Iran chia các nước thành 3 nhóm được đưa tàu thuyền qua eo biển Hormuz

Trong cơn mưa phùn như thói quen thông thường khi ghé đến khu vực Nhà Trắng, người viết vẫn tìm đến khu vực cổng trước trên đại lộ Pennsylvania.

Hơn 1 năm trước, khi đến đây vào cuối tháng 1.2025, toàn bộ khu vực phía trước Nhà Trắng trên đại lộ Pennsylvania đã bị phong tỏa để phục vụ cho lễ nhậm chức của Tổng thống Trump. Lần này cũng vậy, cả khu vực đang bị rào chắn để xây dựng gì đó. Vì thế, người viết tìm đến khu vực cổng ngược lại nằm ở hướng đại lộ Constitution.

Thông thường, người tham quan chỉ được tiếp cận cổng ngoài của Nhà Trắng. Đang tìm lối vào do bị rào chắn nhiều nơi, tôi bất ngờ nhận được lời mời từ một đặc vụ ôm súng đứng gác ở đây rằng: "Muốn vào tham quan Nhà Trắng thì gặp tình nguyện viên kia lấy vé miễn phí". Vừa nói, người đặc vụ vừa chỉ tay về phía một tình nguyện viên đứng phát vé. Tất nhiên, tôi không bỏ qua cơ hội hiếm có như vậy.

Thủ tục an ninh để tham gia tour tham quan khá đơn giản, và tất nhiên chỉ tham quan khu vực vườn và xung quanh tòa nhà chính, chứ không được vào khu nhà chính nơi tổng thống Mỹ trú ngụ. Số lượng khách tham quan không quá đông, tình nguyện viên thân thiện và nhiệt tình, chủ động đề xuất chụp hình giùm cho khách tham quan.

Không chỉ riêng bên ngoài, trong khuôn viên Nhà Trắng thì nhiều nơi cũng đang bị rào chắn để xây dựng các công trình được cho là mang dấu ấn của Tổng thống Trump. Đó là phòng khiêu vũ rộng hơn 8.000 m2 kèm với khu phức hợp quân sự dưới lòng đất trong tổng dự án trị giá 400 triệu USD để thay thế Cánh Đông hiện tại.

Thế nhưng, công trình phòng khiêu vũ "khủng" gây nên nhiều tranh cãi, thậm chí chỉ trích trong chính nội bộ nước Mỹ. Vào ngày 31.3 vừa qua, thẩm phán liên bang Richard Leon tại Washington D.C ra lệnh ngừng việc xây phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng. Phán quyết được đưa ra sau khi Quỹ Quốc gia về bảo tồn lịch sử Mỹ, tổ chức phi lợi nhuận hoạt động nhằm bảo vệ các công trình lịch sử tại nước này, đệ đơn kiện về việc xây dựng phòng khiêu vũ tại Nhà Trắng.

Theo thẩm phán Leon, Tổng thống Trump hiện chỉ là "người quản lý" chứ không phải là "chủ sở hữu" Nhà Trắng, nên để xây dựng phòng khiêu vũ thì cần có sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Tuy nhiên, vị thẩm phán đồng ý ngoại lệ đối với các hoạt động cần thiết đảm bảo an ninh cho Nhà Trắng, nên chính quyền được tiếp tục xây dựng công trình dưới lòng đất, trong đó có khu phức hợp quân sự.

Chỉ trích phán quyết là hoàn toàn sai lầm, chính quyền Tổng thống Trump cho rằng ngoại lệ mà ông Leon đề cập bao gồm toàn bộ dự án, kể cả phòng khiêu vũ trên mặt đất, vì dự án này cần thiết cho sự an toàn và an ninh của Nhà Trắng. Không những chỉ trích phán quyết, Tổng thống Trump còn phớt lờ, cho tiếp tục tiến hành xây dựng.

Giữa lúc hai bên tranh cãi, ngày 17.4, hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa phúc thẩm khu vực Washington D.C tạm thời cho phép chính phủ Mỹ tiếp tục xây dựng các công trình trên cho đến tháng 6. Cũng theo phán quyết, lịch tranh luận về tính hợp pháp của việc xây dựng phòng khiêu vũ được ấn định diễn ra vào ngày 5.6 để hướng đến quyết định cuối cùng.

Không chỉ gây tranh cãi với phòng khiêu vũ khủng, Tổng thống Trump mới đây còn đưa ra kế hoạch xây dựng công trình biểu tượng mới ở thủ đô Washington D.C. Đó là mái vòm tương tự Khải Hoàn Môn của nước Pháp.

Dự kiến được xây dựng bên sông Potomac, công trình này của Tổng thống Trump cao 250 feet (khoảng 76,2 m) ra mắt ngay trong dịp nước Mỹ sắp kỷ niệm 250 năm lập quốc, với thiết kế trên đỉnh mái vòm có tượng Nữ thần Tự do có cánh, cùng với hai con đại bàng.

Nhà Trắng cho rằng công trình sẽ giúp "nâng cao trải nghiệm của du khách tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington cho các cựu chiến binh, gia đình của những người đã ngã xuống và tất cả người Mỹ, như một lời nhắc nhở trực quan về sự hy sinh cao cả của rất nhiều anh hùng Mỹ trong suốt lịch sử 250 năm của chúng ta để chúng ta có thể tận hưởng tự do của mình ngày hôm nay". Viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump tự hào công trình là: "Khải Hoàn Môn vĩ đại nhất và đẹp nhất trên thế giới". "Đây sẽ là một sự bổ sung tuyệt vời cho khu vực Washington D.C cho tất cả người Mỹ tận hưởng trong nhiều thập kỷ tới!", ông Trump nhấn mạnh.

Nhưng với nhiều người, công trình phục vụ cho dấu ấn cá nhân nhiều hơn là mục tiêu chung của cộng đồng. Dự án này cũng đối mặt với một số trở ngại pháp lý sau khi các cựu chiến binh và các nhà sử học kiện chính quyền Tổng thống Trump, lập luận rằng cần có sự chấp thuận của Quốc hội để xây dựng. Phía chỉ trích còn cho rằng dự án sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực cho giao thông ở khu vực, đồng thời gây cản trở tầm nhìn giữa Nghĩa trang Quốc gia Arlington và Đài tưởng niệm Lincoln vốn được bảo tồn hơn 1 thế kỷ qua, dẫn đến làm ảnh hưởng cảnh quan tổng thể.

Tin Gốc: Thanh Niên

Trong hội thảo được tổ chức ở Thâm Quyến hồi tháng 4, Zhu Zhaoyi, giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Trung Đông tại Trường Kinh doanh HSBC thuộc Đại học Bắc Kinh, cho rằng Trung Quốc cần rút ra những bài học từ xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran.

Ông lập luận rằng Trung Quốc hiện sở hữu rất nhiều vũ khí mới, nhưng chưa có cơ hội học hỏi từ những cuộc chiến thực tế. "Tôi tin xung đột Trung Đông có giá trị rất lớn đối với Trung Quốc, đặc biệt là về mặt quân sự. Quân đội Mỹ càng chiến đấu nhiều, Trung Quốc càng có thể thu hẹp khoảng cách về khí tài. Mỹ tham chiến thực chất là cơ hội học hỏi khổng lồ cho Trung Quốc", ông nói.

Fu Qianshao, cựu đại tá không quân Trung Quốc, cũng chỉ ra rằng bài học lớn mà ông rút ra từ xung đột Trung Đông là "không được quên đầu tư vào năng lực phòng thủ", đặc biệt khi Iran đã tìm được cách vượt qua cả những tổ hợp phòng không hiện đại nhất của Mỹ như Patriot và THAAD.

Theo kết quả phân tích ảnh vệ tinh do báo Washington Post công bố hôm 6/5, ít nhất 217 công trình và 11 thiết bị quân sự đã bị phá hủy hoặc hư hại tại 15 căn cứ đồn trú của Mỹ trong 6 tuần xung đột. Video đăng trên mạng xã hội cũng cho thấy lá chắn tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất bất lực trước đòn tập kích từ Iran.

"Chúng ta cần dành nhiều nỗ lực để xác định điểm yếu trong khía cạnh phòng thủ, đảm bảo tiếp tục bất khả chiến bại trong các xung đột tương lai", Fu cho hay.

Trung Quốc đã nhanh chóng mở rộng năng lực tấn công trong những năm gần đây, bổ sung tên lửa được trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm và tiêm kích tàng hình thế hệ 5. Theo ước tính của Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), Bắc Kinh dự kiến biên chế tổng cộng 1.000 chiến đấu cơ J-20 vào năm 2030.

Bên cạnh đó, Trung Quốc còn sở hữu oanh tạc cơ chiến lược H-6 và đang phát triển mẫu H-20 được so sánh với "sát thủ tàng hình" B-21 Mỹ.

"Dù vậy, năng lực phòng thủ của Trung Quốc lại là vấn đề khác", đài CNN của Mỹ nhận định.

Giới quan sát đánh giá Iran đã xuyên thủng được lưới phòng không đa tầng của Mỹ và đồng minh vùng Vịnh chỉ bằng những công nghệ tương đối thô sơ, trong đó có tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tự sát kiểu Shahed.

Ở hướng ngược lại, Mỹ đã không kích Iran bằng những vũ khí hiện đại như tiêm kích F-35 và oanh tạc cơ B-2, kết hợp với UAV giá rẻ Lucas được sao chép từ dòng Shahed. Quân đội Mỹ tuyên bố đã phá hủy hơn 13.000 mục tiêu của đối phương trong 6 tuần chiến sự.

"Thách thức với lưới phòng không Trung Quốc sẽ còn lớn hơn trong kịch bản xảy ra giao tranh với Mỹ và các đồng minh Đông Á. Chúng ta phải nghiên cứu sâu hơn để bảo vệ hiệu quả các địa điểm trọng yếu, sân bay và cảng biển trước những cuộc tấn công hiệp đồng", chuyên gia Fu cho hay.

Đài Loan thường được xem là nguyên nhân tiềm năng có thể dẫn đến xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trung Quốc luôn xem hòn đảo là một phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại.

Trong trường hợp xảy ra giao tranh quanh Đài Loan, quân đội Mỹ và lực lượng phòng vệ hòn đảo có thể sử dụng UAV để tập kích tàu chiến và máy bay Trung Quốc, với ưu tiên cao nhất là những khí tài vận chuyển lực lượng đổ bộ.

Các quân nhân và khí tài đều quý giá hơn rất nhiều so với UAV tự sát. Đây là yếu tố đã được thể hiện trong chiến sự Trung Đông, khi Mỹ hiếm khi điều tàu đi qua eo biển Hormuz do lo ngại những cuộc tập kích theo chiến thuật bất đối xứng của Iran.

Trong cuộc điều trần trước Thượng viện Mỹ hồi tháng 4, đô đốc Samuel Paparo, chỉ huy Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thuộc quân đội Mỹ, khẳng định UAV tự sát đang khiến xung đột trở nên đắt đỏ hơn nhiều đối với phe tấn công.

Ông Paparo từng chủ trương phủ kín eo biển Đài Loan bằng hàng nghìn thiết bị không người lái, cả trên không, trên biển và dưới mặt nước, nhằm ngăn quân đội Trung Quốc tiếp cận hòn đảo nếu nổ ra chiến sự. "Đây là điều Bắc Kinh gần như chắc chắc đã chú ý đến", CNN nhận định.

Một kinh nghiệm khác mà quân đội các nước có thể rút ra từ xung đột Trung Đông là đối phương không ngừng học hỏi và đủ sức áp dụng những bài học đó theo cách không ngờ tới.

Hơn hai tháng sau khi xung đột Trung Đông bùng phát, nhiều nhà phân tích vẫn chưa hiểu lý do giới lãnh đạo Mỹ không chuẩn bị kế hoạch ứng phó kịch bản Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Một số người cũng đặt dấu hỏi tại sao chính phủ Iran vẫn có thể tiếp tục hoạt động sau khi hứng thiệt hại nặng nề về nhiều mặt.

Dù vậy, một số chuyên gia đã chỉ rõ những bài học dành cho Trung Quốc.

"Thắng lợi chiến thuật không đồng nghĩa với kết quả chính trị. Áp lực quân sự đã không thể chuyển hóa thành thỏa thuận bền vững. Đối với Trung Quốc, điều đó củng cố một bài học cốt lõi: Thắng lợi trên chiến trường không tự động dẫn đến kết cục mong muốn", Craig Singleton, chuyên gia cấp cao tại Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD), tổ chức tư vấn có trụ sở tại Mỹ, nêu quan điểm.

Trung Quốc cũng được đánh giá là thiếu kinh nghiệm chiến đấu thực tế. Quân đội nước này không phải đối mặt với cuộc chiến thật sự nào trong hàng chục năm, còn Mỹ đã tiến hành hàng loạt chiến dịch quy mô lớn như ở Iraq, Afghanistan và Iran.

"Đó mới là chiến tranh thật sự", Song Zongping, nhà phân tích quân sự tại Bắc Kinh, cho biết khi đề cập xung đột Trung Đông.

Trong trường hợp giao tranh bùng phát giữa Bắc Kinh và Washington trong một thập kỷ tới, lượng lớn binh sĩ Mỹ từng góp mặt trong xung đột Trung Đông hiện nay sẽ tiếp tục tham chiến, mang theo lượng kinh nghiệm mà mình đã tích lũy được. "Họ đã mất đồng đội và khí tài, song cũng đạt được những thắng lợi áp đảo và thực hiện hoạt động tác chiến chính xác ở mức độ cao", CNN cho hay.

Quân đội Trung Quốc có thể thích ứng nhanh đến mức nào nếu bị đặt trong chiến trường liên tục thay đổi như vậy vẫn còn là dấu hỏi, theo giới phân tích.

Drew Thompson, chuyên gia tại Trường nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam ở Singapore, nêu ra ví dụ lịch sử là Chiến tranh Triều Tiên năm 1950-1953, lần gần nhất quân đội Mỹ và Trung Quốc giao tranh trực tiếp.

Trong cuộc chiến đó, lực lượng Trung Quốc sở hữu chiến đấu cơ MiG-15 do Liên Xô sản xuất, được đánh giá là ngang ngửa với mẫu F-86 chủ lực của Mỹ. Tuy nhiên, phi công Mỹ đạt thành tích chiến đấu vượt trội, chủ yếu do nhiều người áp dụng kinh nghiệm tích lũy từ Thế chiến II.

"Bài học ở đây là một phi công xuất sắc lái máy bay tầm thường sẽ luôn thắng một phi công tầm thường dùng máy bay xuất sắc", Thompson cho hay.

Một bài học khác là giao tranh giữa hai phe luôn có sự chênh lệch về năng lực, nhưng không phải lúc nào cũng kết thúc gọn ghẽ như khi Mỹ mở chiến dịch đột kích để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro hồi đầu năm.

"Iran tận dụng điểm nghẽn và đưa rủi ro vào chuỗi cung ứng toàn cầu cho thấy xung đột cục bộ có thể nhanh chóng bị quốc tế hóa như thế nào", Singleton cho hay, đề cập tác động toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. "Đối với Bắc Kinh, đó là cảnh báo rằng mọi kịch bản về Đài Loan đều sẽ lập tức làm liên lụy đến nền thương mại thế giới, dòng chảy năng lượng và các bên thứ ba theo những cách khó có thể tưởng tượng được".

Tin Gốc: Vnexpress

Nhân viên công ty vận tải đường sắt Union Pacific ngày 10/5 phát hiện các thi thể trong toa tàu của hãng này tại ga tàu hàng thành phố Laredo, bang Texas, gần biên giới Mỹ - Mexico. Sở Cảnh sát Laredo cho biết giới chức đang điều tra nguyên nhân dẫn đến cái chết của những người này.

"Đây là sự việc vô cùng đau lòng. Quá nhiều người thiệt mạng", ông Jose Espinoza, đại diện Sở Cảnh sát Laredo, nói.

Giới chức chưa xác định được danh tính, tuổi tác, tình trạng nhập cư của các nạn nhân cũng như điểm xuất phát của đoàn tàu. "Những vấn đề này là trọng tâm của cuộc điều tra đang diễn ra", ông Espinoza nói thêm.

Nhiệt độ tại khu vực đoàn tàu dừng lại lên tới khoảng 32 độ C vào ngày 10/5, dù hiện chưa rõ nắng nóng có liên quan nguyên nhân tử vong của các nạn nhân hay không.

Joe Baeza, phát ngôn viên của cảnh sát Laredo, nói rằng ga tàu hàng này kéo dài hàng km. "Hãy hình dung một khu bốc dỡ hàng tại cảng biển, nhưng dành cho tàu hỏa. Đây là nơi họ chất và dỡ rất nhiều toa tàu chở hàng", ông cho hay.

Thành phố Laredo, nằm giáp biên giới Mexico, sở hữu một trong những cửa khẩu lớn nhất bang Texas phục vụ hoạt động thương mại. Tính đến năm 2024, cửa khẩu Laredo chiếm 62% tổng giá trị thương mại qua cửa khẩu của bang, trị giá gần 340 tỷ USD, theo dữ liệu của Cơ quan Kiểm toán bang Texas.

Thông tin trên trang web của Union Pacific cho thấy công ty này vận hành mạng lưới đường sắt xuyên biên giới và là doanh nghiệp đường sắt duy nhất phục vụ tất cả các cửa khẩu kết nối với Mexico.

Hồi năm 2023, hai người di cư đã thiệt mạng sau khi bị phát hiện mắc kẹt trong một đoàn tàu ở bang Texas.

Một năm trước đó, 53 người di cư tử vong sau khi bị bỏ lại trong xe container giữa cái nóng thiêu đốt trên một con đường hẻo lánh ở bang này.

Tin Gốc: Vnexpress