Không chỉ bị xử phạt hành chính, chủ nhà trọ còn buộc phải hoàn trả phần tiền thu vượt của người thuê.
Quy định mới được xem là động thái mạnh tay nhằm chấn chỉnh tình trạng thu tiền điện giá cao tại các khu nhà trọ vốn kéo dài nhiều năm qua.
Theo quyết định 1279 của Bộ Công Thương, giá bán lẻ điện sinh hoạt hiện dao động từ khoảng 1.984 đồng/kWh ở bậc thấp nhất đến khoảng 3.460 đồng/kWh ở bậc cao nhất, chưa bao gồm thuế VAT. Trong khi đó, theo khảo sát tại nhiều khu nhà trọ hiện nay ở TP.HCM, mức thu phổ biến vẫn là 3.500 – 5.000 đồng/kWh.
Khoảng chênh này khiến tiền điện trở thành gánh nặng lớn với người thuê trọ, đặc biệt là công nhân, lao động nhập cư hoặc gia đình có trẻ nhỏ phải sử dụng thiết bị điện thường xuyên. Không ít người dù biết bị thu cao nhưng vẫn chấp nhận vì ngại va chạm với chủ trọ hoặc khó tìm được chỗ ở khác phù hợp túi tiền.
Anh Nguyễn Văn Thứ (27 tuổi, quê Thái Bình cũ, nay là Hưng Yên), đang trọ tại phường Hà Đông, TP Hà Nội, cho hay ngoài tiền thuê phòng khoảng 2,5 triệu đồng/tháng, tiền nước 100.000 đồng/người, chủ cho thuê trọ đang thu 4.000 đồng/kWh điện. Người thuê trọ phải trả tiền điện nhiều ít tùy theo số công tơ hằng tháng.
Nghe tin chủ trọ không được thu chênh lệch tiền điện sinh hoạt hằng tháng, anh Thứ rất vui vì tiền điện hằng tháng sẽ giảm xuống đáng kể, giảm bớt gánh nặng cho người thuê.
Tuy nhiên, anh cho rằng “chủ trọ vẫn là người có quyền quyết định thu bao nhiêu” bởi nếu không thu được chênh lệch tiền điện chủ trọ sẽ tăng tiền nhà, tiền nước sinh hoạt hằng tháng. Như vậy chi phí không những không giảm mà có thể tăng lên!?
Ở chiều ngược lại, nhiều chủ nhà trọ cho rằng phần chênh lệch tiền điện lâu nay thực tế đang được dùng để bù cho nhiều chi phí vận hành khác.
Ông Lê Quốc Tuấn, chủ dãy trọ 15 phòng trên đường Nguyễn Thị Tuôi (xã Vĩnh Lộc, TP.HCM), cho biết sẽ tuân thủ quy định mới nhưng thừa nhận việc cân đối tài chính sẽ khó khăn hơn rất nhiều.
Hiện cả dãy trọ ông Tuấn đang thu 4.000 đồng/kWh, tuy nhiên miễn phí nước cho người thuê. Phần chênh từ giá tiền điện được ông dùng cho việc đầu tư, cải tạo đường dây điện, đồng hồ điện, aptomat, bóng đèn hành lang, sửa chữa điện hư hỏng… bởi tất cả đều do chủ trọ tự bỏ.
Theo ông Tuấn, các dãy trọ công nhân thường sử dụng điện với cường độ cao nên hệ thống điện xuống cấp khá nhanh. Trong khi đó giá thuê phòng lại khó tăng mạnh vì cạnh tranh lớn và sợ mất khách.
“Người ngoài nhìn vào nghĩ chủ trọ lời từ tiền điện, nhưng thật ra nhiều khoản đang được bù qua đó. Nếu siết giá điện mà không có cơ chế tính các chi phí hợp lý thì chắc chắn sẽ phát sinh thêm khoản thu khác”, ông nói.
Vì thế, khi phải thu phí giá điện theo đúng giá bán lẻ của điện lực, ông Tuấn cho rằng bắt buộc sẽ phải thu thêm phí tiền nước để bù đắp.
Còn bà Thảo My, chủ dãy trọ trên đường Trần Khắc Chân (phường Tân Định, TP.HCM), cho hay hiện đang thu 4.000 đồng/kWh điện, nhưng sẽ chấp hành ngay khi quy định có hiệu lực. Nhưng bà cũng cho biết phần chênh lệch hiện nay chủ yếu được dùng để chi trả điện khu vực dùng chung.
“Máy giặt, máy sấy, camera, điện hành lang, cổng điện, nhà xe… đều dùng điện nhưng không thể tách riêng từng phòng để tính. Nếu chỉ thu đúng giá điện trong phòng thì chủ trọ phải tự gánh toàn bộ phần này”, bà My nói.
Theo bà, đa số khu trọ nhỏ hiện hoạt động theo mô hình hộ gia đình, không có bộ máy quản lý chuyên nghiệp như chung cư hay ký túc xá. Nhiều khoản chi phí đang được “gộp mềm” vào tiền điện thay vì tách riêng thành phí dịch vụ.
Còn bà Nguyễn Thị Thương, chủ khu chung cư mini tại phường Phú Diễn, TP Hà Nội, cho biết khu chung cư của bà đang thu tiền điện khoảng 4.500 đồng/kWh, nhưng sắp tới sẽ thu đúng theo giá bán lẻ điện sinh hoạt theo quy định của Nhà nước.
“Mức thu tiền điện sinh hoạt cố định ở mức cao hơn để bù đắp cho việc tính lũy tiến giá điện sinh hoạt theo quy định của Nhà nước. Ngoài ra, một phần chi phí để phục vụ cho việc quản lý vận hành chung cư, trong đó có tiền điện vận hành thang máy, rác sinh hoạt hằng tháng”, bà Thương nói.
Báo cáo tài chính quý I/2025 hé lộ một xu hướng đáng chú ý trong cách các "ông lớn" quản trị nguồn tiền: thay vì để tiền mặt "nằm im", nhiều tập đoàn đã chủ động rót vốn vào các kênh đầu tư ngắn hạn như cho vay đối tác hoặc gửi tiết kiệm có kỳ hạn 3-12 tháng, động thái phản ánh rõ nét tác động của môi trường lãi suất đang biến động.
Tập đoàn Vingroup (mã chứng khoán: VIC) tiếp tục giữ ngôi vị quán quân về quy mô tiền và tương đương tiền, đạt gần 73.908 tỷ đồng tính đến ngày 31/3. Điểm đáng lưu ý là trong khi lượng tiền mặt thực tế nắm giữ có xu hướng giảm, khoản cho vay đối tác lại được bơm thêm đáng kể, tăng từ 9.477 tỷ đồng lên hơn 11.775 tỷ đồng, cho thấy tập đoàn đang tích cực tối ưu hóa dòng tiền nhàn rỗi.
Cùng xu hướng với công ty mẹ, Vinhomes ghi nhận lượng tiền mặt giảm gần 19%, từ 56.900 tỷ đồng đầu năm còn 46.125 tỷ đồng vào cuối quý I. Phần tiền rút ra không "bốc hơi" mà được chuyển hóa thành đầu tư ngắn hạn, tăng từ 7.814 tỷ đồng lên 10.288 tỷ đồng, chủ yếu thông qua kênh cho vay đối tác.
Xếp thứ ba là Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (mã chứng khoán: BSR) với tổng tiền và tương đương tiền đạt 46.548 tỷ đồng. Trong quý, doanh nghiệp này đã bổ sung hơn 3.800 tỷ đồng tiền gửi ngân hàng, bước đi thận trọng nhưng cho thấy định hướng ưu tiên an toàn thanh khoản đi kèm sinh lời ổn định.
Đứng ngay sau là Thế Giới Di Động (mã chứng khoán: MWG) với hơn 46.385 tỷ đồng, giảm nhẹ hơn 1% so với đầu năm. Riêng danh mục đầu tư ngắn hạn duy trì ở mức 41.831 tỷ đồng, gần như không đổi so với cùng kỳ.
Vinamilk (mã chứng khoán: VNM) tiếp tục gia tăng tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn, từ 21.891 tỷ đồng lên 23.002 tỷ đồng - động thái cho thấy "bà hoàng ngành sữa" không bỏ lỡ cơ hội sinh lời từ dòng tiền nhàn rỗi trong bối cảnh lãi suất leo thang. Tương tự, Tập đoàn Hòa Phát (mã chứng khoán: HPG) ghi nhận tổng tiền và tương đương tiền tăng gần 38%, trong đó riêng danh mục đầu tư ngắn hạn - chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn - bật tăng hơn 18%, đạt 24.267 tỷ đồng.
Trong khi phần lớn doanh nghiệp chọn cách "đặt cược" vào lãi suất, Tập đoàn FPT (mã chứng khoán: FPT) lại đi theo hướng khác. Lượng tiền mặt nắm giữ của công ty công nghệ này giảm gần một nửa, xuống còn 26.745 tỷ đồng. Song thay vì chuyển sang tiền gửi tiết kiệm, FPT dùng nguồn lực đó để trả nợ, chủ động giảm áp lực chi phí lãi vay. Kết quả, nợ ngắn hạn của tập đoàn đã được kéo giảm mạnh từ 41.525 tỷ đồng xuống còn 25.696 tỷ đồng chỉ trong một quý.
Bức tranh dịch chuyển dòng tiền nói trên không phải ngẫu nhiên. Quý I/2025 chứng kiến mặt bằng lãi suất tăng nóng dưới áp lực thanh khoản, với lãi suất tiền gửi tiết kiệm có lúc chạm ngưỡng 9%/năm, chủ yếu nhờ các chương trình lãi suất cộng thêm và ưu đãi gửi trực tuyến. Mức sinh lời hấp dẫn này đủ sức thay đổi hành vi của cả doanh nghiệp lẫn người dân, khi xu hướng chung đều ghi nhận dòng tiền chảy mạnh vào các kênh gửi ngắn hạn để tranh thủ lãi cao.
Bước sang tháng 4, sau cuộc làm việc giữa các ngân hàng thương mại và Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, mặt bằng lãi suất đã được điều chỉnh hạ nhiệt phần nào. Tuy vậy, theo đánh giá của các chuyên gia, lãi suất tiết kiệm vẫn đang duy trì ở mức hấp dẫn, trong khi lãi suất cho vay tiếp tục neo cao. Kịch bản hạ lãi suất toàn diện, nếu có, nhiều khả năng phải chờ đến sau quý II - khi bức tranh vĩ mô trở nên ổn định hơn.
Số liệu từ Hải quan cho thấy, xuất khẩu rau quả quý I đạt khoảng 1,3 tỷ USD, tăng hơn 27% so với cùng kỳ năm trước. Sầu riêng tiếp tục là điểm sáng, tăng gần 128%, trong khi dừa và bưởi lần lượt tăng khoảng 26% và gần 29%.
Dù vậy, mức tăng chưa lan tỏa đồng đều giữa các mặt hàng, khi nhiều loại trái cây ghi nhận sụt giảm. Chuối giảm gần 20%, xoài hơn 15%, dưa hấu khoảng 12%, còn mít và chanh lần lượt giảm 7% và hơn 9%, kéo giá trong nước xuống thấp. Đây đều là những loại trái cây phụ thuộc lớn vào thị trường truyền thống, dễ bị tác động khi nhu cầu suy yếu hoặc quy định nhập khẩu thay đổi.
Sự lệch pha giữa các nhóm mặt hàng trên nhanh chóng bộc lộ ở thị trường nội địa. Khi xuất khẩu chững lại hoặc tiêu thụ không ổn định, lượng hàng dồn về trong nước, tạo áp lực dư cung và kéo giá giảm sâu.
Thực tế, nhiều loại nông sản đang rơi xuống mức rất thấp. Dưa hấu có thời điểm chỉ còn 1.000-5.000 đồng mỗi kg tại một số vùng trồng, cam sành xuống 1.000-3.000 đồng mỗi kg tại vườn. Giá mít xuất khẩu cũng chỉ 5.000-8.000 đồng một kg. Ngay cả xoài cát Hòa Lộc - vốn thuộc nhóm giá cao, hiện xuống 9.000-15.000 đồng mỗi kg, giảm mạnh so với trước Tết.
Đặc biệt, xu hướng giảm giá không chỉ diễn ra ở nhóm trái cây tiêu thụ khó mà còn lan sang cả mặt hàng đang dẫn dắt xuất khẩu. Gần đây, giá sầu riêng Ri6 tại nhiều vùng trồng chỉ còn khoảng 20.000-35.000 đồng mỗi kg, thấp nhất trong nhiều năm và giảm mạnh so với đầu năm. Diễn biến này cho thấy ngay cả các mặt hàng tăng trưởng mạnh cũng bắt đầu chịu áp lực khi nguồn cung tăng nhanh, trong khi nhu cầu từ thị trường nhập khẩu suy yếu và trở nên thận trọng hơn.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, giá nông sản giảm mạnh do nhiều yếu tố cộng hưởng. Trước hết, thị trường Trung Quốc - nơi tiêu thụ phần lớn trái cây Việt Nam - đang siết chặt kiểm dịch và tiêu chuẩn chất lượng. Với sầu riêng, hàng Thái Lan đang rộ vụ nên hàng Việt bị cạnh tranh gay gắt.
Bên cạnh đó, thị trường đang trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi áp dụng đầy đủ các yêu cầu mới về truy xuất nguồn gốc và mã vùng trồng theo Nghị định thư và Lệnh 280 từ ngày 1/6. Các đầu mối thu mua vì vậy trở nên thận trọng, chỉ mua cầm chừng để hạn chế nguy cơ bị trả hàng tại cửa khẩu.
Ngoài ra, chi phí logistics cũng gia tăng do xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu và cước vận chuyển leo thang. Điều này khiến xuất khẩu trái cây sang các nước EU, Mỹ chậm hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp phải tạm ngưng chờ cho hoạt động vận chuyển qua các khu vực này ổn định để tránh rủi ro mất hàng hoặc bị hư hỏng.
Ghi nhận tại một số đại lý ô tô ở TP.HCM đầu tháng 5-2026 cho thấy mặt bằng giá xe đang giảm mạnh, nhất là với các mẫu sản xuất năm 2024 - 2025 còn tồn kho. Không khí bán hàng khá trầm, trong khi nhân viên tư vấn liên tục đưa ra các gói ưu đãi để thuyết phục khách chốt xe sớm.
Tại một số showroom ô tô trên trục quốc lộ 13, TP.HCM, nhân viên bán hàng cho biết nhiều mẫu xe xăng hiện được giảm trực tiếp bằng tiền mặt hoặc quy đổi từ các chương trình hỗ trợ lệ phí trước bạ, bảo hiểm, bảo dưỡng.
Ở nhóm xe phổ thông, các mẫu sedan, MPV và SUV cỡ nhỏ đang được khuyến mãi dày đặc.
Toyota Vios, Veloz Cross, Avanza Premio và Yaris Cross được hỗ trợ từ 50% đến 100% lệ phí trước bạ, kèm bảo hiểm thân vỏ và ưu đãi lãi suất vay trong năm đầu.
Honda City, BR-V và HR-V cũng được hỗ trợ 50% lệ phí trước bạ, cộng thêm bảo hiểm chính hãng.
Nhiều đại lý cho biết lượng ô tô tồn kho chủ yếu là các mẫu sản xuất năm 2024 và 2025. Trong khi số xe cũ chưa bán hết, các mẫu đời 2026 tiếp tục được đưa về sau Tết, làm nguồn cung vượt sức mua.
Tình trạng này buộc nhiều hãng và đại lý tăng ưu đãi. Các chương trình phổ biến gồm hỗ trợ 50-100% lệ phí trước bạ, giảm tiền mặt, tặng bảo hiểm, bảo dưỡng hoặc ưu đãi lãi suất vay.
Nhiều doanh nghiệp kinh doanh ô tô cho rằng thị trường đang cạnh tranh gay gắt, đặc biệt giữa xe xăng và xe điện. Xe điện có nhiều lợi thế hơn về chi phí sử dụng và chính sách bán hàng, khiến xe động cơ đốt trong khó tiêu thụ hơn.
Trong tháng 5-2026, các đại lý Isuzu hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ. Kia giảm giá tới 85 triệu đồng cho Sonet, Seltos và Carens. Mazda CX-8 giảm khoảng 60 triệu đồng, còn khoảng 880 triệu đồng/chiếc.
Skoda Karoq được hỗ trợ lệ phí trước bạ, giảm tiền mặt và tặng 1.000 lít xăng. Ford Territory giảm khoảng 60 triệu đồng/chiếc tại đại lý.
Mức giảm sâu nhất được ghi nhận ở Suzuki Jimny. Một số nhân viên bán hàng tại TP.HCM chào mẫu SUV này với giá thực tế 649 triệu đồng, thấp hơn giá niêm yết khoảng 140 triệu đồng. Mức giảm chủ yếu áp dụng cho xe sản xuất năm 2024.
Theo các chuyên gia ô tô, chương trình giảm giá sẽ còn kéo dài nếu sức mua chưa cải thiện. Trong bối cảnh xe đời mới tiếp tục về thị trường, áp lực xả hàng tồn, nhất là xe sản xuất năm 2024-2025 vẫn lớn.
