Tình hình Trung Đông ngày 2.5: Iran gửi đề xuất mới nhất, ông Trump chưa hài lòng

Tổng thống Ukraine cáo buộc: "Các nhân viên cứu hộ của chúng tôi... đã làm việc không ngừng nghỉ trong hơn một ngày. Người Nga gần như san bằng toàn bộ một phần của tòa nhà bằng tên lửa của họ". Kyiv đã tuyên bố ngày 15.5 là ngày quốc tang và các sự kiện giải trí bị hủy hoặc hoãn, theo The Kyiv Independent.

Theo Bộ Nội vụ Ukraine, hàng trăm nhân viên cứu hộ đã đào bới khoảng 3.000 m3 đống đổ nát. Giới chức thành phố Kyiv cho biết gần 50 người bị thương và khoảng 400 người cần hỗ trợ tâm lý.

Ông Zelensky cho biết phân tích ban đầu cho thấy tòa nhà bị đánh trúng bởi một tên lửa Kh-101 do Nga sản xuất gần đây. Không quân Ukraine cho hay Nga đã phóng 56 tên lửa các loại trong đêm, gồm tên lửa đạn đạo Iskander và tên lửa siêu thanh Kinzhal, cùng 675 máy bay không người lái (UAV) tấn công. Không thể xác thực các thông tin này.

Sau vụ tấn công, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết ông đã chỉ thị yêu cầu triệu tập cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhằm đáp trả "việc Nga giết hại thường dân Ukraine và tấn công nhân viên nhân đạo".

Ông Zelensky cũng kêu gọi các đồng minh phương Tây siết các biện pháp nhằm ngăn Nga né tránh trừng phạt, đồng thời chỉ thị quân đội Ukraine chuẩn bị "các phương án phản ứng khả thi" đối với vụ tấn công từ Moscow.

Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng của họ đã tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine từ ngày 12 - 15.5, theo hãng thông tấn RIA. Tuy nhiên, Nga chưa bình luận về vụ tấn công tòa chung cư ở Kyiv và lâu nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc liên quan tấn công dân thường.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 15.5 tuyên bố lực lượng phòng không nước này đã bắn hạ 355 UAV của Ukraine trong đêm. Tại thành phố Ryazan (miền trung nước Nga), giới chức địa phương cho biết 4 người thiệt mạng sau một vụ tấn công bằng UAV.

Thống đốc vùng Ryazan Pavel Malkov nói Ukraine đã phóng 99 UAV, làm hư hại 2 tòa chung cư cao tầng và khiến mảnh vỡ UAV rơi xuống một khu công nghiệp. Ít nhất 12 người bị thương, trong đó 7 người đang được điều trị tại bệnh viện.

Ông Robert Brovdi, chỉ huy lực lượng UAV của Ukraine, xác nhận UAV Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu lớn ở Ryazan.

Ukraine đang gia tăng các cuộc tập kích bằng UAV nhằm vào hạ tầng năng lượng của Nga, trong đó số nhà máy lọc dầu bị tấn công từ đầu năm nay đã tăng gấp đôi, theo Reuters ngày 15.5 dẫn dữ liệu từ các quan chức Nga.

Các cuộc tập kích không chỉ ảnh hưởng đến nhà máy lọc dầu, mà còn nhắm vào đường ống và cơ sở lưu trữ dầu, làm suy giảm sản lượng của Nga - nước sản xuất dầu lớn thứ 3 thế giới sau Mỹ và Ả Rập Xê Út. Diễn biến này gây thêm sức ép lên ngân sách Nga.

Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) ngày 13.5 cho biết sản lượng dầu thô của Nga trong tháng 4 giảm 460.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm 2025, xuống còn khoảng 8,8 triệu thùng/ngày. IEA cho biết xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ của Nga trong tháng 4 giảm 340.000 thùng/ngày so với tháng 3, xuống còn 2,2 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong dữ liệu mà cơ quan này ghi nhận.

Theo tính toán của Reuters, từ tháng 1 đến tháng 5, các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã làm mất khoảng 700.000 thùng/ngày công suất lọc dầu tại 16 nhà máy của Nga. Con số này tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm 2025, khi chỉ 8 nhà máy bị ảnh hưởng.

Trong số các cơ sở bị nhắm mục tiêu có những nhà máy lớn tại Kirishi ở miền tây Nga, Nizhny Novgorod trên sông Volga, Perm ở vùng Ural và Tuapse bên bờ biển Đen.

Lầu Năm Góc đã hủy kế hoạch triển khai tạm thời 4.000 binh sĩ từ Mỹ đến Ba Lan, theo Reuters ngày 14.5 dẫn lời 2 quan chức Mỹ. Quyết định bất ngờ này làm dấy lên thêm câu hỏi về khả năng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cắt giảm quân số tại châu Âu.

Động thái trên diễn ra khoảng 2 tuần sau khi Lầu Năm Góc công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, một đồng minh chủ chốt của NATO. Hiện có khoảng 35.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Đức.

Một quan chức Mỹ nói với Reuters rằng quyết định về Ba Lan là một phần của giải pháp ngắn hạn nhằm tạo điều kiện cho kế hoạch rút quân khỏi Đức. Điều này cho thấy lực lượng dự kiến được đưa đến Ba Lan có thể được điều chuyển từ nơi khác.

Mỹ đang rà soát toàn bộ hiện diện quân sự tại châu Âu, trong bối cảnh ông Trump nhiều lần gây áp lực và yêu cầu NATO gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh. Quyết định mới cũng xuất hiện giữa lúc quan hệ Mỹ - châu Âu căng thẳng vì cuộc chiến với Iran.

Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, thành viên Ủy ban quân vụ Thượng viện Mỹ, cho biết Quốc hội dường như bị bất ngờ trước quyết định này. "Theo tôi biết, chúng tôi chưa được thông báo", bà nói.

Tuy nhiên, việc cắt giảm quân số Mỹ tại châu Âu vẫn chịu ràng buộc pháp lý. Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng quốc gia (NDAA), được ông Trump ký hồi tháng 12.2025, cấm giảm số binh sĩ Mỹ tại châu Âu xuống dưới 76.000 người nếu không đáp ứng một số điều kiện, bao gồm tham vấn với NATO và đánh giá tác động đối với an ninh Mỹ, liên minh cũng như năng lực răn đe Nga. Tính đến cuối năm ngoái, Mỹ có khoảng 85.000 binh sĩ đồn trú tại châu Âu.

Tin Gốc: Thanh Niên

AFP ngày 2.5 dẫn thông báo từ Không quân Mỹ cho hay phi cơ “đã chính thức hoàn tất quá trình điều chỉnh và thử nghiệm bay, hiện đang được sơn. Theo kế hoạch, máy bay sẽ ra mắt với màu sơn mới đỏ, trắng và xanh lam vào mùa hè này”.

Người phát ngôn của L3Harris Technologies, nhà thầu chính trong dự án hoán cải máy bay 747-8i được Qatar tặng cho Mỹ, cũng thông báo đã hoàn thành "các sửa đổi chuyên sâu và tích hợp hệ thống thực thi nhiệm vụ" cho máy bay. Nó dự kiến được dùng làm chuyên cơ Không lực Một tạm thời.

"Văn phòng Tổng thống sẽ nhận được một máy bay an toàn và bảo mật được trang bị hệ thống liên lạc mới, cung cấp khả năng kết nối ổn định và an toàn để ứng phó với các sự kiện ở bất cứ đâu trên thế giới mà không bị gián đoạn”, người phát ngôn L3Harris nêu thêm.

Vào tháng 5.2025, Lầu Năm Góc cho biết Qatar đã đề nghị tặng máy bay trên cho Mỹ và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã chấp nhận, khẳng định quyết định này “phù hợp với mọi luật và quy định liên bang”.

Máy bay từ Qatar được ví như “cung điện bay” và có giá khoảng 400 triệu USD. Việc hoán cải thành Không lực Một được thực hiện trong bối cảnh Tập đoàn Boeing đang chậm tiến độ bàn giao 2 chiếc Không lực Một cho chính phủ.

Một số nghị sĩ Dân chủ bày tỏ lo ngại về món quà từ Qatar, viện dẫn các rủi ro an ninh và có thể vi phạm quy định. Hiến pháp Mỹ cấm tổng thống nhận quà từ nước ngoài mà không được quốc hội phê duyệt. Các chuyên gia pháp lý cho rằng việc nhận máy bay còn tạo ra những lo ngại đạo đức. Mỗi khi ông Trump làm việc với phía Qatar trong nhiệm kỳ tổng thống, món quà này sẽ luôn là một phần của cuộc tranh luận công khai.

Tuy nhiên, ông Trump đã phủ nhận việc có bất kỳ vấn đề đạo đức nào liên quan đến việc chấp nhận chiếc máy bay này, cho rằng chỉ “kẻ ngốc” mới không chấp nhận đề nghị từ Qatar.

Tin Gốc: Thanh Niên

Phái đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này bao gồm các quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, các doanh nhân quyền lực nhất của Mỹ và các thành viên trong gia đình Tổng thống Trump.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã đi cùng Tổng thống Trump, bất chấp các lệnh trừng phạt mà Trung Quốc áp đặt lên ông vào năm 2020.

Ông Pete Hegseth sẽ là Bộ trưởng Quốc phòng đương nhiệm đầu tiên của Mỹ đến thăm Trung Quốc kể từ năm 2018.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng có mặt trong đoàn tháp tùng, sau cuộc gặp với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại Hàn Quốc.

Ông Eric Trump, con trai thứ của Tổng thống Trump, người điều hành Tập đoàn Trump - “đế chế” kinh doanh của gia đình Tổng thống, đã được đón tiếp trên thảm đỏ khi ông bước từ chuyên cơ Không Lực Một xuống sân bay Bắc Kinh vào tối 13/5.

Đi cạnh ông Eric Trump là bà Lara Trump, vợ ông, và phía sau họ là tỷ phú Elon Musk, cựu cố vấn cấp cao của Tổng thống Trump và là một trong số lãnh đạo doanh nghiệp được mời đi cùng Tổng thống Trump trong chuyến công du Trung Quốc.

Ông Brett Ratner, nhà sản xuất và đạo diễn phim, cũng được các phóng viên nhìn thấy trên chuyên cơ Không Lực Một. Ông Ratner là đạo diễn của bộ phim tài liệu Melania của Amazon về Đệ nhất phu nhân Melania Trump.

Hội nghị thượng đỉnh, có thể định hình chương tiếp theo trong quan hệ Mỹ - Trung, dự kiến ​​bắt đầu vào ngày 14/5. Theo các quan chức cấp cao của Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến ​​sẽ thảo luận về thương mại và đầu tư, cùng với cuộc chiến ở Iran và các vấn đề khác.

Cuộc gặp gần đây nhất giữa ông Trump và ông Tập diễn ra vào tháng 10 năm ngoái tại Hàn Quốc. Vào thời điểm đó, hai bên nhất trí tạm dừng cuộc chiến thương mại, trong đó Mỹ áp đặt thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc và Bắc Kinh cảnh báo hạn chế nguồn cung cấp đất hiếm toàn cầu.

Dưới đây là một số thành viên trong phái đoàn tháp tùng Tổng thống Trump tới Trung Quốc:

Các quan chức Nhà Trắng gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.

Các lãnh đạo doanh nghiệp gồm Tim Cook của Apple, Jensen Huang của Nvidia, Cristiano Amon của Qualcomm, Elon Musk của Tesla, Ryan McInerney của Visa, Larry Fink của BlackRock, Stephen Schwarzman của Blackstone, Kelly Ortberg của Boeing, Brian Sikes của Cargill, Jane Fraser của Citi, Jim Anderson của Coherent, Larry Culp của GE Aerospace, David Solomon của Goldman Sachs, Jacob Thaysen của Illumina, Michael Miebach của Mastercard, Dina Powell McCormick của Meta, Sanjay Mehrotra của Micron.

Tin Gốc: Dân Trí