Ngày 30-4, phóng viên có mặt tại khu vực bãi nuôi ngao thôn Mai Lâm (xã Mai Phụ, Hà Tĩnh) dọc cửa biển ghi nhận một số người dân “gác lễ” để thu hoạch ngao nuôi và phân loại ngao chết bất thường để tránh ô nhiễm môi trường.
Những ngày cuối tháng 4-2026, tại các khu vực bãi nuôi ngao thôn Mai Lâm bất ngờ ghi nhận ngao nuôi chết hàng loạt và bất thường gây tâm lý lo lắng cũng như ảnh hưởng lớn đến kinh tế cho người dân.
Một trong số hộ nuôi ngao tại thôn Mai Lâm có diện tích bị ảnh hưởng khá lớn là hộ ông Nguyễn Văn Anh (60 tuổi), với ước tính thiệt hại lên tới hơn 1 tỉ đồng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online vào sáng 30-4, ông Anh cho biết những ngày qua khá nóng ruột khi chứng kiến ngao nuôi của gia đình bị chết bất thường trắng bãi nuôi, tỉ lệ ngao bị chết dao động từ 30 – 40%.
Đây cũng là lần đầu tiên ghi nhận tỉ lệ ngao chết lớn nhất trong suốt 22 năm gia đình ông hành nghề nuôi loài nhuyễn thể này.
Theo ông Anh, tháng 4-2025, gia đình ông chi hàng trăm triệu đồng mua 40 tấn giống ngao về thả trên hai bãi nuôi với diện tích 3,7ha. Dự kiến sau một năm sẽ cho thu hoạch với năng suất 35 tấn/ha ngao thương phẩm, tổng ngao nuôi thu hoạch được trên diện tích 3,7ha đạt gần 130 tấn.
Thế nhưng, gần đến kỳ thu hoạch, số ngao nuôi trong hai bãi bồi của gia đình ông Anh bất ngờ bị chết hàng loạt. Lúc đầu, tỉ lệ ngao chết chỉ lác đác vài điểm nhưng sau đó lan rộng ra cả bãi nuôi.
“Trong khoảng một tuần ngao chết mở vỏ, ruột thối, trắng cả bãi nuôi. Tỉ lệ ngao chết lên đến 30 – 40% bãi, ước tính khoảng 60 tấn, gây thiệt hại cho gia đình trên 1 tỉ đồng” – ông Anh cho hay.
Theo ông Anh, kinh nghiệm nuôi ngao của bản thân ông cho thấy ngao nuôi thường bị chết dao động từ khoảng tháng 12 âm lịch năm trước đến tháng giêng âm lịch năm sau, số lượng ngao chết nhiều nhất khoảng 20% bãi nuôi.
Thời điểm này sương muối nhiều, ngao rất dễ tổn thương và chết. Đợt này đã bước vào tháng 3 âm lịch và ngao chết với tỉ lệ lớn nên khá bất thường.
Ông Nguyễn Xuân Bắc – Phó chủ tịch UBND xã Mai Phụ – cho biết ngay khi xuất hiện tình trạng ngao nuôi bị chết, chính quyền địa phương đã phối hợp với Chi cục Thủy sản tỉnh Hà Tĩnh đến hiện trường kiểm tra, làm rõ nguyên nhân.
Bước đầu ghi nhận từ ngày 19 đến ngày 25-4, tại vùng nuôi ngao thôn Mai Lâm xuất hiện ngao chết bất thường tại các bãi nuôi ngao của 24/40 hộ nuôi; diện tích bị thiệt hại 47/80ha, tỉ lệ ngao chết từ 30 – 70%, ước tính sản lượng thiệt hại khoảng 250 tấn, ngao chết có kích cỡ từ 100 – 200 con/kg.
Ngành chức năng đã lấy mẫu bùn, nước, ngao để kiểm tra, xác định nguyên nhân ngao chết. Đồng thời hướng dẫn các hộ nuôi tích cực thu gom ngao chết tại các bãi nuôi, phơi ở những khu đất cao thích hợp để sử dụng đốt vôi, tuyệt đối không đổ vỏ ngao chết ra vùng cửa sông.
Tiến hành cày xới, phơi bãi, bón vôi khử trùng bãi nuôi đặc biệt các vùng đất trũng nhiều bùn đen. Không thả giống trong thời điểm ngao chết nhiều.
Sau mỗi vụ nuôi phải cải tạo bãi đúng quy trình kỹ thuật để chuẩn bị cho vụ nuôi tiếp theo. Chọn giống đảm bảo chất lượng, rõ nguồn gốc và có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan chức năng.
Trước khi thả giống cần kiểm tra và loại bỏ những con yếu, chết. Không thả giống với mật độ quá cao.
Đến thời điểm hiện tại, Trung tâm Nghiên cứu môi trường và bệnh thủy sản miền Bắc đã có báo cáo sơ bộ kết quả phân tích mẫu đột xuất ngao nuôi tại thôn Mai Lâm, xã Mai Phụ.
Kết quả phân tích cho thấy hiện tượng ngao chết hàng loạt tại xã Mai phụ không liên quan đến các tác nhân gây bệnh đã được phân tích (mẫu ngao âm tính với tác nhân vi khuẩn gây bệnh, Perkinsus olseni và Perkinsus marinus).
Không phát hiện tảo độc trong môi trường nước. Các chỉ tiêu chất lượng nước có dấu hiệu ô nhiễm hữu cơ (hàm lượng N-NH4+ vượt ngưỡng), song chưa đạt ngưỡng gây chết cấp tính đối với ngao nuôi.
Trên cơ sở tổng hợp thông tin hiện trường và kết quả phân tích, nguyên nhân chính được nhận định có thể là tổ hợp các yếu tố bất lợi từ quản lý nuôi và điều kiện thời tiết như mật độ nuôi quá cao (800 – 1.000 con/m2, gấp 3 – 7 lần khuyến cáo) dẫn đến cạnh tranh gay gắt về thức ăn, oxy và không gian sống.
Bãi nuôi được sử dụng lâu năm, không có thời gian gián đoạn cải tạo giữa các vụ, làm suy giảm chất lượng nền đáy. Biến động thời tiết cực đoan trong giai đoạn giao mùa tạo áp lực cộng hưởng, làm ngao suy yếu và chết hàng loạt.
Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt trật tự an toàn giao thông đường bộ, nhằm sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024 đang có hiệu lực. Dự thảo này do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất bãi bỏ quy định tịch thu phương tiện tái phạm đối với các hành vi quy định tại điểm b khoản 8; điểm d, điểm đ, điểm e, điểm g khoản 17 điều 32 Nghị định 168/2024.
Cụ thể những lỗi này gồm: tự ý thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước, đặc tính của xe (mô tô, xe gắn máy); vi phạm hành chính chở người vượt trên 100%, quá tải trên 150%; đưa xe ô tô tải có kích thước thùng xe không đúng thông số kỹ thuật tham gia giao thông.
Lý giải về đề xuất nêu trên, Bộ Công an cho biết đã tiếp thu ý kiến của UBND tỉnh Bắc Ninh và UBND tỉnh Nghệ An.
Hai cơ quan này cho rằng, quy định tại khoản 5 điều 2 luật Xử lý vi phạm hành chính áp dụng đối với tổ chức, cá nhân tái phạm.
Như vậy, khi tổ chức, cá nhân sử dụng bất kỳ một phương tiện nào để thực hiện hành vi vi phạm đều được coi là tái phạm và đều bị tịch thu phương tiện đó (không tịch thu phương tiện trước đó đã vi phạm).
Việc này rất khó khăn cho công tác xác minh, xử lý, tịch thu phương tiện vì hiện nay các tổ chức (đơn vị kinh doanh vận tải) có nhiều thành viên tham gia và các phương tiện được đăng ký chủ sở hữu của các thành viên khác nhau.
Chưa kể, các hành vi vi phạm đã được xử phạt rất nặng và đã đảm bảo tính răn đe. Ví dụ, hành vi chở quá số người quy định bị phạt tiền đến 75 triệu đồng đối với cá nhân, 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Vẫn tại dự thảo, Bộ Công an còn đề xuất bãi bỏ biện pháp ngăn chặn tạm giữ phương tiện khi thực hiện hành vi chuyển làn đường không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước hoặc chuyển làn đường không đúng quy định "mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề" khi chạy trên đường cao tốc.
Đề xuất này cũng xuất phát từ kiến nghị của UBND tỉnh Bắc Ninh và UBND tỉnh Nghệ An, khi cho rằng việc tạm giữ tang vật, phương tiện để ngăn chặn ngay hành vi vi phạm hành chính phải được chấm dứt ngay sau khi hành vi vi phạm không còn gây nguy hiểm cho xã hội.
Tiếp thu, Bộ Công an chỉnh lý theo hướng bỏ tạm giữ phương tiện với các lỗi như đã nêu, bởi hành vi vi phạm đã chấm dứt, không cần thiết phải tạm giữ.
Nếu đề xuất được thông qua, tài xế ô tô vi phạm lỗi "chuyển làn đường không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước hoặc chuyển làn đường không đúng quy định "mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề" khi chạy trên đường cao tốc" sẽ chỉ bị xử phạt 4 - 6 triệu đồng và trừ 2 điểm giấy phép lái xe, không còn bị tạm giữ phương tiện nữa.
Ngoài các nội dung trên, Bộ Công an còn đề xuất mô tả lại, bổ sung một số hành vi vi phạm để đảm bảo quy định toàn diện, khái quát, thống nhất trong tổ chức thực hiện, phù hợp với quy định của pháp luật về vận tải đường bộ.
Chẳng hạn: chở hàng vượt phía trước, phía sau thùng xe (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc) trên 10% chiều dài toàn bộ của xe; điều khiển xe ô tô cứu hộ giao thông đường bộ chở hoặc kéo theo xe mà xe được chở hoặc kéo theo không phải là xe bị hư hỏng, bị sự cố; điều khiển xe chuyển làn đường không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau, xe hai bên…
Khoảng 7h, người đàn ông lái xe bán tải chạy trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai hướng đi Nội Bài, khi tới xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai, thì đâm vào rào tôn bảo vệ công trình, lao ra khu vực đang thi công mở rộng đường.
Tài xế tử vong tại chỗ. Xe bán tải nát đầu, kính rạn nứt. Một phần tôn rào chắn bị đâm toạc.
Ông Trần Trung Kiên, Chủ tịch UBND xã Bảo Hà, cho biết nạn nhân là thiếu tá công an đang công tác tại Công an tỉnh Lào Cai.
Cao tốc Hà Nội - Lào Cai dài hơn 260 km, đi qua ba tỉnh thành gồm Hà Nội, Phú Thọ và Lào Cai. Đoạn đường xảy ra vụ tai nạn đang mở rộng chỉ có hai làn xe, không có dải phân cách cứng ở giữa. Tốc độ phương tiện giảm xuống 50 km/h, thay vì 80 km/h trước đây.
Ngoài vụ tai nạn trên, đã có một số vụ tai nạn khác liên quan tới rào tôn mở rộng đường.
Trước đó ngày 3/3, cũng trên cung đường đang được mở rộng này, xe bán tải chạy hướng đi Nội Bài, khi tới xã Châu Quế, tỉnh Lào Cai, thì đâm vào rào tôn bảo vệ công trình, lao vào khu vực đang thi công. Xe lật úp, hư hỏng nặng. Tài xế bị thanh sắt ở hàng rào công trình đâm tử vong tại chỗ.
Cùng ngày 3/3, tại xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai, hướng về Nội Bài, ôtô 4 chỗ đâm vào rào tôn bảo vệ công trình. Thanh sắt đâm thẳng phần kính lái, người bên trong bị thương nhẹ. 5 ngày trước đó, ôtô đâm vào rào tôn bên đường, lao ra khu vực đang thi công mở rộng khiến một người bị thanh sắt rào chắn đâm vào ngực.
Sau nhiều vụ ôtô lao vào công trường mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo tài xế giảm tốc độ, giữ khoảng cách an toàn.
Tối 28-4, UBND tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 60 năm ngày hy sinh của các liệt sĩ thanh niên xung phong tại hang Hỏa Tiễn, phường Hoàng Mai (28-4-1966 - 28-4-2026).
Trong lịch sử, nằm ở cửa ngõ phía bắc của Nghệ An, Hoàng Mai là "yết hầu" hội tụ, kết nối các huyết mạch giao thông quan trọng đường bộ, đường sắt, đường thủy vào Nam ra Bắc.
Đây cũng là vùng núi đá vôi tốt, trữ lượng lớn có thể khai thác, sản xuất vật liệu phục vụ cho việc san lấp, hàn gắn các tuyến đường trong thời chiến.
Với lợi thế về giao thông thủy, bộ và sản xuất nguyên liệu, trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước, Hoàng Mai được đánh giá là một vị trí quan trọng trong công tác chi viện cho chiến trường miền Nam nên được tăng cường các lực lượng quân đội, dân quân tự vệ, thanh niên xung phong để quyết tâm bảo vệ huyết mạch này.
Trước yêu cầu nhiệm vụ cấp bách, ngày 27-4-1965, Bộ Giao thông Vận tải đã thành lập đơn vị C271 - đội 27 "Ba sẵn sàng" gồm 150 đồng chí, chuyển giao cho Tổng cục Đường sắt để đáp ứng nhu cầu bảo vệ tuyến đường sắt huyết mạch và sản xuất nguyên liệu đá đáp ứng kịp thời cho công tác bảo đảm giao thông khu vực Thanh Hóa - Vinh, đặc biệt tập trung tăng cường cho mặt trận Hoàng Mai.
Trong đó, tổ 4, đơn vị C271 có 36 đồng chí với nhiệm vụ khai thác đá để xây dựng đoạn đường vào ga Hoàng Mai và san lấp, sửa chữa, khắc phục kịp thời các sự cố trên tuyến đường sắt khi bom Mỹ đánh phá, nhằm bảo vệ huyết mạch giao thông tại khu vực này.
Họ là những thanh niên nhiệt huyết còn ở độ tuổi mười tám đôi mươi, xuất thân từ những vùng quê nghèo ở các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ. Họ sống trong các lán trại tạm thời, mái lợp tranh rạ, ngủ trên các tấm cót lót rơm rạ, lá chuối khô để chống rét.
Có những thời điểm bị đánh phá ác liệt, lương thực thiếu thốn, cả đơn vị phải nhường cơm sẻ áo, chia nhau từng nắm cơm độn khoai lót dạ.
Cuộc sống kham khổ, lao động nặng nhọc, khó khăn chồng chất khó khăn nhưng với nhiệt huyết của tuổi trẻ, các anh chị đã luôn sẵn sàng cống hiến, vượt qua mưa bom, bão đạn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, với một lý tưởng cao đẹp: "Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên".
Ngày 28-4-1966, máy bay Mỹ đã bắn hỏa tiễn làm 33 chiến sĩ thanh niên xung phong tổ 4, đơn vị C271, đội 27 hy sinh khi đang trú ẩn trong hang đá.
Kể từ đó, hang được mang tên hang Hỏa Tiễn.
Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, ông Thái Văn Thành - Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - nhấn mạnh các anh chị đã mãi mãi ra đi, nhưng sự hy sinh anh dũng đó đã trở thành động lực, sức mạnh để cho tuyến đường không bao giờ tắc, góp phần quyết định vào chiến thắng trên chiến trường miền Nam.
Sự kiện các anh chị thanh niên xung phong hy sinh tại hang Hỏa Tiễn đã đi vào lịch sử như một bản anh hùng ca về quyết tâm sắt đá "Tất cả vì miền Nam ruột thịt", "Vì độc lập tự do thống nhất đất nước", trở thành hồn thiêng sông núi.
"Sau 60 năm, hang Hỏa Tiễn cùng sự hy sinh của các liệt sĩ thanh niên xung phong luôn là biểu tượng tiêu biểu cho thế hệ thanh niên xung phong với ý chí "Sống bám cầu bám đường, chết kiên cường dũng cảm", "Đường chưa thông không tiếc máu xương"; đồng thời là nguồn động lực, sức mạnh tinh thần cổ vũ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc", ông Thành khẳng định.
Lễ kỷ niệm không chỉ là dịp để nhìn lại quá khứ mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Di tích hang Hỏa Tiễn giờ đây không chỉ là nơi thờ tự, mà đã trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ mai sau.
