Năm nay tôi 54 tuổi. Sau hơn 30 năm đi làm, dành dụm, chắt chiu từng khoản, tôi tích lũy được khoảng 3 tỷ đồng. Không phải con số quá lớn, nhưng tôi bắt đầu nghĩ đến chuyện nghỉ hưu sớm, khi bước qua tuổi 55 vào năm sau.
Tôi không mơ cuộc sống hưởng thụ xa hoa. Điều tôi muốn đơn giản là được nghỉ ngơi đúng lúc, giữ gìn sức khỏe, sống chậm lại sau nhiều năm chạy đua với công việc. Tôi từng chứng kiến không ít người quen đi trước, đến khi có tiền thì sức khỏe đã xuống dốc, bệnh tật bủa vây. Tôi sợ mình cũng sẽ như vậy. Tôi không muốn trở thành gánh nặng cho con cái khi về già.
Kế hoạch của tôi là sang năm, khi con trai tốt nghiệp đại học, tôi sẽ để nó tự lập. Tôi tin, đó là thời điểm phù hợp để con bắt đầu tự đứng trên đôi chân của mình. Còn tôi, sẽ khép lại hành trình kiếm tiền cật lực để chuyển sang hành trình chăm sóc bản thân.
Nhưng vợ tôi không nghĩ vậy. Vợ cho rằng tôi “vô tâm”, thậm chí “ích kỷ” khi chưa lo xong chỗ ở cho con đã vội nghĩ đến nghỉ ngơi. Vợ muốn tôi cố làm thêm chục năm nữa, tích góp đủ tiền mua cho con một căn nhà riêng, rồi khi ấy hai vợ chồng nghỉ cũng chưa muộn. Với cô ấy, có nhà cửa ổn định là nền tảng quan trọng nhất để con yên tâm lập nghiệp.
>> Sắm đủ nhà thừa kế cho hai con trai nhưng tôi không nghỉ hưu sớm
Tôi hiểu nỗi lo của vợ. Trong bối cảnh giá nhà ngày càng cao, việc sở hữu một căn nhà không dễ dàng. Nhưng tôi không nghĩ tài sản lớn nhất cha mẹ để lại cho con là một căn nhà. Với tôi, “di sản” quan trọng nhất là khả năng tự lập. Tôi muốn con mình biết lao động chăm chỉ, biết giữ chữ tín, sống tử tế và không ngừng học hỏi. Tôi muốn nó hiểu rằng, mọi thứ có được đều phải đánh đổi bằng nỗ lực. Khi có nền tảng đó, dù không có sẵn nhà cửa, con vẫn có thể tự xây dựng cuộc sống của mình.
Ngược lại, nếu cha mẹ lo sẵn mọi thứ, con cái dễ rơi vào tâm lý phụ thuộc. Một căn nhà có thể giúp nó khởi đầu thuận lợi, nhưng không đảm bảo nó sẽ đứng vững trước sóng gió cuộc đời. Điều tốt nhất tôi có thể cho con là sự giáo dục, là tấm gương về lao động và cách sống.
Ở tuổi này, tôi hiểu rõ giới hạn của mình. Làm thêm 10 năm nữa không chỉ là chuyện tiền bạc, mà còn là đánh đổi sức khỏe, thời gian và cả những năm tháng cuối đời. Tôi muốn nghỉ sớm, không phải vì tôi “vô tâm” với con, mà vì tôi tin mình đang cho con một thứ quan trọng hơn: khả năng tự đứng vững trong cuộc đời, kể cả khi không còn cha mẹ bên cạnh. Liệu tôi có sai không?
Tôi năm nay 52 tuổi, đang làm quản lý tại một doanh nghiệp tư nhân với mức lương khoảng 90 triệu đồng mỗi tháng. Ngoài công việc chính, tôi có ba căn nhà cho thuê, mang lại nguồn thu hàng tháng đều đặn hơn 50 triệu đồng. Tôi cũng dành dụm được khoảng 3 tỷ đồng gửi tiết kiệm, mỗi tháng nhận thêm hơn 10 triệu đồng tiền lãi. Tính ra, tổng thu nhập của tôi hiện nay vào khoảng hơn 150 triệu mỗi tháng.
Thế nhưng, thú thật, đến giờ tôi chưa bao giờ nghiêm túc nghĩ về chuyện nghỉ hưu sớm. Không phải vì tôi chưa đủ điều kiện tài chính. Nếu chỉ xét về thu nhập, tôi hoàn toàn có thể giảm bớt công việc, thậm chí nghỉ làm một thời gian mà vẫn duy trì được cuộc sống ổn định do có nguồn thu thụ động trên 60 triệu một tháng - dư sống. Nhưng với tôi, nghỉ hưu không chỉ là bài toán tiền bạc.
Tôi đi làm hơn 25 năm, từ một nhân viên bình thường, rồi lên vị trí quản lý. Công việc của tôi không phải lúc nào cũng dễ chịu, áp lực, trách nhiệm, và cả những mối quan hệ phức tạp. Nhưng chính những điều đó lại khiến tôi cảm thấy mình vẫn còn đang sống có mục tiêu, có va chạm, có giá trị.
Tôi từng thử tưởng tượng nếu một ngày mình không còn đi làm. Buổi sáng không cần dậy sớm, không họp hành, không deadline... nghe thì hấp dẫn, nhưng nghĩ kỹ, tôi lại thấy trống rỗng. Tôi không phải kiểu người có thể ngồi yên hưởng thụ quá lâu. Nếu không làm việc, có lẽ tôi cũng chẳng thể chơi không, có khi lại đi kiếm thứ gì đó để làm cho qua ngày. Sống như vậy liệu có lãng phí thời gian và sức khỏe quá không?
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Một lý do khác là cảm giác an toàn tài chính của tôi chưa đủ lớn để "nghỉ hẳn". Ba căn nhà cho thuê mang lại dòng tiền đều đặn, nhưng thị trường luôn có biến động khó lường: có những lúc tôi trống phòng, không có khách thuê; có lúc lại phải sửa chữa... Tiền gửi ngân hàng có thể ổn định hơn, nhưng lãi suất không phải lúc nào cũng cao, chưa kể lạm phát. Chỉ có thu nhập từ công việc chính mới là phần tài chính vững chắc nhất cho tôi.
Tôi cũng có gia đình, có con cái đang trong giai đoạn cần đầu tư cho học hành và định hướng tương lai, có cha mẹ già sắp không thể tự lo liệu. Ở tuổi này, tôi không còn nghĩ nhiều đến việc "tiêu bao nhiêu cho mình?", mà quan tâm hơn đến việc duy trì một nền tảng ổn định cho cả gia đình.
Nhiều người trẻ bây giờ theo đuổi mục tiêu "nghỉ hưu sớm", tự do tài chính từ rất sớm. Tôi nghĩ đó là một lựa chọn đáng tôn trọng, nếu họ thực sự hiểu mình muốn gì và chấp nhận đánh đổi. Nhưng với tôi, làm việc ở tuổi này không chỉ để kiếm tiền, mà còn là cách để giữ nhịp sống, giữ sự kết nối với xã hội, và đảm bảo mọi thứ trong tầm kiểm soát.
Có thể một ngày nào đó, khi nhiều tuổi hơn, không còn đủ sức khỏe để chạy deadline và gánh vác công việc áp lực cao, tôi sẽ tìm cách giảm bớt trách nhiệm, chọn làm vị trí thấp hơn, hoặc nhảy sang một công việc khác lương thấp hơn. Nhưng nếu bảo nghỉ hưu hoàn toàn ở độ tuổi 50 hay thậm chí 60, với tôi, vẫn là quá rủi ro và không cần thiết. Tiền có thể giúp tôi tự do hơn, nhưng ở thời điểm này, tôi vẫn chọn đi làm.
"Tôi rất tâm đắc với một câu chuyện có nội dung chính như sau: người bố dẫn con trai vào một quán kem. Tiệm phục vụ 31 vị kem khác nhau. Người cha hỏi con 'thích món nào nhất?', nhưng đứa bé không biết lựa chọn thế nào? Thấy vậy, người cha nói rằng: 'Để biết được món mình thích nhất trong 31 vị kem, thì trước hết con phải thử hết tất cả chúng đã'.
Cho nên, muốn biết mình thích công việc gì, mỗi người cứ phải thử trước đã. Ở đây không phải là đầu tư mạnh ngay từ đầu, mà chỉ cần trải nghiệm vài tiếng làm thêm là được. Hãy thử xem bạn có thấy vui khi làm nó lâu dài hay không, có thực sự thích không? Nếu một ngày bạn thấy công việc đó như gánh nặng kéo mình xuống, thay vì làm bạn hứng khởi mỗi ngày để thức dậy, thì hãy mạnh dạn chuyển việc.
Bản thân tôi trong 10 năm qua cũng đã làm đủ loại công việc. Tôi từng làm nhân viên văn phòng nhưng thấy chán nên nhảy ra kinh doanh sữa hạt. Làm chủ được năm tháng tôi lại nghỉ, và đi học nghề may. Ba tháng sau, tôi nghỉ tiếp và đi bán nước ép trái cây. Sau ba tháng, tôi hết chịu nổi nên mua máy ảnh để làm thợ chụp ảnh sản phẩm trong bốn tháng tiếp theo trước khi phải nghỉ vì chán.
Tôi nhận ra rằng, trong 10 năm đó, có một việc tôi luôn làm mà không thấy chán, đó là học ngoại ngữ. Mặc dù chưa phải tới mức quá giỏi vì trước giờ tôi nghĩ đó không phải thứ mình thích. Giờ thì tôi biết mình thực sự thích ngoại ngữ, nên ngày nào cũng học, cũng xem phim, nghe nhạc nước ngoài. Mỗi khi đi làm về, tôi lại ngồi học 3-4 tiếng. Thay vì thấy mệt, tôi lại rất vui sau mỗi buổi học như thế. Và tôi đã tìm ra việc mình muốn làm, đó là giáo viên ngoại ngữ".
Đó là chia sẻ của độc giả Ranh về câu chuyện chọn nghề theo đam mê. Giữa vô vàn lựa chọn nghề nghiệp trong cuộc sống, không ít người từng hoang mang trước câu hỏi: "Mình thực sự phù hợp với công việc nào?". Có người sớm tìm được hướng đi, nhưng cũng có người phải trải qua nhiều lần thử sức, thay đổi và thất bại mới nhận ra điều mình thật sự yêu thích. Thực tế cho thấy, đam mê không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay từ đầu, mà đôi khi chỉ được khám phá sau những trải nghiệm.
>> Kỹ sư 'việc nhẹ lương cao' ngày gồng 8 tiếng vì không đam mê
Đồng tình với quan điểm trên, bạn đọc Sơn Hải kể về trường hợp của bản thân:"Đúng là phải thử hết mới biết mình hợp và thích làm việc gì. Tôi cũng từng học kỹ thuật theo định hướng của gia đình. Tôi xác định ngay từ năm nhất đại học rằng sẽ không theo nghề đó đến cùng. Lúc đó, tôi vẫn học vì chưa biết mình thực sự thích gì?
Đến cuối năm hai đại học, tôi mới bắt đầu mơ hồ có ý nghĩ muốn mở công ty riêng. Tất nhiên, tôi chưa biết sẽ kinh doanh gì? Chỉ là vì mỗi đi lên sàn chứng khoán, thấy mọi vác túi lớn, túi bé đi đầu tư, nên tôi cũng ước có công ty để người ta đầu tư như vậy.
Giờ đã gần 20 năm trôi qua, ước mơ của tôi đã sáng tỏ rất nhiều, vì trải qua rất nhiều ngành nghề, học đủ thứ để tìm đúng cái mình thích, đến khi tìm được rồi lại thiếu tiền và phải quay về cái nghề cũ - làm kỹ thuật. Tôi cố 'cày' để lấy vốn mở công ty. Nhưng buồn cười không hiểu sao tôi có thể leo lên tới vị trí Phó Giám đốc ở cái nghề mà mình không thích đó".
Vợ chồng tôi trước đây kinh doanh vật liệu xây dựng, cơ sở cũng gọi là có tiếng ở địa phương. Con trai tôi lấy vợ ra riêng. Bên nhà gái cho một mảnh đất mặt tiền để các con làm nhà.
Thấy nhà thông gia sẵn lòng cho con rể và con gái một mảnh đất, vợ chồng tôi bàn tính và đồng ý giúp hai con xây nhà bằng cách cung cấp nguyên vật liệu và cho thêm tiền để hoàn thiện nội thất, ước tính khoảng 2 tỷ đồng.
Sau thời gian chung sống, tình cảm của con trai và con dâu rạn nứt, ở chung nhưng không ăn chung, ngủ chung. Tôi nghĩ vấn đề ly hôn chỉ là thời gian mà thôi.
Có một điều mà tôi ngậm đắng nuốt cay là lúc cho đất để xây nhà, phía bên thông gia chưa hề sang tên cho con gái - tức là con dâu của tôi. Vì đây là vấn đề tế nhị, tôi cũng không chủ động tìm hiểu. Thông gia cho đất, vợ chồng tôi cho nhà, tôi nghĩ là hợp lý. Chỉ có điều không ngờ là hôn nhân của các con trục trặc.
Nhiều người trong họ hàng bảo bây giờ nếu ly hôn thì con trai tôi ra đi tay trắng vì đất vẫn do ông bà thông gia đứng tên, "cái nhà trên đất họ, chẳng lẽ mình đến khiêng về đất mình", người ta nói với tôi như vậy.
Vậy nếu ly hôn, con trai tôi có quyền lợi gì đối với căn nhà ấy hay không? Nếu chứng minh được tiền xây nhà là do gia đình tôi bỏ ra?
