Giữa nhịp sống hiện đại, ngày càng nhiều bạn trẻ chú trọng đến ngoại hình. Thế nhưng, các bạn trẻ rơi vào tình cảnh “ăn mãi không mập”. Họ tự điều chỉnh khẩu phần ăn nhiều bữa để tìm ra cách tăng cân cho người gầy, mọi cố gắng dường như vẫn chưa mang lại kết quả như mong muốn. Không còn là câu chuyện cá nhân, tình trạng ăn nhiều không tăng cân đang trở thành thực trạng khá phổ biến ở một bộ phận giới trẻ hiện nay.
Lê Đặng Đình Thanh, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang thuê trọ đường Nguyễn Văn Lượng, P. An Nhơn, TP.HCM, chia sẻ mình luôn cố gắng ép bản thân ăn uống đầy đủ mỗi ngày 3 bữa, thường ưu tiên tự chế biến các món giàu chất đạm, đổi vị mỗi ngày. Hiện nặng khoảng 53kg cao 1m79, mỗi khi đi học mình cảm thấy tự ti về bản thân lắm.
“Bên cạnh ăn uống, thì tôi luôn duy trì chạy bộ đều đặn vào buổi xế chiều trong suốt 3 tháng, để kích thích sự thèm ăn, vừa giúp cơ bắp săn chắc. Dù nỗ lực ăn rất nhiều, nhưng kết quả cân nặng trong thời gian qua không thay đổi, nhiều lúc thấy nản”, Thanh nói.
Để biết về tình trạng sức khỏe của mình, Thanh cho biết đã đi khám và được bác sĩ chẩn đoán mắc một số vấn đề về bệnh lý đường ruột. Theo Thanh, khi có kết quả mới biết hệ tiêu hóa hoạt động không được tốt, làm giảm hấp thu dinh dưỡng dù có ăn nhiều.
Cùng chung nỗi niềm, Nguyễn Văn Nguyên, sinh viên Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, đang thuê trọ đường số 27, P. An Nhơn, TP.HCM, chia sẻ từng lên kế hoạch chia nhỏ thành 5-6 bữa ăn mỗi ngày, cố nhồi nhét thêm bữa phụ vào buổi tối khuya trước khi ngủ, nghĩ ăn nhiều bữa trong một ngày giúp tăng cân. Sau 4 tháng kiên trì như vậy nhưng cân nặng vẫn không có sự tiến triển, hiện mình khoảng 50kg, chỉ có nhích lên 0,5 – 1 kg, mình nghĩ do cơ địa hấp thu kém.
Tại các phòng gym nằm trên đường Dương Quảng Hàm, Vườn Lài,..P.An Nhơn (Q. Vò Vấp cũ, TP.HCM), không khí tại đây luôn náo nhiệt, nhiều bạn trẻ đang miệt mài tập luyện với quyết tâm cải thiện vóc dáng và sức khỏe. Các bạn trẻ tại phòng gym cho biết ngoài việc ăn uống điều độ để giữ dáng luôn kết hợp với tập gym để muốn cải thiện vóc dáng hiện tại.
Đang nâng tạ tại phòng gym, Nguyễn Phạm Thanh Duy, học sinh Trường THPT Gia Định, cho biết em áp dụng nguyên tắc “calo-in và calo-out”, nói một cách hiểu đơn giản là ăn điều độ và vận động sao cho duy trì vóc dáng.
“Tôi thường theo dõi chỉ số cơ thể bằng cân đo thành phần cơ để biết bao nhiêu, từ đó tính lượng đạm cần thiết. Tôi lấy khoảng 1,6 lần khối lượng cơ để tính lượng protein nạp vào mỗi ngày, như vậy sẽ hỗ trợ tăng cơ tốt hơn”, Duy nói.
Theo Nam, ưu tiên ăn chất đạm, kết hợp bổ sung tinh bột, cân nặng hiện tại của mình khoảng 71kg mong muốn duy trì trong nhiều tháng tới.
Bác sĩ Trần Ngọc Lưu Phương, giảng viên bộ môn nội, Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trưởng khoa nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương cho biết yếu tố di truyền quyết định phần lớn cơ địa gầy hay béo của mỗi người. Cho nên, không thể cho rằng cứ ăn nhiều sẽ tăng cân hay nhịn ăn sẽ giảm cân, mà điều này chỉ đúng tương đối.
Bác sĩ Phương cho rằng có nhiều trường hợp ăn nhiều nhưng không tăng cân do khả năng hấp thu dinh dưỡng kém. Tình trạng này không nhất thiết biểu hiện bằng tiêu chảy, mà có thể vẫn đi tiêu bình thường nhưng hiệu suất hấp thu thấp. Nguyên nhân có thể xuất phát từ tổn thương đường tiêu hóa như viêm loét dạ dày – ruột, nhiễm giun sán hoặc vi khuẩn HP. Bên cạnh đó, thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia, sinh hoạt thiếu khoa học, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài cũng làm tiêu hao năng lượng, rối loạn hoạt động thần kinh và ảnh hưởng đến quá trình tăng cân.
Bác sĩ cũng lưu ý, một số trường hợp có thể tồn tại bệnh lý tiềm ẩn chưa biểu hiện rõ nhưng vẫn gây sụt cân ở người trẻ như cường giáp, lao phổi thể không ho, bệnh thận mạn …
Về giải pháp giúp tăng cân, bác sĩ Phương khuyến nghị duy trì tập luyện thể dục ít nhất 90-120 phút/tuần. Các bài tập nên đạt cường độ ra mồ hôi như chạy bộ, bơi lội, hít đất, hít xà… nhằm tăng cường sức khỏe và phát triển cơ bắp. Sau khi tập, nên bổ sung nước ép trái cây thay cho đường tinh luyện và ăn bữa chính giàu đạm như thịt nạc, cá để hỗ trợ tăng cân theo hướng tăng cơ.
Bác sĩ Phương khuyến nghị, cần tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần, duy trì ăn uống điều độ, đúng giờ và ngủ đủ giấc. Chế độ dinh dưỡng nên cân bằng, hạn chế đồ uống như nước ngọt có gas, ưu tiên đường tự nhiên từ trái cây, tăng cường rau xanh. Việc bổ sung đạm, một lượng chất béo từ thịt, cá, phô mai và sử dụng sữa ít đường giúp cơ thể tăng cân bền vững. Đặc biệt, người trẻ nên đi tầm soát định kỳ để phát hiện bệnh tiềm ẩn.
Trần Quang Tiến, thủ khoa Trường ĐH Công nghệ TP.HCM năm 2024, cho biết cách đặt và sắp xếp nguyện vọng sẽ theo biểu đồ hình thang. Trúng nguyện vọng đầu tiên, đồng nghĩa tất cả nguyện vọng sau sẽ bị loại bỏ. Chính vì vậy, Tiến cho rằng phải biết cách sắp xếp nguyện vọng thông minh để có thể đậu được vào ngành và trường mong muốn.
Chỉ ra cặn kẽ thứ tự sắp xếp nguyện vọng, Tiến nói: "Đầu tiên mọi người phải sắp xếp nguyện vọng theo mong muốn và sở thích của bản thân trước, tức ngành mà mình mong muốn theo học. Đừng để ngành và trường dễ đậu lên đầu tiên mà phải đặt ngành có điểm cao nhất lên đầu".
Chàng thủ khoa cũng bật mí nên chia nguyện vọng theo 3 nhóm. Nhóm thứ nhất là nguyện vọng mơ ước sẽ chiếm khoảng 20 - 30%. Với nhóm này, theo Tiến hãy dựa vào điểm chuẩn các trường trong năm trước, cũng như dựa vào khả năng của bản thân, để đưa ra lựa chọn về ngành và trường được xếp vào nguyện vọng một. Đây chính là nguyện vọng mà bạn mong ước và muốn học nhất.
Nhóm thứ hai là nguyện vọng vừa sức. Sẽ là những trường mà theo như bạn dự đoán điểm của bản thân sẽ có khả năng đậu rất cao, thì nên đặt những nguyện vọng vừa đủ vào phần này.
Đến nhóm thứ ba chính là nguyện vọng an toàn. Nhóm này để phòng khi nhóm thứ nhất và thứ hai không đỗ.
Một điều Tiến muốn lưu ý với thí sinh là đừng nên đặt quá nhiều nguyện vọng. "Mình thấy có nhiều bạn đặt rất nhiều nguyện vọng, có bạn đặt 10, 20 thậm chí 30 nguyện vọng. Với mình thì điều này không giúp ích được gì cả. Lúc trước mình chỉ đặt đúng 3 nguyện vọng, bởi vì mình đã ước chừng được điểm mạnh của bản thân và cũng phân bổ đủ theo 3 nhóm nguyện vọng để chắc chắn rằng sẽ đậu được đại học", Tiến chia sẻ.
Ngoài bí quyết đặt nguyện vọng thông minh, theo thủ khoa Trần Quang Tiến, giai đoạn cuối của quá trình ôn luyện, thí sinh cần nắm được cách để tối ưu hóa thời gian làm bài thi.
Với bản thân, lúc làm bài thi, Tiến sẽ tự chia các mốc thời gian cụ thể, gồm 5 phần: Sau khi nhận đề thi, đọc lướt toàn bộ đề thi từ 2 - 3 phút; phân bổ thời gian làm bài sao cho hợp lý; làm từ dễ đến khó; tô và ghi đáp án một cách cẩn thận nhất, để tránh những sai sót không đáng có; và cuối cùng là phải quản lý thời gian.
Tiến cho biết đầu tiên sau khi nhận đề thi hãy đọc lướt qua toàn bộ đề thi. Đọc lướt qua và ghi chú ra giấy nháp những điều cần lưu ý. Vừa đọc lướt mà cũng nên vừa hình thành trong đầu sơ đồ của bài thi đấy. Chẳng hạn như khi đọc phần đọc hiểu của đề thi ngữ văn, bạn sẽ phải hình dung được phần luận điểm của bài là như thế nào, khi vào bài văn, bạn sẽ bám vào luận điểm đấy để viết đúng, tránh việc bị lạc đề, đi sai lệch hướng. Đây là điều đầu tiên phải làm nhưng rất quan trọng.
"Một đề có khoảng 60 phút với 40 câu. Trung bình sẽ chia khoảng 1,5 phút cho một câu. Nhưng tất nhiên, đề thi nào cũng có phần ngắn, phần dài, phần khó, phần dễ. Phần dễ thường dao động từ 1 - 7 điểm. Chính vì thế chúng ta phải làm thật nhanh những phần dễ. Khi đã học chắc những kiến thức cơ bản, bạn nên cố gắng làm phần dễ thật nhanh, để dành thời gian suy luận cho những phần khó, giúp có kết quả tốt nhất", Tiến nói.
Nữ sinh được nhắc đến là Nguyễn Ngọc Trâm Anh, học sinh lớp 12A06, Trường THPT Marie Curie (TP.HCM). Trâm Anh đạt IELTS 8.0 trong kỳ thi diễn ra vào ngày 25.4 ở Trung tâm British Council chi nhánh Huỳnh Mẫn Đạt (TP.HCM). Trâm Anh kể: "Vì đây là lần thi đầu tiên nên trước khi thi em chỉ mong được tầm 7.0 – 7.5. Nhưng khi nhận kết quả IELTS 8.0 vượt cả kỳ vọng, em vui lắm".
Niềm vui ấy càng đặc biệt hơn khi hành trình chinh phục IELTS của nữ sinh này không gắn với những lớp luyện thi chuyên sâu, mà chủ yếu đến từ việc tự học và tích lũy tự nhiên qua thời gian.
Trâm Anh cho biết bản thân được tiếp xúc với tiếng Anh từ khá sớm, nhờ môi trường gia đình có nhiều mối quan hệ với người nước ngoài. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến trong giai đoạn dịch Covid-19.
"Thời điểm đó em ở nhà nhiều, có cơ hội kết bạn và giao tiếp với bạn bè nước ngoài qua internet. Tụi em dành gần như cả ngày để nói chuyện, vui đùa cùng nhau qua mạng. Dù khả năng tiếng Anh của em lúc đó không được tốt, nhưng nhờ liên tục nói và nghe những câu chuyện rất đỗi giản dị, đời thường của nhau mà dần dần khả năng nói tiếng Anh của em lưu loát, tự nhiên hơn. Chính quá trình sống cùng tiếng Anh một cách tự nhiên đã giúp em hình thành phản xạ tiếng Anh mà không cần học theo khuôn mẫu", Trâm Anh kể.
Trái với suy nghĩ phổ biến rằng phải luyện đề dày đặc mới đạt điểm cao trong kỳ thi IELTS, nữ sinh Trường THPT Marie Curie có cách tiếp cận khá nhẹ nhàng. Trâm Anh cho biết do phải tập trung cho kỳ thi tốt nghiệp THPT nên không dành quá nhiều thời gian cho IELTS.
"Khoảng 3 tháng trước khi thi em mới bắt đầu ôn, nhưng cũng không đều. Em tập trung nhiều nhất vào speaking (nói) và writing (viết) vì đây là hai phần em thấy cần tư duy nhiều hơn. Riêng reading (đọc) và listening (nghe), em gần như dựa vào những kỹ năng sẵn có", Trâm Anh nói và cho rằng chính cách học có chọn lọc, tập trung vào điểm yếu đã giúp bản thân tối ưu thời gian mà vẫn đạt hiệu quả.
Theo kết quả được công bố, Trâm Anh đạt IELTS 8.0. Trong đó hai phần listening và reading nữ sinh đều đạt điểm tuyệt đối là 9.0. Còn writing đạt 7.0 và speaking đạt 7.5.
Nữ sinh có điểm IELTS 8.0 ngay trong lần thi đầu tiên cho biết một trong những bí quyết quan trọng để bản thân học tốt tiếng Anh là không xem ngôn ngữ này như một môn học áp lực, mà biến nó thành một phần trong đời sống và sở thích cá nhân.
"Em có nhiều bạn bè quốc tế, thường xuyên trò chuyện bằng tiếng Anh. Khi nói chuyện với bạn bè, em không quá quan tâm đến ngữ pháp nên khả năng phát âm cải thiện rất nhanh. Ngoài ra, việc xem phim, đọc truyện tiếng Anh cũng góp phần lớn vào quá trình học. Vào những năm THCS, em đã từng nhận dịch truyện để được có thêm cơ hội rèn luyện kỹ năng tiếng Anh. Theo em, muốn học tốt thì phải gắn tiếng Anh với sở thích. Ban đầu em xem phim có phụ đề Việt, sau đó chuyển sang phụ đề Anh, rồi tắt hẳn để luyện nghe. Khi đọc, em thường đoán nghĩa thay vì tra từ điển để tránh phụ thuộc", Trâm Anh chia sẻ.
Với những người trẻ đang lo lắng về việc học tiếng Anh, Trâm Anh chia sẻ rằng có phương pháp đúng sẽ quan trọng hơn năng khiếu.
Trâm Anh nói: "Yếu tố quyết định để học tốt tiếng Anh không phải là năng khiếu mà là phương pháp. Chỉ cần có phương pháp đúng thì học tiếng Anh rất dễ. Với em, là luôn cố biến nó thành sở thích, không phải áp lực. Với những bạn không có điều kiện học thêm, em khuyên là nên tận dụng các nguồn miễn phí, luyện đọc luyện nghe qua việc xem phim ảnh, nội dung yêu thích. Quan trọng nhất là không ép bản thân học dồn dập".
Không chỉ nổi bật ở môn tiếng Anh, Trâm Anh còn có thành tích học tập ấn tượng với 11 năm liền là học sinh giỏi. Nữ sinh này học tốt nhiều môn như ngữ văn, tin học và đặc biệt là tiếng Pháp.
Chia sẻ về định hướng trong thời gian tới, Trâm Anh cho biết đang phân vân giữa đam mê công nghệ và ngôn ngữ.
"Ban đầu em định thi ngành ngành trí tuệ nhân tạo của Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM vì em có năng khiếu tin học. Nhưng khi đạt IELTS cao hơn mong đợi, em cũng đang phân vân việc có thể chuyển hướng sang ngôn ngữ Anh. Dẫu vậy, em vẫn nghiêng về ngành trí tuệ nhân tạo, bởi em tin rằng tiếng Anh sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc tiếp cận tài liệu chuyên sâu", Trâm Anh chia sẻ.
Về ước mơ của bản thân, Trâm Anh mong được tiếp tục theo đuổi những môn học mình yêu thích và có thể vận dụng để tạo ra thu nhập, tận hưởng cuộc sống.
Bà Trần Thị Quỳnh Trâm, giáo viên tiếng Anh, Trường THPT Marie Curie (TP.HCM), nhận xét: "Trong quá trình học trên lớp, Nguyễn Ngọc Trâm Anh luôn duy trì kết quả rất tốt, đa số các bài kiểm tra đều đạt từ 9, 10 điểm. Ở những dạng bài vận dụng cao như viết lại câu, em thể hiện khả năng tư duy ngôn ngữ khá vững. Dù có nền tảng tiếng Anh tốt, Trâm Anh vẫn luôn tích cực tham gia bài học, không chủ quan trong học tập. Đây là một học sinh rất đáng yêu".
Đánh giá về thành tích IELTS 8.0 đạt được bằng con đường tự học, trong đó kỹ năng reading và listening đạt điểm tuyệt đối, bà Quỳnh Trâm cho rằng: "Đây là một kết quả rất đáng tự hào. Trâm Anh không chỉ có nền tảng tiếng Anh vững mà còn sở hữu khả năng tự học hiệu quả, biết rõ bản thân cần cải thiện kỹ năng nào và lựa chọn cách học phù hợp. Điều này không chỉ phản ánh năng lực ngôn ngữ mà còn cho thấy sự chủ động trong học tập, khả năng hiểu rõ nội lực của mình và biết cách phát huy. Việc em biết vận dụng các công cụ công nghệ, trong đó có AI, để hỗ trợ học tập hiệu quả, đây là một kỹ năng vô cùng cần thiết trong bối cảnh hiện nay và hướng đến xu hướng công dân toàn cầu".
Ngay từ năm nhất đại học, chị Huỳnh Mai Khôi (40 tuổi, hiện đang làm việc tại TP.HCM, trước đây là Bà Rịa - Vũng Tàu) đã trở thành tình nguyện viên của chương trình Tiếp sức mùa thi và gắn bó suốt 6 năm, từ 2006 đến 2012. Khi ấy, chị là cô sinh viên năm nhất Trường ĐH Tôn Đức Thắng mang trong mình sự nhiệt tình và mong muốn được góp sức giúp đỡ người khác.
Dù là người TP.HCM, nhưng qua câu chuyện của bạn bè cùng lớp, chị thấu hiểu những khó khăn của các thí sinh và phụ huynh từ tỉnh xa lên thành phố dự thi. “Khi đọc được thông tin về chương trình, tôi đăng ký ngay. Lúc đó mình có xe, cũng biết đường nên nghĩ đơn giản là có thể giúp được gì thì giúp”, chị Khôi nhớ lại.
Ban đầu chỉ tham gia thử, nhưng rồi chị gắn bó nhiều năm liền, từ một tình nguyện viên trong đội xe trở thành đội trưởng. Công việc của chị và các đồng đội khi ấy không đơn giản chỉ là hướng dẫn. Họ có mặt ở nhiều điểm như: bến xe Miền Đông, Miền Tây, An Sương, ga Sài Gòn… và bắt đầu hoạt động từ cuối tháng 5 đến tháng 7 để hỗ trợ thí sinh đi thi.
“Đầu tiên, chúng tôi phải đi khảo sát các nhà trọ gần điểm thi, tìm những nơi giá rẻ, an toàn, hoặc các điểm phát cơm miễn phí. Đồng thời hướng dẫn lại cho các bạn tình nguyện viên khác”, chị kể.
Chị Khôi cho biết thời điểm đó, mạng xã hội chưa phát triển, việc tìm chỗ trọ hoàn toàn phụ thuộc vào sự chủ động của thí sinh và gia đình. Nhiều người lần đầu đến TP.HCM, vừa xuống xe đã bị xe ôm chèo kéo, thậm chí còn bị chủ nhà trọ “chặt chém” với giá phòng cao.
“Có khi họ thuê trọ tới 300.000 đồng một đêm. Có nhiều gia đình hoàn cảnh rất khó khăn, họ chỉ mang đủ tiền ăn trong những ngày ở thành phố nhưng cũng bị “chèo kéo” hết sạch tiền. Khi họ tìm đến chúng tôi thì tiền mất, chỗ ở không có. Do đó mọi người cùng nhau góp tiền để giúp”, chị Khôi nhớ lại.
Công việc của đội xe vì thế càng trở nên quan trọng, họ hỗ trợ đưa đón thí sinh, vận chuyển cơm cho các điểm trực, tìm kiếm và kết nối những chỗ ở phù hợp. Chị Khôi cho biết có những ngày phải đi từ 4 giờ sáng đến 19 giờ, nhưng tinh thần lúc nào cũng trong trạng thái sẵn sàng hỗ trợ.
Sau hai thập kỷ, điều còn đọng lại trong chị Khôi sâu sắc nhất lại là những hình ảnh rất đời thường. “Tôi còn nhớ như in những ngày đi trực sớm hay những hôm trời mưa to. Cái áo mưa mà tình nguyện viên chúng tôi mặc cũng nhường lại cho thí sinh và phụ huynh. Lúc đó không còn nghĩ đến bản thân mình nữa mà chỉ mong làm mọi thứ để thí sinh có một kỳ thi trọn vẹn nhất”, chị xúc động kể.
Chính sự nhiệt huyết và tinh thần cho đi ấy đã tạo nên sức lan tỏa đặc biệt. Chị Khôi kể có những thí sinh từng được chị hỗ trợ trong mùa thi năm trước, năm sau quay lại đăng ký làm tình nguyện viên trong đội của chị. “Đó là điều khiến tôi cảm thấy việc mình làm có ý nghĩa, được tiếp nối”, chị nói.
Với chị Khôi, Tiếp sức mùa thi vẫn mang một dấu ấn riêng biệt. Không chỉ là một chương trình hỗ trợ, mà còn là nơi kết nối những con người xa lạ bằng sự chân thành.
“Chương trình này rất đời thường, rất thật. Nó không phải điều gì quá lớn lao, mà là những hành động nhỏ, nhưng giúp thí sinh có thêm niềm tin và sự an tâm khi bước vào kỳ thi quan trọng”, chị chia sẻ.
Nhìn lại chặng đường 25 năm của Tiếp sức mùa thi, chị Khôi cho rằng chương trình đã có nhiều bước phát triển rõ rệt. Sự hỗ trợ ngày càng bài bản hơn, đặc biệt với sự góp mặt của công nghệ và mạng xã hội, giúp thí sinh tiếp cận thông tin dễ dàng hơn trước rất nhiều.
Dù vậy, theo chị, điều cốt lõi làm nên sức sống của chương trình vẫn không thay đổi: tinh thần tình nguyện xuất phát từ trái tim. “Để giữ lửa, tôi nghĩ các bạn trẻ chỉ cần làm mọi thứ bằng sự chân thành. Khi mình thật sự muốn giúp người khác, mình sẽ tự có động lực để làm đến cùng”, chị nói.
Với chị Khôi, Tiếp sức mùa thi không chỉ là một ký ức đẹp, mà còn là một phần thanh xuân không thể thay thế. Những mùa thi năm ấy đã góp phần tạo nên cho chị một hành trình tuổi trẻ đầy ý nghĩa.
