“Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý. Với ung thư tuyến giáp, không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng trong chỉ định điều trị”.
Đó là thông tin TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo về cập nhật phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 4.4, với sự tham dự của các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong chuyên khoa này.
Tại hội thảo, ông Khoa bày tỏ “đau đáu về chỉ định phẫu thuật tuyến giáp” và cho rằng, chiến lược đúng không phải là phát hiện càng nhiều càng tốt, mà là phát hiện đúng, điều trị hợp lý, tránh can thiệp không cần thiết.
Do đó, không triển khai sàng lọc đại trà, không siêu âm tuyến giáp đại trà, chỉ sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, tránh nguy cơ chẩn đoán quá mức, gia tăng can thiệp không cần thiết và không cải thiện tử vong.
Sớm chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, áp dụng phân loại TIRADS trong siêu âm, chuẩn hóa chọc hút tế bào (FNA) – Bethesda và phân tầng nguy cơ rõ ràng, nhằm mục tiêu giảm chỉ định sinh thiết và phẫu thuật không cần thiết.
Ông Khoa lưu ý, các bác sĩ thực hiện cá thể hóa điều trị theo nguy cơ. Với nhóm nguy cơ thấp, theo dõi tích cực (active surveillance), không phẫu thuật ngay. Với nhóm nguy cơ trung bình và cao, phẫu thuật hợp lý và iod phóng xạ có chỉ định.
Cần thực hiện các nhóm tiêu chí cho phòng và điều trị với ung thư tuyến giáp đồng thời kiểm soát chỉ phẫu thuật không phù hợp. Hiện, tỷ lệ phẫu thuật ung thư tuyến giáp tại một số cơ sở còn cao. Định hướng là giảm phẫu thuật không cần thiết và chuẩn hóa chỉ định mổ.
Ông Khoa cũng cho biết, về lâu dài, ung thư tuyến giáp cần được quản lý như bệnh mạn tính có kiểm soát. Đồng thời với phát triển hệ thống đa chuyên khoa kết hợp ung bướu, nội tiết, y học hạt nhân và giải phẫu bệnh, nhằm đảm bảo quyết định điều trị chính xác.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
Ông Khoa cho rằng, cần kiểm soát chỉ định dịch vụ y tế, gắn với cải cách thanh toán bảo hiểm y tế, do có nguy cơ điều trị quá mức, tỷ lệ phẫu thuật cao, kể cả với u nhỏ dưới 1 cm, ảnh hưởng chất lượng sống người bệnh, gia tăng chi phí y tế và gánh nặng hệ thống.
“Bộ Y tế, các chuyên gia đang sửa đổi quy định về tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích, bệnh, tật và bệnh nghề nghiệp, trong đó, có các quy định liên quan bệnh lý ung thư tuyến giáp, nhằm đảm bảo công bằng cho người bệnh trong chi trả các quyền lợi bảo hiểm”, ông Khoa chia sẻ thêm.
Theo thông tin tại hội thảo, Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100 – 6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp mỗi năm (theo số liệu GLOBOCAN – Tổ chức ghi nhận ung thư thế giới 2022).
Tỷ lệ mắc đã tăng nhanh trong 20 năm qua. Tại một số thành phố lớn, tỷ lệ này đã tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996 – 2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư.
Ung thư tuyến giáp có tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư. Cần lưu ý nguy cơ “chẩn đoán quá mức” dẫn tới phát hiện nhiều u nhỏ, tiến triển chậm, trong đó, nhiều trường hợp không cần phẫu thuật điều trị ngay.
Văn phòng UBND vừa có văn bản truyền đạt chỉ đạo của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường, sau cuộc họp về vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra tại Trường tiểu học Bình Quới Tây vừa qua.
Theo đó sau khi xảy ra vụ việc, Sở Y tế, Sở An toàn thực phẩm, Sở Giáo dục và Đào tạo cùng UBND phường Bình Quới, Trường tiểu học Bình Quới Tây và các đơn vị có liên quan khẩn trương xử lý theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao.
Tuy nhiên việc phối hợp, thông tin báo cáo của các ngành, địa phương thiếu tính hệ thống, phân tán, chưa nhịp nhàng, nhất là thiếu cơ quan làm đầu mối phát ngôn, cung cấp thông tin báo chí.
Việc chăm lo cho học sinh bị triệu chứng, nhập viện và hậu cần phục vụ bán trú... sau khi vụ việc xảy ra chưa được quan tâm chu đáo. Đề nghị các ngành, địa phương, đơn vị nghiêm túc rút kinh nghiệm.
Để ứng phó, xử lý tình huống ngộ độc tập thể và chấn chỉnh việc cung cấp thông tin đối với những vụ việc tương tự có thể xảy ra, UBND TP.HCM giao Sở An toàn thực phẩm chủ trì, phối hợp các sở, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng kịch bản xử lý, ứng phó khi có vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm phát sinh.
Nghiên cứu biên tập thành những quyển cẩm nang bỏ túi để bất kỳ đơn vị, địa phương nào, cán bộ, công chức, viên chức nào dù là mới cũng có thể xử lý nhanh chóng, đảm bảo theo đúng quy định.
Giao Sở An toàn thực phẩm là cơ quan chủ trì, giữ vai trò điều phối, giải quyết vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm và công bố thông tin (có thể giao một đơn vị, cá nhân thuộc sở là cơ quan, đầu mối phát ngôn, cung cấp thông tin báo chí định kỳ, thường xuyên, đột xuất một cách chủ động và khách quan).
Đơn vị liên quan, địa phương nơi xảy ra vụ việc... chủ động thông tin, báo cáo đến cơ quan báo chí trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền nhưng phải đảm bảo thống nhất số liệu, thông tin với Sở An toàn thực phẩm.
Đối với những vụ việc nhạy cảm, quy mô lớn cần có phương thức, cách làm chủ động hơn, nhanh hơn, thông tin kịp thời hơn, tần suất cao hơn để tránh gây tâm lý hoang mang, lo lắng, đồng thời hạn chế các thông tin sai lệch.
Khẩn trương tư vấn, hỗ trợ Trường tiểu học Bình Quới Tây và phường Bình Quới tạm chọn 1 nhà cung cấp suất ăn mới uy tín, chất lượng, đã được kiểm tra an toàn thực phẩm trong cung cấp suất ăn.
Giao Sở Y tế theo dõi chặt chẽ các trường hợp nhập viện, điều trị, chăm sóc tốt hơn, để các em học sinh sớm hồi phục và trở lại trường học, phối hợp Sở An toàn thực phẩm định kỳ cung cấp thông tin điều trị làm cơ sở để điều tra nguyên nhân.
Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, hỗ trợ nhà trường, đồng hành với trường, các thầy cô và đội ngũ nhân viên ổn định tư tưởng, hỗ trợ các trường hợp bị ngộ độc (các khoản chi phí điều trị có liên quan).
Đồng thời quan tâm sâu sát hơn, chỉ đạo các trường, phối hợp các địa phương thường xuyên kiểm tra, rà soát không chỉ các nhà cung cấp chính, nhỏ lẻ từ khâu nguyên vật liệu đầu vào đến khâu thành phẩm.
UBND phường Bình Quới chủ trì, phối hợp nhà trường, ban giám hiệu, tập thể giáo viên, nhân viên trường thăm hỏi, động viên tất cả gia đình các học sinh bị ngộ độc.
Ngày 20.4, đại diện Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau (CDC Cà Mau) xác nhận các ca viêm não mô cầu tại ấp 6 xã Khánh An đã được kiểm soát sau 10 ngày kể từ thời điểm phát hiện ca bệnh đầu tiên. Đến nay, ngành y tế không ghi nhận thêm trường hợp mắc mới liên quan, cho thấy chuỗi lây truyền đã được cắt đứt.
Diễn biến các ca bệnh được xác định bắt đầu từ ngày 10.4 khi CDC Cà Mau ghi nhận 3 trường hợp nghi mắc bệnh do não mô cầu. Qua điều tra dịch tễ và kết quả xét nghiệm của Viện Pasteur TP.HCM, có 2 ca được xác định dương tính, trong đó có 1 ca tử vong.
Ngành y tế tỉnh ngay lập tức điều tra dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch. Lực lượng chức năng yêu cầu những người tiếp xúc gần theo dõi sức khỏe trong 10 ngày; đồng thời khử khuẩn môi trường khu vực có yếu tố dịch tễ. Cơ quan chức năng cũng lập danh sách, quản lý, theo dõi sức khỏe và cho uống thuốc dự phòng Azithromycin 0,5 g liều duy nhất đối những người tiếp xúc gần và người có liên quan dịch tễ.
Như Thanh Niên đã thông tin, trước đó trên địa bàn ấp 6, xã Khánh An (Cà Mau) ghi nhận 3 trường hợp nghi mắc viêm não mô cầu, trong đó có 1 trường hợp đã tử vong.
Trường hợp đầu tiên nhập viện chiều 7.4 trong tình trạng lơ mơ, kích thích, xuất hiện chấm xuất huyết, nôn ói nhiều lần, được chẩn đoán ban đầu sốt chưa rõ nguyên nhân.
Trường hợp thứ 2 nhập viện tối 8.4 với biểu hiện sốt cao, lơ mơ, thở nhanh, nhanh chóng chuyển nặng, rơi vào hôn mê sâu và tử vong rạng sáng 9.4.
Trường hợp thứ 3 nhập viện ngày 9.4 sau nhiều ngày sốt cao kéo dài, kèm ho, đau cơ, tụt huyết áp, có dấu hiệu tràn dịch màng phổi, xuất huyết dưới da...
Bác sĩ Nguyễn Thị Yến Ngân, Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện Y học cổ truyền TP.HCM, cho biết nhiều người cho rằng chỉ cần ăn nhạt hoặc loại bỏ hoàn toàn muối khỏi khẩu phần ăn là có thể bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là tim mạch.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy xung quanh việc sử dụng muối (chứa natri) vẫn tồn tại không ít hiểu lầm, khiến nhiều người vô tình áp dụng sai cách trong sinh hoạt hằng ngày.
Hiện nay, nhiều người cho rằng càng ăn ít muối càng tốt, thậm chí nên bỏ hẳn. Thực tế, natri là khoáng chất thiết yếu, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp, hỗ trợ hoạt động của hệ thần kinh và cơ bắp. Điều quan trọng không phải là loại bỏ hoàn toàn, mà sử dụng ở mức hợp lý.
Nhiều người tin rằng muối biển tốt hơn vì "tự nhiên" và ít natri hơn. Tuy nhiên, về bản chất, cả muối biển và muối ăn thông thường đều chứa khoảng 40% natri. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở hương vị và một số vi khoáng rất nhỏ, không ảnh hưởng đáng kể đến lượng natri nạp vào.
Không ít người nghĩ rằng chỉ cần giảm lượng muối khi nấu ăn là đủ. Trên thực tế, khoảng 75% lượng natri trong khẩu phần đến từ thực phẩm chế biến sẵn và các loại gia vị như nước mắm, nước tương, bột nêm… Vì vậy, việc đọc nhãn dinh dưỡng và kiểm soát thực phẩm tiêu thụ là rất cần thiết.
Giảm muối không có nghĩa là món ăn mất ngon. Người nội trợ hoàn toàn có thể tận dụng các gia vị tự nhiên như tỏi, ớt, chanh, thảo mộc… để tăng hương vị mà vẫn hạn chế natri.
Một số loại thuốc không kê đơn cũng có thể chứa lượng natri đáng kể. Do đó, người dùng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng và tham khảo ý kiến nhân viên y tế khi cần thiết.
Nhiều thực phẩm quen thuộc như bánh mì, mì, súp hoặc các món chế biến sẵn có thể chứa natri dù không có vị mặn rõ rệt. Vì vậy, cảm nhận vị giác không phải là thước đo chính xác cho lượng natri.
Việc kiểm soát natri không chỉ dành cho người bị tăng huyết áp. Khuyến nghị chung là không nên tiêu thụ quá 2.300 mg natri mỗi ngày, và mức lý tưởng là khoảng 1.500 mg. Chỉ cần giảm khoảng 1.000 mg natri mỗi ngày cũng đã mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tim mạch.
"Kiểm soát lượng natri không quá khó nếu mỗi người chủ động điều chỉnh từ những thói quen hằng ngày như ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế đồ chế biến sẵn, đọc nhãn dinh dưỡng và nấu ăn tại nhà. Những thay đổi nhỏ nhưng bền vững có thể tạo nên khác biệt lớn cho sức khỏe lâu dài", bác sĩ Yến Ngân khuyến cáo.
