trán nhẹ" và lệnh ngừng bắn vẫn có hiệu lực. Ông cũng tiếp tục cảnh báo lực lượng Mỹ sẽ tiến hành thêm đòn không kích nếu Iran không nhanh chóng ký thỏa thuận.

Steven Erlanger, nhà phân tích chuyên về Iran của NY Times, nhận định các diễn biến trên cho thấy ông Trump dường như vẫn đang cố gắng tìm kiếm một công thức hiệu quả để có thể mang lại một kết thúc nhanh chóng cho bài toán Iran, bằng cách kết hợp giữa áp lực chính trị với những đòn gây sức ép bằng quân sự.

Khi tuyên bố áp lệnh phong tỏa cảng biển Iran từ giữa tháng 4, ông Trump dường như tin rằng áp lực kinh tế và chính trị trong nước sẽ khiến Tehran phải khuất phục và mở cửa eo biển Hormuz. Khi tình hình không cải thiện, ông tìm đến giải pháp quân sự, phát động chiến dịch "Dự án Tự do" để hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển, sẵn sàng "tiêu diệt" những mối đe dọa nhắm vào các phương tiện này.

Nhưng khi Iran đáp trả dữ dội và các nước vùng Vịnh phản đối quyết liệt, ông Trump đã thay đổi sách lược, thông báo dừng chiến dịch hộ tống sau một ngày triển khai.

"Cứ mỗi khi áp lực không mang lại kết quả như ý, ông ấy lại tìm kiếm một công cụ gây sức ép mới mà ông tin rằng sẽ mang lại chiến thắng. Ông ấy luôn tin rằng mình chỉ cần siết chặt thêm chút nữa", Ali Vaez, giám đốc chương trình Iran của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG), nói.

Theo Vaez, ông Trump đã phạm sai lầm khi tin rằng các chiến thuật cứng rắn sẽ khiến Iran đầu hàng, bởi điều đó chưa đánh giá được hết khả năng thích ứng của Tehran.

Tổng thống Trump "không hiểu rằng dù gây áp lực lớn đến đâu, nếu không cho đối phương lối thoát danh dự và một thỏa thuận đôi bên cùng có lợi, mà chỉ muốn buộc họ phải đầu hàng", Mỹ sẽ không bao giờ đạt được thỏa thuận, Vaez nói.

Các chuyên gia không cho rằng thời gian sẽ đứng về phía ông Trump. "Mỹ chắc chắn có thể gây tổn hại thêm cho kinh tế Iran, nhưng Tehran cho thấy họ đã chống chọi được nhiều áp lực hơn bất kỳ nền kinh tế nào khác trong lịch sử", Suzanne Maloney, chuyên gia về Iran tại Viện Brookings, nói.

Bà cho rằng bên trong giới lãnh đạo Iran dường như không tồn tại các động lực chính trị để thúc đẩy thỏa hiệp. Nếu có gì thay đổi, đó là lập trường của Iran ngày càng cứng rắn hơn, trong khi các chiến thuật của ông Trump vẫn chưa thể mang lại kết quả như kỳ vọng.

Chính phủ Iran luôn tin họ đang nắm thế thượng phong và có thể chịu đựng áp lực kinh tế lâu hơn mức ông Trump có thể kiên nhẫn trước tình trạng giá năng lượng leo thang ở trong nước.

Nhưng ở Mỹ, ông Trump cũng chưa mặn mà với việc nhượng bộ, bất chấp những tổn hại kinh tế do giá năng lượng cao gây ra.

"Tôi không cho rằng lệnh phong tỏa sẽ thành công trong thời gian đủ tốt cho nền kinh tế toàn cầu và cho triển vọng của phe Cộng hòa trong cuộc bầu cử quốc hội giữa kỳ vào tháng 11", bà nói.

Phát biểu với báo giới tại Washington tuần này, ông Trump khẳng định lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ đang diễn ra "tuyệt vời" và "không ai dám thách thức" nó. Ông cũng nhắc lại tuyên bố rằng "Iran muốn đạt được thỏa thuận" nhưng cáo buộc các nhà lãnh đạo nước này đang "chơi trò mèo vờn chuột" khi vừa đàm phán với ông, vừa phủ nhận điều đó trên truyền hình.

Cuộc xung đột hiện tại là màn đấu trí cân não giữa Iran và Mỹ. Theo Sanam Vakil, chuyên gia của tổ chức nghiên cứu Chatham House ở Anh, hai bên đang có hiểu biết rất hạn chế về nhau và có cách tiếp cận khác nhau trong khi đàm phán, dẫn tới không thấu hiểu ý nhau.

"Tôi nghĩ Tổng thống Trump không thực sự hiểu động lực của người Iran. Họ không đưa ra quyết định dựa trên GDP vì nếu vậy, họ đã ký thỏa thuận từ nhiều năm trước rồi", bà nói.

Dù cái giá kinh tế mà Iran phải đối mặt là rất lớn, ông Trump dường như đã tính toán sai mức độ nghiêm trọng của nó. Ông cho rằng Iran sắp hết khả năng dự trữ dầu thô vì lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ, buộc Tehran phải đưa ra những nhượng bộ lớn.

"Nếu dầu của họ không được xuất khẩu, toàn bộ hạ tầng dầu khí sẽ sụp đổ", ông Trump nói cuối tháng trước, thêm rằng Iran chỉ còn ba ngày trước khi "thảm họa xảy ra".

Đó rõ ràng là lời nói quá, theo nhà phân tích Erlanger. Các chuyên gia dầu khí tin rằng Iran còn ít nhất vài tuần dự trữ trước khi phải ngừng bơm dầu. Iran, quốc gia từng xuất khẩu khoảng 1,81 triệu thùng dầu mỗi ngày vào tháng 4, có thể cắt giảm sản lượng trong khi tiếp tục tích trữ dầu trên các tàu chở dầu cũ hoặc kho chứa còn trống, đồng thời vận chuyển một phần qua đường bộ và đường sắt tới Pakistan hay Trung Quốc.

Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, Iran từng giảm sản lượng xuống còn khoảng 200.000 thùng mỗi ngày mà không gây tổn hại đáng kể đến hạ tầng dầu khí.

"Iran thậm chí còn chưa tiến sát ngưỡng phải đóng cửa các giếng dầu", Brett Erickson, chuyên gia của công ty tư vấn Obsidian Risk Advisors ở Australia, nhận định.

Erickson thêm rằng các lệnh trừng phạt và phong tỏa có thể tạo ra tác động, nhưng "không có kịch bản khả thi nào cho thấy chúng sẽ mang lại kết quả trong khung thời gian mà ông Trump mong đợi".

Trong quá khứ, các lệnh trừng phạt mạnh tay của Mỹ và quốc tế đối với nền kinh tế và ngành dầu mỏ Iran cuối cùng đã buộc nước này ngồi vào bàn đàm phán. Nhiều năm thảo luận đã dẫn tới thỏa thuận hạt nhân JCPOA năm 2015, nơi Iran đồng ý hạn chế chương trình làm giàu hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ phần lớn các lệnh trừng phạt.

Iran đã tuân thủ JCPOA, nhưng trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận năm 2018 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt, nhằm buộc Iran đàm phán một thỏa thuận mà ông cho là "tốt hơn". Bất chấp những khó khăn kinh tế nghiêm trọng và việc phải cắt giảm mạnh sản lượng dầu, Iran khi đó không đồng ý với thỏa thuận hạt nhân mới nào như kỳ vọng của ông Trump, theo Erlanger.

Iran từ năm 2019 bắt đầu làm giàu uranium vượt ngưỡng quy định trong JCPOA. Kể từ đó, Iran đã sản xuất đủ uranium làm giàu ở mức 60%, gần chạm ngưỡng để có thể chế tạo vũ khí hạt nhân. Kho dự trữ khoảng 440 kg uranium làm giàu cao này được cho là vẫn còn nguyên vẹn, và Iran hiện tuyên bố sẽ không đàm phán thêm về chương trình hạt nhân cho đến khi các hành động thù địch hiện tại chấm dứt và có đảm bảo rằng chúng sẽ không tái diễn.

Chuyên gia Vaez cho rằng Iran muốn thỏa thuận, nhưng các lãnh đạo nước này tin việc đầu hàng trước áp lực sẽ chỉ khiến họ phải gánh chịu thêm sức ép trong tương lai. Do đó, họ muốn kiểm soát eo biển Hormuz và thu phí qua lại để chi trả cho việc tái thiết đất nước.

"Họ không muốn sống sót sau một cuộc chiến đẫm máu để rồi bị mắc kẹt trong nền hòa bình lạnh lẽo", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

“Sáng nay là một ngày trọng đại đối với hòa bình thế giới. Iran muốn điều đó xảy ra. Như vậy là quá đủ với họ rồi. Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch cuồng nộ) là chiến thắng mang tính lịch sử và áp đảo trên chiến trường”, ông Hegseth phát biểu trong buổi họp báo sáng 8-4 (giờ Mỹ).

Bộ trưởng Hegseth cho hay Washington đã thành công phá hủy “một trong những lực lượng quân sự lớn nhất thế giới”, khi chỉ sử dụng chưa đến 10% năng lực tác chiến trong chưa đầy 40 ngày, theo Đài Al Jazeera.

Phía Mỹ cho rằng Iran đã không thể hiện được năng lực tự vệ. Do đó chiến dịch tấn công phối hợp mà Mỹ và Israel triển khai nhằm vào quốc gia Hồi giáo này “thực hiện đúng tiến độ tất cả các mục tiêu theo kế hoạch”.

Theo ông Hegseth, quân đội Mỹ vẫn “hiện diện” tại Trung Đông để đảm bảo Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, cũng như để giám sát kho uranium của nước này.

“Về uranium, chúng tôi đang theo dõi. Chúng tôi biết họ có gì, họ sẽ phải giao nộp, sau đó chúng tôi sẽ tiếp nhận. Nếu cần thiết, chúng tôi sẽ thu giữ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc phát biểu trong họp báo.

Trong buổi họp báo, ông Hegseth cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã “phá hủy hoàn toàn nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran”. Đây cũng là một trong những mục tiêu then chốt của Mỹ.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho biết: “Hải quân Iran đã nằm dưới đáy biển… Iran không còn hệ thống phòng không… Chương trình tên lửa của họ về cơ bản đã bị phá hủy”.

“Chế độ mới này không còn lựa chọn và cũng không còn thời gian. Vì vậy họ phải đạt được một thỏa thuận. Họ hiểu rằng thỏa thuận này đồng nghĩa với việc họ sẽ không bao giờ, tuyệt đối không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Hegseth nói thêm.

Cũng trong buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine cảnh báo quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu tiếp nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.

"Chúng tôi hy vọng Iran sẽ lựa chọn một nền hòa bình lâu dài. Lệnh ngừng bắn chỉ là một sự tạm dừng. Lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng, nếu được lệnh hoặc được yêu cầu, sẽ nối lại các hoạt động chiến đấu với tốc độ và độ chính xác như chúng tôi đã thực hiện trong 38 ngày qua", ông Caine phát biểu.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/bo-truong-hegseth-my-da-thang-lon-va-dat-duoc-moi-muc-tieu-de-ra-tai-iran-20260408210033725.htm