Ngày 29-4, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng đã tổ chức Hội nghị phản biện đề án thành lập Trung tâm phục vụ hành chính công TP Đà Nẵng (1 cấp).
Đề án theo mô hình “1 cấp” này nhằm khắc phục các tình trạng hạn chế của mô hình “2 cấp”. Đồng thời giúp giảm biên chế, tập trung nguồn lực cho cấp xã thực hiện các nhiệm vụ khác.
Theo báo cáo của 46 xã, phường hiện nay tại 46 trung tâm phục vụ hành chính xã, phường có 533 công chức, viên chức, nhân viên chuyên trách thực hiện nhiệm vụ. Khi tổ chức “1 cấp” sẽ tạm thời điều chuyển 138 biên chế của 46 xã, phường (tương ứng 3 biên chế/xã, phường) để bố trí sắp xếp tại các chi nhánh.
Như vậy sẽ để lại 295 công chức, viên chức cho 46 xã, phường bố trí về các phòng ban chuyên môn để tập trung thực hiện các nhiệm vụ khác của địa phương (tương ứng mỗi xã, phường hơn 6 biên chế).
Ngoài ra nội dung đề án cũng cho rằng mô hình này có những ưu điểm như có thể tăng các điểm cung cấp dịch vụ, tiếp nhận hồ sơ, phục vụ người dân, doanh nghiệp, cung cấp dịch vụ công bằng, đồng bộ giữa đô thị, đồng bằng cũng như miền núi.
Cũng theo nội dung dự thảo, lộ trình thực hiện mô hình “1 cấp” này sẽ triển khai trong 2 giai đoạn. Trong đó giai đoạn 1 thực hiện trong 1 năm, tiếp nhận tại 46 phường, xã khu vực phía đông có mức độ đô thị hóa cao, hồ sơ nhiều.
Giai đoạn 2 thực hiện ở 47 xã chủ yếu ở miền núi, vùng khó khăn phía tây.
Tham luận tại hội thảo phản biện, hầu hết các ý kiến từ cấp xã, phường đều kỳ vọng về mô hình này. Tuy nhiên các ý kiến bày tỏ các vấn đề phát sinh từ thực tiễn khi cấp quản lý trực tiếp (thành phố) ở xa chi nhánh.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng mô hình này cần tiếp tục được nghiên cứu, phân tích toàn diện hơn. Đặc biệt là đánh giá tác động chính sách, hiệu quả so sánh giữa các mô hình, cũng như khả năng đáp ứng về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp…
Ông Trần Quyết Thắng (Phân viện Học viện Hành chính quốc gia khu vực miền Trung) cho rằng cần làm rõ về “khoảng trống trách nhiệm” giữa chi nhánh và UBND cấp xã của mô hình này.
Theo đó khi chi nhánh tiếp nhận hồ sơ tại địa bàn nhưng trực thuộc thành phố, trong khi chủ tịch UBND cấp xã vẫn là người ký quyết định giải quyết phần lớn hồ sơ thuộc thẩm quyền cấp xã, thì trách nhiệm hành chính sẽ bị phân tán.
“Chủ tịch xã không còn quyền quản lý trực tiếp “đầu vào” từ khâu tiếp nhận, hướng dẫn, số hóa nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm về “đầu ra” là kết quả, tiến độ.
Ngược lại, chi nhánh quản lý “đầu vào” nhưng không có thẩm quyền ký quyết định giải quyết. Mâu thuẫn này sẽ khiến cả hai bên dễ đùn đẩy khi xảy ra chậm trễ, hoặc khi người dân khiếu nại, phản ánh” – ông Thắng phân tích.
Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Linh Giang (Học viện Chính trị khu vực III) cho rằng việc thí điểm giai đoạn thực hiện cần bổ sung đơn vị cấp xã vùng khó khăn vào giai đoạn 1 để kiểm chứng năng lực vận hành hạ tầng số và quy trình hỗ trợ người dân yếu thế.
Đồng thời đánh giá hết các vấn đề tại các khu vực đặc thù như miền núi, vùng sâu, vùng khó khăn…
Bà Giang cho rằng cần ban hành quy định rõ ràng về trách nhiệm phối hợp giữa chi nhánh và UBND xã để tránh “khoảng trống trách nhiệm” khi hồ sơ trễ hạn.
Tại hội nghị phản biện này, nhiều ý kiến cho rằng cần đánh giá những hiệu quả, hạn chế của mô hình “2 cấp” hiện nay trong bối cảnh mới sắp xếp lại bộ máy hành chính địa phương.
Đồng thời định lượng rõ ràng hiệu quả, có giải pháp phù hợp để mô hình “1 cấp” mang đến hiệu quả vượt trội so với mô hình cũ trước khi triển khai.
Gần 15h, ông Trần Quang Mẫn, 60 tuổi, lái xe công nông (loại máy kéo nhỏ vận chuyển hàng), chở hai cháu ruột là Trần Hữu Thiện, 10 tuổi, và Trần Nhật Lâm, 7 tuổi, đi lấy hàng trên tuyến đường thuộc thôn Phú Tân 2, xã Ô Loan (Phú Yên cũ)
Khi đến lối mở tự phát giao với đường sắt, xe va chạm với tàu SE9 kéo 13 toa chạy hướng Bắc – Nam. Cú tông khiến công nông bị hất văng lên đường ray, lật nghiêng, nằm cách toa đầu khoảng 5 m về bên phải theo hướng tàu chạy.
Ba ông cháu bị văng khỏi xe khoảng 7 m. Bé Thiện tử vong tại chỗ, ông Mẫn và cháu Lâm bị thương nặng, được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Phú Yên cách hiện trường khoảng 17 km.
Tai nạn làm xe công nông hư hỏng nặng, biến dạng. Tàu bị gãy ống nước, móp thùng máy bơm. Tàu cử người ở lại hiện trường phối hợp xử lý, còn đoàn tàu tiếp tục hành trình sau khi kiểm tra đủ điều kiện an toàn.
Theo nhân chứng, trước lúc xảy ra tai nạn, nhiều người dân đã hô hoán nhưng tài xế xe công nông không nghe thấy, vẫn tiếp tục băng qua đường sắt.
Cơ quan chức năng cho biết tai nạn xảy ra do xe công nông tự ý băng qua đường sắt tại lối đi tự mở, vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt.
Mạng lưới đường sắt quốc gia dài hơn 3.140 km nhưng có gần 5.000 điểm giao cắt với đường bộ. Trong đó, hơn 3.000 lối đi tự mở chưa được rào chắn, khoảng 700 đường ngang có cảnh báo tự động và hơn 600 điểm có người gác. Đây là những điểm nóng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
Thời gian gần đây, nhiều vụ tai nạn giữa tàu hỏa với ôtô, xe máy xảy ra tại các điểm giao cắt đường sắt - đường bộ, gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo UBND xã Mỹ Thạnh, điểm sạt lở bờ Sông Vàm Cỏ Tây xảy ra ngày 16.4, với chiều dài khoảng 50 mét, ăn sâu vào đất liền khoảng 1 mét, rộng 4 mét. Hiện tượng sụp lún tạo thành các hàm ếch nguy hiểm, có thể sạt lở tiếp tục lan rộng bất cứ lúc nào.
Nguyên nhân được xác định do khu vực nằm ở đoạn cong lõm của dòng sông, chịu tác động mạnh của dòng chảy xiết. Bên cạnh đó, hoạt động lưu thông dày đặc của tàu, thuyền, sà lan tải trọng lớn khiến bờ sông bị xói mòn nhanh hơn. Nền đất yếu kết hợp với mực nước triều thấp càng làm gia tăng nguy cơ sạt lở.
Dù không gây thiệt hại về người, nhưng vụ sạt lở đã ảnh hưởng trực tiếp đến 2 hộ dân, làm nứt nền, sụp sân và hư hại cây trồng, tổng thiệt hại ước tính khoảng 100 triệu đồng.
Những ngày qua, gia đình ông Phạm Đăng Khoa (ở ấp 2, xã Mỹ Thạnh) sống trong cảnh thấp thỏm khi nền đất quanh nhà liên tục xuất hiện vết nứt, nhiều đoạn sụp lún sâu. "Đất sụp từng ngày, có chỗ lún hơn cả mét. Ban đêm phải mở cửa sẵn để chạy khi có động. Nhà mới xây mà giờ bị hà bá ăn dần, không biết giữ được bao lâu nữa", ông Khoa nói.
Theo chính quyền địa phương, tình trạng sạt lở bờ sông Vàm Cỏ Tây tại khu vực này đã kéo dài nhiều năm. Chỉ riêng đoạn sông dài khoảng 3 km qua địa bàn đã xuất hiện khoảng 7 điểm sạt lở trong 3 - 4 năm gần đây, tiềm ẩn rủi ro cao.
Trước đó, xã Mỹ Thạnh đã triển khai nhiều biện pháp tạm thời như đóng cừ dừa, cừ tràm, đắp đất gia cố bờ sông. Tuy nhiên, do điều kiện địa chất yếu và tác động mạnh của dòng chảy, các giải pháp này chưa mang lại hiệu quả bền vững.
Hiện, UBND xã Mỹ Thạnh đã cắm biển cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm, vận động người dân di dời tài sản, đồng thời báo cáo cấp trên để theo dõi, chỉ đạo xử lý. Tuy vậy, thực tế cho thấy quy mô và mức độ sạt lở đã vượt quá khả năng khắc phục của địa phương.
Ông Nguyễn Thế Phong, Phó chủ tịch UBND xã Mỹ Thạnh, cho biết khu vực này từng được gia cố hơn 50 m, nhưng chủ yếu mang tính tạm thời do hạn chế kinh phí. Năm 2025, địa phương tiếp tục bố trí hơn 400 triệu đồng để sửa chữa, nhưng sạt lở vẫn tái diễn do đặc thù dòng chảy. "Xã đã kiến nghị cấp trên sớm khảo sát, đầu tư kè kiên cố để đảm bảo an toàn lâu dài cho người dân", ông Phong nói thêm.
Sở Xây dựng TP.HCM vừa báo cáo, đề xuất UBND TP.HCM phương án duy trì công viên tạm tại các khu đất trống đã chỉnh trang phục vụ Tết Nguyên đán 2026, trong đó làm rõ cơ chế chi phí vận hành gắn với từng vị trí khu đất và mức độ triển khai dự án.
Theo Sở Xây dựng, sau thời gian đưa vào sử dụng, các công viên tạm tại khu vực trung tâm nhận được sự đồng thuận của người dân. Trên cơ sở đó, các đơn vị thống nhất tiếp tục duy trì một số khu đất phù hợp, đồng thời xây dựng phương án tài chính tương ứng với từng nhóm.
Đối với 6 khu đất chưa triển khai dự án, chi phí vận hành được xác định theo hướng xã hội hóa, do đơn vị quản lý hoặc doanh nghiệp tài trợ đảm nhận.
Cụ thể, khu đất số 135 Nguyễn Huệ - 39 Lê Lợi (phường Sài Gòn) do Tổng công ty thương mại Sài Gòn tự tổ chức duy trì bằng nguồn lực của đơn vị. Khu đất tứ giác Lê Thánh Tôn – Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Lê Lợi - Nguyễn Trung Trực (phường Bến Thành) được doanh nghiệp phối hợp duy trì, trong đó có đơn vị tài trợ kinh phí chăm sóc cảnh quan.
Tại khu đất số 152 Trần Phú (phường Chợ Quán), chi phí vận hành công viên tạm được doanh nghiệp hỗ trợ; tương tự, khu đất số 33 Nguyễn Du, 34 - 36 và 42 Chu Mạnh Trinh (phường Sài Gòn) được tài trợ trong thời gian chưa bàn giao mặt bằng cho bên thuê đất.
Riêng khu đất số 2 - 4 - 6 Nguyễn Huệ (đoạn mũi tàu Nguyễn Huệ - Tôn Đức Thắng, phường Sài Gòn), doanh nghiệp duy trì công viên tạm đến hết dịp 30.4, sau đó bàn giao lại cho Tổng công ty du lịch Sài Gòn tiếp tục vận hành bằng nguồn lực của đơn vị.
Đối với khu đất số 8 Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa), UBND phường đang quản lý, đồng thời đề xuất bố trí kinh phí để duy tu, vận hành công viên tạm.
Với 5 khu đất đã có kế hoạch sử dụng, triển khai dự án theo tiến độ, Sở Xây dựng cho biết việc chỉnh trang giới hạn ở khu vực mặt tiền, trồng thêm cây xanh, hoa kiểng đảm bảo mỹ quan đô thị và vệ sinh môi trường. Kinh phí vận hành do các đơn vị thuê đất hoặc chủ đầu tư chi trả.
Cụ thể, khu đất số 2 - 4 - 6 Hai Bà Trưng và 8 - 12 Lê Duẩn (phường Sài Gòn) tiếp tục thực hiện theo hợp đồng thuê đất, trong đó doanh nghiệp chịu trách nhiệm chỉnh trang khu vực phía trước. Khu đất số 87 Cống Quỳnh và khu đất 74 Hồ Hảo Hớn - 289 Trần Hưng Đạo (phường Cầu Ông Lãnh) do các doanh nghiệp đang triển khai dự án thực hiện cải tạo mặt tiền kết hợp thi công.
Tại khu đất số 7 Lê Thị Hồng Gấm (phường Bến Thành), ngân hàng đang sử dụng khu đất theo kế hoạch, kết hợp chỉnh trang khu vực mặt tiền.
Với các phương án trên, ngân sách nhà nước không phải nguồn chi chính cho mô hình công viên tạm. Chỉ trong trường hợp đặc biệt như khu đất số 8 Võ Văn Tần, khi không huy động được xã hội hóa, mới xem xét bố trí kinh phí.
Đồng thời, đề xuất của doanh nghiệp về miễn, giảm tiền thuê đất hoặc khai thác một phần khu đất để bù đắp chi phí vận hành sẽ được các cơ quan chức năng nghiên cứu riêng, không gắn với chủ trương chung.
