Trưa nay (29.4), cổng Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận, TP.HCM đông nghịt phụ huynh đón con ra về, sau khi trường học này tạm dừng tổ chức ăn bán trú trong ngày 28.4 và 29.4, kết hợp học trực tuyến ở nhà buổi chiều. Cập nhật từ Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, đến chiều 28.4, có 46 trường hợp học sinh trường này có triệu chứng nghi ngờ ngộ độc thực phẩm đến khám và điều trị tại các cơ sở y tế. Trong đó, 29 ca đang điều trị nội trú và 17 ca được theo dõi, điều trị ngoại trú.
Chị Hằng, phụ huynh có con học lớp 1 và lớp 2 tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, nói với phóng viên Báo Thanh Niên: “Cơm thì ổn, không vấn đề, bếp nấu cũng quen, phục vụ nhiều trường ở quanh đây lắm. Trường cũng cho phụ huynh các lớp đăng ký đi kiểm tra định kỳ, tôi chưa đến, nhưng công ty cũng gần đây”.
Nói về vụ việc nhiều học sinh nhà trường có biểu hiện nghi ngộ độc thực phẩm mà báo chí phản ánh, chị Hằng cho biết: “Hai bé nhà tôi thì bình thường”. “Đi lại buổi trưa đón con về nhà thế này thì bất tiện. Tôi đang chờ kết luận của các cơ quan chức năng về vụ việc”, phụ huynh này nói thêm.
Trong khi đó, chị H., có con lớn học lớp 4/5 và 1/4, cho biết chiều tối thứ sáu (24.4) bé học lớp 4 nhà chị bị tiêu chảy, sáng thứ bảy thì bị sốt, chị cho con uống thuốc thì bé đỡ, thứ ba (28.4) đã đi học bình tường. Đi học về, bé có nói là lớp vắng 3-4 bạn.
“Đầu năm trường có cho đại diện phụ huynh vào thăm bữa ăn. 4 năm qua, tôi thấy con nói cơm ổn, không vấn đề. Đón con đi về buổi trưa như thế này bất tiện vì phụ huynh không có thời gian, tôi mong nhà trường sắp tới cùng với nhà ăn, làm sao đảm bảo cơm ăn chất lượng, để các bé được ổn định, đi học bình thường”, chị H. nói, đồng thời cho biết thêm đến nay nhà trường chưa có một thông báo chính thức gì về vụ việc.
Bà L., có cháu đang học lớp 3/2 và lớp 4/2, cho biết do hôm nay cha mẹ của 2 cháu đều phải đi làm, bà phải đến trường rước 2 cháu về nhà. Các cháu của bà đều cho biết hôm nay mỗi lớp vắng 1 bạn. Cháu trai học lớp 4/2 cho biết “hôm thứ sáu rồi con ăn cơm thấy cá có mùi lạ lạ”.
“Tôi mong sớm ổn định trở lại, để tổ chức sắp xếp được cho các cháu, để các cháu được học bán trú, vì ở đây cha mẹ rất nhiều bạn là công nhân. Nếu cứ phải đưa đón buổi trưa thế này rất vất vả”, bà L. cho biết.
Đồng thời, bà L. cung cấp thêm thông tin: “Sự việc như thế này không ai mong muốn cả. Hôm đó (24.4) là ngày nhà trường tổ chức lễ giỗ tổ, phụ huynh các lớp mang nhiều đồ ăn vào trường làm lễ, lớp thì mang bánh dày, lớp mang chả lụa…, cô cắt phần chia cho các con mang về lớp. Giờ không biết là nguyên nhân vụ việc do đâu, chúng tôi cũng mong sớm làm rõ mọi việc, để tổ chức bán trú ổn định trở lại”.
Anh C., phụ huynh có con học lớp 1, cho biết con nhà anh bị sốt chiều tối thứ sáu (24.4), hôm sau hết, hôm đó anh cũng không nghĩ là con bị do vấn đề ăn uống. Sau đó, tới chủ nhật, khi các phụ huynh nói chuyện với nhau mới biết nhiều bé cũng bị sốt, có bé bị ói, tiêu chảy, có bé bị nhập viện.
Song, điều anh C. mong muốn là khi sự việc xảy ra, nhà trường phải có trách nhiệm thông tin kịp thời, đầy đủ tới phụ huynh, không nên che giấu.
“Đáng lẽ khi sự việc xảy ra dù chưa biết do đâu: của nhà trường hay do đồ ăn sáng hay thức ăn ở ngoài mang vô nhưng nhiều bé bị, bảo mẫu bị thì trước hết nhà trường cũng phải ra một cái thông báo để nhắc nhở phụ huynh, xem con em ai có triệu chứng sốt, nôn ói, đi ngooài, thì phải lập tức đi bệnh viện, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm. Ít nhất cần một thông báo. Như thế mới trách nhiệm. Nhưng nhà trường không nói gì, giấu luôn. Phụ huynh gặp nhau, bàn tán thì mới biết thôi”, anh C. kể.
“Ngày hôm qua (28.4), tôi đi đón con, nhiều phụ huynh khác cũng không biết gì, cứ nghĩ là do nghỉ lễ nên trường dạy nửa ngày, còn lại nửa ngày về nhà. Báo chí rầm rộ mấy hôm nay, đến nay nhà trường chưa có một thông báo chính thức”, anh C. nói
“Chúng tôi rất mong cơ quan chức năng sớm làm sáng tỏ vụ việc. Đồng thời, trường học phải làm sao để lựa chọn nhà cung cấp suất ăn đảm bảo vệ sinh, công tác thanh tra, kiểm soát đồ ăn phải thường xuyên, đột xuất, kiểm tra nguồn thực phẩm đầu vào, các chứng từ vì hệ lụy từ thực phẩm rất lớn, ảnh hưởng về sức khỏe, tinh thần”, anh C. bày tỏ.
Liên quan vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, ngay sau khi tiếp nhận thông tin vụ việc, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã ban hành quyết định thành lập đoàn điều tra, xử lý vụ việc; trực tiếp phối hợp chính quyền địa phương, ngành y tế và nhà trường triển khai các biện pháp xử lý theo quy định.
Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ việc và sẽ thông tin chính thức khi có kết quả.
GS Partha Pratim Pande, Hiệu trưởng Trường Khoa học và Kỹ thuật máy tính, Đại học Bang Washington (WSU, Mỹ), vừa thông báo việc TS Hoàng Trọng Nghĩa, cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu, được trao giải thưởng sự nghiệp khoa học CAREER của National Science Foundation (NSF).
Trong thư chúc mừng, GS Pande nhấn mạnh TS Hoàng Trọng Nghĩa, giảng viên Trường Khoa học và Kỹ thuật máy tính, đang thực hiện các nghiên cứu trong lĩnh vực rộng của trí tuệ nhân tạo và học máy (AI/ML), đồng thời bày tỏ niềm tự hào trước thành tựu này.
Giải thưởng CAREER của NSF được xem là một trong những danh hiệu danh giá nhất dành cho các nhà khoa học trẻ tại Mỹ.
Không chỉ ghi nhận các công trình nghiên cứu xuất sắc, giải thưởng này còn thể hiện sự đầu tư dài hạn vào những nhà khoa học được kỳ vọng sẽ dẫn dắt các hướng nghiên cứu trong tương lai.
Mỗi giải thưởng có mức tài trợ khoảng 600.000 USD.
TS Trần Nam Dũng, Phó hiệu trưởng Trường phổ thông Năng khiếu, nhận định đây là sự đầu tư của Mỹ vào những bộ óc được kỳ vọng sẽ dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới trong nhiều thập niên tới.
"Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi thế giới, việc một nhà khoa học trẻ gốc Việt đoạt giải trong lĩnh vực AI và ML mang ý nghĩa đặc biệt, cho thấy trí tuệ Việt Nam không đứng ngoài dòng chảy khoa học toàn cầu", ông Dũng nói.
Hoàng Trọng Nghĩa (sinh năm 1987) là cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu, tốt nghiệp chương trình cử nhân tài năng công nghệ thông tin của Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) năm 2009.
Anh từng làm giảng viên Trường đại học Công nghệ thông tin (Đại học Quốc gia TP.HCM) và sau đó nhận bằng tiến sĩ khoa học máy tính tại Đại học Quốc gia Singapore năm 2014.
Sau khi hoàn thành tiến sĩ, Hoàng Trọng Nghĩa tiếp tục con đường nghiên cứu tại những trung tâm khoa học lớn của thế giới như nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT, Mỹ); nghiên cứu viên trưởng tại MIT-IBM Watson AI Lab, Amazon Web Services AI Labs.
Từ năm 2023, anh trở lại môi trường học thuật và xây dựng nhóm nghiên cứu AI tại Đại học Bang Washington.
TS Hoàng Trọng Nghĩa cũng là con trai của GS.TSKH Hoàng Văn Kiếm - nguyên Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước ngành công nghệ thông tin, chuyên gia nghiên cứu ứng dụng AI tại Việt Nam.
Các công trình của TS Hoàng Trọng Nghĩa tập trung vào những vấn đề nền tảng của học máy hiện đại, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo có khả năng xử lý sự bất định.
Một hướng nghiên cứu quan trọng của anh là phát triển các mô hình AI có khả năng đánh giá mức độ chắc chắn của dự đoán (uncertainty-aware machine learning). Điều này đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực như y tế hoặc hệ thống tự động, nơi việc biết khi nào AI có thể sai là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và độ tin cậy.
Bên cạnh đó, anh nghiên cứu về federated learning, một phương pháp huấn luyện mô hình AI từ dữ liệu phân tán mà không cần tập trung dữ liệu về một nơi. Cách tiếp cận này phù hợp với các lĩnh vực nhạy cảm như dữ liệu y tế, dữ liệu cá nhân và hệ thống thiết bị thông minh kết nối Internet.
Các nghiên cứu của TS Nghĩa đề xuất nhiều phương pháp giúp hệ thống học máy hoạt động hiệu quả trong điều kiện dữ liệu phân tán, không đồng nhất và thiếu hụt, đồng thời tối ưu các hệ thống phức tạp.
Ngoài ra anh cũng có nhiều đóng góp trong lĩnh vực black-box optimization, một hướng nghiên cứu quan trọng khi các nhà khoa học phải tối ưu những hệ thống quá phức tạp để có thể mô tả đầy đủ bằng mô hình toán học.
Những thuật toán này có thể được ứng dụng trong thiết kế vật liệu mới, tối ưu vi mạch và hệ thống điện tử, các hệ thống AI quy mô lớn; AI cho khoa học y sinh, dự đoán tương tác nguy hiểm giữa các loại thuốc, phân tích dữ liệu sinh học phức tạp…
Những ngày qua vụ việc học sinh Trường Bình Quới Tây nghi ngộ độc thực phẩm được dư luận quan tâm. Nhiều người đặt câu hỏi sao trường không tổ chức nấu ăn bán trú tại trường?
Ngày 10.4, trả lời phỏng vấn báo chí Bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, cho biết từ khi bà tiếp quản vai trò cán bộ quản lý tại trường tiểu học này thì trường đã sử dụng suất ăn bán trú từ công ty cung cấp vào trường.
"Muốn tổ chức bếp ăn bán trú tại trường cũng không thể ngày một ngày hai, một tháng hai tháng là có thể thực hiện được mà phải có được sự đồng ý của cấp trên", bà Tiên cho hay.
Để kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú trong các năm vừa qua, bà Tiên cho biết, nhà trường đều có các đợt phối hợp ban đại diện cha mẹ học sinh, cùng ban giám hiệu nhà trường kiểm tra bếp ăn. Trong năm học, ban đại diện cha mẹ học sinh cũng vào trường, kiểm tra giờ ăn, xem quy trình tổ chức giờ ăn bán trú, cùng ăn thử cơm với các em học sinh. Đồng thời, cơm, đồ ăn, từ công ty giao tới không để sẵn trong khay mà vào từng lớp mới chia cho các em để đảm bảo món ăn được nóng hơn.
Bà Tiên cho hay theo quy trình từ trước đến nay, nhân viên y tế, hiệu trưởng nhà trường luôn ăn phần ăn bán trú như học sinh. Trong đó, nhân viên y tế lưu mẫu đồ ăn, thử cơm bán trú trước khi học sinh ăn. Bà Tiên thường ăn sau các em, khoảng sau 12 giờ hàng ngày.
Giá tiền ăn bán trú năm học 2025-2026 là 37.000 đồng/em/ngày (bao gồm bữa trưa và bữa xế). Thực đơn bán trú hôm 7.4 (ngày mà trong chiều tối hôm đó bắt đầu có một số học sinh bị ói, sốt...) có cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào và mận; bữa xế là bánh flan.
Bà Tiên cho biết nếu thời gian sắp tới được cơ quan chức năng cho phép tổ chức bán trú trở lại sẽ thắt chặt hơn nữa các khâu, triển khai các biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh trong thời gian tới.
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, chia sẻ với phóng viên: "Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhu cầu tổ chức bán trú tại các trường phổ thông ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM. Bán trú không chỉ giúp học sinh thuận tiện trong sinh hoạt, học tập mà còn góp phần quản lý học sinh tốt hơn trong thời gian ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, phía sau mô hình ấy lại là hàng loạt áp lực đè nặng lên vai người đứng đầu nhà trường".
"Áp lực đầu tiên khi tổ chức bán trú, chính là bài toán cân đối giữa chất lượng và chi phí bữa ăn", ông Đảo nói thêm.
"Khác với các cấp học dưới, học sinh THPT có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn, khẩu phần ăn cần đa dạng, đảm bảo năng lượng và phù hợp với lứa tuổi. Trong khi đó, mức thu tiền ăn phải được tính toán hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của đa số phụ huynh (dao động khoảng 35.000 đồng/phần cơm bán trú). Chỉ cần một sự điều chỉnh nhỏ về giá cũng có thể tạo ra những phản ứng trái chiều. Nhà trường vì vậy luôn phải "cân đo đong đếm" vừa phải đảm bảo dinh dưỡng, vừa giữ được sự đồng thuận xã hội", ông Đảo phân tích.
Bên cạnh đó, ông Đảo cho hay, áp lực về an toàn thực phẩm là nỗi lo thường trực, mang tính sống còn. Chỉ một sơ suất nhỏ trong khâu chế biến, bảo quản hay lựa chọn nguyên liệu cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hàng trăm, hoặc cả ngàn học sinh.
Đồng thời, ông thừa nhận, công tác quản lý căn tin, bếp ăn cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc giám sát nhân sự chế biến, quy trình vận hành, vệ sinh dụng cụ, cũng như ý thức chấp hành quy định của các đơn vị cung ứng đòi hỏi sự kiểm tra thường xuyên, liên tục. "Hiệu trưởng không chỉ là nhà quản lý giáo dục mà còn phải đóng vai trò như một "người quản lý an toàn thực phẩm" trong phạm vi trường học của mình, trách nhiệm rất lớn trước phụ huynh và xã hội", ông Đảo nói.
Quy trình tại Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ thời gian qua là kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào thực phẩm. Bước đầu là lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Hợp đồng cung ứng phải quy định cụ thể về tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm. Song song với đó là có quy trình kiểm tra nguyên liệu đầu vào hằng ngày; lưu mẫu thực phẩm, có tổ giám sát nội bộ, có sự tham gia của đại diện ban giám hiệu, giáo viên, đại diện cha mẹ học sinh các lớp. Trường học này cũng có biểu mẫu trực tuyến cho học sinh đánh giá các tiêu chí như khẩu vị, định lượng, độ đa dạng món ăn, mức độ vệ sinh, thái độ phục vụ… "Khảo sát đảm bảo ẩn danh để học sinh dám phản ánh trung thực. Những góp ý xác đáng được trường ghi nhận, điều chỉnh kịp thời và thông tin ngược trở lại để học sinh thấy mình được lắng nghe", ông Đảo cho biết.
Ngày 13-4, Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học "Dạy và học toán trong kỷ nguyên công nghệ" quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước cùng mổ xẻ câu hỏi "Học toán để làm gì?".
"AI có thể giải bài trong vài giây, thậm chí tốt hơn con người, vậy học toán còn cần thiết?" là câu hỏi được bàn luận sôi nổi tại hội thảo.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai - Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM - đặt ra 3 vấn đề: Học toán để làm gì? Làm thế nào để toán học trở thành động lực phát triển của các ngành? Cần đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy ra sao để đón đầu xu hướng toàn cầu?
Bà Mai nhấn mạnh trong bối cảnh khoa học - công nghệ tăng tốc chưa từng có và trở thành động lực cốt lõi của nền kinh tế tri thức, năng lực cạnh tranh quốc gia không còn nằm ở tài nguyên hay lao động, mà phụ thuộc vào khả năng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ.
Trong bức tranh đó, toán học không chỉ là nền tảng mà còn là "hạ tầng vô hình" nâng đỡ toàn bộ hệ sinh thái công nghệ.
Sáu nhóm công nghệ chiến lược như mô hình ngôn ngữ lớn, AI, robot tự hành đến blockchain, 5G hay thiết bị bay không người lái đều dựa trên các cấu trúc toán học.
Ngay cả những lĩnh vực mũi nhọn như bán dẫn, y sinh, vật liệu mới hay năng lượng cũng không thể tách rời toán học.
"Điều này cho thấy nếu không phát triển toán học một cách đúng mức và đúng hướng sẽ rất khó để tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế vẫn còn rõ rệt.
Việt Nam có nhiều học sinh giỏi toán nhưng việc kết nối toán học với công nghệ và ứng dụng thực tiễn trong đào tạo vẫn hạn chế. Trong khi đó, xu hướng quốc tế đang chuyển mạnh sang tích hợp liên ngành và đề cao khả năng vận dụng", bà Mai cho biết.
Từ thực tế này, GS Thanh Mai cho rằng vấn đề đặt ra không còn là chỉnh sửa từng học phần riêng lẻ mà là "thiết kế lại con đường học toán". Làm sao có một lộ trình xuyên suốt từ phổ thông đến sau đại học, giúp người học hình thành các năng lực cốt lõi như mô hình hóa, xác suất - thống kê, tối ưu, thuật toán, khoa học dữ liệu và tư duy liên ngành.
Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM cho rằng cần một sự chuyển dịch đồng bộ trên ba phương diện: từ dạy toán như một hệ thống tri thức khép kín sang dạy như một năng lực giải quyết vấn đề mở; từ đào tạo phân tách giữa các bậc học sang một lộ trình liên thông phát hiện - bồi dưỡng - phát triển nhân tài; từ tư duy cung cấp chương trình theo năng lực sẵn có sang đào tạo gắn với nhu cầu của các bài toán công nghệ chiến lược.
Các chuyên gia cho rằng toán học đang chuyển đổi vai trò từ một ngành khoa học nền tảng trở thành "ngôn ngữ thiết kế của công nghệ" và "hạ tầng tri thức của đổi mới sáng tạo". Vấn đề không nằm ở việc có nên học toán hay không, mà là học như thế nào trong kỷ nguyên công nghệ.
Nếu toán học vẫn chỉ được dạy như một hệ thống công thức khép kín, Việt Nam sẽ khó đi nhanh trong cuộc đua công nghệ. Nhưng nếu được "thiết kế lại" đúng hướng, toán học có thể trở thành nền móng cho cả một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
GS Vũ Hà Văn - Đại học Hong Kong, Giám đốc khoa học VinIF - nhấn mạnh rằng trong kỷ nguyên AI và dữ liệu lớn, toán học hiện diện trong mọi đột phá, từ mô hình học sâu, phân tích dữ liệu đến tối ưu hệ thống.
Tuy nhiên nhiều chương trình đào tạo vẫn nặng lý thuyết, chậm cập nhật dẫn đến việc sinh viên phải "học lại" khi bước vào các lĩnh vực công nghệ cao. "Đổi mới cách dạy và học toán không còn là câu chuyện riêng của giáo dục mà trở thành một bài toán mang tầm quốc gia", GS Văn nói.
