Từ 10.5.2026, Điều lệ mới đối với trường tiểu học, trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học (gọi chung là trường phổ thông) sẽ có hiệu lực thi hành.
Thông tư này thay thế các thông tư ban hành điều lệ riêng cho từng bậc học trước đây (điều lệ trường tiểu học năm 2020, điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học năm 2020).
Theo đó, trường phổ thông là cơ sở giáo dục phổ thông thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, thực hiện chương trình giáo dục phổ thông. Trường phổ thông được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng.
Điều lệ quy định có các loại hình trường phổ thông gồm trường phổ thông có một cấp học (trường tiểu học, trường THCS, trường THPT) và trường phổ thông có nhiều cấp học (trường tiểu học và THCS; trường THCS và THPT; trường tiểu học, THCS và THPT).
Bên cạnh đó có trường chuyên biệt gồm trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông dân tộc bán trú, trường phổ thông nội trú; trường THPT chuyên, trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao và các trường năng khiếu khác; trường, lớp dành cho người khuyết tật; trường giáo dưỡng…
Thông tư 19 sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư năm 2024 quy định về dạy thêm học thêm, có hiệu lực từ 15.6, yêu cầu tổ chức hoặc cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật.
Giáo viên đang dạy học tại các trường khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường phải báo cáo với hiệu trưởng về môn học, địa điểm, hình thức dạy thêm, mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh cơ sở dạy thêm.
UBND cấp xã có trách nhiệm phải thiết lập và công khai niêm yết số điện thoại đường dây nóng trên Cổng thông tin điện tử của UBND cấp xã (nếu có) hoặc tại trụ sở cơ quan UBND cấp xã để tiếp nhận, xử lý các kiến nghị, phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý.
Cũng theo quy định này, học tăng cường ngoại ngữ, giáo dục STEM không được coi là dạy thêm, học thêm. Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành không phải là dạy thêm học thêm và được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.
Nghị định Quy định quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo được Chính phủ ban hành ngày 28.3, có hiệu lực từ ngày 15.5, cho thấy trong thời gian tới toàn bộ quá trình học tập của người học (hồ sơ học tập suốt đời) trong hệ thống giáo dục quốc dân sẽ được lưu giữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo và tích hợp lên ứng dụng định danh quốc gia VNeID.
Dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời được tạo lập bao gồm thông tin về học bạ ghi nhận toàn bộ quá trình học tập; kết quả học tập và rèn luyện của người học đối với giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên; thông tin về văn bằng, chứng chỉ được cấp sau khi người học tốt nghiệp cấp học, hoàn thành chương trình giáo dục hoặc khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ.
Bên cạnh đó là thông tin công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam, thông tin kết quả học tập của người học trong các chương trình giáo dục ĐH, giáo dục nghề nghiệp; chứng nhận kết quả đánh giá năng lực qua các kỳ thi hoặc kỳ kiểm tra; chứng nhận giải thưởng, thành tích học tập của người học…
Từ 15.5.2026, mỗi người học được cấp 1 mã hồ sơ học tập suốt đời theo số định danh cá nhân và trước 1.1.2027 sẽ hoàn thành cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời cho tất cả người học.
Mã số hồ sơ học tập suốt đời của cá nhân được dùng làm mã khóa truy cập để khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời của người học lưu giữ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.
Bộ GD-ĐT chịu trách nhiệm hoàn thành việc cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo cho tất cả các cá nhân có liên quan trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BGDĐT quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp (gọi chung là hiệu trưởng và phó hiệu trưởng). Vậy trình độ thạc sĩ có được nằm trong ban giám hiệu?
Theo đó, tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH là có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục ĐH.
Tiêu chuẩn cụ thể đối với hiệu trưởng là có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục ĐH, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên. Đồng thời có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục ĐH có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đó, luật Giáo dục ĐH năm 2012 yêu cầu hiệu trưởng có trình độ tiến sĩ, phải tham gia quản lý cấp khoa, phòng của cơ sở giáo dục ĐH ít nhất 5 năm nhưng không yêu cầu về kinh nghiệm giảng dạy 5 năm như quy định mới.
Còn luật Giáo dục ĐH sửa đổi năm 2018 lại chỉ yêu cầu hiệu trưởng trình độ tiến sĩ, có kinh nghiệm quản lý giáo dục ĐH mà không quy định bao nhiêu năm kinh nghiệm.
Như vậy, quy định mới khắt khe và cụ thể hơn khi vừa yêu cầu có 5 năm kinh nghiệm vừa yêu cầu có ít nhất 2 năm quản lý từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên.
Ngoài những quy định chung như đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục ĐH cũng phải có tiêu chuẩn cụ thể là trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Riêng đối với các trường đào tạo ngành đặc thù (quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường), yêu cầu trình độ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài ra, có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục ĐH từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục ĐH.
Trước đây, tiêu chuẩn về cấp phó hiệu trưởng chưa được quy định trong luật Giáo dục và luật Giáo dục ĐH mà chỉ có trong Điều lệ trường ĐH năm 2014. Theo đó, Điều lệ nêu rõ phó hiệu trưởng trường ĐH phải có trình độ tiến sĩ, có uy tín và năng lực quản lý, đã tham gia quản lý cấp bộ môn hoặc tương đương trở lên ở trường ĐH ít nhất 5 năm.
Tuy nhiên, trường hợp trường ĐH không có đủ người có trình độ tiến sĩ thì có thể bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ, nhưng không giao phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học và công nghệ.
Nếu được điều động từ cơ quan, tổ chức khác để bổ nhiệm vào chức vụ phó hiệu trưởng thì sau khi bổ nhiệm, phó hiệu trưởng phải là giảng viên cơ hữu hoặc cán bộ quản lý cơ hữu của nhà trường.
Có thể nói, thông tư mới ban hành có quy định chi tiết, chặt chẽ và thu hẹp hơn về trường hợp trình độ thạc sĩ được giữ chức vụ hiệu phó. Có nghĩa là chỉ những trường đào tạo ngành đặc thù (có thể do những ngành này hiếm tiến sĩ-NV) mới được bổ nhiệm người có trình độ thạc sĩ làm hiệu trưởng.
Trên thực tế, tại nhiều trường ĐH không đào tạo ngành đặc thù như quy định tại thông tư, vẫn có một số phó hiệu trưởng đang ở trình độ thạc sĩ. Như vậy, trong thời gian tới các hiệu phó phải học lên trình độ tiến sĩ để đáp ứng quy định.
10 chuyên đề ôn tập môn sinh học thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Võ Thanh Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, thực hiện được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=88oazzAS8OA
Trong chuyên đề 5: Bài tập phả hệ, giáo viên hướng dẫn học sinh cách xác định gen là trội hay lặn, nằm trên NST thường hay NST giới tính. Để giải bài tập phả hệ cần xác định nhanh các thông tin này và xác định kiểu gen của những người trong phả hệ, vì vậy học sinh muốn làm được cần nắm chắc lý thuyết và làm nhiều bài tập phần này để tạo phản xạ nhanh nhạy khi gặp dạng bài tương ứng.
Trước đó vào ngày 1.5, trong chuyên đề 4: Xác định số loại kiểu gen tối đa của cơ thể lưỡng bội (2n), thầy Bình giới thiệu với học sinh các công thức để tính số loại kiểu gen tối đa có trong quần thể với gen trên NST thường và trên NST giới tính. Bên cạnh đó, thầy cũng hướng dẫn các bạn công thức tính số loại phép lai tối đa. Theo thầy Bình, phần này có nhiều công thức, học sinh cố gắng hiểu cách thành lập các công thức này để vận dụng, tránh học vẹt sẽ khó áp dụng khi làm bài thi.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Thông tin được chia sẻ tại lễ phát động Giải thưởng Khoa học và Công nghệ Bảo Sơn năm 2026, diễn ra sáng 9-5 tại Hà Nội.
Giải thưởng Bảo Sơn năm nay với chủ đề "Trí tuệ Việt - Bứt phá vì tương lai bền vững". Mức tiền thưởng được nâng lên 140.000 USD (tương đương hơn 3,6 tỉ đồng) cho một công trình nghiên cứu xuất sắc nhất của mỗi lĩnh vực, tăng 20.000 USD so với năm ngoái.
5 lĩnh vực được xét chọn trao giải gồm: khoa học tự nhiên; khoa học xã hội, khoa học nhân văn; khoa học kỹ thuật và công nghệ; khoa học y - dược; khoa học nông nghiệp.
Ngoài tiền thưởng, Quỹ Hỗ trợ giáo dục và đào tạo Bảo Sơn cam kết hỗ trợ kinh phí phát triển để các công trình đoạt giải tiếp tục mở rộng ứng dụng, nâng cao chất lượng và hướng tới chuẩn mực quốc tế.
Ban tổ chức giải thưởng sẽ tiếp nhận hồ sơ dự thi từ ngày 10-5 đến 30-12-2026. Thời gian thẩm định và chấm giải từ ngày 5-1 đến 15-4-2027.
Tại lễ phát động, GS.TS Mai Trọng Nhuận - Chủ tịch hội đồng xét chọn Giải thưởng Bảo Sơn - nhấn mạnh các công trình nghiên cứu tham dự xét chọn giải thưởng phải thực sự là những viên ngọc sáng, đáp ứng được tiêu chuẩn cốt lõi. Ông lưu ý ba tiêu chí sau:
Thứ nhất, công trình nghiên cứu dự thi phải có tính đột phá cao về khoa học công nghệ và ứng dụng thực sự, phải là những phát hiện mới, mang lại nhận thức và cách tiếp cận mới trong khoa học và công nghệ và kỹ thuật. Đặc biệt, công trình đã được ứng dụng hiệu quả trong thực tế tối thiểu 3 năm.
Thứ hai, về sức lan tỏa, kiến tạo, công trình phải có tác động thay đổi quan trọng trong đời sống sản xuất, tiên phong trong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, giải quyết vấn đề then chốt về cải tiến và đổi mới công nghệ trong phát triển đất nước.
Thứ ba, hướng đến phát triển bền vững, phải đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần đặc biệt trong thúc đẩy cơ cấu sản xuất, đồng thời ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu toàn cầu, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Năm 2024, Giải thưởng Bảo Sơn đã trao thưởng cho bốn công trình tiêu biểu thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, công nghệ - kỹ thuật, khoa học sức khỏe, văn học và nghệ thuật đã được vinh danh, gây tiếng vang lớn trong giới khoa học, nghệ thuật và cộng đồng.
Trong đó lần đầu giải thưởng trao giải cho người nước ngoài - đó là công trình Lịch sử chính sách dân tộc của những người Cộng sản Việt Nam - thuộc lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của GS.TS Furuta Motoo - Hiệu trưởng Trường đại học Việt - Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội.
