Những ngày cuối tháng 4, trong căn nhà ở phường Phương Liệt (Hà Nội), Trung tướng Nguyễn Văn Phiệt, 88 tuổi, nguyên Phó tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân, mở lại cuốn hồi ký chiến trường. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ông vẫn nhớ rõ thời khắc đối đầu với “pháo đài bay” B-52.
“Chúng tôi đã dùng vũ khí thế hệ cũ để đánh bại công nghệ hiện đại nhất của Mỹ lúc bấy giờ. Danh xưng ‘Đội cận vệ canh trời Thủ đô’ của bộ đội tên lửa được đổi bằng máu và trí tuệ”, ông Phiệt nói.
Sinh ra trong gia đình làm nông tại Hưng Yên, ông Phiệt tham gia cách mạng từ năm 1953 với vai trò liên lạc viên. Năm 1960, ông nhập ngũ vào Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân. Trải qua thời gian đào tạo trắc thủ radar, ông nhận nhiệm vụ tại sân bay Gia Lâm (Hà Nội) và Ba Đồn (Quảng Bình).
Năm 1965, ông được cử sang Liên Xô học chuyên ngành tên lửa. Về nước, ông giữ chức sĩ quan điều khiển tại Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 278. Trong trận đánh tháng 10/1966 tại Hòa Bình, kíp chiến đấu của ông bắn rơi một chiếc F-105. Từ năm 1966 đến 1968, đơn vị cơ động khắp các tỉnh miền Bắc vào đến Nghệ An, đánh 46 trận, hạ 8 máy bay Mỹ.
Giữa năm 1972, không quân Mỹ cải tiến thiết bị gây nhiễu khiến tên lửa SAM-2 liên tục bắn trượt. Từ tháng 4 đến tháng 6, nhiều trận địa chịu tổn thất nặng. Thời điểm này, ông Phiệt mang hàm thượng úy, giữ chức quyền Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 57 (Trung đoàn 261, Sư đoàn 361). Để khắc phục, đơn vị rèn luyện chiến thuật kết hợp trắc thủ quang học PA-00 và trắc thủ tay quay.
Tháng 6/1972, kíp chiến đấu bắn rơi tại chỗ chiếc F-4C trên vùng trời Đại Kim, Hà Nội. Từ trận đánh này, Tiểu đoàn đúc rút hai phương pháp vô hiệu hóa nhiễu: “Vượt trước nửa góc” (sĩ quan điều khiển phát sóng nhanh dưới 10 giây, tắt radar và phóng đạn nhằm tránh tên lửa tầm nhiệt của địch) và phương pháp “Ba điểm” (trắc thủ bám sát dải nhiễu phẳng mịn, dùng công tắc đặc chế đánh lừa máy bay hộ tống giãn đội hình để B-52 lộ diện).
Nhờ chiến thuật mới, đến tháng 10/1972, Tiểu đoàn 57 bắn hạ 5 máy bay, trong đó 3 chiếc rơi tại chỗ. Kinh nghiệm này được nhân rộng toàn Sư đoàn 361.
Đỉnh điểm là chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” (Linebacker II) tháng 12/1972, khi không quân Mỹ tăng cường đánh phá miền Bắc. Đêm 20, rạng sáng 21/12, Mỹ huy động gần 100 lượt B-52 cùng hàng trăm máy bay chiến thuật rải thảm Hà Nội. Các tuyến giao thông bị cắt đứt, việc vận chuyển đạn tê liệt. Tiểu đoàn 57 do ông Phiệt chỉ huy bước vào trận đánh tại trận địa Đại Đồng (Đông Anh, Hà Nội) khi chỉ còn ba quả đạn “vét kho”. Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Văn Phiệt xin cấp trên cho đơn vị áp dụng chiến thuật “đánh mổ cò”.
“Đánh mổ cò” là thuật ngữ chỉ việc phóng từng quả tên lửa SAM-2 thay vì bắn loạt 2-3 quả cùng lúc như giáo trình Liên Xô quy định. Cách đánh này mang tính rủi ro cao khi xác suất trúng đích sụt giảm trong màn nhiễu dày đặc, đồng thời việc kéo dài thời gian mở radar khiến trận địa dễ bị máy bay hộ tống đối phương phát hiện và phản kích bằng tên lửa.
Tuy nhiên, trong hoàn cảnh đạn tên lửa cạn kiệt, đây là giải pháp bắt buộc để duy trì hỏa lực và sức răn đe lâu nhất có thể. Để thực hiện thành công, kíp trắc thủ phải có trình độ kỹ thuật cao và bản lĩnh để “vạch nhiễu”, khóa mục tiêu chính xác chỉ với một lần phóng duy nhất.
5h ngày 21/12, Sở chỉ huy Trung đoàn 261 (Đoàn Thành Loa) báo động. Tốp mục tiêu mang số hiệu 318 lao vào vùng trời Hà Nội. Màn hình radar hiện tín hiệu nhiễu đậm đặc của B-52. Thượng úy Phiệt ra lệnh: “Mỗi quả đạn phải hạ một B-52”.
Khi mục tiêu vào cự ly, sĩ quan điều khiển Nguyễn Đình Kiên nhấn nút nhưng quả đạn đầu tiên không rời bệ do lỗi kỹ thuật. Ông Phiệt lệnh phóng quả thứ hai. Lúc 5h09, đạn nổ ở cự ly 28 km, chiếc B-52 bốc cháy ở hướng Tây Nam.
“Mọi người vừa reo lên, tôi lập tức yêu cầu cả kíp tiếp tục bắt mục tiêu”, ông kể.
Gần 10 phút sau, tốp B-52 tiếp theo tiến vào cự ly 45 km. Trận địa còn duy nhất một quả đạn. “Còn một quả cũng phải đổi bằng một chiếc B-52”, ông Phiệt động viên kíp trắc thủ.
Lúc 5h19, ở cự ly 29 km, quả đạn cuối cùng rời bệ, đánh trúng mục tiêu. Chiếc B-52 thứ hai rơi tại khu vực chợ Thá, gần núi Đôi. Đây là trận đánh đạt hiệu suất cao nhất lịch sử bộ đội tên lửa lúc bấy giờ: Dùng hai quả đạn hạ hai chiếc B-52 trong 10 phút.
Kết thúc chiến dịch, Sư đoàn 361 bắn rơi 29 máy bay, trong đó có 25 chiếc B-52. Ông Phiệt đã trực tiếp chỉ huy kíp chiến đấu đánh 19 trận, góp công cùng Tiểu đoàn 57 bắn rơi 4 chiếc B-52. “Trong tâm tưởng người lính chúng tôi lúc đó chỉ có hai từ ‘phải thắng’. Bom đạn địch chưa chắc đã trúng, mà trúng chưa chắc đã chết, cứ thế mà đánh thôi”, vị tướng già kể.
Nhưng để có được những chiến thắng ấy còn có sự hy sinh thầm lặng của gia đình. Từ năm 1965 đến 1968, do yêu cầu bí mật, ông Phiệt không được về thăm hay viết thư cho gia đình.
Sau chiến dịch 1972, ông cùng đơn vị tiếp tục hành quân vào Nghệ An. Khi em trai vợ đến hỏi tin tức, đồng đội chỉ nói “đồng chí ấy đi xa rồi”. Người nhà nghe vậy tưởng ông đã hy sinh. Ngày đất nước thống nhất, ông Phiệt về quê, thấy gia đình đã lập bàn thờ cho mình.
Năm 1973, ông Nguyễn Văn Phiệt được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau này, ông giữ chức Phó Tư lệnh về Chính trị Quân chủng Phòng không – Không quân, mang quân hàm Trung tướng.
Hiện tại, ở tuổi 88, ông vẫn tham gia các hoạt động truyền thống của quân đội. Chia sẻ về nguyên tắc làm việc, ông cho biết: “Cá nhân chỉ là hạt cát, sức mạnh đoàn kết mới tạo nên chiến thắng”.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 9-4, số người tự nguyện gia nhập quân đội Thái Lan đã tăng đều trong vòng 5 năm qua.
Trong đợt tuyển quân tháng 4 năm nay, tại một số khu vực, quân đội thậm chí không cần tổ chức bốc thăm như thường lệ do lượng đăng ký tự nguyện đã đủ chỉ tiêu.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều căng thẳng, đặc biệt sau các cuộc đụng độ biên giới với Campuchia khiến khoảng 40 binh sĩ Thái Lan thiệt mạng trong năm 2025.
Tuy nhiên, động lực chính lại đến từ yếu tố kinh tế. Nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng chậm khiến cơ hội việc làm - đặc biệt với người trẻ - ngày càng hạn chế. Hai trụ cột là xuất khẩu và du lịch đều suy yếu, trong đó du lịch chịu tác động nặng nề từ xung đột Iran.
Bên cạnh đó, giá các mặt hàng nông sản chủ lực như gạo và mía giảm, trong khi chi phí phân bón tăng, khiến thu nhập khu vực nông thôn tiếp tục bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, quân đội trở thành một trong số ít lựa chọn mang lại sự ổn định. Người nhập ngũ nhận khoảng 11.000 baht (khoảng 340 USD) mỗi tháng, kèm theo chỗ ở, ăn uống và chăm sóc y tế. Dù không cao theo tiêu chuẩn quốc tế, mức thu nhập này vẫn được xem là ổn định, thậm chí cao hơn lương tối thiểu tại nhiều địa phương.
Không chỉ vì thu nhập, việc tình nguyện nhập ngũ còn giúp nhiều thanh niên tránh rủi ro bị gọi nghĩa vụ bắt buộc kéo dài.
Theo quy định, nam giới Thái Lan khi bước sang tuổi 21 phải tham gia tuyển quân; nếu không đủ người tình nguyện, họ sẽ phải bốc thăm.
Người rút thẻ đỏ sẽ phục vụ khoảng hai năm, trong khi thẻ đen được miễn. Tuy nhiên năm nay, tại nhiều nơi, số người tự nguyện đã vượt chỉ tiêu ngay từ đầu.
"Tôi không muốn mạo hiểm bị gọi nhập ngũ", Purithat Thatvorchaiwat, sinh viên ngành truyền thông số 22 tuổi, cho biết. "Tôi thà đăng ký trước cho xong. Ít nhất sau khi tốt nghiệp, tôi cũng có việc để làm".
Dù vậy, xu hướng này vẫn gây tranh cãi trong xã hội Thái Lan. Đảng Nhân dân đối lập - được nhiều cử tri trẻ ủng hộ - kêu gọi bãi bỏ nghĩa vụ quân sự, cho rằng thời gian phục vụ có thể làm gián đoạn sự nghiệp của thanh niên.
Ngoài ra, Thái Lan cũng đang đối mặt với thực tế tỉ lệ sinh thuộc hàng thấp nhất thế giới, khiến số lượng nam giới đến tuổi nhập ngũ ngày càng giảm. Trước tình hình này, quân đội đang nỗ lực cải thiện hình ảnh, hiện đại hóa chính sách và mở rộng nguồn tuyển quân.
Dự kiến số liệu chính thức về lượng người tình nguyện nhập ngũ năm nay sẽ được công bố vào giữa tháng 4, và nhiều khả năng sẽ vượt mức của năm trước.
Năm 1999, Song Yang, 19 tuổi, sang London du học. Để tiết kiệm chi phí, anh cùng nhiều sinh viên khác thuê chung một căn phòng, phải ngủ dưới sàn vì chật.
Ngày thứ ba Anh, Song Yang đi tàu điện ngầm ra vùng ngoại ô London tìm chỗ ở nhưng lên nhầm chuyến. Khi bị kẹt lại ở trạm cuối lúc trời tối, anh được một người đàn ông ngoại quốc đi ngang qua hỏi thăm. Nam sinh giúp ông chỉnh chiếc đồng hồ điện tử bị sai giờ. Cảm mến sự nhiệt tình của chàng trai, ông mời anh về nhà chơi.
Người đàn ông tên Hans, sinh năm 1933 tại Thụy Sĩ. Mất mẹ từ nhỏ, ông trải qua nhiều năm tháng lang bạt trước khi làm việc tại Nhà hát Opera Hoàng gia Anh và định cư ở London.
Căn hộ của ông ở trong khu vực sầm uất, gần sông Thames nhưng khá tồi tàn, đồ đạc phủ bụi. Thấy Hans chủ yếu ăn đồ hộp, Song Yang đã nấu bữa tối từ chút nguyên liệu còn lại trong tủ lạnh, sau đó dọn dẹp nhà cửa và sửa lò sưởi giúp ông. Tối muộn, Hans đưa tờ 5 bảng Anh để nam sinh bắt taxi về vì tàu điện ngầm đã ngừng hoạt động.
Từ lần gặp đó, Song Yang thường xuyên ghé thăm, giúp Hans làm việc nhà và nấu ăn. Nhận thấy nam sinh gặp áp lực tài chính trong khi bản thân cần người bầu bạn, Hans đề nghị Song Yang chuyển đến ở cùng. Anh được miễn phí tiền trọ, đổi lại sẽ đảm nhận việc nội trợ.
Năm 2001, Song Yang bị xe buýt tông gãy xương hàm và rụng ba chiếc răng. Người lái xe chối bỏ trách nhiệm. Suốt ba năm sau đó, ông Hans gõ cửa khắp các văn phòng luật sư và tòa án để hỗ trợ Song kiện công ty xe buýt. Cuối cùng khoản bồi thường đủ để cậu trang trải chi phí y tế.
Năm 2007, sau khi nhận bằng thạc sĩ, Song Yang về Trung Quốc làm việc. Anh muốn đưa Hans đi cùng nhưng cụ ông từ chối.
Thiếu người đồng hành, Hans sa đà vào rượu, dẫn đến chứng hoại tử chỏm xương đùi nghiêm trọng và phải nằm liệt giường. Dù hệ thống y tế ở Anh miễn phí, việc chờ đợi lịch phẫu thuật và không có người chăm sóc hậu phẫu ẩn chứa nhiều rủi ro. Cuối năm 2008, bất chấp những e ngại về rủi ro pháp lý và y tế từ gia đình, Song Yang sang Anh đón cụ ông 75 tuổi về Trung Quốc.
Đầu năm 2009, ông Hans được phẫu thuật thay khớp háng tại Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Trịnh Châu. Gia đình Song Yang chi trả toàn bộ viện phí hơn 8.000 USD và luân phiên túc trực chăm sóc. Sau ca mổ, Hans quyết định ở lại định cư.
Để tiện chăm nom ông, Song Yang nghỉ việc ở bệnh viện lớn, chuyển sang công việc hành chính lương thấp hơn. Anh nhường phòng ngủ chính cho Hans, lắp tivi, tải phim tiếng Anh và đặt báo tiếng Anh để cụ ông duy trì thói quen sinh hoạt cũ.
Cả gia đình Song Yang cũng dần thay đổi vì Hans. Mẹ anh học vật lý trị liệu để xoa bóp cho ông, bố anh tập pha cà phê và nấu món Âu, còn bà nội tự học vài câu tiếng Anh giao tiếp. Khi kết hôn, Song Yang xem việc chấp nhận Hans là điều kiện quan trọng nhất ở bạn đời. May mắn, vợ anh - một nữ y tá - thấu hiểu và cùng chồng chăm sóc cụ ông.
Tại khu phố mới, Hans thường đi dạo công viên, mở lớp tiếng Anh miễn phí cho trẻ em và tham gia hoạt động tình nguyện. Suốt 6 năm cuối đời, cụ ông sống đầm ấm như thành viên trong gia đình.
Tháng 12/2013, Hans qua đời vì suy tim. Trước lúc mất, ông để lại nguyện vọng được an táng tại Trung Quốc thay vì đưa tro cốt về quê hương. Gia đình Song Yang sau đó làm việc với Đại sứ quán Thụy Sĩ để hoàn tất thủ tục.
Trong giấy xác nhận hỏa táng, Song Yang điền thông tin mình là thân nhân và gọi Hans là "ông nội". "Mối quan hệ của chúng tôi giống như gia đình. Nếu Hans không giúp đỡ tôi trước, tôi sẽ không thể xoay xở trong những ngày khốn khó", anh Song nói.
Câu chuyện tình người này được đài CCTV đưa đến công chúng qua hai bộ phim tài liệu "Lời hứa vượt đại dương" vào tháng 3/2012 khi ông Hans còn sống và "Song Yang: Tình thân xuyên quốc gia" ngay khi ông qua đời.
Ngày 18-4, tại Trường đại học Thủ Dầu Một (trường công lập thuộc UBND tỉnh Bình Dương cũ, nay là UBND TP.HCM), phường Phú Lợi, TP.HCM diễn ra "Ngày hội việc làm", mang đến hàng ngàn cơ hội làm việc, thực tập cho sinh viên.
Có 64 doanh nghiệp với 66 gian hàng tuyển dụng, với khoảng 1.600 vị trí việc làm, thực tập và cơ hội cộng tác tại ngày hội dành cho sinh viên.
Các lĩnh vực, ngành nghề được nhiều doanh nghiệp quan tâm tuyển dụng nhân sự như: ngân hàng, giáo dục, công nghệ thông tin, thương mại dịch vụ, logistics, xây dựng, kiến trúc, tự động hóa, cơ khí, marketing, kế toán...
Tại nhiều gian hàng, sinh viên có thể nộp hồ sơ và phỏng vấn trực tiếp. Nhiều doanh nghiệp triển khai phỏng vấn nhanh, đánh giá tại chỗ, tạo cơ hội để ứng viên nhận kết quả ngay trong ngày nếu đáp ứng yêu cầu.
Cùng với hoạt động tuyển dụng, các doanh nghiệp cũng tổ chức tư vấn nghề nghiệp, chia sẻ kỹ năng cho sinh viên.
Đại diện một doanh nghiệp tham gia tuyển dụng tại ngày hội cho biết hiện nhiều lĩnh vực tại TP.HCM khó tuyển đủ nhân sự, nên việc doanh nghiệp chủ động tìm đến trường học tuyển dụng sẽ giúp "săn" được các nhân sự phù hợp.
Ngày hội việc làm là hoạt động được Trường đại học Thủ Dầu Một, TP.HCM tổ chức thường niên nhằm góp phần hỗ trợ sinh viên, tạo "nhịp cầu" giữa nhà trường, sinh viên và doanh nghiệp, qua đó kết nối đào tạo với nhu cầu thực tiễn.
Trường đại học Thủ Dầu Một có quy mô đào tạo hơn 20.000 sinh viên, học viên. Sau khi hợp nhất Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM, Trường đại học Thủ Dầu Một là một trong các trường đại học công lập được thành phố xác định giữ nguyên, không phải sáp nhập.
